Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон саясаткері (1849–1940)
Japanese politician (1849–1940)
Принц Сайонжи Кинмочи (西園寺 公望) – 1906 жылдан 1908 жылға дейін және 1911 жылдан 1912 жылға дейін Жапонияның премьер-министрі қызметін атқарған жапон саясаткері және мемлекет қайраткері. 1920 жылы маркизтен ханзада дәрежесіне көтерілді. Жапонияның жанросының соңғы тірі қалған мүшесі ретінде, 1920 жылдардың ортасынан 1930 жылдардың басына дейін жапон саясатындағы ең ықпалды тұлға болды.
Prince Saionji Kinmochi (西園寺 公望) was a Japanese politician and statesman who served as Prime Minister of Japan from 1906 to 1908 and from 1911 to 1912. He was elevated from marquis to prince in 1920. As the last surviving member of Japan's genrō, he was the most influential voice in Japanese politics from the mid 1920s to the early 1930s.
Ерте өмір
Кинмочи Киотода хан сарайындағы дворяндық үй-бүленің басшысы Удайдзин Токудайдзи Кин'итоның (1821-1883) ұлы болып дүниеге келді. 1851 жылы оны тағы бір куге отбасы – Сайонжи асырап алды. Дегенмен, ол биологиялық ата-анасының жанында өсті, себебі Токудайдзи және Сайонжи отбасылары Киото император сарайына өте жақын жерде тұрды. Жас Сайонжи Кинмочиге кейіннен Император Мэйдзи болған ханзаданың ойын досы ретінде сарайға жиі бару тапсырылды. Уақыт өте келе олар жақын досқа айналды. Кинмочидің биологиялық ағасы Токудайдзи Санецуне кейін Жапонияның Ұлы палата басшысы болды. Тағы бір кіші інісі өте бай Сумитомо отбасына асырап алынып, Сумитомо Кичизаэмон атымен Сумитомо заибацуының басшысы болды. Сумитомоның қаржысы Сайонжидің саяси мансабын көбінесе қаржыландырды. Император сарайымен жақын байланысы оған барлық мүмкіндіктерді ашты. Саяси өмірінде, "соңғы ақсақал" ретінде Тайшо және Шова императорларына кеңес берді, сондай-ақ премьер-министрлерді іріктеп тағайындауда саяси әлемге зор ықпал етті. Кинмочи Париж қаласында білім алды.
Kinmochi was born in Kyoto as the son of Udaijin Tokudaiji Kin'ito (1821–1883), head of a kuge family of court nobility. He was adopted by another kuge family, the Saionji, in 1851. However, he grew up near his biological parents, since both the Tokudaiji and Saionji lived very near the Kyoto Imperial Palace. The young Saionji Kinmochi was frequently ordered to visit the palace as a playmate of the young prince who later became Emperor Meiji. Over time they became close friends. Kinmochi's biological brother Tokudaiji Sanetsune later became the Grand Chamberlain of Japan. Another younger brother was adopted into the very wealthy Sumitomo family and as Sumitomo Kichizaemon became the head of the Sumitomo zaibatsu. Sumitomo money largely financed Saionji's political career. His close relationship to the Imperial Court opened all doors to him. In his later political life, as the "last elder," he gave advice to the Taisho and Showa Emperors and had a great influence on the political world as a practical selector of prime ministers. Kinmochi studied in Paris, France.
