Кіріспе
Британдық Колумбиядағы қала.
Soon after the forts were founded, Kwa'lila, chief of the main local village of the Secwépemc, moved his people closer to the trading post, so they could control access and gain in prestige and security. After Kwa'lila died, his nephew and foster son Nicola became chief. He later led an alliance of Syilx (Okanagan) and Nlaka'pamux peoples in the plateau country to the south around Stump, Nicola and Douglas lakes. Relations between Nicola and the fur traders were often tense, but Chief Nicola was recognized for his aid to colonizers during the Fraser Canyon Gold Rush of 1858. He did try to control those who had been in parties waging violence and looting on the Okanagan Trail, which led from American territory to the Fraser goldfields. Throughout, Kamloops was an important way station on the route of the Hudson's Bay Brigade Trail, which connected Fort Vancouver with Fort Alexandria and the other forts in New Caledonia to the north (today's Omineca Country, roughly). It was integral during the onset of the Cariboo Gold Rush as the main route to the new goldfields around what was to become Barkerville. The 1862 Pacific Northwest smallpox epidemic swept through the Kamloops area during the summer of that year, decimating the Secwepemc, Nlaka'pamux, and other indigenous peoples. They had no acquired immunity. The epidemic had started in Victoria and quickly spread throughout British Columbia, especially among First Nations. In June 1862, indigenous people went to Fort Kamloops seeking smallpox vaccine, William Manson, chief clerk at the fort, vaccinated numerous persons, but fatalities were extremely high. In late September he reported "smallpox still raging amongst the Indians". In October a newspaper in Victoria reported an eyewitness account from Fort Kamloops, saying
The Indians have been nearly exterminated at [Kamloops]: only sixteen have escaped out of a large settlement. Their bodies are strewing the ground in all directions. About two thirds of the Secwepemc died during the epidemic. In the aftermath, colonists took over traditional lands of the Secwepemc and many other indigenous groups throughout British Columbia. The gold rush of the 1860s and the construction of the Canadian Pacific Railway, which reached Kamloops from the West in 1885, brought further growth. The City of Kamloops was incorporated in 1893 with a population of about 500. In 1908 due to the Tuberculosis Pandemic a sanatorium was opened west of the city named King Edward Memorial Sanatorium, the sanatorium was later acquired by the provincial government in 1921, being renamed to Tranquille Sanatorium, it later closed in 1958. The Tranquille Institution reopened in 1959 to treat people with mental problems it later closed in 1983. In 1967, Kamloops amalgamated with the Town of North Kamloops. In 1973, Kamloops amalgamated with the Districts of Brocklehurst, Dufferin, the Town of Valleyview, and the Kamloops Indian Band, and the communities of Dallas, Campbell Creek, Barnhart Vale, Heffley Creek, Rayleigh, Westsyde and Knutsford. In 1976, the Kamloops Indian Band split from the City of Kamloops. In May 2021, an anthropologist announced she had used ground penetrating radar to find "probable" graves containing the remains of 215 children found at a former Kamloops Indian residential school, part of the Canadian Indian residential school system. The story was reported around the world, and five Catholic churches in Western Canada were burned down in the weeks following, since the school was operated by a Catholic order. However, this story cannot be completely confirmed until bodies are exhumed.
Қалдықтар құрылғаннан кейін көп ұзамай, Ква'лила, Секепемк тайпасының негізгі жергілікті ауылының басшысы, халқын сауда бекетіне жақындатып, кіруді бақылап, бедел мен қауіпсіздікке қол жеткізуді көздеді. Ква'лила қайтыс болғаннан кейін, оның жүйесі мен тәрбиеленушісі Никола басшылыққа келді. Кейін ол Оканаган (Силькс) және Нлака'памукс тайпаларының одағын Оңтүстіктегі плато аймағында, Стамп, Никола және Дуглас көлдері маңында жетектеді. Никола мен тері саудагерлері арасындағы қарым-қатынас көбінесе шиеленісті болды, бірақ 1858 жылғы Фрейзер каньонындағы алтын асыру кезінде басшы Никола отарлаушыларға көмектескені үшін танылды. Ол Оканаган жолында зорлық-зомбылық пен тонауға қатысқандарды бақылауға тырысты, бұл жол Америка аумағынан Фрейзер алтын кендеріне дейін созылды. Камлупс Гудзон Бэй бригадасының жолындағы маңызды бекет болды, ол Ванкувер бекетін Александрия бекетімен және солтүстіктегі Жаңа Каледониядағы (қазіргі Оминека аймағы) басқа бекеттермен байланыстырды. Бұл Баркервиллге айналатын жаңа алтын кендеріне барудың негізгі жолы болғандықтан, Карибу алтын асыруының басталу кезінде де маңызды рөл атқарды. 1862 жылы Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы шешек эпидемиясы сол жылдың жазында Камлупс аймағын қамтыды, Секепемк, Нлака'памукс және басқа да жергілікті тайпаларды құртты. Олардың иммунитеті болмады. Эпидемия Викториядан басталып, Британдық Колумбияға, әсіресе алғашқы халықтарға тез тарады. 