Кіріспе

Электрондық музыканы құрастыруға арналған құрылғы. Музыкалық жұмыс станциясы – дыбыс модулі, музыкалық секвенсор және (көбінесе) музыкалық пернетақта мүмкіндіктерін ұсынатын электрондық музыкалық аспап. Ол музыкантқа бір ғана құрылғыны пайдаланып электрондық музыка шығаруға мүмкіндік береді.

Тұжырымдаманың пайда болуы

Музыкалық секвенсер мен синтезатор тұжырымы 1970 жылдардың соңында микропроцессорлардың, мини-компьютерлердің, цифрлық синтездің, дискілік сақтаудың және музыкалық пернетақталар сияқты басқару құрылғыларының үйлесуімен қалыптасты. Бұл, жоғары деңгейдегі студиялар мен продюсерлерге қолжетімді, сонымен қатар орындаушылар үшін тасымалдауға ыңғайлы бір құрылғыға біріктіруге мүмкіндік берді. Осыған дейін, секвенциялау мен синтездің интеграциясы көбінесе үлкен модульді синтезаторлардағы компоненттердің сымдалуына негізделген қолмен атқарылатын жұмыс болды, ал ноталардың сақталуы аналогты секвенсердегі потенциометрлердің орнатуларымен ғана шектелген.

Көп таңбалану

Полифониялық синтезаторлар, мысалы Sequential Circuit Prophet 5 және Yamaha DX7, бір уақытта тек бір ғана дыбыс үлгісін (patch) ойната алатын болды (DX7II екі жеке MIDI арнасында екі дыбыс үлгісін ойната алады). Кейбір пернетақталарда тізбектеу мүмкіндігі болған, бірақ ол MIDI тізбектеу емес еді. 80-жылдардың ортасынан соңына қарай жұмыс станциялары, қарапайым дыбыс үлгісін ойнататын пернетақталардан гөрі көптеп шығарылды. Korg M1 сияқты жұмыс станциясы 8 түрлі дыбыс үлгісін 8 түрлі MIDI арнада ойната алатын, сондай-ақ барабан трегін ойнатуға және ішкі MIDI секвенсеріне ие болды. Дыбыс үлгілері көбінесе дайын үлгілерден (samples) тұрды, бірақ пайдаланушылар Fairlight сияқты өз үлгілерін жаза алмады. Дыбыс көзі ретінде үлгілердің болуы бір дыбыс үлгісінде әртүрлі барабан дыбыстарын қолдануға мүмкіндік берді. Ал DX7 немесе JX3P барабан жиынтығының барлық дыбыстарын жасауға қажетті синтез мүмкіндіктеріне ие болмады.

Бірінші буын музыка жұмыс станциялары

Ертедегі музыкалық жұмыс станцияларының мысалдары – New England Digital Synclavier және Fairlight CMI.

