Кіріспе

Citrix Systems, Inc. – американдық бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы, сервер, қолданба және жұмыс үстелінің виртуализациясы, желілік технологиялар, бағдарламалық қамтамасыз ету қызметі (SaaS) және бұлтты есептеу технологияларын ұсынатын американдық көпұлттық бұлтты есептеу және виртуализациялық технология компаниясы. Citrix өнімдерін дүние жүзінде 400 000-нан астам клиент қолданатынын, оның ішінде Fortune 100 компанияларының 99%-ы және Fortune 500 компанияларының 98%-ы пайдаланатынын мәлімдейді. Citrix компаниясы 1989 жылы Техас штатының Ричардсон қаласында Эд Якобучи құрған, ол 2000 жылға дейін төраға болып қызмет еткен. Компания Microsoft операциялық жүйелері үшін қашықтан қолжетімділік өнімдерін әзірлеумен және Microsoft-тан бастапқы кодты лицензиялаумен бастады. Citrix тарихы бойы Microsoft компаниясымен серіктестік байланыста болды. 1990 жылдары Citrix жұқақ клиенттік технология саласындағы көшбасшыға айналды, бұл арнайы құрылғыларға қашықтан серверлерге және ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Компания 1995 жылы алғашқы акцияларын ұсынысқа салды және аз бәсекелес ортада 1995 және 1999 жылдар аралығында табысы айтарлықтай өсті. Citrix 2001 жылы Sequoia Software Corp., ал 2003 жылы қашықтан жұмыс үстелі өнімдерін ұсынатын ExpertCity компанияларын сатып алды. 2005 жылдан 2012 жылға дейін тағы оннан астам компания сатып алынды, бұл Citrix-ке серверлер мен жұмыс үстелінің виртуализациясы, бұлтты есептеу, қызмет ретінде инфрақұрылым және қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету сияқты қосымша нарықтарға кеңейтуге мүмкіндік берді. 2014 жылы Citrix Framehawk компаниясын сатып алып, оның технологиясын сымсыз желілер арқылы виртуалды жұмыс үстелі мен қосымшаларды жеткізуді жақсарту үшін пайдаланды. 2016 жылы LogMeIn компаниясымен 1,8 миллиард долларлық келісімнің аясында Citrix GoTo өнімдерін GetGo деп аталатын жаңа бизнес бірлігіне бөліп шығарды. 2017 жылы Citrix GetGo-ны LogMeIn өнімдерімен біріктіруді аяқтады. Citrix штаб-пәтері Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында орналасқан, Калифорния және Массачусетс штаттарында еншілес компаниялары бар, сондай-ақ Канада, Дания, Германия, Үндістан және Ұлыбританияда қосымша даму орталықтары бар. 2021 жылы Citrix 3,2 миллиард доллар табыс тапты және 9 700 қызметкері болды. Citrix қайта брендтелген Citrix ADC-ді NetScaler деп аталатын тәуелсіз ұйымға қайта бөлді.

Ерте тарих

1989 жылы Citrix компаниясы Техас штатының Ричардсон қаласында бұрынғы IBM әзірлеушісі Эд Айкобуччи 3 миллион долларлық қаржымен құрылды. Компанияның алғашқы құрылуы мен дамуынан кейін Айкобуччи компанияны Флорида штатының Коралл-Спрингс қаласындағы бұрынғы үйіне көшірді. Citrix атауы Citrus және UNIX сөздерінің қосылуынан пайда болған. Компанияның алғашқы өнімі екі жыл бойы дамытылған OS/2 жүйесіне арналған кеңейтім – Citrix Multiuser болды. Citrix OS/2 бастапқы кодын Microsoft-тен лицензиялады және Citrix Multiuser үшін өзінің тәуелсіз есептеу архитектурасы (ICA) протоколын жасады. Multiuser бірнеше пайдаланушыларға жеке компьютерлерде жұмыс істеу кезінде сервердегі бағдарламалық қамтамасыз етуге қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік берді, тіпті OS/2 үшін арналмаған компьютерлерден де. 1991 жылы өнім шығарылатын үш күн бұрын Microsoft OS/2 жүйесінен Windows жүйесіне көшетінін хабарлады. Бұл өзгеріс Multiuser-ді Windows немесе DOS жүйелерімен үйлесімді ету үшін маңызды өзгерістерсіз қолдану мүмкін емес етті. 1991 жылы компания жабылу мүмкіндігін қарастырды, бірақ Intel, Microsoft және Kleiner Perkins Caufield & Byers компанияларының инвестициялары Multiuser-дің жаңа нұсқасын жасауға мүмкіндік берді. 1993 жылы Citrix DOS және Windows қолданбаларын іске қоса алатын жаңа қашықтан қолданба серверін – WinView-ді шығарды. 1994 жылы компанияның жылдық кірісі 10 миллион долларды құрады.

