Кіріспе

Ноа Страуссер Спир Уайл (4 маусым 1971 жылы туған) – американдық актер, продюсер, режиссер және сценарист. Ол «Жедел жәрдем» (ER) телесериалындағы Джон Картер рөлімен ең көп танылды (1994–2009), бұл рөлі үшін ол үш «Алтын глобус» және бес «Primetime Emmy» сыйлығына ұсынылған. Сонымен қатар, ол «Кітапханашы» франшизасындағы Флинн Карсен рөлімен де белгілі, оның ішінде үш телефильм: «Кітапханашы: Найзаны іздеу» (2004), «Кітапханашы: Сүлеймен патшаның кенішіне оралу» (2006) және «Кітапханашы: Яһуда тостағанының қарғысы» (2008), содан кейін телесериалға қайтып келді (2013–2018) және «Құлайтын аспан» (Falling Skies) телесериалындағы Том Мейсон рөлімен танымал (2011–2015). Ол «Бірнеше жақсы адам» (1992), «Кремний алқабының қарақшылары» (1999), «Донни Дарко» (2001) және «W.» (2008) сияқты фильмдерде де ойнады. Уайл «Қызыл сызық» (The Red Line) телесериалындағы Дэниел Кальдер рөлі үшін «Критика таңдауы» телеарнасының сыйлығына ұсынылды (2019).

Ерте өмір

Уайл үш баланың ортаншысы ретінде Лос-Анджелесте, Калифорния штатында, тіркелген ортопедиялық бас медбике Марджори (қыздығы Спеер) мен электр инженері және кәсіпкер Стивен Уайлдың ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі яһуди (орыс еврей тегінен), ал анасы епископал дінінде болған, ол екі діннің де ықпалында "дәстүрлі емес" тәрбиеде өсті. Уайлдың ата-анасы 1970 жылдардың соңында ажырасып, анасы кейін бұрынғы некесінен үш баласы бар кинореставратор Джеймс К. Катцке үйленді. Уайлдың әкесінің ата-анасы, Эдит және Фрэнк Уайл, Лос-Анджелес қолөнер және халық өнері мұражайын құрды, ал оның әкесінің атасы сонымен қатар Уайл зертханасын іске қосты. Эдит Р. Уайл – экспрессионист суретші, сонымен қатар Лос-Анджелестің Миракл Майл ауданындағы The Egg and The Eye кафесі мен дүкенін ашты. Уайл Калифорния штатының Охай қаласындағы Тачер мектебінде оқып, 1989 жылы бітірді. Орта мектептің үшінші курсынан кейін ол Солтүстік-Батыс университетіндегі Театр өнері бағдарламасына қатысты және мектептегі қойылымдарда ойнады, тіпті өзі жазған пьесасы үшін жүлде алды. Бітіргеннен кейін ол актерлік шебер Ларри Мосспен бірге Голливуд бульварының шағын пәтерінде оқыды.

ER

Уайлдың үлкен жетістігі оған «Жедел жәрдем» сериалының пилоттық сценарийі берілгенде және ол медицина студенті Джон Картер рөлін ойнағанда болды. Ол актерлік құрамға қосылғанда ең жас мүше еді. Уайл «Жедел жәрдем» сериалының басынан (1994 жыл) бастап, он бірінші маусымының (2005 жыл) соңына дейін сериалда болған жалғыз басты актер еді. Сериалдағы өнері үшін ол алғашқы бес маусымның әрқайсысында «Эмми» сыйлығына ұсынылды. Ансамбльдің бір бөлігі ретінде ол бірнеше рет «Screen Actors Guild» сыйлығына ие болды, сондай-ақ телесериалдар, мини-сериалдар немесе телефильмдердегі ең үздік қосалқы актер ретінде үш рет «Алтын глобус» сыйлығына ұсынылып, 2001 жылы драмалық сериалдағы қосалқы актер үшін «TV Guide» сыйлығын жеңіп алды. Уайл 11-ші маусымның соңында сериалды тастады, бірақ 12-ші маусымда төрт эпизодтық ролде қонақ ретінде оралды. Ол отбасы мен достарымен көбірек уақыт өткізгісі келгендігін және жас буынға мүмкіндік беру үшін кеткенін айтты. Дегенмен, 2009 жылы Уайл «Жедел жәрдем» сериалының 15-ші және соңғы маусымында, соның ішінде сериалдың финалында бес эпизодқа оралды. «Гиннесстің рекордтар кітабының» 2005 жылғы 50 жылдық арнайы басылымында Уайл 2003-2004 жылдардағы 10-шы маусымда бір эпизодқа шамамен 400 000 доллар табатын «Ең жоғары жалақы алатын теледрама актері» рекордын иеленді. «Жедел жәрдем» сериалындағы Уайлдың шамамен жылдық жалақысы 9 миллион долларды құрады. Уайл сонымен қатар «Жедел жәрдем» сериалының 254 эпизодында ойнады, бұл Лора Иннестен төрт эпизодқа көп.

