Кіріспе

Marvel Comics комикстерінде пайда болған суперзұлымдар. Хамелеон (Дмитрий Смердяков; орыс. Дмитрий Смердяков) – Marvel Comics американдық комикс кітаптарында пайда болатын суперзұлым. Жазушы Стэн Ли және суретші Стив Дитконың туындысы, алғаш рет «The Amazing Spider-Man» #1 (1963 жылғы наурыз) журналында пайда болды. Хамелеон – супергерой Питер Паркер / Өрмелешінің алғашқы қарсыласы. Ол – кез келген адамның сыртқы түрін мінсіз көшіре алатын шебер. Сондай-ақ, ол Крейвеннің жартылай бауыры. Бұл туыстық қарым-қатынас оны бастапқыда «The Amazing Spider-Man» журналында жалғыз зұлым ретінде бейнеленгенімен салыстырғанда, маңызды зұлым кейіпкер ретінде дамуына көмектесті. Ол тарихының әртүрлі кезеңдерінде «Синистер Алты» және «Синистер Он екі» ұйымдарының құрамына кірді. Алғашқы пайда болуынан бері кейіпкер түрлі Marvel лицензиялық өнімдерінде, оның ішінде көркем фильмдерде, телесериалдарда және бейне ойындарда көрсетілді. Кейіпкер Marvel Cinematic Universe (MCU) фильмі «Spider-Man: Far From Home» (2019) арқылы Нұман Акар ойнаған рөлінде алғаш рет тікелей эфирде пайда болды. Фред Хечингер Sony’s Spider-Man Universe (SSU) фильмі «Kraven the Hunter» (2024) жобасында осы кейіпкердің рөлін ойнауға дайындалып жатыр.

1960 жылдар

Дмитрий Смердяков "The Amazing Spider-Man" #1 (1963 жылғы наурыз) санында дебют жасады, оны жазушы Стэн Ли және суретші Стив Дитко жасаған. Осылайша, Хамелеон – Бен Паркерді өлтірген қарақшыны есепке алмай, Spider-Man-нің қарсыластары галереясының басылым күні бойынша алғашқы мүшесі болып табылады. Ол 1959 жылы "Tales to Astonish" сериясында, сондай-ақ "Tales of Suspense" сериясында пайда болды. 1985 жылы "Web of Spider-Man" сериясында да оның кейіпкері болды.

2000 жылдар

Дмитрий Смердяков 2014 жылы "Түпнұсқа күнә: құпия кекшілер" шексіз комикс сериясында пайда болды. Кейін ол 2015 жылы "Spider-Man және X-Men" серияларында пайда болды. Ол 2018 жылы "Amazing Spider-Man" сериясында пайда болды. 2021 жылы ол "Giant-Size Amazing Spider-Man: Chameleon Conspiracy" атты жеке комиксте пайда болды.

Күштері мен қабілеттері

Хамелеонның ешқандай үстіміздік қабілеті болған жоқ. Ол тек макияж мен күрделі костюмдерді пайдаланып, өз мақсаттарының кейіптерін сомдады. Ол белбеуінің тоқасында бет-әлпетін өзгертуге көмектесетін газ шығаратын құрылғыны орнатты. Кейіннен ол Спенсер Смайттен белбеуінің тоқасына жүздеген адамның сыртқы түрін бағдарламалай алатын микрокомпьютер алды. Белбеуінің тоқасында видео қабылдағыш та бар, ол компьютерге Хамелеон кездесетін кез келген адамның сыртқы түрін талдауға мүмкіндік береді, соның арқасында ол электр импульстарын қолданып, оның ерекшеліктерін көшіре алады. Компьютер голографиялық технологияны пайдаланады, ол бір түймемен сыртқы түрін өзгертуге мүмкіндік береді. Оның электрондық құрылғылары бір уақытта екі түрлі бақылаушыға екі түрлі адам ретінде көрінуге мүмкіндік берді. Хамелеонның костюмі "жад материалдарынан" жасалған, оны белбеуінен шығатын электр импульстары арқылы өзгертуге болады, осылайша ол сомдайтын адамның киіміне ұқсай алады. Кейіннен кейіпкердің қабілеттері туа біткен болып өзгертілді. Оның терісінің пигментациясы хирургиялық және мутагендік түрде өзгертілді, сондықтан ол кез келген адамның сыртқы түрін қалауынша алуға болады. Ол сонымен қатар, жүйке импульстарына жауап беретін және кез келген костюмге айнала алатын "жад материалдарынан" жасалған мата киеді. Хамелеон жылдар бойы Крейвен қолданған сарысуды қабылдады. Сонымен қатар, Хамелеон маскировка шебері және керемет актер. Ол сондай-ақ шебер импрессионист және өмірге ұқсас маскалар мен макияж жасаудың шебері. Ол бір минуттан кем уақытта жаңа кейіпке енуге қабілетті жылдам өзгеріс шебері, бірақ енді оған мұндай дағдыларды қолданудың қажеті жоқ. Кейіпкер бірнеше тілді еркін меңгерген. Хамелеон ғылыми гений болмаса да, ұзақ өмір сүру кезеңінде ол көптеген күрделі тәжірибелік технологияларға тап болды, олардың көп бөлігін өзінің зұлымдық жоспарларында тиімді пайдалана алады.

