Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық одақтастық ордені
British Commonwealth order
Құрмет серіктері ордені – одақтастық елдерінің ордені. Ол 1917 жылғы 4 маусымда король Георг V ерекше еңбектері үшін сыйлық ретінде құрылған. Бұл орден Британ империясы орденімен бір күні құрылды. Орден бастапқыда бұл ерекше құрметтің ең лайықты нысаны деп танылған, шектеулі адамдарға берілуі тиіс еді, атақ алуға немесе еңбегінің деңгейіне байланысты жіктеуден тыс құрметті білдіретін. Қазір ол "өнер, ғылым, медицина немесе үкімет саласында ұзақ жылдар бойы маңызды үлес қосқандары үшін" берілетін сыйлық ретінде сипатталады. Орденнің алғашқы иегерлері "соғысқа қатысқан қызметтері" үшін марапатталды және олардың тізімі "Лондон газеті"-нде жарияланды.
The Order of the Companions of Honour is an order of the Commonwealth realms. It was founded on 4 June 1917 by King George V as a reward for outstanding achievements. It was founded on the same date as the Order of the British Empire. The order was originally intended to be conferred upon a limited number of persons for whom this special distinction seemed to be the most appropriate form of recognition, constituting an honour dissociated from either the acceptance of title or the classification of merit. It is now described as being "awarded for having a major contribution to the arts, science, medicine, or government lasting over a long period of time". The first recipients of the order were all decorated for "services in connection with the war" and were listed in The London Gazette.
Құрамы
Орден Құрмет серіктері орденінің егемендісі болып табылатын Ұлттар Достастығы мемлекеттерінің монархынан және ең көп дегенде 65 мүшеден тұрады. Сонымен қатар, басқа елдерден келген немесе Ұлттар Достастығы мемлекеттерінің құрамына кірмейтін азаматтар құрметті мүше ретінде қабылдануы мүмкін. Мүшелер бірыңғай топқа біріктіріледі және оларды Ұлттар Достастығы мемлекеттерінің монархы орденнің егемендісі ретінде тағайындайды. Орденге мүшелікке ие болу ешқандай атақ немесе басымдық бермейді, бірақ орденге енгендер CH әріптерін пайдалануға құқылы. Орденге тағайындамалар, әдетте, Ұлттар Достастығы мемлекеттерінің премьер-министрлерінің кеңесі бойынша жасалады. Бастапқыда орден 50 қатарлы мүшемен шектелген, бірақ 1943 жылы ол 65-ке дейін ұлғайтылды, оның ішінде Ұлыбритания үшін 45, Австралия үшін жеті, Жаңа Зеландия мен Оңтүстік Африка үшін екі-екі, ал Үндістан, Бирма және басқа британдық колониялары үшін тоғыз орын қарастырылған. 1970 жылы квоталар Ұлыбритания үшін 47, Австралия үшін жеті, Жаңа Зеландия үшін екі және басқа Ұлттар Достастығы мемлекеттері үшін тоғыз орынға өзгертілді. 1975 жылы квота Жаңа Зеландия квотасына екі орын қосылып, басқа елдер үшін тоғыздан жетіге дейін азайтылды. Австралия үкіметі орденге үміткерлерді ұсыну құқығын сақтай отырып, осы марапатты Австралияның басқа да наградаларының артықшылығына байланысты елдің азаматтарына беруді тиімді түрде тоқтатты. Соңғы австралиялық мүше, Австралияның бұрынғы вице-премьері Дуг Энтони 2020 жылдың 20 желтоқсанында қайтыс болды. Басқа Ұлттар Достастығы мемлекеттерінен келген серіктестер тағайындала беруде. 2018 жылы Жаңа Зеландиялық сопрано Кири Те Канаваға, ал 2019 жылы Канадалық жазушы Маргарет Атвудқа бұл марапат берілді. Лорд Ко Ч 2023 жылғы тәж кигізу рәсімінде орденді ұсынып тұрды.