Мэйдзи қалпына келтіру
Асыл текті отбасының мұрагері Саёнжи ерте жасынан саясатқа қатысып, зеректілігімен танымал болды. Ол өзінің заманының шешуші оқиғаларына – Босин соғысына, 1867 және 1868 жылдардағы Жапония революциясына қатысты, бұл төңкеріс Токугава шогунатын құлатып, жас Император Мэйдзиді үкімет басшысы етіп тағайындады. Император сарайының кейбір ақсүйектері бұл соғысты Сацума және Чошу самурайларының Токугава самурайларына қарсы жеке дау-жанжалы деп есептеді. Саёнжи Император сарайының ақсүйектері бастама көтеріп, соғысқа қатысуы керек деген мызғымас пікірде болды. Ол императорлық өкіл ретінде түрлі шайқастарға қатысты. Оның алғашқы кездесулерінің бірі – Камеока қамалын қырқыссыз басып алу болды. Келесі кездесу Сасаяма қаласында болды. Екі жақтан жүздеген самурайлар жақын жердегі жолда кездесті, бірақ қорғаушылар дереу бас берді. Содан кейін Фукучияма да қырқыссыз бас берді. Осы кезде ол Ивакура Томоми жасаған, қызыл түс фонға күн мен ай бейнеленген Императорлық туды алды. Басқа самурайлар императорлық тумен әскерге шабуыл жасауға батылмады және шогуннан тез қашып кетті. Екі аптадан кейін Саёнжи Кицукиге жетіп, тағы бір қан төгілмейтін кездесуден кейін Осакаға кемемен оралды. Ақыры мәселе Нагаока қаласында шешілді. Алайда Саёнжи нақты шайқаста қолбасшылықтан босатылып, Эчиго облысының губернаторы болып тағайындалды.
As the heir of a noble family, Saionji participated in politics from an early age and was known for his brilliant talent. He took part in the climactic events of his time, the Boshin War, the revolution in Japan of 1867 and 1868, which overthrew the Tokugawa shogunate and installed the young Emperor Meiji as the (nominal) head of the government. Some noblemen at the Imperial Court considered the war to be a private dispute of the samurai of Satsuma and Chōshū against those of the Tokugawa. Saionji held the strong opinion that the nobles of the Imperial Court should seize the initiative and take part in the war. He participated in various battles as an imperial representative. One of his first encounters involved taking Kameoka Castle without a fight. The next encounter was at Sasayama Castle. Several hundred Samurai from both sides met on the road nearby, but the defenders immediately surrendered. Then Fukuchiyama surrendered without a fight. By this time he had acquired an Imperial banner made by Iwakura Tomomi, featuring a sun and moon on a red field. Other Samurai did not want to attack the army with the imperial banner, and readily deserted the shōgun. After two weeks Saionji reached Kitsuki, and following another bloodless encounter, Saionji returned by ship to Osaka. Matters did eventually come to an end at Nagaoka Castle. However, Saionji was relieved from command in the actual battle and appointed governor of Echigo.
Шетелдік оқу сапары
Мэйдзи қайта жаңғыруынан кейін Саёнджи отставкаға кетті. Омура Масуджироның қолдауымен Токиода француз тілін оқыды. Ол Жапониядан тағы тридцать жапон студентімен бірге Сан-Францискоға бет алған «СС Коста-Рика» кемесімен жолға шықты. Вашингтонға барып, Америка Құрама Штаттарының президенті Улисс Грантпен кездесті. Содан кейін Атлантика мұхитын кесіп өтіп, 13 күн Лондонды аралап, 1871 жылдың 27 мамырында ақыры Парижге жетті. Париж Коммунаның қызылына толы еді, және Саёнджи үшін Париж қауіпсіз болмады – тіпті оның ұстазы көшедегі шайқасқа тап болғанда атылып өлтірілді. Саёнджи Швейцария мен Ниццаға барып, содан кейін Марсельге қоныстанды, онда ол сол қаланың акцентімен француз тілін үйренді. Коммуна басып алынғаннан кейін Парижге оралды. Париж университетінде заң оқыды және Парижде заң оқыған шетелдік студенттер үшін Аколла заң мектебін құрған Эмиль Аколаспен байланыс жасады. Бұл Үшінші Республиканың алғашқы жылдары, Франциядағы жоғары идеализм дәуірі. Саёнджи Францияға өте консервативті көзқарастармен келді, бірақ Аколас (Бейбітшілік және бостандық лигасының бұрынғы мүшесі) оған ықпал етіп, өзінің буынындағы жапон саяси қайраткерлерінің ең либералдысы болды. 1872 жылы Ивакура миссиясы Парижге келгенде, Ивакура Саёнджи мен басқа жапон студенттерінің радикализміне қатты алаңдады. Францияда ол көптеген адамдармен танысты, олардың ішінде Франц Лист, Гонкур ағайындылары және Сорбоннада бірге оқыған Жорж Клемансо болды. Жапонияға оралғаннан кейін ол 1880 жылы Мейдзи университетіне айналған Мейдзи заң мектебін құрды. 1882 жылы Ито Хиробуми Еуропаның ірі елдерінің конституциялық жүйелерін зерттеу үшін Еуропаға сапарлады және онымен жақсы таныс болғандықтан Саёнджиді бірге жүруге шақырды. Сапардан кейін ол Австрия-Венгрияға, содан кейін Германия мен Бельгияға елші болып тағайындалды.