1862 жылдың маусым айында жергілікті халық шешекке қарсы вакцина алу үшін Камлупс бекетіне келді, бекеттің бас кеңсесінің меңгерушісі Уильям Мэнсон көптеген адамдарды вакцинациялады, бірақ өлім-жітім жоғары болды. Қыркүйек айының соңында ол "үндістер арасында шешек әлі де таралып жатқанын" хабарлады. Қазан айында Викториядағы газет Камлупс бекетіндегі куәгердің айтуынша, "[Камлупста] үндістердің көп бөлігі қырылды: үлкен елді мекеннен тек 16 адам ғана аман қалды. Олардың денелері барлық бағытта жерге шашылып жатыр". Эпидемия кезінде Секепемк тайпасының үштен екісі қайтыс болды. Одан кейін отарлаушылар Секепемк және Британдық Колумбияның көптеген басқа да жергілікті тайпаларының дәстүрлі жерлерін басып алды. 1860-шы жылдардағы алтын асыру және 1885 жылы батыстан Камлупске жеткен Канадалық Тынық мұхиты теміржолының құрылысы одан әрі өсімге әкелді. Камлупс қаласы 1893 жылы 500-ге жуық халқымен құрылды. 1908 жылы туберкулез пандемиясынан туындаған жағдайға байланысты қаланың батысында Король Эдуард есімді ескерткіш санаторий ашылды. 1921 жылы санаторий провинциялық үкіметке өткізіліп, Транквиль санаторийі деп аталды, ол 1958 жылы жабылды. 1959 жылы Транквиль мекемесі қайта ашылып, психикалық проблемалары бар адамдарды емдеді, ол 1983 жылы жабылды. 1967 жылы Камлупс Солтүстік Камлупс қаласымен бірікті. 1973 жылы Камлупс Броклхерст, Дафферен, Валливью қаласы, Камлупс үнді тайпасы, Даллас, Кэмпбелл Крик, Барнхарт Вейл, Хеффли Крик, Рейли, Вестсайд және Кнутсфорд аудандарымен бірікті. 1976 жылы Камлупс үнді тайпасы Камлупс қаласынан бөлінді. 2021 жылдың мамыр айында антрополог бұрынғы Камлупс үнді мектебінде 215 баланың қалдықтары бар "болжамды" қабірлерді табу үшін жерді терең зерттеу радиолокаторын қолданғанын хабарлады, бұл Канада үнді мектептері жүйесінің бір бөлігі болды. Бұл оқиға бүкіл әлемге тарады, ал мектепті католик ордені басқарғандықтан, келесі апталарда Канаданың батысындағы бес католик шіркеуі өртеліп кетті. Алайда, денелер эксгумацияланғанша бұл оқиғаның нақтылығы толық расталмайды.
Soon after the forts were founded, Kwa'lila, chief of the main local village of the Secwépemc, moved his people closer to the trading post, so they could control access and gain in prestige and security. After Kwa'lila died, his nephew and foster son Nicola became chief. He later led an alliance of Syilx (Okanagan) and Nlaka'pamux peoples in the plateau country to the south around Stump, Nicola and Douglas lakes. Relations between Nicola and the fur traders were often tense, but Chief Nicola was recognized for his aid to colonizers during the Fraser Canyon Gold Rush of 1858. He did try to control those who had been in parties waging violence and looting on the Okanagan Trail, which led from American territory to the Fraser goldfields. Throughout, Kamloops was an important way station on the route of the Hudson's Bay Brigade Trail, which connected Fort Vancouver with Fort Alexandria and the other forts in New Caledonia to the north (today's Omineca Country, roughly). It was integral during the onset of the Cariboo Gold Rush as the main route to the new goldfields around what was to become Barkerville. The 1862 Pacific Northwest smallpox epidemic swept through the Kamloops area during the summer of that year, decimating the Secwepemc, Nlaka'pamux, and other indigenous peoples. They had no acquired immunity. The epidemic had started in Victoria and quickly spread throughout British Columbia, especially among First Nations. In June 1862, indigenous people went to Fort Kamloops seeking smallpox vaccine, William Manson, chief clerk at the fort, vaccinated numerous persons, but fatalities were extremely high. In late September he reported "smallpox still raging amongst the Indians". In October a newspaper in Victoria reported an eyewitness account from Fort Kamloops, saying
The Indians have been nearly exterminated at [Kamloops]: only sixteen have escaped out of a large settlement. Their bodies are strewing the ground in all directions. About two thirds of the Secwepemc died during the epidemic. In the aftermath, colonists took over traditional lands of the Secwepemc and many other indigenous groups throughout British Columbia. The gold rush of the 1860s and the construction of the Canadian Pacific Railway, which reached Kamloops from the West in 1885, brought further growth. The City of Kamloops was incorporated in 1893 with a population of about 500. In 1908 due to the Tuberculosis Pandemic a sanatorium was opened west of the city named King Edward Memorial Sanatorium, the sanatorium was later acquired by the provincial government in 1921, being renamed to Tranquille Sanatorium, it later closed in 1958. The Tranquille Institution reopened in 1959 to treat people with mental problems it later closed in 1983. In 1967, Kamloops amalgamated with the Town of North Kamloops. In 1973, Kamloops amalgamated with the Districts of Brocklehurst, Dufferin, the Town of Valleyview, and the Kamloops Indian Band, and the communities of Dallas, Campbell Creek, Barnhart Vale, Heffley Creek, Rayleigh, Westsyde and Knutsford. In 1976, the Kamloops Indian Band split from the City of Kamloops. In May 2021, an anthropologist announced she had used ground penetrating radar to find "probable" graves containing the remains of 215 children found at a former Kamloops Indian residential school, part of the Canadian Indian residential school system. The story was reported around the world, and five Catholic churches in Western Canada were burned down in the weeks following, since the school was operated by a Catholic order. However, this story cannot be completely confirmed until bodies are exhumed.