Фильм

Уайл алғаш рет Пол Бартельдің 1985 жылғы "Lust in the Dust" фильмінде (Таб Хантер, Лэйни Казан және Дивайн ойнаған батыс жанрындағы эксплуатация/пародия) Чили-Верде кішкентай қалашығын басқаратын жергілікті топтың қатарында эпизодтық рөлде пайда болды. Кейін ол мини-сериалдарда ойнады және 1990 жылы "Crooked Hearts" (1991) фильмінде түсті. 1993 жылы "Балам бар" атты тағы бір көркем фильмде ойнады. Лос-Анджелестегі бірнеше жергілікті спектакльдерде ойнағаннан кейін, ол кассалық табысқа жеткен "Бірнеше жақсы адам" фильміне түсті, онда ол сотта куәлік берген теңізшілердің джип жүргізушісінің рөлін ойнады. Ол сонымен қатар "Swing Kids" фильмінде Гитлер жастарының жетекшісі Эмиль Латц рөлінде, және Рой Шейдер, Блайт Даннер және Джулианна Мурмен бірге тәуелсіз фильмде "Саусақ іздерінің мифы" фильмінде ойнады. Сонымен қатар, ол телефильмде Шерил Лидің қарсыласы ретінде Гвиневрада Ланселот рөлін сомдады. Уайл Соня Уолгермен бірге "Кітапханашы: Найзаны іздеу" фильмінде, оның жалғасы "Кітапханашы: Сүлеймен шахталарына оралу" фильмінде Габриэль Анвармен бірге және серияның үшінші бөлігі "Кітапханашы: Яһуда тостағанының қарғысы" фильмінде Стана Катичпен бірге ойнады. Оның "Кітапханашы" тақырыбындағы соңғы жұмысы – "Кітапханашылар" атты сериал. Ол апатты оқиғалар кезінде кітапханаға шақырылған үш жаңа кітапханашының тағдырына арналған. Сериалдың басында Ной Уайл негізгі кейіпкер рөлінен гөрі көмекші актер ретінде көрінді. Келесі маусымдарда оның қатысуы артты, соңғы маусымда ол "демекші" Кітапханашы лауазымынан бас тартты. Оның басқа жұмыстарының ішінде "Эмми" жүлдесіне ұсынылған "Кремний алқабының қарақшылары" (1999) фильміндегі Стив Джобс рөлі бар. Стив Джобс оның ойынына настолько әсерленді, оны Apple компаниясының жылдық конференциясындағы ашылу сөзінде сахнаға шақырды. Ол сонымен қатар бірнеше көркем фильмдерде ойнады, оның ішінде Рене Зеллвегермен бірге "Ақ Олеандр", Дженнифер Лопеспен бірге "Жетеді", тәуелсіз фильм "Донни Дарко", 2000 жылы тікелей эфирде көрсетілген "Fail Safe" телефильмінде президенттің аудармашысы және тәуелсіз фильм "Калифорниялықтар".

Сахна

Кино және теледидардағы мансабымен қатар, Уайл Голливудта орналасқан The Blank Theatre Company компаниясының көркемдік продюсері болып табылады. Ол осы компаниямен бірге 1995 жылы Питер Бергпен бірге "24-ші күн" спектаклінде, сондай-ақ компанияның "Жас драматургтар фестивалі" аясында "Неге?" және Николас Брендонмен бірге "Лобстер Алис" спектаклінде ойнады, онда ол сюрреалистік суретші Сальвадор Дали рөлін сомдады. 2005 жылы Лос-Анджелесте Майкл Джон ЛаЧиузаның "Жабайы кеш" қойылымын ұйымдастырушылардың бірі ретіндегі еңбегі үшін ол NAACP Театр сыйлығына ие болды.

