Кіріспе

Американдық фотограф және белсенді Нэнси Голдин (12 қыркүйек 1953 жылы туған) – американдық фотограф және белсенді. Оның туындылары көбінесе ЛГБТ субмәдениеттерін, жеке сәттерін, қақпай СПИД дағдарысын және опиоидтар эпидемиясын зерттейді. Оның ең танымал жұмысы – "Сексуалдық тәуелділіктің балладасы" (1986). Монографияда Стоунволлдан кейінгі геилердің субмәдениеті және Голдиннің отбасы мен достары бейнеленген. Ол P.A.I.N. (Prescription Addiction Intervention Now) атты құқық қорғау тобының негіс қалаушы мүшесі. Ол Нью-Йорк қаласында тұрады және жұмыс істейді.

Ерте өмір

Голдин 1953 жылы Вашингтон қаласында орта таптық еврей ата-анасының отбасында дүниеге келді. Ол Бостонның Swampscott маңындағы қонысында өсіп, жасөспірім шағында Лексингтонға көшіп келді. Голдиннің әкесі телерадио хабарларын тарату саласында жұмыс істеді және Федералды байланыс комиссиясының бас экономисі болды. Голдиннің отбасындағы қарым-қатынас, жыныстық қатынас және өзін-өзі өлтіру сияқты мәселелерге ерте араласқаны байқалды, өйткені оның ата-анасы Голдиннің үлкен әпкесі Барбара туралы жиі айтысып, ол Голдин 11 жасында өзін-өзі өлтірді. Бұл 1965 жылы болды, онда жасөспірімдер арасында өзін-өзі өлтіру табу тақырыбы болды. Мен әпкеммен өте жақын болдым және оның өзін-өзі өлтіруіне түрткі болған кейбір факторларды білетінмін. Мен оның жыныстық қатынасы мен оны басудың оның жойылуына әсер еткенін көрдім. Себебі, ол кездегі, алпыстың басындағы, ашулы, жыныстық қатынаста болған әйелдер қорқынышты, қолайлы мінез-құлықтан тыс, бақылаудан тыс еді. Ол он сегіз жасында, ол өзінің жалғыз жолы Вашингтоннан тыс жердегі жолаушылар пойызының рельстеріне жатып алу екенін түсінді. Бұл үлкен ерік-жігердің әрекеті болды. Голдин марихуана шегуге кірісіп, жасы үлкен ер адаммен кездесе бастайды. Ол 13-14 жасында үйден кетіп, кейіннен әртүрлі асыраушы отбасында өмір сүрді. 16 жасында Линкольн қаласындағы Сатья қауымдастық мектебінде оқыды. Сатья қызметкері (экзистенциалдық психолог Ролло Мэйдің қызы) Голдинді камераға 1969 жылы он алты жасында таныстырды. Ол сондай-ақ камераны саяси құрал ретінде пайдаланып, Америкада үндемей қалған маңызды мәселелер туралы жұртшылықты хабардар етуді ойлады. Оның алғашқы әсерлеріне Энди Уорхолдың алғашқы фильмдері, Федерико Феллини, Джек Смит, француз және итальяндық Vogue, Гай Бурдин және Хельмут Ньютон кірді.