The order consists of the monarch of the Commonwealth realms, who is the Sovereign of the Order of the Companions of Honour, and a maximum of 65 members. Additionally, foreigners or Commonwealth citizens from outside the Commonwealth realms may be added as honorary members. Members are organised into a single class and are appointed by the monarch of the Commonwealth realms in their capacity as sovereign of the order. While membership of the order confers no title or precedence, those inducted into the order are entitled to use the post nominal letters CH. Appointments to the order are generally made on the advice of prime ministers of the Commonwealth realms. Originally, the order was limited to 50 ordinary members, but in 1943 it was enlarged to 65, with a quota of 45 members for the United Kingdom, seven for Australia, two each for New Zealand and South Africa, and nine for India, Burma, and the other British colonies. The quota numbers were altered in 1970 to 47 for the United Kingdom, seven for Australia, two for New Zealand, and nine for other Commonwealth realms. The quota was adjusted again in 1975 by adding two places to the New Zealand quota and reducing the nine for the other countries to seven. Whilst still able to nominate candidates to the order, the Cabinet of Australia has effectively stopped the allocation of this award to that country's citizens in preference to other Australian honours. The last Australian member, Doug Anthony, former Deputy Prime Minister of Australia, died on 20 December 2020. Companions from other Commonwealth realms continue to be appointed, Dame Kiri Te Kanawa, a New Zealand soprano, was given the award in 2018 and Canadian author Margaret Atwood was given the award in 2019. The Lord Coe CH represented the Order at the 2023 Coronation.
Таңба
Орденнің белгісі сопақша медальон түрінде, үстіне корольдік тәж (бірақ, жақында ғана императорлық тәж) орнатылған, ал ішінде тікбұрышты панель орналасқан. Панельде емен ағашы, бір тармағынан Ұлыбританияның корольдық гербы ілінген қалқан және сол жағында қару-жарақ киген атты рыцарь бейнеленген. Белгінің көк жиегінде алтын әріптермен "IN ACTION FAITHFUL AND IN HONOUR CLEAR" ұраны жазылған, бұл Александр Поуптың Джеймс Крэгстің Аддисонға арналған хатындағы (иамбикалық пентаметрде) сипаттамасы, кейіннен Вестминстер аббаттығындағы Крэгстің ескерткішінде қолданылды. Ерлер төсбелгіні мойынға іліп (қызыл түсті, алтын жиекті жіппен), ал әйелдер сол иығына лентамен бекітеді.
The insignia of the order is in the form of an oval medallion, surmounted by a royal crown (but, until recently, surmounted by an imperial crown), and with a rectangular panel within, depicting on it an oak tree, a shield with the Royal Arms of the United Kingdom hanging from one branch, and, on the left, a mounted knight in armour. The insignia's blue border bears in gold letters the motto IN ACTION FAITHFUL AND IN HONOUR CLEAR, Alexander Pope's description (in iambic pentameter) in his Epistle to Mr Addison of James Craggs, later used on Craggs's monument in Westminster Abbey. Men wear the badge on a neck ribbon (red with golden border threads) and women on a bow at the left shoulder.
Мүшелер
