Кіріспе

Жыл сайынғы американдық колледж футболының постсезондық ойыны – боулинг ойыны. Citrus Bowl – Флорида штатының Орландо қаласындағы Camping World стадионында өткізілетін жыл сайынғы колледж футболының боулинг ойыны. Ойынды Флорида Цитрус Спортс коммерциялық емес ұйымы басқарады, ол сонымен қатар Pop Tarts Bowl және Флорида Классикасын ұйымдастырады. Алғашқы ойын 1947 жылы «Tangerine Bowl» деп аталды, ал 1983 жылы «Florida Citrus Bowl» деп қайта аталды. 2001 және 2014 жылдар аралығында Capital One ойынның атаулық демеушісі болғандықтан, 2003 жылдан 2014 жылға дейін ойын «Capital One Bowl» деп аталды. Бұрынғы демеушілерге CompUSA (1994–1999), Ourhouse.com (2000), Buffalo Wild Wings (2015–2017), Overton's (2018) және Vrbo (2019–2022) кіреді. 2022 жылдың 15 қарашасында Kellogg's (2023 жылы компания Солтүстік Америкадағы дәнді дақылдар бизнесін WK Kellogg Co ретінде бөліп, Kellanova деп қайта аталды) ойынның титулдық демеушісі болып қол қойды, бұл оның Cheez-It брендінің крекерлерін атау позициясына орналастырды. Сәйкесінше, ойын ресми түрде «Cheez-It Citrus Bowl» деп аталады. 1980-жылдардың ортасынан бері Citrus Bowl көптеген жоғары рейтингті командаларды тартты және әдетте Жаңа жыл күні сағат 13:00-де (EST) өтіп, ABC телеарнасында ұлттық деңгейде көрсетіледі. 1 қаңтар жексенбіге түскен жағдайда, ойын Ұлттық футбол лигасының (NFL) кестесімен қақтығыспау үшін 2 қаңтарда немесе 31 желтоқсанда өткізіледі. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, бұл Колледж футболы плей-оффына (CFP) қатыспайтын барлық боулинг ойындарының арасында командаға 8,55 миллион доллар төленетін ең үлкен төлемді ұсынады. 1985 жылдан бері дерлік әр жылы ойында Top 25-ке кіретін екі команда өнер көрсетеді.

Мандаринді тостаған (1947-1982)

1947 жылы басталган ойын, Gator Bowl және Sun Bowl ойындарымен қатар, CFP емес тостағандардың ең көнелерінің бірі болып саналады. 1952 жылы ойынға "Үлкен жүректі кішкентай тостаған" деген ат берілді, себебі ойыннан түскен табыстың барлығы қайырымдылыққа бағышталды. 1964 жылдан 1967 жылға дейін ол Колледж дивизионының (1973 жылы II және III дивизионға айналған) төрт аймақтық финалының бірі болды, Пекан, Грантленд Райс және Камелия тостағандарымен бірге. Осы ретте, Танжерин Боул Нью-Англиядан Флоридаға дейінгі 17 штаттан тұратын Шығыс аймағындағы ең үздік екі ірі емес команданы анықтауға тырысты. 1968 жылы Атлантик-Ситидегі Boardwalk Bowl Колледж дивизионының Шығыс аймақтық финалына ие болды, ал Танжерин Боул ірі колледж тостаған ойынына айналды, онда Университет дивизионының (1973 жылы I дивизионға айналған) командалары бақ сынасты. Танжерин Боул атауы 1982 жылғы желтоқсанға дейін өткізілген ойындарда қолданылды. Кейіннен сол атау қайта қолданылды, бірақ басқа тарихы бар тостаған ойыны үшін.

Флорида цитрус кубогы (1983-2002)

