Кіріспе
Американдық әнші, актер, продюсер (1978 жылы туған)
Клейтон Холмс Айкен (не Гриссом; 30 қараша 1978 жылы туған) – американдық әнші, тележұлдыз, актер, саясаткер және қоғамдық белсенді. 2003 жылы «American Idol» екінші маусымында Айкен екінші орынды иеленді, ал оның тұңғыш альбомы «Measure of a Man» көп платиналық танылды. Ол «RCA» лейблінде тағы төрт альбом шығарды: «Merry Christmas with Love» (2004), «A Thousand Different Ways» (2006), «All is Well» (2006) – Рождестволық EP және «On My Way Here» (2008). Содан бері ол «Decca Records» лейблінде тағы екі альбом шығарды: «Tried and True» (2010) және «Steadfast» (2012). Айкен өзінің альбомдарын насихаттау үшін он бір тур өткізді. Барлығында ол 5 миллионнан астам альбом сатты және «American Idol» жобасының ең көп сататын төртінші түлегі болып табылады. Айкен 2004 жылы «Жырға үйрену» атты бестселлерлік автобиографиясын жазды. Сондай-ақ 2004 жылы ол «A Clay Aiken Christmas» атты арнайы Рождестволық бағдарламасын көрсетті. 2008 жылдың көп бөлігінде ол Бродвейде «Spamalot» музыкалық комедиясында Сэр Робин рөлінде ойнады. 2010 жылы ол «PBS» арнасында «Tried & True Live!» атты арнайы бағдарламасын жүргізді. Ол сонымен қатар көптеген телешоуларда эпизодтық рөлдерде пайда болды. 2012 жылы ол «The Celebrity Apprentice» шоуының бесінші маусымына қатысып, Арсенио Холлдан кейін екінші орынды иеленді. Дайан Бубельмен бірлесіп, Айкен 2003 жылы «Bubel/Aiken Foundation» қорын құрды, кейін ол «National Inclusion Project» деп аталды. 2004 жылы ол ЮНИСЕФ-тің елшісі болды, бұл лауазымды 2013 жылға дейін сақтап тұрды, содан кейін Конгреске үміткер болу үшін одан бас тартты. Ол осы қызметінде көп сапарлар жасады. 2006 жылы ол екі жылдық мерзімге зиякерлік мүгеделігі бар адамдар жөніндегі Президенттік комитетке тағайындалды. 2014 жылы Айкен Солтүстік Каролина штатының 2-ші сайлау округінен АҚШ Өкілдер палатасына үміткер болды. Ол Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жетті, бірақ жалпы сайлауда республикашыл Рене Эллмерске ұтылып қалды. 2022 жылдың қаңтарында ол Солтүстік Каролина штатының 4-ші сайлау округінен Демократиялық партияның кандидаттығына түсетінін жариялады, бірақ ішкі сайлауда Валери Фушиге жеңілді.