Мүшелік нөмірі Аты-жөні Пост номиналдары Қазіргі немесе бұрынғы лауазымы Тағайындалған күні Жасы 1 (267) Лорд Теббит Саясатшы 31 шілде 1987 93 2 (270) Лорд Бейкер Доркинг Саясатшы 13 сәуір 1992 89 3 (278) Лорд Кінг Бриджвотер Саясатшы 13 сәуір 1992 91 4 (282) Дама Джанет Бейкер Опера әншісі 31 желтоқсан 1993 90 5 (287) Лорд Оуэн Саясатшы 11 маусым 1994 85 6 (289) Сэр Дэвид Аттенборо OM, GCMG, CH, CVO, CBE, FRS, FSA, FRSA, FLS, FZS, FRSGS, FRSB Хабар таратушы; табиғатты зерттеуші 30 желтоқсан 1995 98 7 (291) Лорд Хёрд Уэствуэлл Саясатшы 30 желтоқсан 1995 94 8 (294) Дэвид Хокни Суретші 14 маусым 1997 86 9 (296) Лорд Хеселтин Саясатшы 2 тамыз 1997 91 10 (297) Лорд Паттен Барнс Саясатшы; Гонконгтың бұрынғы губернаторы 31 желтоқсан 1997 80 11 (299) Сэр Джон Мейдж Ұлыбританияның бұрынғы премьер-министрі 31 желтоқсан 1998 81 12 (300) Бриджит Райли Суретші 31 желтоқсан 1998 93 13 (305) Джон де Шастелен Канада армиясының офицері; дипломат 31 желтоқсан 1998 86 14 (317) Дэн Маккензи Геофизик 14 маусым 2003 82 15 (318) Лорд Ханней Чисуик Дипломат 14 маусым 2003 78 16 (320) Дама Джуди Денч Актер 11 маусым 2005 89 17 (321) Сэр Иэн Маккеллен Актер 31 желтоқсан 2007 85 18 (323) Лорд Ховард Лимпне Саясатшы 11 маусым 2011 82 19 (324) Лорд Янг Кукхэм Саясатшы 20 қыркүйек 2012 82 20 (325) Лорд Коу Саясатшы; спортшы; 2012 Олимпиадасын ұйымдастырушы 29 желтоқсан 2012 67 21 (327) Лорд Стратклайд Саясатшы 7 қаңтар 2013 64 22 (328) Лорд Кэмпбелл Питтенвим Саясатшы 15 маусым 2013 83 23 (329) Сэр Николас Серота Куратор 15 маусым 2013 78 24 (331) Баронесса О'Нил Бенгарв Философ 31 желтоқсан 2013 82 25 (332) Дама Мэгги Смит Актер 14 маусым 2014 89 26 (333) Лорд Кларк Ноттингем Саясатшы 22 шілде 2014 83 27 (336) Леди Мэри Питерс Спортшы 1 қаңтар 2015 84 28 (339) Лорд Вульф Төреші 12 маусым 2015 91 29 (341) Сэр Рой Стронг Көркем тарихшы; музей директоры 1 қаңтар 2016 88 30 (343) Лорд Смит Келвин Бизнесмен 11 маусым 2016 79 31 (344) Баронесса Амос Саясатшы; дипломат 11 маусым 2016 70 32 (345) Джордж Осборн Саясатшы; бұрынғы Қаржы министрі 4 тамыз 2016 53 33 (347) Сэр Ричард Эйр Режиссер 31 желтоқсан 2016 81 34 (348) Дама Эвелин Гленни Музыкант 31 желтоқсан 2016 58 35 (349) Сэр Алек Джеффриз Генетік 31 желтоқсан 2016 74 36 (353) Сэр Марк Элдер Дирижер 17 маусым 2017 77 37 (355) Сэр Пол Маккартни Музыкант 17 маусым 2017 82 38 (356) Дж. К. Роулинг Жазушы 17 маусым 2017 58 39 (357) Дама Стефани Ширли Кәсіпкер; қайырымдылық жасаушы 17 маусым 2017 90 40 (358) Делия Смит Аспаз; жазушы 17 маусым 2017 83 41 (359) Лорд Стерн Брентфорд Экономист 17 маусым 2017 78 42 (361) Лорд Брэгг Хабар таратушы 30 желтоқсан 2017 84 43 (362) Леди Антония Фрейзер Жазушы 30 желтоқсан 2017 91 44 (363) Маргарет Макмиллан Тарихшы 30 желтоқсан 2017 80 45 (364) Ричард Хендерсон Биолог 9 маусым 2018 78 46 (365) Дама Кири Те Канава Опера әншісі 9 маусым 2018 80 47 (366) Маргарет Этвуд Жазушы 29 желтоқсан 2018 84 48 (367) Лорд Маклаулин Саясатшы 10 қыркүйек 2019 66 49 (368) Сэр Элтон Джон Музыкант 28 желтоқсан 2019 77 50 (369) Сэр Кит Томас Тарихшы 28 желтоқсан 2019 91 51 (370) Сэр Пол Смит Киім дизайнымен айналысатын адам 10 қазан 2020 77 52 (371) Сэр Дэвид Чипперфилд Сәулетші 31 желтоқсан 2020 70 53 (372) Сэр Пол Нерс Генетік 31 желтоқсан 2021 75 54 (374) Сэр Квентин Блейк Суретші 1 маусым 2022 91 55 (375) Сэр Салман Рушди Жазушы 1 маусым 2022 77 56 (376) Дама Марина Уорнер Жазушы 1 маусым 2022 77 57 (377) Сэр Майкл Мармот Академик 31 желтоқсан 2022 79 58 (379) Сэр Билл Кэш Саясатшы 9 маусым 2023 84 59 (380) Сэр Джон Белл Дәрігер 16 маусым 2023 71 60 (381) Иэн Макьюэн Жазушы 16 маусым 2023 76 61 (382) Дама Анна Винтур Медиа басшысы 16 маусым 2023 74 62 (383) Дама Ширли Басси Әнші 29 желтоқсан 2023 87 63 () Лорд Брук Саттон Мандевильдің қайтысынан босаған, 13 мамыр 2023 ж. 64 () Питер Хиггстің қайтысынан босаған, 8 сәуір 2024 ж. 65 () Лорд Филд Биркенхедтің қайтысынан босаған, 23 сәуір 2024 ж.