Этимология
"Камлупс" – бұл "сулардың қосылысы" деген мағына беретін "Tk'əmlúps" шұсвап сөзінің ағылшын тіліне бейімделген түрі. Шұсвап тілінде бүгінге дейін Тк'емлупс үнді тайпасының мүшелері сөйлейді. Атаудың пайда болуына қатысты кейде айтылатын басқа бір нұсқа, жергілікті атаудың француз тіліндегі "Camp des loups" ("Құрлы қасқалар лагері") деген сөзбен сәйкес келуі мүмкін; көне замандағы көптеген тері саудагерлері француз ұлтынан болған.
География
Камлупс Томпсон аңғары мен Монтан Кордильера экоаймағында орналасқан. Қаланың орталығы Томпсон өзенінің солтүстік және оңтүстік салаларының қосылған жеріне жақын аңғарда. Қала шеттері солтүстік және оңтүстік салалары бойында, сондай-ақ қаланың оңтүстік бөлігіндегі тік төбелерге және солтүстік-шығыс төбелеріне дейін оннан астам километрге созылған. Роберт У. Сервис 1904 жылы Камлупсты керемет өмір деп сипаттап, былай деп жазды: «Өмір жағымды, ал жұмыс жеңіл болды. Сағат төртте біз жылқыға мініп, дөңгелек қыраттармен немесе көкжиекке көтерілетін шатқалдарға аттандық. Бұл Мексика пейзажы сияқты еді, есімнен шығардай шөл және құрғақ мұңды. Елімізге қаһарлы, шаршаған және қирауға дайын жатқан жер». Камлупс үнді қауымының жерлері қала орталығының солтүстік-шығысында басталады, бірақ қала шегінде емес. Осының салдарынан, Камлупстың қала шекарасынан шығып, Рейли және Хеффли Крикке баратын жолда, бұл қауымдардың жері арқылы өтіп, қайтадан қала шегіне кіру қажет. Камлупс Чери-Крик, Притчард, Савона, Скоч-Крик, Адамс-Лейк, Чейз, Пол-Лейк, Пинантан және тағы да басқа шағын елді мекендермен қоршалған.
Климат
Камлупстың климаты жаңбыр көлеңкесінде орналасуына байланысты жартылай құрғақ (Кеппен климаттық жіктелімі BSk). Қыстың жұмсақ және құрғақ болуына байланысты, Томпсон өзенінің төменгі аңғарындағы Камлупстан батыстағы аймақ шөлдік климатқа (Кеппен климаттық жіктелімі BWk) жатады. Камлупс қысқа мерзімді суық шабуылдарына ұшырайды, осы кезде температура Арктика ауасы Роки және Колумбия тауларын басып өтіп, Ішкі аймаққа жеткенде төмендейді. Камлупс Канададағы жағалаудағы емес қалалардың арасында Пентиктон және Келоунадан кейін үшінші ең жұмсақ қысқа ие. Ең суық айлар – желтоқсан мен қаңтар, орташа температурасы және Камлупс 50° солтүстік ендіктен жоғары орналасқанына қарамастан, жазда ыстық кезеңдермен өте жылы, құрғақ және күннөлді болады. Құрғақ кезеңдерде күндізгі ылғалдылық жиі 20%-дан төмен түседі, бұл түнде температураның төмендеуіне мүмкіндік береді. Кейде жазғы дауылдар құрғақ шағын ошақтарды тудырады, олар орман өртін қаудайды, ал аймақ осыған бейім. Камлупс Жағалау тауларының желге қарсы бетіндегі жаңбыр көлеңкесінде жатыр және биогеографиялық тұрғыдан Оканаган аймағындағы ұқсас жартылай шөлді аймақтармен, сондай-ақ АҚШ-тағы Вашингтонның орталық және шығыс бөліктерін, Орегонды, Невада, Юта және Айдахоның тау аралық аймақтарын қамтитын әлдеқайда үлкен аймақпен байланысты. Бұл салыстырмалы түрде ұқсас климаттық аймақтарда көптеген ерекше жергілікті өсімдіктер мен жануарлар кездеседі, мысалы, ponderosa қарағайы (Pinus ponderosa), үлкен шалфей (Artemisia tridentata), тікенді кактус (бұл жағдайда Opuntia fragilis), жылан, қара жесір және Льюистің тоқылдағы. Камлупста тіркелген ең жоғары температура 2021 жылдың 29 маусымында тіркелді, бұл Канададағы төртінші ең жоғары көрсеткіш және 2021 жылғы Солтүстік Америкадағы ыстық толқыны кезінде кез келген қалада тіркелген ең жоғары көрсеткіш. Ең төменгі температура 1950 жылдың 16 және 18 қаңтарында тіркелді. Жаздың ең ыстық мезгілі. Күннің ең көп саны жоғарыда. Ең ыстық көктем. Ең аз тұманды күндер. Жылы айларда ең көп күндізгі күн. Ең көп өсу градусы күндері. Жауын-шашынсыз күндері. Канаданың ең ірі 100 қаласының арасындағы орны: 1-ші. 1-ші. 2-ші (Уайтхорс қаласымен салыстырғанда). 2-ші (Чиливак қаласымен салыстырғанда). 2-ші (Пентиктон қаласымен салыстырғанда). 2-ші (Портаж-ла-Прейри қаласымен салыстырғанда). 3-ші (Виндзор және Сент-Катаринес қалаларымен салыстырғанда). 3-ші (Медисин-Хат және Летбридж қалаларымен салыстырғанда). Құны: 35.9, 7.2, 8, 148.9, 323, 08.6, 125, 8.1, 2. Деректер Камлупс қаласының батысында, қаладан солтүстік-батыста орналасқан Камлупс әуежайына (YKA) қатысты.