1983 жылдың наурызында Флорида цитрус комиссиясымен 1,25 миллион долларлық келісім арқылы ойынның атауы «Танжерин Боулдан» «Флорида Цитрус Боулға» өзгертілді; ойынды ұйымдастыру комитеті де өзінің атын «Танжерин Спорт Ассоциациясынан» «Флорида Цитрус Спорт Ассоциациясына» ауыстырды. Бір ай бұрын ұйымдастырушылар ойынды «Грейпфрут Боул» деп атау туралы ұсынысты қабылдамады. 1986 жылы бұл ойын «жеңімпаз бәрін алады» принципімен өткен Пенсильвания және Майами арасындағы ұлттық чемпионат ойынын қабылдау үшін қарастырылды, бірақ ақырында «Фиеста Боул» таңдалды. 1991 жылғы қаңтарда өткен ойын 1990 жылғы маусымның ұлттық чемпионатына әсер етті; «Джорджия Тех» «Флорида Цитрус Боулды» жеңіп алды, 11–0–1 нәтижесімен аяқтады және 1990 жылғы UPI ұлттық чемпионы деп танылды. Бұл жағдай, ұлттық чемпион атанған команданың қатысуымен Жаңа жылдық алты ойынның біріне жатпайтын ойынның сирек кездесетін мысалы болып табылады. 1998 жылдың 1 қаңтарында өткен, жақын орналасқан «Флорида» штатының «Пенсильвания» штатын жеңген ойынында 72 940 көрермен болды, бұл ойынның рекордтық көрсеткіші.

Capital One Bowl (2003-2014)

2003 жылдың қаңтар айындағы нөмірінен бастап, боул Capital One Bowl деп қайта аталды, демеушілігін Capital One компаниясы жүзеге асырды. 2004 жылы боул бесінші BCS ойыны мәртебесіне ие болуға үміттене бірақ, негізінен стадионның тозуына байланысты таңдалмады. 2007 жылдың шілдесінде Ориндж округі комиссарлары Орландо Маджик үшін Амвей орталығын, Доктор Филлипс өнер орталығын салуға және Цитрус Боул стадионын жаңартуға 1,1 миллиард доллар жұмсауға келісті. 2014 жылдың қаңтар айындағы ойыннан кейін Capital One боулға демеушілігін тоқтатып, Оранж Боулға көшті.

Цитрус боулинг (2015 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2015 жылдың қаңтар айындағы ойын үшін «Ситрус Боул» деп қайта аталған боул ойынының жаңа демеушісі ретінде Buffalo Wild Wings жарияланды. Бұрын Buffalo Wild Wings «Insight Bowl» ойынының атаулық демеушісі болған. 2017 жылғы маусымнан кейін Buffalo Wild Wings осы ойынды демеушіліктен бас тартты. Overton's (2018) және Vrbo (2019–2022) демеушілік еткеннен кейін, Kellogg's 2022 жылдың қараша айында Cheez-It бренді арқылы титулдық демеуші болды. 2016 жылғы маусымдағы ойын 31 желтоқсанда өтті, бұл соңғы 30 жылда ойынның 1 немесе 2 қаңтарда өткізілмеген алғашқы реті болды.

Конференциялардың байланысы

1968 жылдан 1975 жылға дейін бокалға Орталық Америка Конференциясының (MAC) чемпионы Оңтүстік Конференциясынан (1968–1971), Оңтүстік-Шығыс Конференциясынан (SEC) (1973–1974) немесе еркін қатысушы командамен (1972, 1975) күш сынасты. MAC командалары сол ойындарда 6–2 есебімен жеңіске жетті. 1970 жылдардың ортасында ірі футбол конференциялары маусымнан кейінгі ойындарға қойылған шектеулерді жеңілдеткен кезде, бокал екі ірі конференциядан шақырылған командалардың арасындағы матчқа айналды, көбінесе біреуі Оңтүстіктен болатын (бірақ әрқашан емес). 1987 жылғы маусымнан 1991 жылғы маусымға дейін Атлантикалық жағалау конференциясының (ACC) чемпионы еркін қатысушы командамен күш сынасты. ACC командалары сол ойындарда 3–2 есебімен ойнады. 1992 жылғы маусымнан 2015 жылғы маусымға дейін бокал SEC мен Big Ten командаларының қатысуымен өтті – SEC осы ойындардың 14-ін жеңіп алды, ал Big Ten 10-ын жеңіп алды. 1990 жылдары SEC-те екінші орын алған команда көбінесе осы бокалға қатысты. Флорида жаттықтырышы Стив Сперриер, Теннессидің сол орынды төрт жылдың үшеуінде алғанын, ал Флорида бірінші орынды жеңіп алғанын айта келіп, әйгілі түрде: "U T әріптері болмаса, 'Citrus' сөзін жаза алмайсыз!" деді. Қазіргі уақытта бокал SEC және Big Ten конференцияларымен байланысты, екі конференция үшін де CFP іріктеу процесінен кейін бірінші таңдау құқығына ие. CFP құрылғаннан бері Citrus Bowl кейде ACC командасын қабылдап, Big Ten өкілін алмастыру мүмкіндігіне ие. Бұл Orange Bowl CFP жартылай финалы болмайтын және Big Ten командасын ACC командасымен кездесуге шақырған жылдары болады. Мұндай жағдай 2016 жылғы маусымнан кейін орын алды, себебі Orange Bowl CFP жартылай финалы болған жоқ және Big Ten-нің Мичиган командасын ACC-нің Флорида штатымен кездесуге шақырды; содан кейін Citrus Bowl ACC-нің Луисвилл командасын SEC-нің LSU командасымен кездесуге шақырды. Келесі жылы Висконсин Оранж Боулға шақырылды, сондықтан SEC-нің LSU командасы Нотр-Дамға қарсы ойнады, ол ACC командасының орнына шақыру алды.