Танымалдылығының өсуі

Citrix компаниясы 1995 жылдың желтоқсан айында алғашқы рет акцияларын саудаға шығарды. Сауданың бірінші күнінде компания акцияларының бағасы 15 доллардан 30 долларға дейін екі есеге өсті. 1997 жылы компания Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында жаңа бас кеңсесін ашты. Сол жылы Сидней, Лондон және Париж қалаларында да кеңселер ашылды.

Кеңейту

2001 жылы Citrix Sequoia Software Corp. компаниясын 185 миллион долларға сатып алды. MetaFrame XP кейіннен 2005 жылы Presentation Server деп қайта аталды. 2002 жылдың 9 шілдесінде Citrix жұмыс орындарының 10%-ын қысқарту туралы хабарлады. Ол кезде компанияда шамамен 1900 адам жұмыс істеді. Бұл хабарламадан кейін акциялардың құны бес жылдық ең төменгі деңгейге түсті. 2003 жылдың желтоқсанында Citrix қашықтан жұмыс үстелі өнімдерін ұсынатын ExpertCity компаниясын 225 миллион долларға ақша және акциялар арқылы сатып алды. Бұл компания тарихындағы ең ірі сатып алу болды. Citrix, ExpertCity-дің GoToMyPC және GoToAssist өнімдерін иеленді, ал ExpertCity Citrix Online бөлімшесіне айналды. 2004 жылы компания Citrix GoToMeeting өнімін таныстырды. 2007 жылдың тамызында XenSource компаниясын сатып алғаннан кейін Citrix серверлер мен жұмыс үстелдерін виртуализациялау нарығына енді. 2010 жылдың тамызында VMLogix компаниясын сатып алу арқылы Citrix бұлтты және IaaS (Инфрақұрылым ретінде қызмет) ұсыныстарын кеңейтті. 2011 жылдың ақпанында Citrix, Netviewer компаниясын сатып алып, Еуропалық Software as a Service (SaaS) нарығына қадам басты. 2007 жылы компания Силикон алқабында бас кеңсесін ашты. 2008 жылы Citrix, жұмыс үстелдерін виртуализациялау саласында Microsoft компаниясымен серіктестігін кеңейтті. 2010 жылдың тамызында Citrix Google компаниясымен серіктестікке келісіп, өнімдерін ChromeOS құрылғыларына енгізуді жоспарлады. 2015 жылдың 14 шілдесінде Citrix өзінің жұмыс үстелдерін виртуализациялау өнімдеріне Windows 10 үшін толық қолдау қосты. 2011 жылдың шілдесінде Citrix, бұлтты инфрақұрылымды ұсынатын Cloud.com компаниясын сатып алғаннан кейін IaaS саласындағы көшбасшыға айналды. 2011 жылдың мамырында Kaviza компаниясын сатып алғаннан кейін Citrix шағын және орта бизнестің назарына VDI (Виртуалды жұмыс үстелі) шешімін ұсынды. 2011 жылдың қазанында ShareFile компаниясын сатып алу арқылы бұлттағы файлдарды бөлісу және сақтау технологиясын иеленді. 2012 жылдың мамырында Citrix, интеллектуалды жұмыс үстелдерін виртуализациялайтын Virtual Computer компаниясын сатып алды. Бұл виртуализация технологиясы Citrix-тің XenClient Enterprise нұсқасында қолданылады. 2012 жылдың маусымында ByteMobile компаниясын сатып алғаннан кейін Citrix мобильді бейне және телекоммуникация нарығына енді. Сондай-ақ 2012 жылы Zenprise компаниясын сатып алды. Zenprise компаниясының Mobile application management (MAM) технологиясы 2013 жылдың ақпанында XenMobile ретінде жарияланды. 2014 жылдың қаңтарында Citrix, сымсыз желілер арқылы виртуалды жұмыс үстелдері мен қосымшаларды жеткізуді жақсарту үшін Framehawk компаниясын сатып алды. 2014 жылдың мамырында Citrix Scalextreme компаниясын сатып алып, XenDesktop және Xenapp негізгі бизнес бөлімдері үшін автоматты масштабтау, жаңарту және күрделі бұлтты іске қосуды автоматтандыру сияқты бұлттық мүмкіндіктерін арттырды. 2015 жылдың 29 қаңтарында Citrix 700 толық жұмыс күші және 200 мердігерлік лауазымды қысқарту туралы хабарлады. Бұл компания жұмыс күшінің шамамен 10%-ын құрады. Бұл шаралар арқылы жылына 90-100 миллион доллар үнемдеуді күтті. 200 адам Флорида штатындағы Форт-Лодердейл қаласында жұмыстан босатылды. 2015 жылдың ақпанына қарай компанияда 10 081 қызметкер жұмыс істеді. 2015 жылдың желтоқсанында Citrix шамамен 9500 адамды жұмыспен қамтыды, бірақ қарашадағы қайта құрылымдалу 700-ге жуық толық жұмыс орынын жоюға себеп болды. 2021 жылдың 31 желтоқсанына қарай Citrix компаниясында шамамен 9700 адам жұмыс істеді. 