Although Kamloops is above 50° north latitude, summers are very warm with hot periods, with prevailing dry and sunny weather. Daytime humidity often drops below 20% during dry periods, which allows for substantial nighttime cooling. Occasional summer thunderstorms can create dry lightning conditions, sometimes igniting forest fires which the area is prone to. Kamloops lies in the rain shadow leeward of the Coast Mountains and is biogeographically connected to similar semi desert areas in the Okanagan region, and a much larger area covering the central/eastern portions of Washington, Oregon and intermontane areas of Nevada, Utah and Idaho in the US. These areas of relatively similar climate have many distinctive native plants and animals in common, such as ponderosa pine (Pinus ponderosa), big sagebrush (Artemisia tridentata), prickly pear cactus (Opuntia fragilis in this case), rattlesnakes, black widow spiders and Lewis's woodpecker. The highest temperature ever recorded in Kamloops was on 29 June 2021, which was the fourth highest reading recorded in Canada, and the highest recorded in any city, during the infamous 2021 Western North America heat wave. The lowest temperature ever recorded was on 16 and 18 January 1950. Hottest summer Max. Most days above DriestWarmest springFewest fog daysMost sunny days in warm monthsMost growing degree daysMost days without precipitationRank among 100 largest Canadian cities 1st1st2nd(next to Whitehorse)2nd(next to Chilliwack)2nd(next to Penticton)2nd(next to Portage la Prairie)3rd(next to Windsor and St. Catharines)3rd(next to Medicine Hat and Lethbridge)Value 35.97.28148.932308.61258.12 Data is for Kamloops Airport (YKA), in the city of Kamloops, west northwest of the town.
Демография
Канад статистикасы жүргізген 2021 жылғы халық санағында Камлупстың жалпы 41 619 жеке тұрғын үйдің 39 914-інде 97 902 адам тұратын, бұл 2016 жылғы 90 280 тұрғынынан өзгеше. Жер ауданы 154,5 км² болса, 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адамға шаққанда есептелді. 2021 жылғы санақ бойынша санақ метрополитен аймағы (CMA) деңгейінде Камлупс CMA-ның халқы 114 142 адамды құрады, олардың 50 235 жеке тұрғын үйдің 47 102-сінде тұрады, бұл 2016 жылғы 103 811 тұрғынынан өзгеше. Жер ауданы 154,5 км² болса, 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адамға шаққанда есептелді.
Ұлты
Камлупс қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021)
Панэтностық топтар2021201120062001
Халық (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Халық (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Халық (Халық саны) % (Пайыздық үлес) Халық (Халық саны) % (Пайыздық үлес)
Еуропалық 74 430 78,71 71 765 82,17 71 760 85,71 69 250 87,17 68 305 88,92
Түпкі қазақтар 9 885 10,45 8 600 9,85 6 245 7,46 5 165 6,50 3 965 5,16
Оңтүстік Азиялық 4 260 4,51 2 455 2,81 1 970 2,35 1 540 1,94 1 720 2,24
Шығыс Азиялық 2 420 2,56 2 270 2,60 2 135 2,55 1 940 2,44 1 810 2,36
Оңтүстік-Шығыс Азиялық 1 410 1,49 910 1,04 740 0,88 840 1,06 450 0,59
Африкалық 985 1,04 550 0,63 235 0,28 215 0,27 335 0,44
Латын Америкалық 490 0,52 310 0,35 135 0,16 195 0,25 120 0,16
Жақын Шығыс 320 0,34 250 0,29 355 0,42 120 0,15 65 0,08
Басқа 370 0,39 230 0,26 145 0,17 165 0,21 50 0,07
Барлық жауаптар 94 560 96,59 87 340 96,74 83 725 97,72 79 445 98,84 76 815 99,40
Жалпы халық саны 97 902 100,00 90 280 100,00 85 678 100,00 80 376 100,00 77 281 100,00
Ескерту: Бірнеше тектік жауаптар болғандықтан, жиындық көрсеткіш 100%-дан жоғары.
Note: Totals greater than 100% due to multiple origin responses.
