Кіріспе

Стандартты қос желілі корпуста топтағы басқаларымен бірге жинақталған қолмен басқарылатын электрлік қосқыш – DIP қос желілі корпусы (DIP). Бұл термин жеке қосқышқа немесе бүкіл құрылғыға қатысты болуы мүмкін. Осы типтегі қосқыштар басқа электрондық компоненттермен бірге баспа тізбегі тақтасында қолдануға арналған және электрондық құрылғының әрекетін нақты жағдайларға бейімдеу үшін жиі қолданылады. DIP қосқыштары – жалғауыштарға (jumpers) балама болып табылады. Олардың басты артықшылықтары – оларды тез өзгертуге болады және ешқандай бөлшектері жоғалып кетпейді.

Тарих

1970 жылы Пьер Шваб тіркеген 3621157 АҚШ патенті – белгілі ең ерте DIP коммутаторының патенті, ол айналмалы типтегі DIP коммутаторын ашады. 1975 жылы Джозеф Локард тіркеген 4012608 АҚШ патенті – сырғыма тұтқалары бар DIP коммутаторы, қазіргі заманғы DIP коммутаторы.

Түрлері

Көп таралған слайд, рокер және фортепиано типтері – бұл қарапайым бір полюсті, бір лақтыратын (SPST) контактілердің массивтері, олардың әрқайсысы қосылуы немесе өшірілуі мүмкін. Бұл әрбір қосқышқа бір биттік екілік мәнді таңдауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, жиынтықтағы барлық қосқыштардың мәндері бір сан ретінде түсіндірілуі мүмкін. Мысалы, жеті қосқыш 128 (27) комбинацияны ұсынады, оларға стандартты ASCII символын таңдауға мүмкіндік береді. Сегіз қосқыш 256 (28) комбинацияны ұсынады, бұл бір байтқа тең. Үш күйлі DIP типті қосқыш үш позицияның бірінде (+, 0, –) болуы мүмкін, бұл екілік DIP қосқышқа қарағанда көбірек кодтарға мүмкіндік береді. Мысалы, 8 полюсті үш күйлі DIP қосқыштары 8 полюсті екілік қосқыштардың 256 (28) комбинациясына қарағанда 6,561 (38) комбинация/код ұсынады. Бұл оларды қашықтан басқару құрылғысы сияқты кодтау құрылғыларына әсіресе қолайлы етеді. Айналмалы DIP қосқыштарда бірнеше электрлік контактілер бар, олардың бірі қосқышты айналдыру арқылы корпуста басылған санмен сәйкестендіріледі. Кейбіреулерінде саусақпен бұратын тұтқасы немесе оларды өзгерту үшін бұранда қажет болатын кішкентай ойық бар. Әдетте, айналмалы типтер екі түрлі шығыс түрінде болады: 1) екілік кодталған шығыс, онда 10 (BCD) немесе 16 (hex) таңдау 4 биттік екілік шығысқа кодталады немесе 5-тен 8-ге дейінгі таңдау 3 биттік екілік шығысқа кодталады. 2) бір сигналдың бірнеше қосылымдар арасында таңдау мүмкіндігі бар, мысалы SPDT, SP3T, SP4T сияқты көп полюсті слайд-қосқыштың айналмалы нұсқасы. DIP қосқыш корпусіне қосқыш контактілерінен схемалық тақтаға электр жолын қамтамасыз ету үшін розеткалық тіректер немесе монтаждау сымдары да бар. Схемалар электрлік контактілерді тікелей пайдалана алса да, оларды жоғары және төмен сигналдарға түрлендіру жиі кездеседі. Бұл жағдайда, схемалық тақтаға DIP қосқышының интерфейстік тізбегі қажет, ол бірнеше жоғары немесе төмен тартымды кедергілерден, буферден, декодтау логикасынан және басқа компоненттерден тұрады. Әдетте, құрылғының микропрограммасы құрылғы қосылған кезде DIP қосқыштарын оқиды. Сонымен қатар, DIP корпустарындағы екі қатарлы тіректердің орнына бір қатарлы тірегі бар бір қатарлы SIP қосқыштары бар. Бұл тіректерді және орынды үнемдейді. Бір тірек – ортақ. Жер бетіне орнату технологиясының таралуымен бұл қосқыштар қазір DIP емес, жер бетіне орнатылатын корпус түрлерінде кеңінен қол жетімді. Дегенмен, олар әлі де «DIP қосқыштары» деп аталады, өйткені бұл термин қосқыштың стилімен байланысты.

Байланыстар

DIP коммутаторларының көптеген түрлері бар. Ең көп таралғандары – сырғымалы, басканша, фортепиано (жанама) және айналмалы типтер. Сырғымалы / басканша / фортепиано DIP коммутаторлары көбінесе 1-ден 12 контактіге (позицияға) дейін SPST түрінде қол жетімді, бірақ кейбіреулерін арнайы тапсырыс бойынша 30 контактіге (позицияға) дейін табуға болады.

Қолданбалар

DIP коммутаторлары ПК кеңейту карталарының ISA архитектурасында IRQ және жад адресін таңдау үшін кеңінен қолданылды. Арзан, батареямен сақталатын жад пайда болғанға дейін, DIP коммутаторлары 1980 және 1990 жылдардың басында ойынның қиындық деңгейі немесе монетаға шаққандағы кредиттер саны сияқты ойын параметрлерін енгізу үшін де жиі қолданылды. DIP коммутаторлары гараж есігін ашатын құрылғыларға, сондай-ақ кейбір алғашқы сымсыз телефондарға қауіпсіздік кодтарын орнату үшін де жиі пайдаланылды. Бір топта 12-ге дейін коммутаторды қолданатын бұл конструкция, басқа жақын жердегі есік ашқыштардың қашықтан басқару құралдарынан немесе басқа құрылғылардан радиокедергілерді болдырмау үшін пайдаланылды. Қазіргі гараж есігін ашқыштар қауіпсіздікті арттыру үшін жылжымалы код жүйелерін қолданады. Осы типтегі коммутаторлар алғашқы бейне карталарында, басқа бейне стандарттарымен үйлесімділікті жеңілдету үшін қолданылды. Мысалы, CGA карталары MDA үйлесімділігін қамтамасыз етті. 1990 жылдардың соңынан бастап DIP коммутаторлары тұтынушы электроникасында азайып кетті. Бұған өнімдердің кішіреюіне бағытталған тенденция, бағдарламалық менюлер немесе «плагин» арқылы оңай конфигурациялауға деген сұраныс және ұшпайтын жадтың бағасының төмендеуі себеп болды. Дегенмен, DIP коммутаторлары өнеркәсіптік жабдықтарда әлі де кеңінен қолданылады, себебі олар арзан және схемалық жобаларға оңай енгізіледі, сондай-ақ жүйені қоспастан параметрлерді бір қарағанда тексеруге мүмкіндік береді. DIP коммутаторлары кейбір қашықтан басқару құрылғыларында кедергілерді болдырмау үшін де қолданылады; мысалы, бір контурлы қорапшаға кейіннен орнатылған төбе желдеткішін (және оның шамдарын) басқару үшін. DIP коммутаторлары әр таратушы/қабылдаушы жұбы үшін әртүрлі радиожиілікті немесе адресті орнатады, осылайша бірнеше құрылғылар бір-бірін қателесін басқармастан орнатылуы мүмкін.