География

Хачинохе Аомори префектурасының оңтүстік-шығыс жағалауындағы жазық далаларда, Тынық мұхитына қарай орналасқан. Оирасе және Мабечи өзендері екеуі де Хачинохе қаласынан өтеді. Қаланың жағалау аймақтарының бір бөлігі 2013 жылы Санрику Фукко ұлттық паркіне қосылған Танесаси Кайган Хашикамидаке облыстық табиғи паркінің шегінде болды.

Климат

Хачинохеде ылғалды континенталды климат (Кёппен Dfa) басым, жазда ыстық, қыста суық және қарлы болады. Қала ашық теңізге жақын орналасқандықтан, жаздар Хонсюдің басқа аймақтарына қарағанда айтарлықтай жұмсақ, ал қыстар суық болғанымен, Аомори, Саппоро немесе Вакканай қалаларына қарағанда қар аз жауады, бірақ Куширодан көбірек қар жауады. Хачинохедегі жылдық орташа температура 9,9 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1165 мм, ең көп жауын-шашын қыркүйек айында жауады. Орташа температура тамыз айында шамамен 22,7 °C, ал қаңтар айында шамамен 1,9 °C төмендейді.

Тарих

Хачинохе аймағы тарихқа дейінгі дәуірден бері қоныстанған және Эмиши халқының маңызды орталығы болған. Хачинохе шекарасында Жомон дәуіріне қатысты көптеген ескерткіштер табылды. Бұл аймақ Хэйан дәуірінде Солтүстік Фудзивараның билігінде болды, ал Камакура дәуірінде Минамото но Ёритомо Солтүстік Фудзивараны жеңгеннен кейін Нанбу кланына қарасты иеліктердің бір бөлігіне айналды. Нанбу кланы көптеген жылқы шаруашылықтарын құрды, олармен бірге бекітілген көптеген елді мекендер болды. Эдо дәуірінде бастапқыда Мориока доменінің құрамында болды, бірақ 1664 жылы Токугава сёгунаты Нанбу кланының кіші тармағы үшін жеке 20,000 кокулық Хачинохе доменін құруға рұқсат берді. Қала Хаккинохе қамалының төңірегінде дамыған қамал қаласы ретінде гүлденді, сонымен қатар Оңтүстік-Шығыс Хоккайдоның балық аулау аймақтары үшін шағын сауда орталығы және порт қызметін атқарды. Бүгінде порт балық аулау өнеркәсібіне және көптеген халықаралық жүк кемелеріне қызмет етеді. Мейдзи қалпына келтіруінен кейін Хачинохе домені таратылып, оның орнына Хачинохе префектурасы құрылды, ол кейіннен Аомори префектурасына біріктірілді. Бастапқыда, жаңа құрылған Аомори префектурасының орталығы Хачинохеде немесе Хиросакиде орналасуы керек пе деген пікірталас болды; алайда, бұрынғы Нанбу және Цугару домендері арасындағы күшті бәсекелестікке байланысты Мейджи үкіметі орталық жерде Аомори деп аталатын жаңа қала салуға және оны префектураның орталығы деп белгілеуге шешім қабылдады. 1889 жылдың 1 сәуірінде Мейджи дәуірінде қазіргі муниципалитеттер жүйесін құру аясында Хачинохе қаласы Саннохе ауданында құрылды. 1901 жылы ол көршілес Чоджамен, ал 1929 жылдың 1 мамырында көршілес Конакано, Минато және Саме ауылдарымен бірігіп, Хачинохе қаласын құрды. Қала 1942 жылы Шимонаганаваширо ауылын, 1954 жылы Корекава, 1955 жылы Ичикава, Каминаганаваширо, Тачи және Тойосаки ауылдарын, ал 1958 жылы Одате ауылын қосып, одан әрі кеңейді. 2005 жылдың 31 наурызында Нанго ауылы (Саннохе ауданынан) да Хачинохеге біріктірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияны американдықтар басып алған кезде Хачинохеде АҚШ армиясының базасы, Камп Хауген орналасқан және ол жетінші дивизияның үйі болды. Қарулы күштер радио қызметінің радиостанциясы базада орналасқан; ол AFRS Hachinohe деп аталды. 1950 жылы Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяға басып кіргеннен кейін Хауген лагерінен Кореяға әскерлер аттанды. AFRS Hachinohe хабарларын Оңтүстік Кореяға қатысты етіп өзгертті, осылайша американдықтар жаңалықтар мен ойын-сауық бағдарламаларынан пайда көре алды. 1956 жылы американдық әскерлер Хачинохеден толығымен шығарылғаннан кейін база Жапонияның Жерүсті өзін-өзі қорғау күштеріне берілді және ресми түрде JGSDF Camp Hachinohe болып қайта аталды. 2011 жылдың наурыз айында қала 2011 жылғы жапон цунамисінің салдарына ұшырады. Цунами көптеген үлкен балық аулау қайықтарын жағаға лақтырып, портты ауыр зақымдады. Шамамен 100 үй қирады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Сафгуард" кемесінен келген суға түсушілер жапондық жұмысшылармен бірге портты тазартуға және қала арқылы көмек жеткізуді жеңілдетуге көмектесті. 2017 жылдың 1 қаңтарында Хачинохеге негізгі қала мәртебесі берілді, бұл жергілікті басқару құқығын арттырды.