Қытай канадалықтары
Камлупс тарихи тұрғыдан Виктория көшесінде қытайлар кварталы болған, онда этникалық қытайлардың көпшілігі тұрған. Камлупс мұражайы мен мұрағатының Джон Стюарт бұл "шынайы қытай ауданы" емес екенін айтты. Ол 1887 жылға дейін қытай иммигранттарымен құрылған, ал 1890 жылға қарай қауымдастықта 400-ге жуық қытай болды. Стюарт бұл ауылдық аймақ үшін "өте көп" халық екенін айтты. 1890 жылдарға қарай Камлупстың шамамен 33%-ын этникалық қытайлар құрады; олар негізінен Канадалық Тынық мұхиты теміржолының құрылысында жұмыс істеді. Камлупстағы экономикалық өзгерістер көптеген қытайлардың басқа жерде жұмыс іздеуіне себеп болды. Сонымен қатар, 1892 және 1893 жылдары екі өрт болды, ал 1911–1914 жылдардағы бұзу қытай кварталын жойды. Солтүстік Америкадағы алғашқы этникалық қытай мэрі Питер Уинг 1966 жылы сайланды және Камлупс қаласының мэрі болып үш мерзім қызмет етті. 2013 жылы провинциялық үкімет Б.К.-дағы қытайларға жасалған өткен қателіктер үшін ресми кешірім сұрау мәселесін талқылау үшін консультация процесін бастайтынын жариялады. Камлупс қытай мәдени қауымдастығының президенті Джо Леонг провинциядағы қытай тарихын құрметтеу үшін мұражай салу керек деп санайды, бұл халықтың үлесін мойындаудың бір жолы. Камлупста қытай пионерлеріне арналған жалғыз зират болғандықтан, ол бұл қала мұражай үшін қолайлы орын болады деп ойлады. Томпсон Риверс университеті (TRU) 25 754 студентке қызмет көрсетеді, оның ішінде әсіресе Азия елдерінен келген әртүрлі халықаралық студенттер бар. Томпсон Риверс университетінің Ашық оқу (TRU OL) Британдық Колумбиядағы ең ірі қашықтықтан білім беру ұйымы және Канададағы ең ірілердің бірі. Камлупс аймағындағы ауыр өнеркәсіптерге Domtar Камлупс целлюлоза зауыты, Tolko Heffley Creek фанера және шпон зауыты, New Gold Inc. New Afton кеніші және Highland Valley Copper кеніші (Логан көлінде) сияқты бастапқы ресурстарды өңдеу кіреді. Камлупста төрт маңызды тас жолдар бірігеді: BC тас жолы 1 (Трансканада тас жолы), Кокихалла тас жолы (қаланың оңтүстігіндегі BC тас жолы 5), Yellowhead тас жолы (қаланың солтүстігіндегі BC тас жолы 5) және BC тас жолы 97, бұл оны көліктік торап және бизнеске тартымды орынға айналдырады. Камлупста Канада және АҚШ бойынша тасымалдауды жүзеге асыратын 50-ден астам жүк тасымалдау және көлік компаниясы орналасқан. Канадтық Тынық мұхиты теміржолы да, Канадтық Ұлттық теміржолы да Камлупске қызмет көрсетеді, екі желі де қала арқылы өтеді. Туризм аймақ үшін көптеген кіріс түрлерін әкеледі, оның ішінде бизнес кірісі, жалақы, үлестік табыс, баждар мен алымдар бар. Табиғатты қорғау – бұл жауапкершілікті туризмді басқару арқылы барлығына пайда әкелетін басқару, зерттеу және білім беру бастамаларына өнеркәсіптің кең қолдауынан туындайды. Камлупста үлкен қонақүйлерден бастап, жатақтарға дейін 50-ден астам тұру орны бар. 2017 жылы тұру көрсеткіші 61,5% құрады, бұл 2016 жылдан 2,6% жоғары.
Сахналық және көркем өнер
Камлупста ұлттық деңгейде танылған Камлупс өнер галереясы, Секвепемк мұражайы және мұра паркі сияқты көптеген галереялар орналасқан; сондай-ақ Камлупс мұражайы мен мұрағаты, Камлупс симфониялық оркестрі және Батыс Канада театры да бар. Камлупс қаласының орталығындағы Арқадағы аллея өнер галереясында 29 сыртқы сурет бар, оларды 2000 жылдардан бері Камлупс орталық бизнесін жақсарту қауымдастығы бастама көтерді. Бұл жобаға үлес қосқан суретшілер: Зак Абни; Килен Кашелин; Эван Кристина; Келли Райт; Кен Уэллс; Алекс Моир Портеус; Робин Ходжсон; Джек Моррис; Дженис Гурни және Марианна Абуталипова. Project X Theatre – Камлупста орналасқан ашық ауадағы театр фестивалі. Компания Принс Чарльз паркінде, Камлупс қаласының шығысында жазғы ашық ауадағы театр фестивалін ұйымдастырады. 2006 жылы құрылған Project X Theatre бастапқыда Шекспирдің пьесаларын қойған, бірақ соңғы кезде отбасылық қойылымдарға көшті. Қазіргі көркемдік директор – Рэнди Эдмундсон. Алдыңғы көркемдік директорлар: Саманта Макдональд, Дерек Рейн, Хизер Кант, Мелисса Пурча және Душан Магдолен. Батыс Канада театры – Камлупста орналасқан кәсіби театр компаниясы. Компания екі сахнада жұмыс істейді: 706 орындық Сагебруш театры және 150 орындық Павильон театры. Театр компаниясының қазіргі көркемдік директоры – Джеймс Макдональд. Бұрынғы көркемдік директорлар: Том Керр (құрылтайшы), Франк Глассен, Дэвид Росс, Майкл Доббин, Джон Купер, Джереми Тоу және Дэрил Клоран.
purcha, and Dušan Magdolen. The Western Canada Theatre is a professional theatre company located in Kamloops. The company manages and performs in two spaces: the 706 seat Sagebrush Theatre and the 150 seat Pavilion Theatre. James MacDonald is the current artistic director of the theatre company. Previous artistic directors include Tom Kerr (founder), Frank Glassen, David Ross, Michael Dobbin, John Cooper, Jeremy Tow, and Daryl Cloran.
