Кіріспе

Виртуализацияға маманданған IBM операциялық жүйесі.

CP/CMS (Control Program/Cambridge Monitor System) – 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында қолданысқа енген уақытты бөлісу операциялық жүйесі. Ол өте жоғары өнімділігімен және жетілдірілген мүмкіндіктерімен белгілі. Оның үш нұсқасының ішінде CP 40/CMS – CP/CMS виртуалды машина архитектурасын қалыптастырған маңызды, бірегей зерттеу жүйесі болды. Одан кейін CP 67/CMS, CP 40/CMS-ті IBM System/360 67 үшін қайта іске асырылып, осы мақаланың негізгі тақырыбы болып табылады. Соңында, CP 370/CMS – CP 67/CMS-ті System/370 үшін қайта іске асыру еді. Ол жеке түрде шығарылмаса да, 1972 жылы жарияланған IBM-нің VM/370 операциялық жүйесінің негізіне айналды. Әрбір іске асыру – өзінің алдыңғы нұсқасынан түбегейлі өзгеше және эволюциялық дамудың бір қадамы болды. CP 67/CMS – кеңінен қолжетімді алғашқы виртуалды машина архитектурасы. IBM бұл идеяны M44/44X (жартылай виртуализация қолданған) және CP 40 (толық виртуализация қолданған) зерттеу жүйелері арқылы дамытты. VM отбасының алдыңғы қадамдарынан өзге, CP/CMS операциялық жүйелер теориясының қалыптасуына, IBM-нің System/370 дизайнына, уақытты бөлісу индустриясына, сондай-ақ бүгінгі ашық бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысын болжаған, өзін-өзі қолдайтын пайдаланушылар қауымдастығын құруға да зор үлес қосты.

