Кіріспе

Видеокодек Аудио-видео кодтау стандарты (AVS) – Қытайдың аудио және бейне кодтау стандарттары жұмыс тобы әзірлеген цифрлық аудио және цифрлық бейнелерді сығыстыру стандарты. Жұмыс 2002 жылы басталды және үш буын стандарт жарияланды. AVS стандартының бірінші буынына "Ақпараттық технологиялар, кеңейтілген аудио-бейне кодтау, 2-бөлім: Бейне" (AVS1) және "Ақпараттық технологиялар, кеңейтілген аудио-бейне кодтау 16-бөлім: Радио-телевизиялық бейне" (AVS+) кіреді. Екінші буын, AVS2 деп аталатын, негізгі қолданыс мақсаты – өте жоғары ажыратымды теледидар бейнесі, өте жоғары ажыратымды (4K және одан жоғары) және жоғары динамикалық диапазонды бейнелерді тиімді сығыстыруды қолдайды және IEEE 1857.4 халықаралық стандарты ретінде жарияланды. AVS стандарттарын әзірлеу және насихаттау үшін өнеркәсіптік альянс құрылды. Патенттік пул контент провайдерлері мен операторларды есепке алмай, терминалдық өнімдер үшін (мысалы, теледидарлар) шағын роялти жинайды. AVS3 кодегі DVB медиа жеткізу құралдары жиынтығына қосылды.

Жұмыс тобы

AVS жұмыс тобы 2002 жылдың маусым айында қытай кәсіпорындары мен ғылыми-зерттеу институттарымен ынтымақтастық үшін құрылды. Оның мақсаты – цифрлық аудио және цифрлық бейненің сығылуы, ашылуы, өңделуі және көрсетілуі сияқты ортақ техникалық стандарттарды жасау және жаңарту болып табылады. Осы арқылы цифрлық аудио және цифрлық бейне құрылғылары мен жүйелері үшін тиімді және экономикалық кодектеу/декодектеу технологияларын ұсынып, жоғары сапалы цифрлық хабар тарату, жоғары тығыздықты цифрлық лазерлік жад құралдары, сымсыз кеңжолақты мультимедиялық байланыс, интернет кеңжолақты ағынды медиа және басқа да салаларға қызмет етуді қамтамасыз ету болды. Жұмыс тобының төрағасы – Қытай инженерлік академиясының академигі, Пекин университетінің профессоры және Ph.D. жетекшісі, сондай-ақ Ұлттық табиғи ғылымдар қоры комитеті төрағасының орынбасары. Онда талаптар тобы, жүйе тобы, бейне тобы, аудио тобы, сынақ тобы, зияткерлік меншік тобы және басқа да бөлімдер бар. 2003 жылы Қытайдың өзінің цифрлық теледидар хабар тарату жүйесінде AVS стандартын пайдаланбауы – жұмыс тобының алғашқы қиындығы болды.

Патенттік пул

2004 жылдың 20 қыркүйегінде патенттерді басқару және лицензиялауды жүзеге асыратын патенттік пул құрылды. Бұл комитет Қытайдағы патенттік пулдарды басқару бойынша алғашқы мекеме болды. Бейжің қаласы Хайдиан ауданының азаматтық істер бюросында тіркелген «Бейжің Хайдиан ауданының цифрлық аудио және бейне стандарттарын ілгерілету орталығы» – тәуелсіз корпоративтік бірлестік, стандартқа енген патенттік технологиялар бойынша сарапшылар комитеті және орталықтың негізгі бизнес-шешімдерді қабылдау органы болып табылады. AVS стандартының бірінші буыны үшін терминалға бір юаньдық ғана лицензиялық төлем алынды. Жоспар бойынша, төлем терминал үшін ғана, контент пен интернеттегі бағдарламалық қамтамасыз ету үшін емес, шағын сомада жүргізілуі тиіс болды.

Қатысушы

AVS Industry Alliance, Zhongguancun Audio Visual Industry Technology Innovation Alliance, 2005 жылдың мамыр айында Пекин қаласында TCL Group Co., Ltd., Skyworth Group Research Institute, Huawei Technology Co., Ltd., Hisense Group Co., Ltd., Haier Group Co., Ltd., Beijing Haier Guangke Co., Ltd., Inspur Group Co., Ltd., Joint Source Digital Audio Video Technology (Beijing) Co., Ltd., New Pudong District Mobile Communication Association, Sichuan Changhong Co., Ltd., Shanghai SVA (Group) Central Research Institute, Zte Communication Co., Ltd., және Zhongguancun Hi Tech Industry Association сияқты он екі мекеме тарапынан құрылды. Бұл ұйым AVSA деп те белгілі, және ол "AVS жұмыс тобы" мен "AVS патенттік қоры басқару комитетімен" бірге "Үш ат" деп аталатын топтың құрамында өзара ынтымақтастық жасайды.