Өмір және жұмыс

Голдиннің 1973 жылы Бостонда өткен алғашқы жеке көрмесі оның досы Дэвид Армстронг таныстырған қаладағы гей және трансгендер қауымдастықтары арасындағы фотосаяхаттарына негізделген. 18 жасында Бостонның орталығында тұрған Голдин "драг-квиндермен араласып", олармен бірге тұрып, суретке түсірген. Осы кезеңдегі жұмыстарының бірі – "Бостон, күздегі айви" (1973). Кейбір фотографтар королеваларды психоанализ жасауға немесе әшкерелеуге қызығса, Голдин олардың сексуалдығын құрметтеді. Голдиннің айтуынша: "Менің ниетім – оларды үшінші гендер ретінде көрсету, тағы бір сексуалдық мүмкіндік, гендерлік таңдау ретінде көрсету. Оларды зор құрметпен, махаббатпен көрсеткім келді, себебі өздерін қайта жасай біліп, қиялдары мен армандарының ізін ашыққа шығаратын адамдарға қатты ризамын. Менің ойымша, бұл – батылдық". Бітірген соң Голдин Нью-Йоркке көшті. Ол постпанк, жаңа толқын музыкасын, сондай-ақ 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басындағы Stonewall гей субмәдениетін көркемдеп бейнеледі. Оның назары әсіресе Боуэри ауданындағы есірткі субмәдениетіне ауды; 1979-1986 жылдар аралығында түсірілген осы фотосуреттер "Сексуалдық тәуелділіктің балладасы" атты слайд-шоуына айналды – атауы Бертольд Брехттің "Үш тиындық операсынан" алынған. Бұл суреттер Марвин Хейферман, Марк Холборн және Сюзан Флетчердің көмегімен кітап ретінде жарық көрді. Онда есірткі қолдану, зорлық-зомбылық, агрессивті жұптар мен жеке өмірден алынған эпизодтар бейнеленген. Кітаптың алғы сөзінде Голдин оны "адамдар оқитын күнделік" деп сипаттайды. "Балладаның" бір бөлігі оның кеңейтілген отбасын еске алу қажеттілігімен туды. Фотосурет түсіру – достарын сақтап қалудың жолы болды. Суреттер Голдиннің саяхаттары мен өмірінің өзгеруін көрсетеді. Оның "Баллада" тақырыбындағы көптеген адамдары 1990-жылдары қайтыс болды, олар есірткіге тәуелділік немесе ЖИТС салдарынан өмірден озды; олардың арасында жақын достары және жиі суретке түсірілетін Грир Ланктон мен Куки Мюллер де болды. 2003 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті оның еңбегінің әсерін мойындап, Голдиннің "соңғы жиырма жылдағыдай ықпалды жанр құрғанын" жазды. "Баллададан" басқа, ол Боуэри суреттерін тағы екі серияда біріктірді: "Мен сенің айнаң боламын" және "Өзім ғана". Голдиннің жұмысы көбінесе слайд-шоу түрінде ұсынылады және кинофестивальдарда көрсетіледі; оның ең танымал 45 минуттық шоуында 800 сурет көрсетіледі. Оның ерте суреттеріндегі басты тақырыптар – махаббат, гендер, отбасылық өмір және сексуалдық қатынас. Ол айнаға қарап тұрған әйелдерді, ванна бөлмелері мен барлардағы қыздарды, трансвеститтерді, сексуалдық актілерді, сондай-ақ маңдай-құлақ пен тәуелділік мәдениетін сүйіспеншілікпен бейнеледі. Кітапта оның суреттері "өзінің жақын адамдарының өмірбаянын және жеке өмірін білуге" көмектесетіні айтылады. Кітапта оның есірткі қолдану, сексуалдық қатынас, зорлық-зомбылық, дау-дамайлар және саяхат сияқты жағдайларды суретке түсіру кезіндегі бейімделусіз мінез-құлқы мен стилі туралы айтылады және Голдиннің "1984 жылғы ұрылғаннан кейін бір ай өткен Нэн" суреті оның жеке басын және өмірін қайтару үшін пайдаланатын иконалық бейне ретінде аталады. 1995 жылдан бері Голдиннің жұмысы көптеген тақырыптарды қамтиды: жапон фотографы Нобуёши Аракимен бірлесіп кітап жобалары; Нью-Йорк қаласының көкжиегі; керемет пейзаждар (әсіресе судағы адамдар); оның сүйіктісі Шивон; және сәбилер, ата-аналық және отбасылық өмір. 2000 жылы оның қолы жарақаттанды, қазір бұрынғыдай икемді емес. 2006 жылы Нью-Йоркте "Келбұр арбаны қуу" атты көрмесі ашылды. Бұл оның қозғалмалы суреттер, толыққанды баяндамалық музыка және дауыстық баяндама кіретін алғашқы инсталляциясы болды. Оған үш экрандық слайд және видео презентация "Кеңестер, қасиеттілер және сибильдер" кірді. Бұл жұмыста оның әпкесі Барбараның өзін-өзі өлтіруі және оның көптеген суреттер мен әңгімелерді жасау арқылы қалай күрескені туралы айтылады. Оның шығармалары көбірек киноға тән ерекшеліктерге айналып, оның фильмдермен жұмыс істеуге деген ықыласын көрсетеді. Біраз уақыттан кейін оның суреттері қауіпті жастық шақтағы тастап кетудің суреттерінен бастап, ата-ана мен отбасылық өмірдің көріністеріне айналды, бұл көріністер әлемдік аренада кеңінен таралды. Голдин қазіргі уақытта Нью-Йорк, Париж және Лондон қалаларында тұрады және жұмыс істейді.