CP/CMS еркін бағдарламалық жасақтама ретінде

CP/CMS бастапқы код түрінде таратылды және CP/CMS пайдаланушыларының көптегені осы бастапқы кодты зерттеуге және өзгертуге белсенді қатысты. Вендор ұсынған операциялық жүйеге тікелей пайдаланушының мұндай қатысуы ерекше жағдай еді. CP/CMS дәуірінде көптеген вендорлар операциялық жүйелерді машинамен оқылатын бастапқы код түрінде таратты. IBM, мысалы, OS/360, DOS/360 және кейінірек бірнеше негізгі IBM операциялық жүйелері үшін қосымша бастапқы кодты ұсынды. Осы жүйелердің барлығында SYSGEN процесінде жүйелік бастапқы код туралы білу деңгейі болды, бұл қазіргі жүйелердегі ядроны құруға және Стартерлік жиынтықты орнатуға ұқсас. (Қырқ жыл өткен соң, Геркулес эмуляторы осы жүйелердің көне нұсқаларын іске қосу үшін қолданылады, бұл бастапқы кодқа негізделген, ал қазір ол жалпыға қолжетімді код ретінде қарастырылады.) Операциялық жүйенің бастапқы кодының маңыздылығы уақыт өте келе өзгерді. IBM 1969 жылы бағдарламалық жасақтаманы аппараттық жабдықтан бөлек сатқанға дейін, ОЖ (және көптеген басқа бағдарламалық жасақтамалар) аппараттық жабдықтың құнына кіретін. Әрбір вендор аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етуді қоса алғанда, жүйеге толық жауапкершілік беретін. Бұл тарату ортасының маңыздылығын азайтады. IBM бөлек сатқаннан кейін ОЖ бағдарламалық жасақтамасы IBM System Control Program (SCP) бағдарламалық жасақтамасы ретінде жеткізілді, соңында тек объектілік код (OCO) түрінде. CP/CMS бірнеше себептерге байланысты қалыпты жолмен шығарылмады. Ол IBM қолдауына ие болмады, бірақ IBM Type III кітапханасының бөлігі болды, бұл IBM қызметкерлерінің бағдарламалық қамтамасыз ету үлестерінің жиынтығы (сондай-ақ клиенттер ұсынған бағдарламалық қамтамасыз ету IV типті кітапхананы құрады). IBM бұл кітапхананы өз клиенттеріне «қалай бар, солай» пайдалану үшін таратты. Мұндай өнімдерге IBM тікелей қолдау көрсетпеуі белсенді пайдаланушыларды өздерін қолдауға мәжбүр етті және өзгерістерді және өзара қолдауды ынталандырды. CP/CMS және басқа III типті өнімдер ертедегі ашық кодты бағдарламалық жасақтама болды. Басқа IBM операциялық жүйелерінің бастапқы коды таратуы біраз уақыт бойы жалғасқан болуы мүмкін (мысалы, OS/360, DOS/360, DOS/VSE, MVS және тіпті TSS/370, олардың барлығы бүгінде жалпыға қолжетімді деп саналады), өйткені олар 1978 жылға дейін авторлық құқық туралы ескертусіз жарияланған. Алайда, CP/CMS-тің қолдаусыз мәртебесі оның пайдаланушы қауымдастығына қосымша қысым жасады және бастапқы кодты тарату қажеттілігін тудырды. CP/CMS-ті IBM емес, MIT-тің Линкольн зертханасы Type III кітапханасына енгізді, жүйені IBM-нің Кембридж ғылыми орталығы құрғанмен қарамастан. Бұл шешім IBM-нің уақытты бөлісуге қарсы саяси күштерін жеңу үшін жасалған келісім ретінде сипатталды. Бұл CP 40, S/360 67, CP 67 және CMS жобалау мен іске асыруға MIT және Union Carbide-тің ресми және бейресми үлесін көрсетеді деп есептеледі. Бұл тақырып бойынша толық ақпарат алу үшін CP/CMS тарихына (тарихи жазбалар) қараңыз. Көптеген CP/CMS пайдаланушылары бастапқы кодтың өз көшірмелеріне кең ауқымды өзгерістер енгізді. Бұл жұмыстың көп бөлігі сайттар арасында бөлісті, ал маңызды өзгерістер негізгі жүйеге қайта енгізілді. Басқа пайдаланушылар, мысалы, National CSS және кейбір академиялық сайттар, CP/CMS-ді тәуелсіз дамытуды жалғастырды, оның орнына қол жетімді болған кезде VM/370-ке ауысудың орнына. Бұл әрекеттер қауымдастықтан бөлініп, қазіргі уақытта бағдарламалық жасақтаманың бұтағы деп аталады. IBM VM/370 шығарғаннан кейін, VM-нің бастапқы коды бірнеше нұсқада таратылды. (VM жобасы көптеген ұқсас жобаларда IBM-де пайдалану үшін міндетті ішкі жүйелер бағдарламалау тілі PL/S-ті қабылдамады. PL/S-ті пайдалану бастапқы кодты таратуды мүмкін емес етеді. IBM 1965 жылы ассемблер тілінен жоғары деңгейлі тілдерге ауысуға тырысты және 1969 жылы PL/S-ті кеңінен қолданды, мысалы MVS-те. PL/S сол кезде коммерциялық құпия болып саналды және ол клиенттерге қолжетімді емес еді. IBM кейіннен осы ережеден ерекшеліктер жасады.) VM пайдаланушылар қауымдастығы CP/CMS Type III кезеңінде болғандай, бағдарламалық жасақтамаға маңызды үлес қосуды жалғастырды. OS немесе DOS сайттарының көпшілігі пайдаланушының операциялық жүйенің терең ішкі жағына белсенді қатысқанын көрсетпеді, бірақ бұл көптеген VM сайттарында кездесті. Бұл кері қолдау CP/CMS тұжырымдамаларының IBM-де екінші деңгейдегі азамат мәртебесіне қарамастан, өмір сүруіне және дамуына көмектесті.

Терминдер

CP: Басқару бағдарламасы. CP 40 және CP 67 CSC-нің тапсырыс бойынша жасалған S/360 40 және стандартты S/360 67 үшін тиісінше жасалған. CMS: Кембридж монитор жүйесі. CP/CMS жүйесінің бұл бөлігі IBM VM/370 шығарғанда «Әңгімелі монитор жүйесі» деп аталды. CP-ден VM-ге өтуден айырмашылығы, бұл жаңадан іске асырылды, CMS-тің көп бөлігі CP/CMS-тен VM/370-ке өзгеріссіз көшірілді. VM: Виртуалды машина, бастапқыда «псевдомашина» термині қолданылды, бірақ жақын арада IBM M44/44X жобасынан «виртуалды машина» термині алынды. IBM VM/370-ті таныстырған кезде ол CP/CMS-де толыққанды қалыптасқан болатын. Гипервизор: паравиртуализация механизмі. Бұл термин IBM-нің CP 67 бағдарламасын VM/370 ретінде жаңадан іске асыруында пайда болды.

Цитаталар

Бұл мақалада келтірілген аргументтердің толық сілтемелерін CP/CMS тарихынан табуға болады.