Растық интеграция

1955 жылы жеңіліссіз Хиллсдейл колледжінің футбол командасы, ойынға шақырудан бас тартты, себебі боулынг ұйымдастырушылары Хиллсдейлдің төрт африка-американдық ойыншысына қатысуға рұқсат берілмейтінін мәлімдеді. Буффало университетінің алғашқы боулынгке шақыруы 1958 жылы «Танжерин Боулде» болды. «Танжерин Боул» комиссиясы стадионды басқаратын Орландо орта мектептерінің спорт қауымдастығының (OHSAA) біріктірілген спорттық іс-шараларды тыйым салатын ережесінен бас тартады деп үміттенді. Бірақ OHSAA бас тартқан соң, команда бірауыздан боулынгтен бас тартуға шешім қабылдады, өйткені олардың екі қара тері ойыншысы (жартылай қорғаушы Уилли Эванс және шабуылшы Майк Уилсон) алаңға шығуға мүмкіндік алмас еді. Буффало тағы 50 жыл бойы боулынгке қатыса алмады. 2008 жылғы маусымда, «Буллс» командасы боулынгке қатысуға лайықты жағдайға келгенде, 1958 жылғы команда ESPN-нің «Сызықтан тыс» бағдарламасында көрсетілді. 2008 жылғы команда Орталық Америка Конференциясының чемпионы атанды және Халықаралық Боулде ойнады. 1966 жылға қарай OHSAA ережесі өзгертілді, және Балтимор қаласының Морган штаты, бас бапкер Эрл Бэнкстің жетекшілігімен, тарихи қара колледж ретінде алғаш рет «Танжерин Боулде» ойнады (және жеңіске жетті).

Гейнсвилл

1973 жылдың басында 17 000 орындық "Танжерин Боул" стадионының құрылысын жақсарту жоспарланды, оны 51 000 орынға дейін кеңейту көзделді. Алайда, 1973 жылдың жазында құрылыс құқықтық мәселелерге байланысты тоқтап, жақсартулар кешіктірілді. 1973 жылғы маусымның соңында "Танжерин Боул" президенті Уилл Гигер және басқа да шенеуніктер Майами Редскинс және Шығыс Каролина Пираттарын Орландоға шақырып, ойын өткізуді жоспарлады. 1973 жылдың 19 қарашасында Шығыс Каролина қатысудан бас тартты, нәтижесінде боул команда іздеуге мәжбүр болды. Күтпеген және бұрын-соңды болмаған қадам ретінде, ойын шенеуніктері Флорида Гейторсын шақырып, ойынды Гейторстың үй стадионы – Гейнсвиллдегі "Флорида Филдке" көшіруге шешім қабылдады. Үлкен стадион көп көрерменді қабылдау үшін қажет болды. Бұл үшін NCAA-дан арнайы рұқсат алу және қосымша шаралар жасау қажет болды. Екі команда да апта бойы Орландода орналасып, жаттығуларын осы жерде өткізді, содан кейін Гейнсвиллге автобуспен жеткізілді. Ойынға қатысушылар күтпеген суыққа тап болды, температура рекордтық деңгейде төмен болды. Үй стадионының артықшылығына қарамастан, "Трансплант Боул" деп аталған ойында Майами, суыққа бейімделіп, Гейторсты 16:7 есебімен жеңді. Жеңімпаз "Редскинс" командасының ойыншыларының бірі – болашақ "Гейторс" жаттықтырушысы Рон Зук болды. Ойынды бір рет көшіру және тұрақты орын ауыстыру қаупі Орландодағы стадионды жаңарту жұмыстарын қайта жақындырды. Ойын 1974 жылы Орландоға оралды, және екі жыл ішінде кеңейту жобасы аяқталды.