Бірінші буынның негізгі технологиялары

Төмен бағадағы компьютерлік жабдықтар Жеке компьютерлердің технологиясын пайдалану арқасында микропроцессорды қосу күрделі басқару функцияларын сымдардың орнына бағдарламалық жасақтама арқылы іске асыруға мүмкіндік берді. 1977 жылы Sequential Circuits Prophet 5 және басқа да полифониялық синтезаторлар микропроцессорларды патчтарды сақтау және қайта шақыруды басқару үшін қолданды, ал музыкалық жұмыс станциялары оны тізбектерді сақтау және қайта шақыруды басқару үшін де пайдаланды. Fairlight екі Motorola 6800 конфигурациясын қолданды, ал Synclavier ABLE деп аталатын мини-компьютерді қолданды. Цифрлық синтез Цифрлық басқарылатын аналогтық синтез модульдерімен музыкалық жұмыс станциясын құру мүмкін болғанымен, аздаған компаниялар осымен айналысты, оның орнына цифрлық синтез негізінде жаңа дыбыстар мен мүмкіндіктерді жасауға тырысты (алғашқы құрылғылар FM синтезіне немесе үлгілерді ойнатуға негізделген). Дискіде сақтау Жеке компьютерлердің технологиясын пайдалана отырып, музыкалық жұмыс станциялары патчтарды, тізбектерді және үлгілерді жазу үшін дискеталарды қолданды. Қатты дискідегі сақтау екінші буында пайда болды. Басқару құрылғылары Музыкалық жұмыс станциясында пернетақта Minimoog немесе ARP Odyssey сияқты синтез модульдеріне тікелей қосылмады. Оның орнына пернетақтаның түймелері сандық түрде сканерленді, ал басқару сигналдары компьютердің артқы жағына жіберілді, онда олар компьютер процессорына кіріс ретінде берілді, ол сигналдарды синтез модульдеріне бағыттайтын, олар артқы жақтағы шығыс құрылғылары болды. Бұл тәсіл компьютерлік жүйелерде жылдар бойы қолданылып келді және компьютердің өзін ескірмей, жаңа кіріс және шығыс перифериялық құрылғыларын қосуға мүмкіндік берді. Музыкалық жұмыс станцияларында келесі қосылатын шығыс құрылғылары әдетте компьютерлік терминал дисплейлері (кейбіреулері графикалық интерфейсімен), ал Fairlight жағдайында келесі енгізу құрылғысы дисплей экранында "сурет салу" үшін жарық қаламы болды. Нәтижесінде, осы кезеңде музыкалық жұмыс станциялары қарқынды дамыды, өйткені жаңа бағдарламалық жасақтамалардың шығуы көбірек функционалдық мүмкіндіктерді, жаңа дауыс карталарын және жаңа енгізу технологияларын қосуға мүмкіндік берді.

Екінші буын музыка жұмыс станциялары

1982 жылға қарай Fairlight CMI II сериясы тағы бір қадамды жетістікке жеткізді, өйткені ол жақсырақ үлгі алу жылдамдығымен қатар, кез келген басқа жүйеден көбірек RAM-ге негізделген үлгілік жадты ұсынды, ал III сериясында (1985) 8 биттен 16 биттік үлгілерге өтті. Synclavier 1982 жылы қатты дискіге негізделген үлгілерді енгізді, алғаш рет үлгілердің мегабайттарын сақтауға мүмкіндік берді. Басқа өнімдер де синтезді және тізбектеуді біріктірді. Мысалы, Sequential Circuits Six Trak осы мүмкіндікті ұсынды. Six Trak – полифониялық аналогты синтезатор, онда бортында алты тректік секвенсер болды. Тағы да басқа өнімдер үлгі алу мен тізбектеуді біріктіруге бағытталған. Мысалы, 1981 жылы алғаш рет ұсынылған E-mu Emulator модельдері бастапқы модельде қарапайым секвенсермен, ал кейінгі модельдерде 8 тректік секвенсермен үлгілік жадты (флоппи-дискілерден оқылатын) біріктірді. Индустриядағы ең маңызды өзгеріс – 1983 жылы музыкалық ноталар тізбектерін көрсетуге арналған MIDI стандартының жасалуы болды. Алғаш рет тізбектерді бір цифрлық басқарылатын музыкалық құрылғыдан екіншісіне көшіруге болады. 1985 жылы шыққан Ensoniq ESQ 1 тұңғыш рет көп тректі, полифониялық MIDI секвенсерін динамикалық тағайындалған көп тембрлі синтезатормен біріктірді. 1980-жылдардың соңында кәсіби синтезаторларда бортындағы MIDI секвенсерлері жиірек кездесе бастады. Korg M1 (1988 жылы шығарылған) – кеңінен танымал және сүйікті музыкалық жұмыс станциясы, барлық уақыттағы ең көп сатылған цифрлық клавиатура синтезаторы атанды. Алты жылдық өндіріс кезеңінде 250 000-нан астам данасы сатылды.