Membernumber Name Post nominals Current or former occupation Date of appointment Age 1 (267) The Lord Tebbit Politician 31 July 1987 93 2 (270) The Lord Baker of Dorking Politician 13 April 1992 89 3 (278) The Lord King of Bridgwater Politician 13 April 1992 91 4 (282) Dame Janet Baker Opera singer 31 December 1993 90 5 (287) The Lord Owen Politician 11 June 1994 85 6 (289) Sir David Attenborough OM, GCMG, CH, CVO, CBE, FRS, FSA, FRSA, FLS, FZS, FRSGS, FRSB Broadcaster; naturalist 30 December 1995 98 7 (291) The Lord Hurd of Westwell Politician 30 December 1995 94 8 (294) David Hockney Artist 14 June 1997 86 9 (296) The Lord Heseltine Politician 2 August 1997 91 10 (297) The Lord Patten of Barnes Politician; former Governor of Hong Kong 31 December 1997 80 11 (299) Sir John Major Former Prime Minister of the United Kingdom 31 December 1998 81 12 (300) Bridget Riley Artist 31 December 1998 93 13 (305) John de Chastelain Canadian Army officer; diplomat 31 December 1998 86 14 (317) Dan McKenzie Geophysicist 14 June 2003 82 15 (318) The Lord Hannay of Chiswick Diplomat 14 June 2003 78 16 (320) Dame Judi Dench Actress 11 June 2005 89 17 (321) Sir Ian McKellen Actor 31 December 2007 85 18 (323) The Lord Howard of Lympne Politician 11 June 2011 82 19 (324) The Lord Young of Cookham Politician 20 September 2012 82 20 (325) The Lord Coe Politician; athlete; organiser of 2012 Olympics 29 December 2012 67 21 (327) The Lord Strathclyde Politician 7 January 2013 64 22 (328) The Lord Campbell of Pittenweem Politician 15 June 2013 83 23 (329) Sir Nicholas Serota Curator 15 June 2013 78 24 (331) The Baroness O'Neill of Bengarve Philosopher 31 December 2013 82 25 (332) Dame Maggie Smith Actress 14 June 2014 89 26 (333) The Lord Clarke of Nottingham Politician 22 July 2014 83 27 (336) Lady Mary Peters Athlete 1 January 2015 84 28 (339) The Lord Woolf Judge 12 June 2015 91 29 (341) Sir Roy Strong Art historian; museum director 1 January 2016 88 30 (343) The Lord Smith of Kelvin Businessman 11 June 2016 79 31 (344) The Baroness Amos Politician; diplomat 11 June 2016 70 32 (345) George Osborne Politician; former Chancellor of the Exchequer 4 August 2016 53 33 (347) Sir Richard Eyre Director 31 December 2016 81 33 (348) Dame Evelyn Glennie Musician 31 December 2016 58 35 (349) Sir Alec Jeffreys Geneticist 31 December 2016 74 36 (353) Sir Mark Elder Conductor 17 June 2017 77 37 (355) Sir Paul McCartney Musician 17 June 2017 82 38 (356) J. K. Rowling Author 17 June 2017 58 39 (357) Dame Stephanie Shirley Entrepreneur; philanthropist 17 June 2017 90 40 (358) Delia Smith Cook; author 17 June 2017 83 41 (359) The Lord Stern of Brentford Economist 17 June 2017 78 42 (361) The Lord Bragg Broadcaster 30 December 2017 84 43 (362) Lady Antonia Fraser Author 30 December 2017 91 44 (363) Margaret MacMillan Historian 30 December 2017 80 45 (364) Richard Henderson Biologist 9 June 2018 78 46 (365) Dame Kiri Te Kanawa , , Opera singer 9 June 2018 80 47 (366) Margaret Atwood , , Author 29 December 2018 84 48 (367) The Lord McLoughlin Politician 10 September 2019 66 49 (368) Sir Elton John Musician 28 December 2019 77 50 (369) Sir Keith Thomas Historian 28 December 2019 91 51 (370) Sir Paul Smith Fashion designer 10 October 2020 77 52 (371) Sir David Chipperfield Architect 31 December 2020 70 53 (372) Sir Paul Nurse Geneticist 31 December 2021 75 54 (374) Sir Quentin Blake Illustrator 1 June 2022 91 55 (375) Sir Salman Rushdie Writer 1 June 2022 77 56 (376) Dame Marina Warner Writer 1 June 2022 77 57 (377) Sir Michael Marmot Academic 31 December 2022 79 58 (379) Sir Bill Cash Politician 9 June 2023 84 59 (380) Sir John Bell Physician 16 June 2023 71 60 (381) Ian McEwan Writer 16 June 2023 76 61 (382) Dame Anna Wintour Media executive 16 June 2023 74 62 (383) Dame Shirley Bassey Singer 29 December 2023 87 63 ( ) Vacant following the death of The Lord Brooke of Sutton Mandeville, on 13 May 2023 64 ( ) Vacant following the death of Peter Higgs, on 8 April 2024 65 ( ) Vacant following the death of The Lord Field of Birkenhead, on 23 April 2024