Бірінші буын

AVS-ның бірінші буыны «Ақпараттық технологиялар, жолдамилы аудио-видео кодтау, 2-бөлім: Видео» (қысқаша AVS1, GB белгісі: GB/T 20090.2 2006) және «Ақпараттық технологиялар, жолдамилы аудио-видео кодтау 16-бөлім: Радио-телевизиялық видео» (қысқаша AVS+, GB белгісі: GB/T 20090.16 2016) қытай ұлттық стандарттарын қамтыды. Радио, кино және теледидар мемлекеттік басқармасының (SARFT, кейін Ұлттық радио және теледидар басқармасының бөлігі) Радио және теледидар жоспарлау институты өткізген сынақ көрсетті: егер AVS1 битреті MPEG 2 стандартының жартысы болса, кодтау сапасы стандартты және жоғары ажыратымдылықта өте жақсы болады; егер битрет 1/3-тен кем болса, ол да жақсы деңгейге жетеді. AVS1 стандартты бейне бөлігі 2006 жылдың ақпан айында Қытайдың ұлттық стандарты ретінде жарияланды. Осы кезде AVS-ті жетілдірілген универсалды дискі форматында пайдалану қарастырылды, бірақ өнімдер нарыққа шығару жолына қойылған жоқ. 2007 жылдың 7-11 мамырындағы ITU T (ITU Telecommunication Standardization Sector) отырысында AVS1 интернет-протоколдық теледидар (IPTV) үшін MPEG 2, H.264 және VC 1 стандарттарымен бірге қолданылатын стандарттардың бірі болды. 2013 жылдың 4 маусымында AVS1 бейне бөлігі Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) IEEE1857 2013 стандарты ретінде жарияланды. AVS+ – бұл радио, кино және теледидар индустриясының GY/T 257.1 2012 «Радио және теледидар үшін жолдамилы аудио-видео кодтау, 1-бөлім: Видео» стандарты ғана емес, сонымен қатар 2012 жылдың 10 шілдесінде SARFT жариялаған AVS1 стандартының жетілдірілген нұсқасы.

Екінші буын

Екінші буын AVS стандартына "Ақпараттық технологиялар, тиімді мультимедиялық кодтау" (AVS2) қытайлық ұлттық стандартының сериясы кірді. AVS2 негізінен жоғары сапалы теледидар бағдарламаларын таратуға бағытталған. SARFT AVS2 бейне форматын 2016 жылдың мамыр айында өнеркәсіп стандарты ретінде, ал 2016 жылдың 30 желтоқсанында Қытай ұлттық стандарты ретінде жариялады. AVS2 стандарты 2019 жылдың тамызында Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) 1857.4 2018 стандарты ретінде шығарылды. Тәжірибе көрсеткендей, AVS2 кодтау тиімділігі AVS+ стандартынан екі есе жоғары, ал сығылу деңгейі халықаралық стандарт HEVC (H.265) стандартынан асып түсті. Бірінші буын AVS стандартымен салыстырғанда, екінші буын тарату енінің жартысын үнемдеуге мүмкіндік береді.

uAVS3

uAVS3 - ашық кодты және кросс-платформалық AVS3 кодтағыш және декодер. Декодер (uAVS3d) және кодтағыш (uAVS3e) AVS3 Фаза 2 негізгі профилін қолдайды. uAVS3d Windows, Linux, macOS, iOS және Android жүйелері үшін құрастырылуы мүмкін, ал uAVS3e тек Windows және Linux үшін ғана құрастырылуы мүмкін. uAVS3d және uAVS3e BSD 3 тармағының шарттарымен таратылады.

uAVS2

uAVS2 деп аталатын кодтаушы Пекин университетінің Шэньчжэнь аспирантурасының цифрлық медиа зерттеу орталығымен әзірленді. Содан кейін AVS2 Ultra HD нақты уақытты бейне кодтаушысы және мобильді HD кодтаушысы жарияланды.

OpenAVS2

OpenAVS2 — AVS2 стандартына негізделген аудио және бейне кодтау, түрлендіру және декодтау бағдарламалық құралдар жиынтығы.

xAVS2 және dAVS2

xAVS2 және dAVS2 – Пекин университетінің Видеокодектік зертханасы (PKU VCL) ұсынған, AVS2 P2/IEEE 1857.4 бейне кодтау стандарты негізіндегі ашық кодты енкодер және декодерлер. Олар GNU General Public License (GPL) лицензиясының 2-ші нұсқасы немесе коммерциялық лицензия бойынша ұсынылады. FFmpeg 6 нұсқасы AVS2 P2/IEEE1857.4 бейне декодтау үшін dAVS2 кітапханасын, ал AVS2 P2/IEEE1857.4 бейне енкодтау үшін xAVS2 кітапханасын пайдалана алады. libdavs2 және libxavs2 GNU General Public License Version 2 немесе одан кейінгі нұсқалармен қамтылған.