Кіріспе
Бір веб-беттегі сілтемеленген объектіні екінші сайтта пайдалану.
Инлайн сілтемелеу (сонымен қатар, ыстық сілтеме, пич, шошқаға қолдау, тікелей сілтеме, оффсайттан сурет алу) – бұл бір сайттағы веб-беттің екінші сайтта орналасқан сілтемеленген объектіні, көбінесе суретті пайдалануы. Бір сайттың екінші сайттағы объектіге инлайн сілтемесі бар делінеді.
Желідегі сілтемелер мен HTTP
Дүниежүзілік желінің технологиясы, гипертекстті беру протоколы (HTTP) сілтемелердің түрлерін ажыратпайды – барлық сілтемелер функционалдық жағынан бірдей. Ресурстар кез келген серверде, кез келген жерде орналасуы мүмкін. Веб-сайтқа кіргенде, браузер ең алдымен мәтінді HTML құжаты түрінде жүктейді. Жүктелген HTML құжаты басқа HTML файлдарын, суреттерді, скрипттерді және/немесе стильдік кесте файлдарын өңдеуді талап етуі мүмкін. Бұл файлдарда суреттерді параққа көрсетуге мүмкіндік беретін URL сілтемелерін беретін <img> тегі болуы мүмкін. HTML коды әдетте серверді көрсетпейді, яғни веб-браузер аталық кодпен бірдей серверді пайдалануы керек (<img src="picture.jpg" />). Сонымен қатар, ол басқа серверлерде орналастырылған суреттерге сілтеме жасайтын абсолютті URL-ге рұқсат береді (<img src="http://www.example.com/picture.jpg" />). Браузер осындай суретті қамтитын HTML бетті жүктегенде, ол сурет мазмұнын сұрату үшін қашықтағы сервермен байланысады.
Сілтемеленген мазмұнды жиі пайдалану
Бір сайттан екінші сайтқа мазмұнды көрсету мүмкіндігі Вебтің гипермәтін ортасының бастапқы дизайнының бір бөлігі болып табылады. Оның жиі қолданылатын мысалдары:
Егер көшірме жасаушыда лицензия болмаса, шығарманың көшірмесін жасау авторлық құқықты бұзу болып саналады, бірақ егер пайдаланушы HTML құжатында түпнұсқа кескіннің немесе файлдың орналасқан жеріне сілтеме жасайтын қарапайым мәтіндік сілтеме (жарағы "сілтеме" деп аталады) берсе, бұзушылық болмайды. Веб-архитекторлар сайттың кескіндерін бір серверде немесе серверлер тобында әдейі бөлуі мүмкін. Кескіндерді бөлек серверлерде орналастыру, сайтқа серверлер арасында өткізу қабілетін бөлуге мүмкіндік береді. Мысалы, Slashdot сияқты кең таралған сайт өзінің "басты бетін" slashdot.org мекенжайында, жеке жаңалықтарды games.slashdot.org немесе it.slashdot.org сияқты серверлерде сақтайды және әрбір хост үшін кескіндерді images.slashdot.org мекенжайынан ұсынады. Бір сайттағы мақала авторлық құқыққа ие кескіндерге немесе басқа сайттағы мазмұнға кіріктірілген сілтемелер арқылы сілтеме жасауды таңдауы мүмкін, бұл түпнұсқа файлдарды көшіруден туындауы мүмкін құқықтар мен меншік мәселелерін болдырмауы мүмкін. Дегенмен, бұл практика көбінесе бастапқы дерек көзінің өткізу қабілетіне артық жүктеме тудыратындықтан ұсынылмайды, ал дерек көзінің иесі көрермен бейненің түпкі мағынасын көрсететін толық бастапқы бетті көрмейтіндіктен наразы болуы мүмкін. Көптеген веб-беттерде баннерлік жарнамалар болады. Баннерлік жарнамалар – жарнама берушілер мен жарнамалар көрсетілетін веб-сайттар арасында делдалдық қызмет атқаратын компанияға тиесілі кескіндер. <img> тегі жарнама серверіндегі CGI скриптіне URL мекенжайын, сондай-ақ трафик тудыратын сайтты бірегей анықтайтын жол мен бұрын жиналған және cookie-мен байланыстырылған жарнаманы көретін адам туралы басқа да ақпаратты көрсетуі мүмкін. CGI скрипті сұранысқа жауап ретінде қандай кескінді жіберу керектігін анықтайды. Кейбір веб-сайттар клиенттік жүктелу жылдамдығын арттыру үшін жылдам серверден тікелей сілтеме жасайды. Сандық тілтеуіштер немесе веб-тілтеуіштер беттің қанша рет жүктелгенін көрсетеді. Бірнеше компаниялар сайттан тыс сақталатын және кіріктірілген сілтемемен көрсетілетін сандық тілтеуіштерді ұсынады.