Мода

Голдин коммерциялық сән фотосуретімен айналысты – австралиялық Scanlan & Theodore компаниясының 2010 жылғы көктем/жаз коллекциясы үшін модель Эрин Вассонмен бірге түсірілді; итальяндық Bottega Veneta компаниясының 2010 жылғы көктем/жаз коллекциясы үшін модельдер Шон О’При мен Аня Казаковамен бірге, оның "Сексуалдық тәуелділік балладасы" естеліктерін қайта жаңғыртумен; 2011 жылы модель Линда Войтовамен бірге аяқ киім өндіруші Jimmy Choo үшін; және 2013 жылы Dior үшін "1000 ӨМІР", Роберт Паттинсон қатысқан. 2018 жылдың наурыз айында Supreme киім бренді Goldin-мен бірлесіп, 2018 жылғы көктем/жаз коллекциясының бөлігі ретінде жаңа ассортимент шығарды. Оған түрлі түстердегі күрмелер, худилер және футболкалар кірді, олардың дизайндары "Мисти және Джимми Паулет", "Ким – страздарда" және "Нан – үстемдік танытушы ретінде" деп аталды.

Белсенділік

2017 жылы Бразилияда сөйлеген сөзінде Голдин опиоидтық тәуелділіктен, атап айтқанда, OxyContin-нен айығып жатқанын, ал билегі операциясынан кейін дәрі тағайындалғаннан кейін бұл тәуелділік пайда болғанын айтты. Ол тәуелділігін жою үшін ем алып, қайта қалпына келтіру жолында күресті. Голдиннің айтуынша, бұл науқан Саклерлер отбасының өнер галереяларына, мұражайларға және университеттерге жасаған қайырымдылықтарын опиоидтық дағдарысқа қатысты жауапкершілік тартпауымен салыстыруға бағытталған. 2018 жылы ол Magnum Photos және Aperture ұйымдастырған 100 долларлық сатуға қатысқан бірнеше суретшінің бірі болды, оның мақсаты Голдиннің опиоидтық мәселелерді таныстыру тобы P.A.I.N. (Prescription Addiction Intervention Now) үшін қаражат жинау еді. "Біз тікелей әрекеттерге сенедін суретшілер, белсенділер мен нашақорлардың тобымыз. Біз OxyContin өндіріп, таратумен айналысқан және өздерінің есімдерін таңбалаған мұражайлар мен университеттер арқылы Саклер отбасына назар аударамыз. Біз енді сөйлей алмайтын 250 мың адамның атынан сөйлейміз", - деді ол. Сондай-ақ, егер Ұлттық портрет галереясы Саклерлерден 1 миллион фунт стерлинг сыйлықты қабылдаудан бас тартпаса, Лондондағы Ұлттық портрет галереясында өзінің жұмысының ретроспективті көрмесінен бас тартатынын мәлімдеді. Галерея кейіннен бұл сыйлықтан бас тартатынын хабарлады. Ұлттық портрет галереясының мәлімдемесінен екі күн өткен соң, британдық өнер галереяларының Tate тобы (Лондондағы Tate Modern және Tate Britain, Tate St Ives және Tate Liverpool) енді Саклер отбасы мүшелері ұсынған сыйлықтарды қабылдамайтынын мәлімдеді, олар бұрыннан 4 миллион фунт стерлинг алған еді. Голдин бұл көрме туралы Tate-пен талқыламаған. 2019 жылдың қарашасында Голдин Лондондағы Виктория және Альберт мұражайында науқан жүргізді. Кейбір сыншылар Голдинді героин қолдануды сәнді көрсеткені үшін және кейіннен The Face және I D сияқты жастар модасы журналдарында кеңінен танымал болған гранж стилін қалыптастырғаны үшін айыптады. Алайда 2002 жылы The Observer журналына берген сұхбатында Голдин киім мен парфюмерияны сату үшін "героиннің сәнділігін" пайдалануды "тілсіз және зұлым" деп атады. Голдин жас кезінде есірткі мәдениетіне романтикалық көзқараспен қарағанын мойындайды, бірақ ол көп ұзамай осы идеалдың қателігін түсінді: "Мен есірткіге құмар болу туралы толық романтикалық түсінікке келдім. Мен де солай болғым келді". Голдиннің есірткіге құмарлығы оның жұмысындағы естелік идеясына қызығушылық танытқаннан кейін тоқтады: "Адамдар менің жұмысымдағы бірдендік туралы сөйлесе, онда бұл туралы: әр нәрсені есте сақтау және жазу қажеттілігі".