After the Meiji Restoration, Saionji resigned. With the support of Ōmura Masujirō he studied French in Tokyo. He left Japan on the SS Costa Rica with a group of thirty other Japanese students sailing to San Francisco. He traveled on to Washington, D. C. where he met Ulysses Grant, President of the United States of America. He then crossed the Atlantic, spent 13 days in London sightseeing, before finally arriving in Paris on 27 May 1871. Paris was in the turmoil of the Commune, and Paris was not safe for Saionji – indeed his tutor was shot when they stumbled upon a street battle. Saionji went to Switzerland and Nice, before settling in Marseilles, where he learned French with the accent of that city. He made his way to Paris following the suppression of the Commune. He studied law at the University of Paris and became involved with Émile Acollas, who had set up the Acollas Law School for foreign students studying law in Paris. These were the early years of the Third Republic, a time of high idealism in France. Saionji arrived in France with highly reactionary views but he was influenced by Acollas (a former member of the League of Peace and Freedom) and became the most liberal of Japanese major political figures of his generation. When the Iwakura Mission visited Paris in 1872, Iwakura was quite worried about the radicalism of Saionji and other Japanese students. He made many acquaintances in France, including Franz Liszt, the Goncourt brothers, and the fellow Sorbonne student Georges Clemenceau. On his return to Japan, he founded Meiji Law School, which later evolved into Meiji University in 1880. In 1882, Itō Hirobumi visited Europe to research the constitutional systems of each major European country, and he asked Saionji to accompany him, as they knew each other very well. After the trip, he was appointed ambassador to Austria Hungary and later to Germany and Belgium.
Саяси мансап
Жапонияға оралғаннан кейін Сайонжи Тайлық кеңеске қосылды және Пирлер палатасының вице-президенті қызметін атқарды. Ол сондай-ақ 2-ші және 3-ші Ито үкіметтерінде (1894–1896, 1898) және 2-ші Мацуката үкіметінде білім министрі болды. Қызмет еткен кезеңінде ол білім беру бағдарламасының сапасын халықаралық (яғни батыс) стандартқа сәйкес жақсартуға ұмтылды. 1900 жылы Ито Риккен Сейюкай саяси партиясын құрды, ал Сайонжи оның алғашқы мүшелерінің бірі болды. Еуропадағы тәжірибесінің арқасында Сайонжи либералды саяси көзқарасқа ие болды және парламенттік үкіметті қолдады. Парламенттегі көпшілік партия үкімет құрудың негізі болуы керек деген пікірді білдірген алғашқы саясаткерлердің бірі болды. Сайонжи 1900 жылдың тамыз айында Тайлық кеңестің президенті, ал 1903 жылы Риккен Сейюкайдың президенті болды.
Returning to Japan, Saionji joined the Privy Council, and served as vice president of the House of Peers. He also served as Minister of Education in the 2nd and 3rd Itō administrations (1894–1896, 1898) and 2nd Matsukata administration. During his tenure, he strove to improve the quality of the educational curriculum towards an international (i. e. western) standard. In 1900, Itō founded the Rikken Seiyūkai political party, and Saionji joined as one of the first members. Due to his experiences in Europe, Saionji had a liberal political point of view and supported parliamentary government. He was one of the few early politicians who claimed that the majority party in parliament had to be the basis for forming a cabinet. Saionji became president of the Privy Council in August 1900, and president of the Rikken Seiyūkai in 1903.