Инлайн байланыстырудың даулы қолданылуы
Сайттар арасындағы шекаралардың нашарлауы, сайт пайдаланушылардың күтулеріне қайшы келгенде, басқа да проблемаларға әкелуі мүмкін. Кейде, ішкі сілтемелер (inline linking) зыянды мақсаттармен жасалуы мүмкін. Мазмұн сақталатын және одан алынатын сайттар, жаңа орналасудан наразы болуы мүмкін. Басқа сайтта сақталған суреттерге ішкі сілтеме жасау, сол сайтты қаламаған кезде де, оның трафигін арттыруы мүмкін. Шағымдар жарнамадан түсетін кірістің жоғалтуы немесе бекітілмеген контекст арқылы мағынаның өзгеруі болуы мүмкін. Сайттар аралық скрипттер (cross-site scripting) және фишинг шабуылдары, құрбанның сенімін жеңу үшін, заңды сайтқа сілтемелерді қамтуы мүмкін. Контент үшін төлем қабылдайтын қызметтер, күрделі скрипттер мен ішкі сілтемелер арқылы контентке қол жеткізуді шектеуге тырысуы мүмкін. Ішкі объектілер клиентке зиянды шабуылдар жасау үшін, объектілерді түсіндіретін кодтағы қателерді пайдаланып, қолданылуы мүмкін. Объект сыртқы серверде сақталғанда, сілтеме беруші сайт, бастапқыда пайдалы болған объектінің мазмұны зиянды мазмұнмен ауыстырылса, оған бақылай алмайды. Ішкі объектілерге жасалған сұраулар әдетте сілтеме беруші ақпаратты қамтиды. Бұл, объектілерді хостинг істейтін серверлерге шолу парақтары туралы ақпаратты жіберуге мүмкіндік береді (вебке кірушілерді қадағалау қараңыз).
Клиенттік жағы
Көптеген веб-браузерлер, қауіпсіздік туралы жиі шағымдарға қарамастан, кірістірілген сілтемелердің URL-ін түсініксіз түрде орындайды. Кіріктірілген кескіндер пайдаланушыларды қадағалау немесе үшінші тарапқа ақпарат жіберу үшін веб-қате ретінде қолданылуы мүмкін. Көптеген жарнамаларды сүзгілейтін браузер құралдары осы әрекетті әртүрлі деңгейде шектейді.