Голдиннің есірткіге деген қызығушылығы ата-анасының басшылығына қарсы бүлік жасаудан туындады, бұл оның жас кезінде үйден қашу шешімімен сабақтас: "Мен өте ерте жастан жоғары болуды қаладым. Мен нашақор болғым келді. Мені қызықтырғаны да осы. Бір бөлігі Velvet Underground, The Beats және басқа да нәрселер болды. Бірақ шын мәнінде, мен анамнан ерекше болуды және өскен қала маңындағы өмірден мүмкіндігінше алыстауды қаладым". Голдин вуайер рөлін жоққа шығарады; ол оның орнына өзінің суреттеріндегі адамдармен бірдей тәжірибелерді бөлісетін квир инсайдер: "Мен құлап кетпеймін; бұл менің кешім. Бұл менің отбасым, менің тарихым". Ол өзінің суреттерінде бейнеленген адамдардың оларды көрсетуге рұқсат беруге құқылы екенін талап етеді. "Фантастикалық әңгімелерде" Лиз Коц Голдиннің өзі суретке түсірген нәрсенің бір бөлігі екенін айтуын, бірақ оның суреттерін пайдалану арқылы оларды қанағаттандырмауын сынады. Коцтың айтуынша, Голдиннің суретші мен суреттегі адам арасындағы жақындыққа талап етуі әлеуметтік деректі фильмдердің кодтары мен конвенцияларын қайтадан заңды етуге тырысу, оларды әлеуметтік бақылау мен мәжбүрлеу тарихымен проблемалық байланыстан құтқару арқылы жасалады. Оның инсайдерлік мәртебесі оның суреттерінің көрермендерді бақылаушыларға айналдыру жолын өзгертпейді. "Баллада" Голдин өзі үшін де, достары үшін де қиын сәттерді көрсетеді, әсіресе шынайы байланыс іздеудегі өзара тәуелділікпен байланысты. Оның достары әртүрлі гендерлік сәйкестіктер мен бағдарлары бар әртүрлі адамдардан тұрады; Голдиннің фотосуреттері көпшілік көзден жасырылған көптеген оқиғаларды ашады, мысалы, бір жынысты қарым-қатынастардың қарқынды жақындығы мен ауырсынуы. АИТС эпидемиясы Голдиннің көптеген достарының өмірін қиды, қазір олар оның түсірген суреттерінде сақталған. Бұл жоғалту кезеңінде байланыс орнату қалауы одан әрі күшейді және Голдин мен оның қалған достар тобы бір-бірімен тығыз байланыста болуды маңызды деп тапты. Бұл үнемі жақындық пен байланыс тілегі адамдардың арасындағы ұқсастықтарды көрсетеді, олардың айқын айырмашылықтарына қарамастан, ерлер мен әйелдер арасындағы қоғамдық айырмашылықтарды баса көрсетеді. Голдин Газа дағдарысы туралы New York Times-тың жариялаған материалдарына наразылық білдіріп, New York Times Magazine-мен фотосессияны тоқтатты, газетті Израильмен бірге әрекет етуде айыптады және палестиналық көзқарастарды қалай ұсынылғанын сұрақ қойды.

Цензура

Голдиннің туындыларының көрмесі Бразилияда ашылуына екі ай қалғанда, оның жыныстық сипаттағы мазмұнына байланысты цензураланды. Басты себеп – фотосуреттердің бірінде ата-аналары жалаңаш жатып, бір-бірін меңзеп отырғанда, олармен бірге балалар да бейнеленген. Көрменің демеушісі, ұялы телефон компаниясы, Голдиннің туындыларының мазмұнынан хабарсыз екенін және оның туындылары мен білім беру жобасы арасында қақтығыс бар екенін мәлімдеді. Рио-де-Жанейро қазіргі заманғы өнер мұражайының кураторы 2012 жылдың ақпан айында Бразилияда Голдиннің көрмесін өткізу үшін кестесін өзгертті.

Әсерлер

Август Зандер, Питер Хужар, Ларри Кларк, Дэвид Войнарович және Клод Кахун – Голдиннің туындыларына зор ықпал еткен маңызды суретшілер.