Қабылдау

Брэдли Прим Screen Rant сайтында Дмитрий Смердяковты «Айқын жамандардың» бірі деп атады. Том Боуэн Game Rant сайтында Дмитрий Смердяковты «Барлық уақыттағы 28 ең жақсы Өрмекші адам жамандығы» тізімінде 12-ші орынға қойды. Scoot Allan Comic Book Resources сайтында Дмитрий Смердяковты «Өрмекші адамның ең танымал 10 жамандығы» тізімінде 5-ші орынға орналастырып, «Камелеон Кравеннің өлімінен кейін Смердяков өшпенділікке толы болғаннан кейін Өрмекші адамның ең жеке және танымал жамандығының біріне айналды» деп жазды. Jesse Schedeen IGN сайтында Дмитрий Смердяковты «Ең жақсы 25 Өрмекші адам жамандығы» тізімінде 14-ші орынға қойып, «Ол Спайдидің жамандықтар галереясының тұрақты мүшесі болғандығы оның мәңгілік танымалдығының дәлелі» деді.

Хамелеон 2099

Дмитрий Смердяковтың балама нұсқасы Marvel 2099-да кездеседі. Пайдаланушыларды сол сәттегі сезіміне байланысты еріксіз түрде пішінін өзгертуге итермелейтін тәжірибелік препарат "Хамелеон" деп аталды. 2099 жылғы Вудсток фестивалінде ашуланғанда бұқаға, қорқытқанда тышқанға айналатын есірткіге тәуелді адаммен күрескеннен кейін, сол дәуірдегі Өрмекші Адам "Хамелеонды" тарататын майор Джонс есімді хиппиді іздейді. Джонс және оның шайқастастарымен арпалысқанда Өрмекші Адам дилерді қателікпен есірткі қоймасына түсіріп, оны пішінсіз массаға, содан кейін жаңа Хамелеонға айналдырады.

Хамелеон 2211

Дмитрий Смердяковтың балама нұсқасы «Достық көршілес Өрмекші адамда» пайда болады. Ол олардың ДНК-сына қол жеткізгеннен кейін кез келген пішінге немесе формаға физикалық түрде өзгеру қабілетіне ие. Бұл көбінесе құрбанды өлтіргеннен кейін оның қанын алу арқылы жүзеге асырылады, бірақ қауіпсіздігі төмен әдістер де мүмкін; ол құмның бір бөлігін кездейсоқ жұтқаннан кейін Құм Адамына айналды. Хамелеон 2211 жылғы Хобгоблинмен «негізгі» уақыт желісіне көшірілген, басқа бір болашақтан келген Бен ағасымен кездеседі. Ол Бенге осы уақыт желісіндегі Мэй Паркермен байланысы үшін Эдвин Джарвисті өлтіруге көндіруге тырысады, көп қатарлы әлемнің бар екенін еске салып, барлық мүмкін әрекеттер жасалып жатқанын, сондықтан өзіңе ұнайтын нәрсені жасауға болатынын айтады. Бен бұл ұсыныстан бас тартқанда, Хамелеон оны өлтіріп, орнын басады. Бұл 2211 жылғы Өрмекшіні алдап, «Бенді» өз шындығына қайтаруға келгенде оны өлтіруге мүмкіндік береді. Денені тапқаннан кейін, Беннің өліміне Құмшының әкесі кінәлі деп айыпталады, ал Құмшы көмек сұрап Өрмекшіге келеді. Екеуі Питердің орта мектебінде Хамелеонмен кездеседі (Хамелеон директорды өлтіріп, оның орнына өзін қойған), онда Хамелеон өзінің адам емес, алып құбыжық екенін жариялайды. Дегенмен, Хамелеон ақыры жеңіледі, себебі 616 Жер Өрмекшісі 2211 Жылғы Өрмекшінің шлемін пайдаланып, әдепкі бойынша «әділетті жазаны орындады», нәтижесінде Хамелеон мен Құмшының әкесі соңғы сәтте электр орындығында ауысып кетті.

Жерге қарсы

Spider Man Unlimited #5-те Қарақат Адам Қарсы Жердегі Хамелеонмен бетпе-бет келеді. Бұл Хамелеон – бауырымен жүретін, жануарларға тән, іздестіріп өлтіретін әдемі емес қылмыскер, оны Қанатқаз да, аңшыл Қаян да жеңу үшін бірігеді.