Тамақ пен сусын
2007 жылдан бері «Шефтер қалада» іс-шарасы Камлупс және айналасындағы өңірдің аспаздық өнерін, тамаша шарап пен сыраны тойлау мақсатында құрылды. 2018 жылы 21 жергілікті мейрамхана, сондай-ақ 10 жергілікті шарап заводтары мен сыра қайнатушылар қатысты. Бұл жыл сайынғы іс-шараны Камлупс Ротари клубы ұйымдастырады және 2007 жылдан бері 325 000 доллардан астам қаржы жинады. Камлупс жүзім өсіруге өте қолайлы климатқа ие, марапатталған шарап өсіру айманы ретінде дамып келеді. Мұнда төрт марапатталған шарап зауыты бар: Harper's Trail, Monte Creek Ranch, Privato және Sagewood. Камлупста 120 акрдан астам жер жүзімдіктерге бөлінген. Жергілікті шарап заводтары ең көп отырғызған жүзім сорттары: Рислинг, Шардоне, Пино Гри, Пино Нуар, Каберне Франк, Марешаль Фош және Маркетт. 1998 жылдан бері Камлупс шарап фестивалі көктемде Камлупс өнер галереясын қолдау үшін қайырымдылық шарасы ретінде өткізіліп келеді. 2018 жылға қарай Камлупс шарап фестивалі 200 000 доллардан астам қаржы жинады. 2014 жылы Brewloops сыра фестивалі Камлупс мәдениетін жыл бойы қала бойынша насихаттау мақсатында құрылған коммерциялық емес ұйым ретінде тіркелді. Brewloops BC қолөнер сырасын, музыканы және ойын-сауықтарды Камлупс қауымдастығымен бірге тойлайды және 2018 жылға дейін қауымдастық топтарына 27 000 доллар көмектесті. Brewloops-та өнер көрсеткен топтардың арасында: Delhi 2 Dublin, Yukon Blonde және Mission Dolores бар.
Демалыс
Камлупс – жаяу жүру, тау велосипедімен жүру сияқты көңіл көтеруге арналған мекен. Жыл бойына әртүрлі оқиғаларға толы, кең жолдар желісі бар. Жақын маңдағы көптеген көлдерде қайықпен жүзуге, каноэ шауып, балық аулауға болады. Канаданың «Турнирлер астанасы» деп танылатын Камлупс көптеген жарыстарды қабылдаған және түрлі спорт түрлерінен кәсіби спортшылардың туған жері. Камлупста 2008 жылғы Жазғы Олимпиадасының қола медалі иегері Дилан Армстронг және Ұлттық финалға өткен «Рома» футбол командасы орналасқан.
Балық аулау
Бір сағаттық жерде 100 көл болатын Камлупста Солтүстік Америкадағы ең жақсы тұщы су балық аулау мүмкіндіктері бар. Жыл сайын Британдық Колумбияның Тұщы Су Балық Шарұашылығы Қоғамы Томпсон-Никола аймағындағы көлдерді шамамен 1,000,000 балықпен – көкжаңбырлы алабұға, бұлақ алабұғасы және коканельді лағманмен қамтамасыз етеді. Камлупс Брайан Чан, Джордан Оелрич және Бреннан Лунд сияқты кәсіби балықшыларымен әйгілі. Камлупс аймағындағы балық аулау бойынша жетекшілерге мыналар кіреді: DNA Fly Fishing; Interior Fly Fishing; Maricle Fly Fishing; Riseform Flyfishing; және Fast Action Fishing Adventures.
Тау велосипедтері
Камлупс қаласының кең тау жолдарының желісі мен шөл сияқты климаты қалада жыл бойы тау велосипедімен жүруге әлемдік деңгейдегі жағдайлар жасайды. Ең танымал саябақтар: Камлупс Велосипед ранчосы, Пайнвью алқабы, Лак-дю-Буа шөптесіндерінің қорғалатын аймағы және Кенна Картрайт паркі. Екі мәрте UCI тау велосипеді жәнеトライал әлем чемпионатының жеңімпазы – әйелдер кроссы (2011 және 2014), 2014 жылғы Комонвелт ойындарының алтын және 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының қола медалінің иегері Кэтрин Пендрел Камлупста тұрады және жаттығады. Камлупс фрирайд пионерлері және Тау велосипедінің Даңқ залының мүшелері Уэйд Симмонс, Бретт Типпи (сонымен қатар сноуборд кроссы және гигант слалом бойынша Канада ұлттық құрамасының бұрынғы мүшесі) және Ричи Шлей сияқты әлемге әйгілі тау велосипедшілерінің туған жері. Фрирайдерлер Мэтт Хантер және Грэм Агассиз де Камлупста тұрады. Камлупс Грег Стэмптің алғашқы тау велосипеді туралы фильмі «Пулп Тракция» және кейіннен алғашқы үш «Kranked» фильмінде, алғашқы «Fro Riders» – Типпи, Симмонс және Шлей басты рөлдерде ойнады. Жолдарды күтіп ұстау жұмыстарын жергілікті ұйымдар, мысалы, Камлупс Велосипедшілер қауымдастығы, Камлупс Перформанс Велосипед орталығы және «Dirt Chix Kamloops» бастап жүргізіп келеді.
Гольф
Камлупста Канадада бір адамға шаққанда ең көп гольф алаңдары (13) бар және Канаданың ең алуан түрлі гольф ландшафтарының бірімен мақтанады. Аймақтың құрғақ және ыстық климатының арқасында гольфшілер үш маусым бойы гольф ойнауға мүмкіндік алады. Жергілікті гольф алаңдарының бірнешеуін Роберт Трент Джонс, Грэм Кук және Том МакБрум сияқты белгілі гольф архитекторлары жобалаған.
Шаңғы спорты
Sun Peaks Resort – жақын жердегі шаңғы және сноуборд тауы. Олимпиада жүлдегері шаңғышы Нэнси Грин Рейн Sun Peaks шаңғы спортының директоры және Томпсон Риверс университетінің бұрынғы ректоры. Оверлендр шаңғы клубы Stake Lake шаңғы трассаларын басқарады. Лакросс командаларының ішінде Томпсон-Оканаган жасөспірімдер лакросс лигасының «Камлупс Жасөспірімдер B» және жас хоккей командасы «Камлупс Шторм» бар. Сонымен қатар, Камлупс қаласы Канада жастар футбол лигасының «Камлупс Бронкос» және Тынық мұхитының жағалау футбол лигасының «Камлупс Эксел» командаларына да үйі. Екеуі де Hillside стадионында ойнайды.