Ерте өмір
Клей Эйкен Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында туып өскен. Кішкентай кезінде Айкен Рали Бойхорында ән шырқады; ал жасөспірім шағында мектеп хорларында, шіркеу хорында, мюзиклдерде және жергілікті театрлық қойылымдарда өнер көрсетті. Ол сондай-ақ Смитфилдтегі Джонстон қауымдық колледжінің Кантри-шоуында және Гарнердегі Солтүстік Каролина Музыкалық байланысы мен Туған жер Музыкалық байланысы шоуларында жүргізуші және орындаушы болды. Айкен Рали IceCaps және Каролина Харрикейнз хоккей командалары үшін ұлттық әнұранды көп рет орындады, сондай-ақ 2011 жылы Ралидегі RBC орталығында өткен НХЛ All-Star ойынында да орындады. «Американдық Идолға» қатысудан бұрын, анасының туған күніне сыйлаған студиялық уақыттың арқасында Айкеннің әндерінен үш демо-альбом жазылды: «Look What Love Has Done» атты кассета (Клейтон Гриссом), «Redefined» атты кассета және CD (Клейтон Айкен), сондай-ақ бұрынғы демо-альбомдардан әндерді біріктірген CD: «Look What Love Has Done, Vol 2» (Клей Айкен). Әкесі Вернон Гриссоммен қарым-қатынасы уақытша үзілген және анасы мен әкесі Альвис Айкеннің рұқсатымен, 19 жасында ол тегін Гриссомнан анасы Фейдің бойжеткен атына – Айкенге өзгертті. Ол жасөспірім кезінде YMCA балалар лагерьлерін басқарғанда арнайы білім саласына қызығушылық танытты, ал 19 жасында Ралидегі Брентвуд бастауыш мектебінде аутистік спектріндегі оқушылардың сыныбында мұғалімнің орынбасары болып жұмыс істеді. Осы тәжірибеден кейін ол колледжді бітіріп, арнайы білім беруші болуды шешті. Шарлоттадағы колледжде оқып жүргенде, ол аутизммен ауыратын балаға көмекші болып жұмыс істеді, және осы баланың анасы Дайан Бубель оны «Американдық Идол» байқауына қатысуға ынталандырды. «Американдық Идол» шараларына қатысуы академиялық оқуын уақытша тоқтатса да, Айкен турда жүріп курстық жұмысын аяқтады және 2003 жылдың желтоқсанында арнайы білім беру саласында бакалавр дәрежесін алды.
Жеке өмір
2008 жылдың 8 тамызында Айкен өзінің жеке блогында Солтүстік Каролина штатында ұлының дүниеге келгенін жариялады: "Менің жақын досым Джеймс пен мен Паркер Фостер Айкеннің туғанына өте қуаныштымыз". Баланың анасы Джеймс Фостер – жазбалар продюсері Дэвид Фостердің қарындасы, Айкеннің RCA лейбліндегі соңғы үш альбомының атқарушы продюсері. "Кішкентай ұл дені сау, шатты және әкесіндей дауысы қатты", – деп жазды Айкен. "Анасы Джеймс те жақсы жағдайда". "Ән салуды үйрену: өміріңдегі музыканы есту" атты кітабында Айкен: "Оңтүстік аймағында әжеңнің бойжеткен кездегі тегіңмен атау – дәстүр", – деген пікір білдірді. Айкеннің екінші есімі оның әкесінің анасының бойжеткен кездегі тегінен алынған; ол және Фостер ұлдарына ат қою үшін аналарының үйленген тегін пайдаланды. Бірнеше жылғы қоғамдық пікірлерден кейін, Айкен 2008 жылдың қыркүйегінде People журналына берген сұхбатында өзінің гомосексуал екенін мәлімдеді. 2009 жылдың сәуірінде Айкен Нью-Йоркте өткен жылдық қайырымдастық кешінде Отбасылық теңдік кеңесінің жақтас ұйымы тарапынан құрметке бөленді. 2010 жылдың 18 қарашасында Айкен Гейлер, лесбияндар және гетеросексуалдарды біліммен қамту желісі (GLSEN) атынан Вашингтон қаласына барып, Капитолий төбесіндегі брифингте гомофобиялық зорлық-зомбылық туралы сөз сөйледі.