Екінші буынның негізгі технологиялары

Жоғарыда айтылғандай, MIDI деректері ноталардың биіктігін, жылдамдығын және контроллер оқиғаларын (мысалы, питч-бенд, модуляция дөңгелегі) көрсетеді. MIDI ақпараты жұмыс станциясының элементтерін байланыстыратын, кіріс құрылғыларын синтезаторларға қосатын немесе басқа құрылғыға жіберілетін немесе басқа құрылғыдан алынатын артқы панельде қолданылуы мүмкін. Дисплей технологиялары Музыкалық жұмыс станциялары өз баға диапазоны үшін ең тиімді кіріс/шығыс құрылғыларын қабылдады, себебі көрсетуге күрделі басқару параметрлері, күрделі толқын формалары және күрделі тізбектер болды. Төменгі деңгейдегі құрылғылар бірнеше жолды таңбаларды және кейінірек қарапайым графиканы көрсететін LED дисплейлерді пайдалана бастады, ал жоғары деңгейдегі құрылғылар графикалық интерфейс ретінде жеке компьютерлерді қолдануға көшті (мысалы, Synclavier PostPro Apple Macintosh-ты пайдаланды). Үлкен жад банктері Музыкалық жұмыс станцияларында көп ұзамай үлкен жад тізбектерінде орналасқан мегабайт жад пайда болды. Модульдік бағдарламалық жасақтама Музыкалық жұмыс станцияларында бағдарламалық жасақтама жалпы басқару функциялары жиынтығының және содан кейін опциялар жиынтығының негізінде ұйымдастырылды. Көп жағдайда бұл опциялар «беттер» түрінде ұйымдастырылды. Fairlight өзінің «Page R» функциясымен танымал болды, ол Roland TR 808 сияқты барабан машиналарынде кейінірек қолданылған графикалық формада нақты уақыт композициясын жасауға мүмкіндік берді. Synclavier музыкалық нотацияны ұсынды. Цифрлық сигналды өңдеу Бұл музыкалық жұмыс станциясына сыртқы құрылғыларға тәуелді болмай, аппараттық құралында реверберация немесе хор сияқты эффектілерді жасауға мүмкіндік берді. SMPTE Жоғары деңгейдегі жұмыс станцияларының негізгі пайдаланушылары кинокомпозиторлар болғандықтан, музыкалық жұмыс станциялары киноиндустриясында стандарт болып табылатын SMPTE уақыт кодын жасау үшін аппараттық және бағдарламалық жасақтаманы қосты. Бұл фильмдегі көріністер мен монтажға сәйкес келетін оқиғаларды жасауға мүмкіндік берді.

Үшінші буын музыкалық жұмыс станциялары

Көптеген музыкалық жұмыс станцияларында пернетақта болғанымен, бұл әрқашан осылай бола бермейді. 1990 жылдары Yamaha және Roland портативті музыкалық жұмыс станцияларының сериясын шығарды (Yamaha QY10 (1990) моделінен бастап). Бұлар кейде «walkstations» деп аталады. Жұмыс станциясының түсінігі 1990 жылдардың ортасында, 1980 жылдардың ортасында пайда болған «groove machine» (ритм машинасы) түсінігімен бірге дамыды – бұл пернетақтасы жоқ жұмыс станциясының түрі, бірақ өздігінен дыбыс шығаратын және секвенцермен жабдықталған, көбінесе электрондық би музыкасы үшін арналған. Бүгінгі таңда осындай құрылғыларда үлгілеу құрылғысы (sampler) болады. 1980 жылдардың ортасында пайда болған «groove machine»-дерге Linn 9000 (1984), SCI Studio 440 (1986), Korg DDD 1 (1986), Yamaha RX5 (1986), Simmons SDX (1987), Kawai R 50e (1987), E-mu SP 12/SP 1200 (1985/1987) және Akai MPC60 (1988) кіреді. 1990 жылдардың ортасында Roland MC 303 (1996) моделімен нарыққа енді, ал Korg және Yamaha да қайтадан нарыққа оралды, Korg Electribe сериясымен (1999 жылдан бастап). Akai Music Production Center сериясымен (1988 жылдан бастап) пернетақтасы жоқ жұмыс станциясының идеясын дамытып, жетілдірді. MPC үлгілеу машинасы композиторды бұрынғы «groove machine»-дердің шектеуі болған қадамдық секвенцияның қатаңдығынан босатты.