Аспанның құлауы

Уайл TNT арнасының «Falling Skies» ғылыми-фантастикалық сериалында басты рөлді ойнады. Ол Бостон университетінің бұрынғы тарих профессоры Том Мейсон рөлін сомдады, ол Массачусетс милициясының 2-ші полкіндегі екінші командир болады. Бұл полк апокалиптикалық Бостоннан қашып бара жатқан азаматтар мен жауынгерлерден құралған, адамзаттың 90 пайызын жойған шетелдік басқыншылармен күресіп жатыр. Сондай-ақ, кейіпкер үш ұлдың әкесі, олардың біреуі шетелдіктер тарапынан тұтқынға алынған. Уайлдың актерлік шеберлігі оған BuddyTV-нің «2011 жылғы ең тартымды еркектер» тізімінде 91-орынды әкелді.

Құлаған аспаннан кейінгі аспан

2018 жылы Уайл "Қызыл сызық" сегіз бөлімдік шешімді сериясында Дэниел Кальдер рөлін ойнайтынын хабарлады. 2020 жылдың 22 сәуірінде Уайл "Либрерианс" сериалында бірге жұмыс істеген Джон Роджерс, Дин Девлин және Кристиан Кейнмен қайта қатысып, "Либрерианс" сериалының жаңаруына қосылатынын растады. Ол сондай-ақ 13 бөлімнің екеуін режиссерлік етеді.

Жеке өмір

Ноа өзінің алғашқы әйелі, макияж суретшісі Трейси Уорбинмен "Бір саусақ ізнің аңызы" фильмінің түсірілім алаңында танысты. Олар 2000 жылы үйленді және Оуэн Штраузер Спир Уайл (9 қараша 2002 жылы туған) және Ауден Уайл (15 қазан 2005 жылы туған) атты ұл мен қызы бар. Уайл мен Уорбин 2009 жылы ажырасып, 2010 жылы ресми түрде ажырасты. Уайл 2014 жылдың маусым айында Калифорнияда Сара Уэллске үйленді. Жұбайлар 2011 жылы The Blank Theatre Company ұйымдасқан шара кезінде танысты. Олардың қызы Фрэнсис Харпер Уайл 22 маусым 2015 жылы дүниеге келді.

Саяси үгіт-насихат және қайырымдылық

1999 жылы Нью-Йоркте өткен Macworld Expo ашылуында Уайл бастапқыда Apple Inc.-тің Стив Джобс рөлін сомдады. Бұл, 1999 жылғы TNT арнасының «Кремнийлі аңғардың қарақшылары» фильміне орай, Джобс пен Уайлдың көрермендерге жасаған әдемі әзілі болды. Уайл бос уақытының көп бөлігін халықаралық коммерциялық емес «Дүниежүзілік дәрігерлер» ұйымына және Human Rights Watch Кеңесінің мүшесі ретіндегі жұмысына арнайды. Сонымен қатар, Уайл Голливудтағы Blank Theatre Company-нің ерікті көркемдік продюсері болып жұмыс істейді, ол жыл сайын жас драматургтар фестивалін өткізеді, ал оның түлектері Эд Аснер, Сара Мишель Геллар, Д. Б. Суини, Джеймс Кервин, Амбер Бенсон, Меган Хеннинг, Трэвис Шулдт, Уоррен Дэвис, Грант Шоу және Николас Брендон сияқты белгілі актерлерді қамтиды. Ол сондай-ақ жақында Голливудтағы Second Stage Theater (Лос-Анджелес) театрын сатып алды, онда компания көптеген сәтті қойылымдар ұйымдастырды. 2004 жылы Уайл «Сақтандырылмағандарды қорғау» науқанының өкілі болды, оның құрметті төрағалары бұрынғы президенттер Джеральд Форд және Джимми Картер болды. «Сақтандырылмағандар апталығы» АҚШ-та жыл сайын өткізіліп, денсаулық сақтаумен қамсыздандырылмаған шамамен 44 миллион америкалыққа назар аударады. Науқанға түрлі қауымдастықтар арасындағы іс-шаралар, денсаулық және тіркелу жәрмеңкелері, баспасөз конференциялары және бүкіл АҚШ-та бизнес-семинарлар кіреді. Бұдан өзге, Уайл жануарлар құқықтарын қолдайды және келер ұрпақ үшін жануарларды қорғауға және сақтауға арналған World Wildlife Fund ұйымының өкілі болып табылады. 2009 жылы Уайл World Wide Fund for Nature (WWF) ұйымының өкілі атанды, ол полярлық аюлардың «өмірге жабысып тұрғанын» және «климаттың өзгеруі салдарынан біздің балаларымыздың өмірінде жойылып кетуі мүмкін екенін» мәлімдеді. 2012 жылы Уайл мүгедектер құқықтарын қорғау тобы ADAPT-ты қолдады. 23 сәуірде ол Капитолий төбесінде қарттар мен мүгедектерге арналған Medicaid қаржысын қысқартуға қарсы наразылық акциясы кезінде тұтқындалды.