Дін және философия
Айкен баптист отбасында дүниеге келген. 1980 жылы, кішкентай кезінде ол әр апта сайын Лисвилл баптист шіркеуіне қатысқан. Оның "Ән салуды үйрену: Өміріңдегі музыканы есту" атты кітабында айтылғандай, ол Жазғы мектепте, хорда және жастар тобында белсенді болған. Бұл кітап 2004 жылы The New York Times бестселлер тізіміне еніп, екінші орында дебют жасады. Ол Эллисон Глокпен бірлесіп жазылып, Random House баспасынан шықты. Айкен "Американдық Идолды" көп айтпай, өміріне ең көп әсер еткен адамдарға – анасына, әже-шешесіне, бауырларына, ұстаздарына және достарына, сондай-ақ діннің өміріндегі маңыздылығына назар аударды. Ол өзін мақтан тұтатын Оңтүстік баптисі деп сипаттайды, бірақ жасөспірім шағында сол түбірлерден алыстап, әлеуметтік саясаты либералдырақ дін іздеген. Ол отбасылық және әлеуметтік байланыстарға байланысты сол шіркеуге қайта оралды, бірақ кейбір мәселелерде шіркеупен келіспеушіліктерін сақтайды. PBS Kids телеарнасында сұхбатта, өзіне кумир санаған адамдарды атауды сұрағанда: "Егер маған қай үш адаммен кешкі ас ішкім келеді деп сұраса, тірі немесе қайтыс болған, мен Иса Мәсіх, Мистер Роджерс және Джимми Картер деп жауап беремін", – деді. Өзін христиан музыкасының орындаушысы деп жарияламаса да, Айкен 2004 жылы Christian Music Planet журналында "Американдық Идол христиан" ретінде, ал 2005 жылғы қаңтар-ақпан айларында "Клей Айкеннің тепе-теңдік сақтауы" атты мақаласында жарияланды. Оның "Идолға" дейінгі демо-альбомдарында заманауи христиан музыкасы (немесе CCM) және госпел әндерінің бірнеше үлгілері болды. 2003 жылы American Music Awards салтанатында Commodores тобының "Jesus is Love" әнін орындағанда Айкен мен Рубен Стаддардқа тұрғындар ыстық қол соқты. Айкен поп-концерттерінде бірнеше CCM әндерін орындады және Рождестволық альбомдар, Рождестволық телешоулар мен қойылымдар, сондай-ақ Рождестволық гастрольдерді мансабының маңызды бөлігіне айналдырды. Айкен діни сенімдерінің барлығын бөліспейтінін және осы сенімдерді басқаларға таңуға ниеті жоқ екенін нақты айтады. YMCA лагерінде кеңесші болып жұмыс істеген кезде, ол басқа лагерь қызметкерлеріне "көзге түсетін христиан әндерін" ән айтудың орынсыз екенін айтып, қарсылық көрсетті, себебі лагерьде еврей балалары да болған. "Менің қарауымда ешқандай бала рухани дағдарысқа ұшырамайды", – деп ол қатыстылық танытты. Оның қоғамға деген көзқарасы, басқаларға қызмет етуге бағытталғандығы, дінге қатысты шешімдерді отбасылық ортада қабылдау керек деген ұстанымын көрсетеді.
"Американдық идол"
Айкен "The Amazing Race" реалити-шоуына қатысуға өтініш берген болатын, бірақ оның досы оның орнына "American Idol" байқауына қатысуын ұсынды. Теледидар көрермендері Айкенді алғаш рет "American Idol" екінші маусымының басындағы іріктеу кезеңдерінде көрді. Шоу төрешілері Айкенді дәстүрлі поп-идолға ұқсамайтын, бірақ Heatwave тобының "Always and Forever" әнін орындағаннан кейін келесі кезеңге өткізуге шешім қабылдады. Осы іріктеу кезіндегі төрешілердің таңғалысының фрагменті бәйқау барысында көп рет қайталанды. Айкен 32-ге кірген топтан шығарылды, бірақ "Wild Card" кезеңіне қайта шақырылды; ол Элтон Джонның "Don't Let the Sun Go Down on Me" әнін орындап, көрермендердің дауысымен соңғы 12 қатарға өтті. Нейл Седаканың "Solitaire" сияқты балладаларды орындауымен танымал болғанымен, "The Foundations" тобының "Build Me Up Buttercup" әні сияқты көтеріңкі орындаулары да жоғары бағаланды. Айкен әр апта сайынғы дауыс беруде үздік үштікке ілікпеді. Оның сүйкімділігінің бір бөлігі – оның сыртқы келбетіндегі "ботаниктен сәнгерге" айналуы болды. "Мен Опи сияқты көрінетінмін", - деді Айкен 2002 жылы "People" журналына "American Idol" іріктеуіне келгендегі сыртқы келбеті туралы. Ол көзілдірігін контактты линзалармен ауыстырды және шоу стилисттеріне шашын өзгертуге келісті. Ұзын, тегіс түйреуленген, тік шашы және жолақты жейделерді таңдауымен Айкен "American Idol" екінші маусымының соңғы бағдарламасында өзінің ерекше имиджін қалыптастырды. 2003 жылдың 21 мамырында Айкен 24 миллионнан астам дауыспен Рубен Стаддардтан 134 000 дауысқа қалып, екінші орынды иеленді. Нәтиже дау тудырды, себебі кейбіреулер "Idol" дауыс беру жүйесі келіп түскен қоңыраулардың санын қабылдай алмайтынын болжады. "American Idol" бесінші маусымының басталуына арналған сұхбатында атқарушы продюсер Найджел Лайтгоу Айкеннің "Wild Card" аптасынан финалға дейін әр апта сайын жанкүйерлердің дауыс беруі бойынша көшбасшы болғанын, ал мүмкін кездейсоқ дауыс беру нәтижесі Стаддардқа жеңіс сыйлағанын алғаш рет мәлімдеді. "Rolling Stone" журналы 2003 жылдың шілде айындағы санында Айкенді қақпақта жариялады. Алдыңғы мақалада Айкен былай деді: "Мен қоғамдық өмірдегі адамдардан бір нәрсені байқадым, сіз әйелге құмар немесе гомосексуал болуыңыз керек. Мен екеуінің де емеспін, сондықтан адамдар маған қатты алаңдайды". Кейінгі сұхбаттарында ол өзінің сексуалдық бағдары туралы сұрақтарға наразылық білдірді, 2006 жылы "People" журналына: "Мен не десем де маңызды емес. Адамдар не қаласа, соған сенеді". Айкен "American Idol" бесінші маусымының соңғы бағдарламасында күтпеген жерден пайда болды, сәтсіз іріктеуден өткен Майкл Сандеки Клей Айкенге ұқсағандығы үшін "Алтын идол" сыйлығын үздік имитатор ретінде алу үшін шоуға оралды. Айкен керемет тігілген дизайнерлік костюммен және ұзын, қараңғы шашы бар маңдайшамен таныстырылмай-ақ, өзгеше көрінді, сондықтан ол "Don't Let the Sun Go Down on Me" әнін орындағанша оны тани алмады. "American Idol Rewind" сериясының екінші маусымын (2007) Айкен баяндады. Айкен "Idol" ең көп табыс тапқан 10 қатысушысының бірі болып саналады және 2010 жылы шамамен 1,5 миллион доллар тапқан.
2003-2004: Адамның өлшемі
2003 жылдың 14 қазанында Айкен өзінің алғашқы жеке альбомын – «Measure of a Man» шығарды. Альбом Billboard 200 тізімінде бірінші орынға шығып, алғашқы аптада 613 000 дана сатылды, бұл 10 жыл ішінде жеке орындаушының ең көп сатылған дебюті болды. Альбом 2003 жылдың 17 қарашасында RIAA Double Platinum сертификатын алды (2003 жылдың 22 қазанында Клайв Дэвис «Good Morning America» бағдарламасы кезінде Айкенге Double Platinum тақтасын табыс етті). Альбомнан «Invisible» хит-синглі және оның алғашқы хит-әні «This Is the Night» (екі әнді де британдық автор-әндерші Крис Брейд жазған) пайда болды. Сол жылы Айкен American Music Awards салтанатында «Fan's Choice Award» сыйлығын жеңіп алды, ал оның CD-синглі «This Is The Night / Bridge Over Troubled Water» 2003 жылғы ең көп сатылған сингл үшін Billboard сыйлығын жеңіп алды.
