Кіріспе

Сахна жарығының түрі, бір кезде театрлар мен музыка залдарында қолданылған.

Лаймлайт (Драммонд жарығы немесе кальций жарығы деп те аталады) – театрлар мен музыка залдарында бір кезде қолданылған электрлік емес сахна жарығының түрі және алғашқы қатты күйдегі жарықтандыру құрылғысы. Оттегі мен сутекпен қоздырылатын жалынды 2572 °C (4662 °F) дейін қыздыруға болатын өңделген әктас (кальций оксиді) цилиндріне бағыттағанда, күшті жарық пайда болады. Жарық, қыздыру және люминесценцияның үйлесімі арқылы туындайды. Электр жарығымен ұзақ уақыттан бері алмастырылғанына қарамастан, термин әлі де қолданылып келеді, себебі көпшілік назарындағы адам әлі де "лаймлайтта" екені айтылады. Ал нағыз шамдар "лаймдар" деп аталады, бұл термин электрлік аналогтарына ауыстырылған.

Ашылу және өнертабыс

1820 жылдары Голдсуорти Гурни "оксиводородты үрлегіш құбыр" бойынша жұмыстарының нәтижесінде жарық эффектісін ашты, әдетте осы құрылғының авторы ретінде Роберт Хейр есімдері аталады. 1825 жылы шотланд инженері Томас Драммонд (1797–1840) Майкл Фарадейдің осы эффектісін көрді және оның геологиялық іздеулерде пайдалы болатынын түсінді. 1826 жылы Драммонд жұмыс істейтін үлгіні жасады, ал кейде бұл құрылғы оның құрметіне "Драммонд жарығы" деп аталады.

Ұлыбританияда ерте пайдаланған

1836 жылы 3 қазан күні Кент графтығындағы Херн шығанағының айлағында, ашық ауада, магияшы Чинг Лау Лауроның жонглирлік өнерін жарықтандыру үшін көпшілық алдындағы алғашқы қойылымда лаймлайт қолданылды. Бұл қойылым Сағат мұнарасының негізін салу тойының бір бөлігі болды. Жарнама парақшасында бұл жарық "конияфост жарығы" деп аталды және "айлақтың бәрі әдемі ақ жарықпен толып кетті" деп хабарланды. Лаймлайт алғаш рет 1837 жылы Лондондағы Ковент-Гарден театрында жабық сахнаны жарықтандыру үшін пайдаланылды және 1860-1870 жылдары әлемдегі театрларда кеңінен қолданыс тапты. Лаймлайттар қазіргі заманғы прожекторлар сияқты, жеке орындаушыларды бөліп көрсету үшін қолданылды.

Құрама Штаттарда ерте пайдаланған

1863 жылдың шілде және тамыз айларында Америка Азамат соғысы кезінде Вагнер бекінісін қоршау кезінде кальций шамдары қолданылды, бұл Одақ әскерлеріне түнде артиллериялық нысананы жарықтандыруға, сонымен бірге Конфедерация артиллерияшылары мен мергендерін соқыр етуге мүмкіндік берді. Кальций шамдары Одақтың әскери-теңіз кемелеріне де орнатылды. 19-ғасырдың соңында лаймлайт электрлік доғалық жарықтандырумен алмастырылды.