Басқа демалыс
Макартур аралы паркінде орналасқан Камлупс Ротари скейтпаркі Канаданың ең ірі скейтборд парктерінің бірі. Сондай-ақ, Макартур аралы паркінде НорБрок стадионы, Макартур аралы спорт және іс-шаралар орталығы және Макартур аралы керлинг клубы да орналасқан. Қала 82 саябақпен мақтана алады, олар жаяу серуендеуге өте ыңғайлы, соның ішінде Британдық Колумбиядағы ең үлкен муниципалды парк – Кенна Картрайт паркі.
Хоккей
Камлупс қаласы – Батыс хоккей лигасының «Камлупс Блейзерс» командасының туған жері, олар «Sandman Centre» аренасында ойнайды. «Камлупс Блейзерс» командасының тәрбиеленушілерінің арасында Марк Рекчи, Джаром Игинла, Даррил Сидор, Нолан Баумгартнер, Шейн Доан, Скотт Нидермайер, Руди Поешек және Дарси Таккер бар (Рекчи, Доан, Игинла және Сидор қазір клубтың иелерінің арасында). Екі рет чемпион атанған жаттықтырушы Кен Хичкок кейін «Даллас Старс» командасымен Стэнли кубогын жеңіп алды. 2016 жылдың 6 ақпанында Камлупс Рон Маклин мен Дон Черридің қатысуымен Канададағы Хоккей күнін қабылдады.
Бейсбол
Камлупс қаласы – Батыс жағалау лигасының «Камлупс НортПаус» командасының және «НорБрок» стадионының орны.
Спорттық турнирлер
1993 жылы Камалұпс қаласында Канаданың жазғы ойындары өтті. 2005 жылдың 26 желтоқсанынан 2006 жылдың 5 қаңтарына дейін Ванкувер және Келоуна қалаларымен бірлесіп IIHF Әлемдік жастар чемпионаты ұйымдастырылды. 2006 жылғы жазғы және 2018 жылғы қысқы ойындар да осы қалада өткізілді. 2008 жылдың жазында Камалұпс қаласы және оның заманауи құрылысы – Турнирлік орталық U15 жас ұлдар мен қыздар арасындағы баскетболдан ұлттық чемпионатқа төңкерілді. 2010 жылдың наурыз айында Камалұпс қаласында World Masters Indoor Championships жарысы өтті. 2011 жылы Камалұпста Батыс Канаданың жазғы ойындары ұйымдастырылды. Камалұпс 2014 жылы Тим Хортонс Бриер (Канада ерлер керлинг чемпионаты) өткізді. 2014 жылы Камалұпс 4 Ұлттар Кубогын қабылдады. 2016 жылы Камалұпс Сандман орталығында және Макартур аралы спорттық және іс-шаралар орталығында IIHF әйелдер арасындағы әлем чемпионатын өткізді.
Көлік
Камлупс Кокихалла тас жолы, Йеллоухед тас жолы және Транс-Канада тас жолының қиылысында орналасқан және аймақтағы көлік торабы болып табылады. Канадалық Тынық мұхиты (CPR) және Канадалық ұлттық (CNR) магистральдық бағыттары батыстағы Ванкуверді Камлупспен байланыстырады. Екі теміржол бір-бірінен бөлінеді; CNR солтүстікке, ал CPR шығысқа қарай, Канаданың қалған бөлігіне жалғасады. Камлупс Норд стансасына Via Rail’дың «Канадалық» пойзы аптасына екі рет (әр бағытқа) тоқтайды. Rocky Mountaineer және Камлупс мұралық темір жолы екеуі де Камлупс станциясын пайдаланады. Камлупста Камлупс әуежайы (YKA) орналасқан. Камлупсқа ұшатын әуекомпаниялар: Air Canada Express, WestJet Encore, Canadian North және Central Mountain Air, сондай-ақ үш жүк тасымалдаушы компания. Ванкувер мен Калгари осы аймақтық әуежайға жолаушылар тасымалының негізгі бағыттары болып табылады. 2018 жылы Air Canada Rouge Камлупстан Торонтоға тоқтамайтын маусымдық рейстерді бастады. Greyhound Canada бұрын Камлупсты Ванкувер, Эдмонтон және Калгаримен байланыстырды, алайда қызмет 2018 жылдың қазан айының соңында тоқтатылды. Greyhound компаниясы қызметін тоқтатудан кейін бірнеше компания қалааралық тасымалдарды ұйымдастырды. Ebus және Rider Express екеуі де Ванкуверге және қалалар мен кенттер арасында қызмет көрсетеді, Ebus Келоуна және Вернон сияқты басқа ішкі қалалармен байланысқан, ал Rider Express Калгариге қарай жалғасады. Жергілікті автобус қызметін Камлупс транзит жүйесі қамтамасыз етеді және ол BC Transit арқылы қаржыландырылады. Камлупс ауданында First Student Canada мердігерлік компаниясы басқаратын 14 маршрут бар. 2018 жылы Камлупс қаласы Tk'emlúps te Secwépemc ұлттық қауымдастығымен серіктесіп, 18-ші маршруттың – Mount Paul қызметін Tk'emlúps te Secwepemc жерінде кеңейтті.