2015 жылдың шілдесінде компания директорлар кеңесінде бірнеше өзгерістер жасады, Роберт Кальдерониді атқарушы төраға етіп тағайындады және белсенді хедж-фонд Elliott Management-тің аға серіктесі Джесси Кохн қосылды. Сол айда компанияның президенті және бас директоры Марк Темплтон орнын алмастырғаннан кейін зейнеткерлікке шығатыны жарияланды. 21 қазанда компания өзінің атқарушы төрағасы Роберт Кальдерониді уақытша президент және бас директор етіп тағайындады. 2016 жылдың қаңтарында Microsoft компаниясының бұрынғы атқарушы қызметкері Кирилл Татаринов Citrix-тің президенті және бас директоры болып тағайындалды және компанияның басқармасына қосылды; Кальдерони басқарманың атқарушы төрағасы қалды. 2016 жылдың шілдесінде Бостондық SaaS компаниясы LogMeIn-мен келісімшарт жасасу аясында Citrix GoTo өнімдерінің желісін, оның ішінде GoToMeeting, GoToWebinar, GoToWebcast, GoToTraining, GoToAssist және GoToMyPC, GetGo деп аталатын толық меншікті еншілес компанияға бөлінгенін жариялады. 2017 жылдың ақпанында Citrix GetGo компаниясы LogMeIn-нің еншілес компаниясы болып табылатын бірігуді аяқтады. Сауда-саттық шамамен 1,8 миллиард долларға бағаланды. 2017 жылдың шілдесінде Дэвид Хеншалл компанияның бас директоры болды. Сондай-ақ 2017 жылы Citrix Google компаниясымен серіктестігін кеңейтті. Мамыр айында Google өзінің Chrome веб-шолғышында, соның ішінде графикалық процессорды жеделдету арқылы Citrix XenApp-ты қолдауға қосатынын жариялады. Шілде айында компаниялар Citrix Cloud-ты Google Cloud-та виртуалды қосымшалар мен жұмыс үстелдерін орнатуға мүмкіндік беру үшін жұмыс істеп жатқанын хабарлады. 2017 жылдың қазанында Citrix, қызметкерлерді "барлық функциялар бойынша" қысқарту және 2017 жылдың күзінен 2018 жылға дейін кеңселерді біріктіру жоспарларын реттеуші органдарға хабарлады. Компания Рали, Солтүстік Каролинада штаттарды қысқарту және Санта-Барбара, Калифорния және Темпе, Аризонада кеңселерді жапты. Citrix 2017 жылдың мамырында Флорида штатындағы Орландо қаласында өткен 2017 жылғы Citrix Synergy конференциясында Citrix Analytics қауіпсіздік бағдарламасын таныстырды. Бұл бағдарлама жасанды интеллектіні пайдаланып қауіпсіздікке қатерлі әрекеттерді анықтап, оларға жауап береді. Citrix 2019 жылдың мамырында Флорида штатындағы Орландо қаласында өткен 2019 жылғы Citrix Summit конференциясында Citrix Analytics for Performance бағдарламасын таныстырды. Бұл бағдарлама виртуалды қосымшалар мен жұмыс үстелдерін пайдаланушылардың тәжірибесін сандық түрде бағалайды және өнімділік мәселелерін жою үшін машиналық оқуды қолданады. 2018 жылы Citrix бұлттық операциялық модельге өтуіне сәйкес келетін өнімдерінің аттарын өзгертті. Компания атауларды өзгерту арқылы бірыңғай өнім желісін ұсынуды мақсат еткен, соның арқасында пайдаланушылар қолданбалар мен деректерді бір консольден жасап, басқара және орната алады. Компания Xen және NetScaler брендтерін тоқтатты: XenApp және XenDesktop Citrix Virtual Apps and Desktops аталды; XenMobile Citrix Endpoint Management аталды; ShareFile интеграциясы Citrix Content Collaboration аталды; XenServer Citrix Hypervisor аталды; Cedexis Citrix Intelligent Traffic Management аталды; ал NetScaler өнімдері өздерінің идентификациясын сақтап қалды, бірақ қосымша жеткізу контроллері үшін "NetScaler" бренді "Citrix ADC" деп өзгертілді. Хеншалл 2021 жылдың қазанында қызметтен кетті, ал Кальдерони қайтадан уақытша бас директор болып тағайындалды. 2022 жылдың 31 қаңтарында Citrix Vista Equity Partners және Evergreen Coast Capital компанияларының еншілес компанияларымен 16,5 миллиард долларлық мәміле бойынша сатып алынғаны туралы хабарланды. Citrix TIBCO компаниясымен бірігіп, Cloud Software Group (CSG) құрады. Бірігу аясында 2022 жылдың қыркүйегінде Citrix Vista Equity және Evergreen Coast Capital компанияларымен жасалған 16,5 миллиард долларлық сатып алуын қолдау үшін 4,55 миллиард долларлық эквивалентті трансшекаралық мерзімдік қарыз туралы хабарлады. Бірігуден кейін Citrix Hypervisor өнімдері CSG аясында жеке бизнес бірлігіне бөлініп, XenServer деп қайта аталды.