Маскот сынағы

"Capital One Mascot Challenge" (бұрын "Capital One National Mascot of the Year" деп аталатын) - жанкүйерлер өздерінің сүйікті колледж талисманына дауыс берген сайыс. Сайсыс 2002 жылы басталды, жеңімпаз ойынның бірінші жартысының үзілісінде жарияланды; жеңімпаз университет талисман бағдарламасына 20 000 доллар сыйлық алды. Capital One компаниясының Citrus Bowl демеушілігі тоқтағаннан кейін, 2014 жылы бұл сайыс Capital One демеушілігімен Orange Bowl-ға көшірілді. 2014 жылғы маусым сайыстың соңғы рет өткізілген жылы болды. Capital One Mascot Challenge жеңімпаздарының тізімі

Маусым Талисман Университет
2002 Монтана Университеті
2003 Оңтүстік Каролина Университеті
2004 Монтана Университеті
2005 Герби Хаскер Небраска-Линкольн Университеті
2006 Буч Т. Кугар Вашингтон штаты университеті
2007 Акрон Университеті
2008 Сай Кардинал Айова штаты университеті
2009 Цинциннати Университеті
2010 Олд Доминион Университеті
2011 Вольфи кіші Невада Университеті, Рено
2012 Рейдер Ред Техас Технологиялық Университеті
2013 Рокки Булл Оңтүстік Флорида Университеті
2014 Оби Оберн Университеті

Ең құнды өнімдер

Кейбір ойындарда бірнеше ойыншы танылды – белгілі болған жағдайда, B (тамаша қорғаушы), L (тамаша желіші), O (тамаша шабуылшы), D (тамаша қорғаныс ойыншысы) немесе M (жалпы MVP) деп, заманауи газеттерде жазылғандай көрсетілген.

Ойынның ең үздік ойыншысы(лары) Командасы Позициясы. Типі 1949 қаңтар Дейл Макдэниел Мюррей штаты HBTed Scown Sul Ross State HB 1950 қаңтар Дон Хенигин Сент-Винсент FB Хик Дэвис Эмори және Генри QB 1951 қаңтар Пит Анания Моррис Харви QB Чарльз Хаббард Моррис Харви E 1952 қаңтар Билл Джонсон Стетсон QB 1953 қаңтар Марвин Браун Шығыс Техас штаты HB 1954 қаңтар Бобби Спанн Арканзас штаты QB 1955 қаңтар Билл Энглехардт Омаха HB 1956 қаңтар Барри Дрекслер Джуниата E 1957 қаңтар Рон Миллс Батыс Техас штаты HB 1958 қаңтар Норман Робертс Шығыс Техас штаты E 1958 желтоқсан Сэм Маккорд Шығыс Техас штаты QB 1960 қаңтар Боб Уотерс Пресвитериан QB 1960 желтоқсан Джерри Неттлс Цитадель QB 1961 желтоқсан Ральф Стоун Ламар HB 1962 желтоқсан Билли Роланд Хьюстон QB 1963 желтоқсан Шарон Миллер Батыс Кентукки QB 1964 желтоқсан Билл Клайн Шығыс Каролина TB 1965 желтоқсан Дэйв Александр Шығыс Каролина FB 1966 желтоқсан Вилли Ланьер Морган штаты LB 1967 желтоқсан Эррол Хук Теннесси–Мартин QB Гордон Ламберт Теннесси–Мартин DE D 1968 желтоқсан Бастер О’Брайен Ричмонд QB Уолкер Жилет Ричмонд SE L 1969 желтоқсан Чак Иали Толедо QB Дан Крокет Толедо WB L 1970 желтоқсан Чак Иали Толедо QB Винс Хаблер Уильям және Мэри LB D 1971 желтоқсан Чак Иали Толедо QB Мел Лонг Толедо DT L 1972 желтоқсан Фредди Соломон Тампа QB Джек Ламберт Кент штаты LB L 1973 желтоқсан Чак Варнер Майами (OH) FB Брэд Кусино Майами (OH) MG L 1974 желтоқсан Шерман Смит Майами (OH) QB Брэд Кусино Майами (OH) MG L Джон Раудабуш Майами (OH) LB 1975 желтоқсан Роб Карпентер Майами (OH) TB Джефф Келли Майами (OH) MG D 1976 желтоқсан Терри Миллер Оклахома штаты HB Филип Дokes Оклахома штаты DT D 1977 желтоқсан Джимми Джордан Флорида штаты QB Вилли Джонс Флорида штаты LB D 1978 желтоқсан Тед Браун Солтүстік Каролина штаты RB Натан Риттер Солтүстік Каролина штаты K Джон Стантон Солтүстік Каролина штаты MG D 1979 желтоқсан Дэвид Вудли LSU QB Джерри Мерфри LSU RB Бенжи Тибодо LSU DT D