Үкімет

Хачинохеде әкімдік кеңесі үлгісіндегі басқару жүйесі бар, онда тікелей сайланған әкім мен 32 мүшеден тұратын бір палаталы қалалық мәслихат жұмыс істейді. Хачинохе Аомори облыстық мәжілісіне сегіз өкіл жібереді. Ұлттық саясат саласында, қала Жапония Парламентінің (Diet) Төменгі палатасының Аомори округінің 2-ші сайлау округіне кіреді.

Экономика

Хачинохе – Аомори префектурасының шығысындағы ең ірі қала және аймақтық өнеркәсіптік және коммерциялық орталық. Жергілікті экономикада коммерциялық балық аулау маңызды рөл атқарады, Хачинохе порты Жапониядағы ең көп балық түсетін порттардың бірі. Бірақ 1964 жылы жаңа өнеркәсіптік қала деп жарияланғаннан бері Хачинохе химия, болат, цемент және тыңайтқыштар сияқты алуан түрлі өнімдер шығаратын үлкен жағалау өнеркәсіптік аймағын дамытты. Басты өнеркәсіптік парктерге Хачинохе жоғары технологиялық паркі және Хачинохе солтүстік торабы өндірістік кешені кіреді. Қала ішінде Тохоку Электрик компаниясы басқаратын табиғи газға (LNG) жұмыс істейтін Хачинохе жылу электр станциясы орналасқан. Хачинохе порты – Солтүстік Жапонияның маңызды халықаралық порты.

Бастауыш және орта білім беру

Хачинохеде қалалық әкімдік басқаратын 42 мемлекеттік бастауыш мектеп және 24 мемлекеттік орта мектеп бар, сондай-ақ екі жеке орта мектеп. Қалада Аомори префектурасы білім басқармасы басқаратын сегіз мемлекеттік жоғары мектеп және ұлттық үкімет басқаратын бір мемлекеттік жоғары мектеп бар. Тағы да сегіз жеке жоғары мектеп бар. Қалада үш арнайы білім беру мектебі де бар.

Дәстүрлі қолөнер

Явата ума – алтын жалатылған ерікпесі мен басына бекітілген әсем қауырсыны бар ағаш жылқы. Хачинохе аймағы Камакура дәуірінен бері соғыс жылқыларының тұқымымен әйгілі. Сонымен қатар, шаруалардың жылқылары қарапайым халықтың тұрмысын қамтамасыз етіп келген және көбінесе билер мен халық әңгімелерінің тақырыбы болған. Явата ума мүсіндері – аймақтық өнер түрі және танымал сувенир.

Жергілікті мерекелер

Ембури – қалалық фестиваль, сондай-ақ жақын жердегі қалашаларда да тойланады. Фестивальдің мақсаты – келер жылы мол өнім алу үшін дұға ету. Ол ауыл шаруашылығы құралымен (эбури; энбури – жергілікті айтылуы) би ретінде бастау алған, ол жерді өңдеуді үйрету үшін қолданылған. Қазіргі кезде бұл 15-20 адамнан тұратын шеру, 3-5 биші және ағаш флейталар, барабандар мен қоңыраулармен сүйемелденетін әнші. Фестиваль 17-20 ақпанда өтеді және ұзақ, қатал қыстың ресми аяқталуын білдіреді. Хачинохе Санша Тайсай – тағы бір қалалық фестиваль және қаланың басты фестивалі саналады. Ол сондай-ақ «Жапонияның ең үлкен шеру фестивалі» деп аталады. Санша – «үш киелі орын», ал Тайсай – «фестиваль» дегенді білдіреді. Оны үш синтоист киелі орындары өткізеді: Огами Джинья, Шинра Джинья және Шинмей гу. Шерулер барабан, флейта және дауыстармен қаланың басты көшелерімен өтеді. 27 түрлі шеру қолданылады, олар мектептер мен қалалық әкімдік сияқты әртүрлі ұйымдардың мүшелерімен мақтанышпен жасалады және безендіріледі. Шерулерге ат үстінде самурай киімін киген ер адамдар мен жолбарыс бишілері де қатысады. Фестивальдің екінші және үшінші күндері Шинра киелі орындарының маңайында полоға ұқсас дәстүрлі спорттық ойын өткізіледі. Бұл спорт түрі (加賀美流騎馬打毬 Kaga Biryū Kiba Dakyū) Аомори префектурасының ресми түрде «материалық емес мәдени мұрасы» болып табылады. Санша Тайсай жыл сайын 31 шілдеден 4 тамызға дейін өтеді.

Басқа

Хачинохедегі уми-неконың дыбысы Қоршаған орта министрлігі тарапынан Жапонияның 100 ең танымал дыбыстық ландшафтының бірі деп таңдалды.

Басқа

Хачинохе деген аталыспен негізгі астероид белдеуінде бір астероид бар.