Операциялар

Citrix компаниясын он мүшеден тұратын директорлар кеңесі басқарады. Компанияның бас кеңсесі Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында орналасқан, Калифорния және Солтүстік Каролина штаттарында тағы екі АҚШ кеңсесі бар. Citrix компаниясының АҚШ, Австралия, Үндістан, Жапония, Греция және Ұлыбританияда ғылыми-зерттеу және әзірлеу орталықтары бар. Citrix өнімдері мен қызметтерін тікелей клиенттерге – IT мамандарына және шағын және орта бизнеске, сондай-ақ қосымша құн қосатын дилерлер арқылы лицензиялайды. Жекешелендіруге дейін Citrix CTXS таңбасымен биржада саудаланып келді. 2020 жылы компания Fortune 1000 тізімінде 779-шы, Forbes Global 2000 тізімінде 1267-ші орынды иеленді. 2019 жылы Citrix компаниясы 3,01 миллиард долларлық кіріс тапты.

Сатып алулар

Citrix бірнеше сатып алулар арқылы жаңа өнімдер, технологиялар мен қызметтерді кеңейтті және қосты. Басқа ірі сатып алулардың қатарында: 2004 жылы ExpertCity, 2005 жылы NetScaler, 2007 жылы XenSource және 2011 жылы ShareFile компаниялары бар. 2015 жылға қарай Citrix шамамен 50 компанияны сатып алған. 2018 жылдың қараша айында Citrix жұмыскерлерге арналған микро-қосымшаларды әзірлейтін Sapho бағдарламалық жасақтама стартапын 200 миллион долларға сатып алды. 2021 жылдың қаңтар айында Citrix Wrike компаниясын 2,25 миллиард долларға сатып алу ниетін жариялады. Сатып алу 2021 жылдың наурызында аяқталды.

Өнімдер

Citrix компаниясы қызметкерлерге құрылғысы мен желісіне қарамастан, қашықтан жұмыс істеуге және бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік беретін бағдарламалық жасақтаманы құрайды. Компанияның негізгі өнімдері – десктоптық бағдарламалық жасақтама, Қызмет ретінде десктоп (DaaS) жүйелері, желілік технологиялар, бұлттық қызметтер және Қызмет ретінде бағдарламалық жасақтама (SaaS). Citrix XenApp, енді XenDesktop құрамына енгізілген, қосымшаларды виртуализациялауды қамтамасыз етеді. Citrix XenDesktop, Citrix VDI in a Box және XenClient – барлығы десктопты виртуализациялауды қамтамасыз етеді. Citrix Workspace Cloud бұлттан десктоптар мен қосымшаларды құру және жеткізуге арналған платформа болып табылады. ShareFile компаниялар мен ұйымдарға файлдарды синхрондауға және бөлісуге мүмкіндік береді. Citrix пайдаланушылары RDS арқылы HDX протоколымен өзара әрекеттеседі. Бұл протокол пайдаланушылар мен сервер арасындағы аралық буфер ретінде жұмыс істейді және деректерді сығымдайды.