Ең керемет

Камелеонның соңғы нұсқасы – есімдері айтылмаған екі егіз бауырлас, олардың пішін алмастыру қабілеті бар. Біреуі алдымен Дж. Джона Джеймсон, содан кейін Өрмекші адам болып көрінеді, ал екіншісі ("Камелия" деп аталады) нағыз Джеймсон мен Питер Паркерді тұтқынға алады.

Marvel Action Hour: Iron Man (Қайратты адам)

Дмитрий Смердяковтың балама нұсқасы, The Marvel Action Hour барысында Iron Man-де көрінеді. Ол Джастин Хаммерге қызмет етеді және мультфильм негізіндегі комикстің 4-шы санында пайда болады. Ол өз трансформациялық қабілеттерін Старк Энтрпрайзеснен Қаһарлы Орақ қаруын алу үшін пайдаланды.

Marvel Noir (жаңбырлы таңғалар)

Дмитрий Смердяковтың балама нұсқасы Marvel Noir-де кездеседі. Бұл нұсқасы кез келген адамға ұқсау үшін сыртқы келбетін өзгерте алады, бірақ бұл қабілеті негізгі нұсқасындағы технологиялық мүмкіндіктерден емес, балшықтай иілгіш дене құрылысынан туындайды. Ол бұрын Кони-Айлендтегі цирк артисі болып жұмыс істеген, мафия басшысы Норман Осборнға ("Гоблин" деп те аталады) Бен Уричті жою және Өрмелешіге (Spider Man) тұзақ қою мақсатымен Дж. Джона Джеймсон рөлін сомдайды. Оны Фелисия Харди өлтіреді, ол Джеймсонның Бенді өлтіргенін көреді.

Теледидар

Хамелеон "Marvel супер қаһармандары" бағдарламасында Том Харви дауысымен пайда болады. Хамелеон "Өрмелеші адам" (1981) эпизодының "Арсен және Мей тәтесі" бөлімінде Джон Х. Майер дауысымен көрінеді. Хамелеон "Өрмелеші адам және оның таңғажайып достары" бағдарламасының "Жеті кішкентай супербатыр" эпизодында Ханс Конридтің дауысымен пайда болады. Хамелеон "Өрмелеші адам" (1994) бағдарламасында Джим Каммингс дауысымен кездеседі. Бұл нұсқада ол жалдамал кісі өлтіруші, тыңшы, Кингпиннің қасты алтылығының мүшесі және Қызыл бас сүйек асыраған ұлы. Оның маскировкасы бастапқыда адамның келбетін түсіре алатын белдікке орнатылған камерадан жасалған, кейіннен Алистер Смайттың қадағалауымен жүргізілген тәжірибелер арқылы табиғи түр өзгерту қабілеттерін иеленген. Хамелеон "Тамаша Өрмелеші адам" бағдарламасында Стив Блум дауысымен көрінеді. Бұл нұсқада ол түпнұсқа комикстердегідей реалистік маскаларды қолданады. Хамелеон "Marvel Mashup: Өрмелеші адам және оның таңғажайып достары" бағдарламасында Джеймс Арнольд Тейлор дауысымен пайда болады. Хамелеон "Өрмелеші адам" (2017) бағдарламасында Паттон Освольт дауысымен көрінеді.

Бейне ойындар

Хамелеон Spider Man SNES нұсқасында (1995) пайда болады. Хамелеон "Қарлы алтылық: Зұлымдық" (1996) ойынында Дэн Камин дауысымен көрінеді, содан кейін Джим Пирри дауыс береді. Бір қосымша миссияда Өрмекшілер Кравен аңшының белгілі бір адамды табу үшін пайдаланатын дрондарды іздейді. Олар іздеу барысында осы адам туралы мәліметтердің өте әртүрлі екенін анықтайды: қарапайым азаматтардан бастап, жылдар бұрын қайтыс болғандарға дейін, тіпті жалған жеке тұлғаларға дейін. Барлық мәліметтерді талдағаннан кейін, Өрмекшілер Кравеннің өзінің жартылай бауыры Хамелеонды іздеп жүргенін біледі. Хамелеон – бұл түпнұсқа Өрмекшінің көп жылдық қарсыласы, ол бірнеше жыл бұрын ұсталғаннан кейін түрмеден қашып кеткен еді. Ал осы уақытта Хамелеон Кравеннің өміріне сәтсіз талпыныстар жасайды және Өрмекшілердің прогресін бақылап, "Кравеннің қолынан келмегенін істеуге" ант етеді.

Әр түрлі

Хамелеон Адам Трой Кастроның "Зұлым алты" романы трилогиясында кездеседі. "Spider Man Unlimited" комиксінің #5 санында Қарсы Жердегі Хамелеонның нұсқасы пайда болады. Бұл нұсқа – формасын өзгерте алатын, жануарларға ұқсас хамелеон.