Премьер-министр
1906 жылдың 7 қаңтарынан 1908 жылдың 14 шілдесіне дейін және 1911 жылдың 30 тамызынан 1912 жылдың 21 желтоқсанына дейін Сайонжи Жапонияның премьер-министрі қызметін атқарды. Оның екі министрлігі де Сайонжи мен ықпалды консерватор генро, фельдмаршал Ямагата Аритомо арасындағы үнемі жалғасқан шиеленіспен ерекшеленді. Сайонжи мен Ито саяси партияларды үкімет механизмінің пайдалы бөлігі деп қарады; ал Ямагата саяси партияларды және барлық демократиялық институттарды қаушап-қақпақ, сыбайлас және ақылға сыймас деп санады. Сайонжи көптеген талаптар мен шектеулі ресурстармен ұлттық бюджетпен күресуге мәжбүр болды, ал Ямагата армияның максималды кеңеюін үздіксіз іздеді. Сайонжидің алғашқы кабинеті 1908 жылы социализмнің өркендеуіне алаңдаған және үкіметтің социалистерді басу шараларын (парад пен тәртіпсіздіктерден кейін) жеткіліксіз деп есептеген Ямагата бастаған консерваторлардың күшімен құлатылды. Сайонжидің екінші кабинетінің құлауы конституциялық үкіметке ауыр соққы болды. Тайшо дағдарысы (жаңа таққа отырған императордың атымен аталған) 1912 жылдың қараша айының соңында әскери бюджет бойынша жалғасқан қаһарлы даудың нәтижесінде басталды. Әскери министр, генерал Уэхара, кабинеттің әскер талаптарына келісуіне қол жеткізе алмағандықтан, отставкаға кетті. Сайонжи Уэхараның орнын толтыруға тырысты. Жапон заңнамасы (армия мен теңіз күштеріне қосымша билік беру мақсатында) армия министрінің әскери қызметтегі генерал-лейтенант немесе генерал болуын талап етті. Ямагатаның нұсқауымен барлық дерлік лайықты генералдар Сайонжи кабинетінде қызмет етуден бас тартты. Содан кейін кабинет отставкаға кетуге мәжбүр болды. Армия кабинетті отставкаға жіберуге құқылы деген үрдіс қалыптасты. Сайонжидің саяси философиясына оның тегі зор ықпал етті; ол Императорлық сарайды қорғау қажет және оның тікелей саясатқа араласуы тиіс емес деп сенді – бұл мыңдаған жылдар бойы Киотодағы аристократия мен сарай қолданған стратегия. Бұл, императордың жапон саясатына тікелей араласып, парламент пен кабинеттің ықпалын әлсіретуін қалаған армиядағы ұлтшылдардың қарсылығын тудырды. Ұлтшылдар оны «глобалист» деп айыптады.
From 7 January 1906, to 14 July 1908, and again from 30 August 1911, to 21 December 1912, Saionji served as Prime Minister of Japan. Both his ministries were marked by continuing tension between Saionji and the powerful arch conservative genrō, Field Marshal Yamagata Aritomo. Saionji and Itō saw political parties as a useful part of the machinery of government; Yamagata looked on political parties and all democratic institutions as quarrelsome, corrupt, and irrational. Saionji had to struggle with the national budget with many demands and finite resources, Yamagata sought ceaselessly the greatest expansion of the army. Saionji's first cabinet was brought down in 1908 by conservatives led by Yamagata who were alarmed at the growth of socialism, who felt the government's suppression of socialists (after a parade and riots) had been insufficiently forceful. The fall of Saionji's second cabinet was a major reverse to constitutional government. The Taishō Crisis (so named for the newly enthroned emperor) erupted in late November 1912, out of the continuing bitter dispute over the military budget. The army minister, General Uehara, unable to get the cabinet to agree on the army's demands, resigned. Saionji sought to replace Uehara. A Japanese law (intended to give added power to the army and navy) required that the army minister must be a lieutenant general or general on active duty. All of the eligible generals, on Yamagata's instruction, refused to serve in Saionji's cabinet. The cabinet was then forced to resign. The precedent had been established that the army could force the resignation of a cabinet. Saionji's political philosophy was heavily influenced by his background; he believed the Imperial Court should be guarded and that it should not participate directly in politics: the same strategy employed by noblemen and the Court in Kyoto for hundreds of years. This was another point in which he was opposed by nationalists in the Army, who wished for the Emperor to participate in Japanese politics directly and thus weaken both parliament and the cabinet. Nationalists also accused him of being a "globalist".