Фильм

Жыл Атауы Рөл Ескермелер 1991 Қиын жүректер Сұрайды 1992 Бірнеше жақсы адам Сержант Джеффри Барнс 1993 Swing Kids Эмиль Лутц 1994 There Goes My Baby Майкл Финнеган 1997 Саусақ іздерінің мифы Уоррен Сондай-ақ, атқарушы продюсер 1999 Can't Stop Dancing По 1999 Силикон алқабының пираттары Стив Джобс 2001 Донни Дарко Профессор Кеннет Моннитофф 2001 Қылмыс орындары Сет 2002 Жетерлік Робби 2002 Ақ олеандер Марк Ричардс 2005 Калифорниялықтар Гавин Рэнсом 2008 Шындықтан басқа ештеңе жоқ Аврил Ааронсон 2008 Америкалық оқиға Майк Стаффорд 2008 W. Дональд Эванс 2010 Беллвейдің астында Хантер Патрик 2010 Лотының патшайымы Аарон Ламберт 2013 Жылан және мангоз Артур Спар 2015 Әлемді тура жолға түсірді Леонард Шулер 2017 Марк Фелт: Ақ үйді құлатқан адам Стэн Поттингер 2017 Оқ Марк Ньюман

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1990 Соқыр сенім Эрик Минисериал; 2 эпизод 1994 Гвиневрень Ланселот Телефильм 1994–2009 ER Доктор Джон Картер Басты рөл (1–11 және 15 маусымдар); қонақ жұлдыз (12 маусым) 1995 Достар Доктор Джеффри Розен Эпизод: "Екі бөлігі бар: 2-бөлім" 1995 Ларри Сандерс Шоуы Өзі Эпизод: "Сегіз" 1996 Сезам көшесі Доктор Колберн 2 эпизод "Мария ауруханаға барады" 1999 Силикон аңғарының қарақшылары Стив Джобс Телефильм 1999 Тарихты сақтау: Американың ең қауіпті нысандары 1999 Өзі Жүргізуші 2000 Қауіпсіздік Бак Телефильм 2000 Beggars and Choosers Дэвис Г. Грин Эпизод: "Жылаңаш шындық" 2004 Кітапханашы: Сұрғыштың іздеуі Флинн Карсен Телефильм 2006 Кітапханашы: Сүлейменнің кеніне оралу Флинн Карсен Телефильм; сондай-ақ продюсер 2008 Кітапханашы: Иуданың кесесінің қарғысы Флинн Карсен Телефильм; сондай-ақ продюсер 2011–2015 Күлейтін аспан Том Мейсон Басты рөл; сондай-ақ продюсер және режиссер 2013 Lab Rats Доктор Эванс Эпизод: "Рождествоға дейінгі миссия" 2014 Финеас пен Ферб Жаңалықтар сатушысы Мартин (дауысы) Эпизод: "Тірі дәрігерлер түні" 2014–2018 Кітапханашылар Флинн Карсен Қайта келетін рөл; сондай-ақ атқарушы продюсер, сценарист және режиссер 2015 Мас күйдегі тарих Томас Наст Эпизод: "Журналистика" 2016 Энджи Трибека Аурухана әкімшісі Эпизод: "Органикалық жол" 2018 The Romanoffs Иван Эпизод: "Патшалық біз" 2019 The Red Line Дэниел Калдер 2020 25 сөзден кем Өзі Басты рөл; ойыншы; 1 маусым 16 серия 2021–қазір Leverage: Redemption Гарри Уилсон Басты рөл; сондай-ақ режиссер