Үшінші буынның негізгі технологиялары

Төмен құн, жоғары сыйымды жад. 1995 жылға қарай музыкалық жұмыс станциясы бірнеше чипте 16-64 мегабайт жадқа ие болуы мүмкін, бұл 1985 жылы карталар тізбегін қажет еткен. Ұлгі кітапханалары. Екінші буын жұмыс станциясы тек бірнеше дыбыстармен немесе үлгілермен сатылуы мүмкін және иесіне одан әрі жасауға мүмкіндік берсе, 1995 жылға қарай көптеген жұмыс станциялары ROM-да сатып алуға болатын бірнеше қосымша үлгі жиынтығымен жабдықталды, сондай-ақ үшінші тараптың үлгі кітапханалары үшін жаңа сала пайда болды. Бұған қоса, дыбыс үлгілерінің өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету үшін стандартты форматтар енгізілді. Аккумуляторлық қуат. Музыкалық жұмыс станцияларын кең ауқымдағы орындаушылар, тіпті жеке би музыкасы диджейлері мен көше музыканттары қолданғандықтан, портативті модельдер дискілік сақтағыштар сияқты көп қуатты қажет ететін компоненттерден бас тартып, тұрақты жадты және кейіннен флэш-жадты пайдалана бастады. Жеке компьютерлермен өзара іс-қимыл бастапқыда арнайы интерфейстер арқылы, ал кейіннен USB стандарттары арқылы жүзеге асырылды.

Қазіргі заманғы музыкалық жұмыс станциялары

Yamaha, Roland және Korg енді Yamaha Motif желісі (2001 жылы енгізілді), Roland Fantom сериясы (2001 жылы енгізілді) және Korg Triton (1999 жылы енгізілді) үлгілерін үлгі алуды стандартты мүмкіндік ретінде ұсынады. Korg OASYS және Korg M3 жұмыс станциялары дыбыс, секвенсер және үлгі алу опцияларының толық көрінісін беру үшін үлкен экранмен жабдықталған. Дисплей осы жұмыс станцияларының ең қымбат бөліктерінің бірі болғандықтан, Roland және Yamaha бастапқыда шығындарды азайту үшін сенсорлық экран немесе жоғары ажыратымдылық дисплейін пайдаланбауды таңдады, бірақ кейінірек шыққан модельдерде оларды қосты. Музыкалық жұмыс станцияларының мүмкіндіктерімен басталган музыкалық өнімдерді дамытудың тағы бір жолы – виртуалды аспаптарды қолдана отырып, толығымен бағдарламалық қамтамасыз етуге негізделген өнімдерді ұсыну. Бұл – цифрлық аудио жұмыс станциясының тұжырымдамасы, және осы өнімдердің көптегені музыкалық жұмыс станцияларында алғаш рет жасалған секвенсерлердің көп тректік жазу метафораларын имитациялайды. Open Labs 2003 жылы Production Station-ды ұсынды, ол музыкалық жұмыс станциясы мен жеке компьютердің қарым-қатынасын музыкалық жұмыс станциясының компьютерге интерфейсі бар моделінен музыкалық жұмыс станциясының музыкалық пернетақтасы және сенсорлық экранды дисплейі бар компьютерге айналуына өзгертіп берді. Open Labs-тің осы тәсіліне ұқсас, Korg 2005 жылы Korg OASYS-ті шығарды. OASYS – Linux ядросы негізінде құрылған арнайы операциялық жүйені іске қосатын компьютерді қамтитын клавиатуралық музыкалық жұмыс станциясы. OASYS – Open Architecture Synthesis Studio деген сөздердің аббревиатурасы, бұл Korg-тің бағдарламалық жаңартулар арқылы жаңа мүмкіндіктерді ұсыну қабілетін көрсетеді. OASYS синтезаторды, үлгілеуді және секвенсерді ғана емес, сонымен қатар көп тректік аудионы цифрлық түрде жазу мүмкіндігін де қамтыды. OASYS 2009 жылы өндірістен алынды, ал Korg Kronos, осы тұжырымдамаға негізделген жаңартылған нұсқа, 2011 жылдың қаңтар айында ұсынылды.