Сервер жағында
Кейбір серверлер HTTP сілтемелеуші тақырыбын пайдалану үшін бағдарламаланған, ол тікелей сілтемені анықтап, күтілетін кескін немесе медиа-файлдың орнына, көбінесе бірдей форматта, ескерту хабарламасын қайтарады. Көптеген серверлерде хостталған медианы тікелей байланыстан ішінара қорғауға болады, әдетте медиа-файлды көрсетпеу арқылы немесе басқа файлды көрсету арқылы. URL қайта жазу жиі қолданылады (мысалы, Apache HTTP серверімен mod_rewrite) кескіндер мен медиаға жасалған тікелей сілтемелерді қабылдамау немесе оларды басқа ресурсқа қайта бағыттау үшін. Көптеген электрондық медиа түрлерін осылай қайта бағыттауға болады, соның ішінде бейне файлдар, музыка файлдар және анимациялар (мысалы, Flash). Басқа шешімдер әдетте URL қайта жазуды күрделі серверлік скрипттермен біріктіреді, бұл қысқа мерзімге тікелей сілтемеге рұқсат беруге немесе күрделірек жағдайларда тікелей сілтемеге рұқсат беруге, бірақ төмен сапалы және кішкентай көлемді балама кескінді қайтаруға мүмкіндік береді, осылай қашық серверден сұралғанда трафик жүктемесін азайтады. Тікелей сілтемелерді болдырмаудың барлық шаралары үшінші тарап веб-сайтында пайдаланушы тәжірибесінің нашарлауына әкелуі мүмкін.
Авторлық құқық мәселесі
Авторлық құқық мәселелеріне қатысты инлайн сілтеменің ең маңызды құқықтық ерекшелігі – инлайн сілтеме жасаушы бейнефайлының көшірмесін өзінің интернет-серверіне жайғастырмайды. Керісінше, инлайн сілтеме жасаушы өзінің интернет-серверіне көрсеткіш орналастырады, ол бейнефайлының иесі бейнефайлын жайғастырған серверге сілтеме жасайды. Бұл көрсеткіш пайдаланушының браузерін иесінің серверіне жіберіп, бейнефайлын пайдаланушының компьютеріне жүктейді. АҚШ соттары мұны авторлық құқықты талдауда шешуші фактор деп санайды. Осылайша, Perfect 10, Inc. v. Amazon.com ісінде, АҚШ-тың Тоғызыншы апелляциялық соты инлайн сілтеме АҚШ авторлық құқық заңын бұзбаған себебін түсіндірді:
Google пайдаланушының компьютер экранында пайда болатын инлайн сілтемеленген суреттерді Google шеңберге енгізген кезде, авторлық құқық заңының мақсаттары үшін толық өлшемдегі заңбұзушылық фотосуреттердің көшірмесін көрсетпейді. Google-дің компьютерлерінде фотосуреттер сақталмайтындықтан, авторлық құқық заңының мақсаттары үшін Google-де суреттердің көшірмесі жоқ. Басқаша айтқанда, Google-де «жұмысты бекітетін және оны көруге, көшіруге немесе басқаша таратуға болатын» ешқандай «материалдық заттар» жоқ, сондықтан ол көшірмені таратуға құқылы емес. Суреттің көшірмесін таратудың орнына, Google пайдаланушының браузерін толық өлшемдегі фотосуретті сақтайтын веб-сайттың компьютеріне бағыттайтын HTML нұсқауларын ұсынады. Осы HTML нұсқауларын беру көшірмені көрсетумен тең емес. Біріншіден, HTML нұсқаулары – мәтін жолдары, фотосурет емес. Екіншіден, HTML нұсқауларының өзі пайдаланушының компьютер экранында заңбұзушылық суреттердің пайда болуына себеп болмайды. HTML тек пайдаланушының браузеріне суреттің мекенжайын береді. Браузер содан кейін заңбұзушылық суретті сақтайтын компьютермен өзара әрекеттеседі. Осы өзара әрекеттесу нәтижесінде пайдаланушының компьютер экранында заңбұзушылық сурет пайда болады. Google пайдаланушының заңбұзушылық суреттерге қол жеткізуін жеңілдетуі мүмкін. Алайда, мұндай көмек тек қосымша жауапкершілік мәселелерін тудырады және авторлық құқық иесінің көрсету құқықтарын тікелей бұзуға жатпайды. Инлайн сілтемелер мен фреймдер кейбір компьютер пайдаланушыларын Google веб-бетін көріп отырмыз деп ойлануға итермелесе де, авторлық құқық заңы авторлық құқық иесін [мұндай әрекеттерден] қорғамайды.