Қызмет ретінде үстел (DaaS)

Citrix технологиясы қызмет провайдерлеріне өз клиенттеріне Деректі үстел ретінде қызмет (DaaS) ұсынуға, оның ішінде бизнес-қосымшалар мен жұмыс үстелдерін ұсынуға мүмкіндік береді. Бұл өнімдерге қауіпсіз электрондық пошта, браузер және құжаттармен бөлісуге арналған Worx Mobile Apps және мобильді жұмыс орындары үшін Citrix Workspace Suite кіреді.

Желілер мен бұлт

Бұлтты есептеу және желілік технологияларға қатысты Citrix өнімдеріне серверлік виртуализация үшін Citrix XenServer және оның желілік құрылғыларының NetScaler бренді жатады, соның ішінде WAN-ды оңтайландыру құрылғылары, Бағдарламалық Қамтамасыз Етумен Анықталған WAN (SD-WAN) жеткізу жабдықтары, Қолданбаларды Жеткізу Контроллері (ADC), Шлюздер және AppFirewall веб-қосымшалар қауіпсіздік қабырғасы (firewall) кіреді. Бұлардың барлығы Citrix Cloud бұлтты басқару бағдарламалық жасақтамасымен басқарылады. Компанияда сонымен қатар ByteMobile Adaptive Traffic Management жүйесі бар, ол трафикті басқару, саясатты реттеу және кэштеу арқылы мобильді бейне қызметтерін оңтайландыруға бағытталған. ByteMobile Insight мобильді деректерді және абоненттер туралы мәліметтерді талдауды ұсынады.

Қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету (SaaS)

Citrix-тің қызмет ретінде бағдарламалық қамтамасыз ету (SaaS) өнімдері ынтымақтастық пен байланысқа бағытталған. Оларға бұлт негізіндегі ынтымақтастық қызметі Podio және аудиоконференция ұсынатын OpenVoice кіреді.

Корпоративтік жауапкершілік

Компанияның қайырымдастық қызметіне корпоративтік сыйлықтар, соның ішінде заттай сыйлықтар түріндегі корпоративтік қайырымдастықтар және қызметкерлердің үлестік бағдарламалары кіреді. Сонымен қатар, Citrix қызметкерлеріне жылына екі күн ақы төленетін волонтерлік жұмыс істеуге және компанияның жыл сайынғы "Global Day of Impact" іс-шарасына қатысуға рұқсат беріледі, бұл Citrix қызметкерлерін жергілікті қауымдастықтарда волонтерлік жұмыс істеуге ынталандырады. Citrix өзінің Форт-Лодердейл штаб-пәтеріне жақын орналасқан коммерциялық емес ұйымдарға бизнес-тренингтер ұсынды. Атап айтқанда, компания жергілікті коммерциялық емес ұйымға аз қамтылған аудандарда оқытуды ұсынатын компьютермен жабдықталған көшбас шассиді іске қосуға көмектесті. 2007 жылы компания Флорида штатының Бровард округі мен Гананың Агого қаласын технология мен оқыту арқылы байланыстырды. Бұдан бөлек, компанияның Ролидегі кеңсесі 2014 жылы "Project Code" бағдарламасын бастады, ол Boys & Girls Clubs ұйымдарын кодтау жаттығулары арқылы жетеледі және оларға компьютерлік ғылым туралы білім береді. Қайырымдастық қызметінен басқа, Citrix өзінің ашық кодты технологиясының бір бөлігін коммерциялық емес бағдарламалық қамтамасыз ету ұйымдарына оны одан әрі дамыту және жаңа қатысушыларды тарту үшін сыйлады. Мысалы, Citrix 2012 жылы Apache Foundation-ға Cloudstack-ті, ал 2013 жылы Linux Foundation-ға Xen гипервизорын берді.