Диана Арбус

Голдин де, Диана Арбус та шетте тұратын адамдарды мақтайды.

Фильмдегі бейнелеу

1986 жылғы "Working Girls" фильмінде көрсетілген, басты кейіпкер Молли түсірген фотосуреттер Голдинге тиесілі болды. Голдин туралы алғашқы деректі фильм 1997 жылы, оның мансабының ортасынан кейінгі ретроспективті көрмесінен кейін Уитни американдық өнер мұражайында Пол Цинкельдің "Нан Голдин: Менің өмірімде: ART/New York No. 47" деген атаумен түсірілді. 1998 жылғы "Жоғары өнер" фильмінде актриса Элли Шиди сомдаған Люси Берлинер кейіпкерінің фотосуреттері Голдиннің фотосуреттеріне негізделген. 2022 жылы режиссер Лора Пойтрас Голдин туралы "Барлық сұлулық және қантөгіс" атты деректі фильмін түсірді, ол 79-шы Венеция халықаралық кинофестивалінде "Алтын арыстан" сыйлығымен марапатталды және "Үздік деректі фильм" номинациясына ие болды.

Куәгерлер: біздің жойылуымызға қарсы

Голдиннің ұйымдастыруымен, "Күдіктілер: біздің жойылуымызға қарсы" (1989 жылдың 16 қарашасы – 1990 жылдың 6 қаңтары) көрмесі Нью-Йорк суретшілерін ВИЧ/ЖҚС дағдарысына жауап беруге шақырды. Көрмеге қатысқан суретшілер: Дэвид Армстронг, Том Чесли, Дорит Ципис, Филипп Лорка ДиКорсия, Джейн Диксон, Даррел Эллис, Аллен Фрейм, Питер Худжар, Грир Ланктон, Сиобхан Лиддел, Марк Моррисро, Джеймс Нарес, Перико Пастор, Марго Пельтье, Кларенс Эли Ривера, Витторио Скарпати, Джо Шейн, Кики Смит, Джанет Стейн, Стивен Ташджан, Шеллберн Тюрбер, Кен Тиса және Дэвид Войнарович. Голдин суретшілердің туындыларының әртүрлі жауаптарды қамтығанын атап өтті, себебі "жоғалтудан естелік туады, өлген достар мен жақындарына құрмет; ал ашудан аурудың саяси себептері мен салдары зерттеледі". Дэвид Войнаровичтің көрме каталогындағы "Америкадан келген пошта карточкалары: тозақтан түсірілген рентген суреттері" атты эссесі консервативті заңнаманы сынады, Войнарович қауіпсіз жыныстық қатынас туралы білім беруді қолдамай, ВИЧ жұғуын күшейтеді деп сенді. Сонымен қатар, Войнарович жеке өмірді ашықтау арқылы, ашық айту моделінде жария етудің тиімділігі туралы сөйлейді, өйткені ол және Голдин күш беру өзін-өзі ашу арқылы басталады деп есептеді. Жеке тұлғалықты қабылдау буржуазиялық қоғамның қатал мінез-құлық ережелерін бұзатын саяси мәлімдемеге айналады, бірақ Войнарович мұндай әрекеттің адамды бір жақты, өзгермейтін бейнеге тоғытуы мүмкін екенін мойындайды. Голдиннің көрмесі, әсіресе Войнаровичтің эссесі сынға ұшырады, нәтижесінде Ұлттық өнер қоры басылымды қолдауын тоқтатты.

"Жұмсақ күннама" кітабынан

Голдиннің екінші кураторлық көрмесі, «From Desire: A Queer Diary» (1991 жылдың 29 наурызынан 19 сәуіріне дейін) Нью-Йорк штатының Кантон қаласындағы Сент-Лоуренс университетінің Ричард Ф. Бруш өнер галереясында өтті. Көрмеге Дэвид Армстронг, Ив Эшкрафт, Кэтрин Кларк, Джойс Калвер, Зои Леонард, Саймон Ленг, Роберт Мапплторп, Роберт Виндрум және Дэвид Войнарович сияқты суретшілердің туындылары қойылды.

Нанның қонақтары

Арльдегі Rencontres d'Arles фестивалі, Арль, Франция. Бұл Антуан д’Агата, Дэвид Армстронг, Дж.Х. Энгстрём, Джим Голдберг, Ли Ледар, Борис Михайлов, Андерс Петерсен және Аннели Стрба сияқты он үш фотографтың туындыларын қамтыды.