Мектеп-интернат
Камлупс үнділік интернат-мектеп, 1893 жылы ашылып, 1977 жылға дейін жұмыс істеген канадтық үнділердің мектеп-интернаттары жүйесінің бір бөлігі болды. 2021 жылдың мамыр айында мектеп орнындағы мазар топырағында жерді тесіп өтетін радар арқылы 200 баланың болу мүмкіндігі анықталды. Қалдықтар жерді тесіп өтетін радардың көмегімен табылды, сондай-ақ Royal British Columbia Museum-да қаза болғандардың жеке басы туралы мәліметтер бар-жоғын анықтау жұмыстары жүргізілуде.
Медиа
Қаланың басты күнделікті газеті – 2014 жылы жабылып қалған The Kamloops Daily News болды. Қалада сонымен қатар 2023 жылы жабылып қалған Kamloops This Week тегін газеті де шығарылды.
Саясаткерлер
Джек Дэвис, Канада Парламентіне және Британдық Колумбия Заңнамалық Ассамблеясына сайланған саясаткер. Джоди Эмери – марихуананы қолдайтын белсенді және саясаткер. Джон Л. Фрейзер, саясаткер: 1993 жылдан 1997 жылға дейін Канада Төменгі палатасының депутаты. Дэви Фултон, саясаткер: 1945 жылдан 1963 жылға дейін және 1965 жылдан 1968 жылға дейін Канада Төменгі палатасының депутаты. Фредерик Джон Фултонның ұлы. Фредерик Джон Фултон, британдық саясаткер және заңгер, Дэви Фултонның әкесі. Фил Гагарди, «Ұшқыш Фил» деп те аталады, бұрынғы провинциялық тас жолдар министрі және қала мэрі. Леонард Маршан, QPC, CM, федералды кабинетте қызмет еткен алғашқы халық өкілі және парламент депутаты болған алғашқы мәртебелі үнді. Нельсон Риис, бұрынғы Камлупс мұғалімі, профессоры, қалалық кеңес мүшесі және Томпсон-Никола аймақтық округінің директоры, Камлупс үшін ұзақ жылдар бойы федералды депутат. Питер Уинг, Солтүстік Америкадағы қытай тегінен шыққан алғашқы сайланған мэр, 1966 жылы сайланды және Камлупста үш мерзім бойы қызмет етті.
Өнер, мәдениет және БАҚ
Бенджамин Айрес, актер, Камлупста туған. Дэн Бремнес, христиан музыканты, Камлупста туған. Даррил Фости, жүлделі жазушы, Камлупста өскен. Стивен Галлоуэй, романда жазатын автор, Камлупста өскен. Элис Гатиен, актриса. Борис Карлофф, актер, 1911 жылдың қыркүйегінде Камлупс қаласындағы Жанна Расселл театрына қосылды. Крис Масуак, панк-рок әнші-сазгер, ARIA атақ-даңқ залына енгізілді, Камлупста туған – 1960-шы жылдары Броклхерстте (Солтүстік Камлупста) тұрған. Қазір Испанияда тұрады. Джон Позер, жүлделі кинорежиссер. Роберт У. Сервис, 1897 жылғы Клондайк алтын асыруын бейнелейтін балладаларымен танымал ақын және жазушы, ол 1904 жылдың шілдесінен желтоқсан айына дейін Канада Сауда Банкінің Камлупс бөлімшесінде жұмыс істеді, содан кейін Уайтхорсқа ауыстырылды. Майкл Шенкс, актер, Ванкуверде туған, бірақ Камлупста өскен. Лоренс Пол Юксвелуптун, халықтың алғашқы өкілдерінің суретшісі.
Басқа да танымал тұлғалар
Надин Карон, алғашқы әйел, алғашқы халықтардан шыққан хирург. Эндрю Коллиер, Канада Корольдік теңіз күштерінің командирі. Патрик Кроуфорд, технология кәсіпкері және NASA зерттеулерімен ынтымақтасқан ғалым. Вивиан Доудинг, жетекші абортқа қарсы белсенді. Милдред Готфридсон, Канада орденіне енгізілген алғашқы алғашқы халықтар өкілі және Б.К. Туған жерінен шыққан әйелдер қоғамының негізін қалаушы мүшесі. Лесра Мартин, Рубин "Жылдамдық" Картердің түрмеден босатылуына көмектескен адвокат.
Планеталық номенклатура
Қаланың аты Марс бетіндегі кратерге берілген. Камлупс кратерін 1991 жылы Халықаралық астрономиялық одақтың Планеталық жүйелер номенклатурасы жөніндегі жұмыс тобы (IAU/WGPSN) ресми түрде қабылдады. Кратер 53,8° оңтүстік ендікте және 32,6° батыс бойлықта орналасқан, диаметрі болса .
Танымал мәдениетте
"Cementhead" телесериалының 1989 жылғы "Букер" эпизодында бас детектив (Ричард Грико ойнады) ерсі кәсіби хоккейшіні (Стивен Шеллен) оның туған қаласы Камлупсқа дейін іздейді. Камлупс және айналасындағы аймақтар "Аяқталмаған өмір", "А командасы", "2012", "Ант", "Атыс", "Файрволл", "Саяхатшы шалбарлардың бауырластығы", "Монстр жүк көлігі" сияқты түрлі Голливуд фильмдеріне түсірілім алаңы болған. "Батлестар Галактика" сериалының үшінші маусымының он бірінші эпизоды "Жүпітердің көзі" 2006 жылы Камлупста түсірілді. Камлупс Netflix-тің "Lost in Space" сериалының түсірілім орны болды.