Ойынның ең үздік ойыншысы(лары) Командасы Позициясы. Типі 1980 желтоқсан Крис Коллинзуорт Флорида WR Чарли Уайсоки Флорида RB Дэвид Галлоуэй Флорида DT D 1981 желтоқсан Джефф Гейлорд Миссури LB 1982 желтоқсан Рэнди Кэмпбелл Оберн QB 1983 желтоқсан Джонни Джонс Теннесси RB 1984 желтоқсан Джеймс Джексон Джорджия QB 1985 желтоқсан Ларри Колик Огайо штаты LB 1987 қаңтар Андрэй Брюс Оберн LB 1988 қаңтар Родни Уильямс Клемсон QB 1989 қаңтар Терри Аллен Клемсон RB 1990 қаңтар Джефф Джордж Иллинойс QB 1991 қаңтар Шон Джонс Джорджия Техникалық колледжі QB 1992 қаңтар Майк Паулавски Калифорния QB 1993 қаңтар Гаррисон Хёрст Джорджия RB 1994 қаңтар Бобби Энграм Пенсильвания штаты WR 1995 қаңтар Шерман Уильямс Алабама RB 1996 қаңтар Джей Грэм Теннесси RB 1997 қаңтар Пейтон Мэннинг Теннесси QB 1998 қаңтар Фред Тейлор Флорида RB 1999 қаңтар Энтони Томас Мичиган RB 2000 қаңтар Плаксико Бурресс Мичиган штаты WR 2001 қаңтар Энтони Томас Мичиган RB 2002 қаңтар Кейси Клаусен Теннесси QB 2003 қаңтар Ронни Браун Оберн RB 2004 қаңтар Дэвид Грин Джорджия QB 2005 қаңтар Дрю Тейт Айова QB 2006 қаңтар Брайан Калхун Висконсин RB 2007 қаңтар Джон Стокко Висконсин QB 2008 қаңтар Чад Хенне Мичиган QB 2009 қаңтар Мэтью Стаффорд Джорджия QB 2010 қаңтар Дарилл Кларк Пенсильвания штаты QB 2011 қаңтар Кортни Апшоу Алабама LB 2012 қаңтар Алшон Джеффри Оңтүстік Каролина WR 2013 қаңтар Аарон Мюррей Джорджия QB 2014 қаңтар Коннор Шоу Оңтүстік Каролина QB 2015 қаңтар Маркус Голден Миссури DE 2016 желтоқсан Джейк Рудок Мичиган QB 2016 желтоқсан Дерриус Гайс LSU RB 2018 қаңтар Майлз Бойкин Нотр-Дам WR 2019 қаңтар Бенни Снелл Кентукки RB 2020 қаңтар Джерри Джуди Алабама WR 2021 қаңтар Пейтон Рэмси Солтүстік-Батыс QB 2022 қаңтар Ван’Дейл Робинсон Кентукки WR 2023 қаңтар Малик Наберс LSU WR 2024 қаңтар Нико Ямалева Теннесси QB

Үш ойыншы бірнеше ойында танылды: Толедоның Чак Иали (1969, 1970, 1971), Майамидің (Огайо штаты) Брэд Кусиносы (1973, 1974) және Мичиганның Энтони Томас (1999, 2001).

Медиа қамту

Бұл ойынды Mizlou (1976–1983), NBC (1984–1985) және содан бері ABC телеарналары көрсетіп келеді, 2011 және 2012 жылғы шығарылымдарды ESPN көрсеткенінен басқа. Ойынның бұрынғы шығарылымдары туралы хабар тарату ақпараты жеткіліксіз.

Қосымша көздер

Orlando Sentinel Star (20 қараша 1973 ж.); Әртүрлі мақалалар. 2007 жылғы 01 наурызда микрофильм арқылы қол жеткізілді.