2004-2006: Сүйіспеншілікпен құтты болсын
2004 жылы 16 қарашада Айкен "Merry Christmas with Love" атты мерекелік альбомын шығарды, ол Soundscan дәуірінде (1991 жылдан бері) ең жылдам сатылатын мерекелік альбом бойынша жаңа рекорд орнатты. Альбом Billboard 200 тізімінде төртінші орынға тұңғыш рет кірді және Billboard журналы тарихында мерекелік альбомның ең жоғары дебюті бойынша Селин Дионның рекордын қайталады. "Merry Christmas with Love" альбомы алты апта ішінде 1 000 000-нан астам дана сатылып, 2004 жылдың ең көп сатылған мерекелік альбомы атанды және 2005 жылдың 6 қаңтарында RIAA Platinum сертификатын алды.
2006-2008: мың түрлі жолдар және бәрі жақсы
Айкеннің екінші студиялық альбомы, A Thousand Different Ways, 2006 жылдың 19 қыркүйегінде жарық көрді. Ол альбомды канадалық продюсер және A&R атқарушысы Джеймс Фостердің жетекшілігімен жасады. Альбомда он кавер-әуен және төрт жаңа ән бар, олардың бірін Айкен өзі бірлесіп жазған. Кавер-әуендер тұжырымдамасының авторы Клайв Дэвис. Альбом iTunes-та қолжетімді болды. Billboard чартында екінші орынға ие болған "A Thousand Different Ways" альбомы Айкенді алғашқы үш альбомы бірден Top 5-ке енген және алғашқы аптада 200 000-нан астам сатылған төртінші орындаушы етті. Айкеннің екінші Рождестволық альбомы, All Is Well (төрт Рождестволық әннен тұратын EP), 2006 жылдың 28 қарашасында эксклюзивті түрде Walmart дүкендерінде сатылымға шықты және 2007 жылдың желтоқсанында iTunes-та цифрлық жүктеме ретінде пайда болды.
2008-2009: Осы жерге бара жатырмын
Айкен 2007 жылдың сәуір айында People журналына берген сұхбатында жаңа альбом жоспарлап отырғанын, ал 2007 жылдың мамыр айында Jimmy Kimmel Live! бағдарламасында ол Лос-Анджелесте жаңа альбом үшін продюсерлермен әңгімелесіп жатқанын айтты. Айкен OneRepublic тобының жетекшісі Райан Теддер жазған "On My Way Here" әнін тапты, ол оның ойымен келісім тапты және альбомның тақырыбына, сондай-ақ альбом атауына да шабыттандырды. Ұштас дыбыс үшін Айкен бүкіл альбомды өндіру үшін Марк "Киппер" Элдриджді таңдады. "On My Way Here" альбомы 2008 жылдың 6 мамырында RCA лейблі арқылы жарық көрді. Billboard жариялаған мақалада Айкен мен RCA оның "On My Way Here" альбомы шыққаннан кейін көп ұзамай жолдарын айырды. Айкеннің өкілі People журналына Айкеннің RCA компаниясынан кеткенін растады. People басылымының мақаласында былай делінген: "Айкеннің кеткені туралы әңгіме осы аптаның басында оның суреті интернеттен жоғалып кеткен кезде күшейді. Billboard, аты-жөні аталмаған дереккөздерге сілтеме жасай отырып, жұма күні Айкеннің, 30 жаста, лейбл тарапынан тоқтатылғанын хабарлады. Billboard мәліметінше, Айкеннің 2008 жылғы "On My Way Here" альбомы АҚШ-та бар болғаны 159 000 дана сатылды, ал оның 2003 жылғы тұңғыш альбомы "Measure of a Man" 2,78 миллион дана сатылған". Бесінші альбом, "The Very Best of Clay Aiken", 2009 жылдың наурыз айының соңында Sony Legacy Recordings Playlist Series арқылы шығарылды. Бұл альбом RCA арқылы бұрын шығарылған альбомдарға енген әндердің жинағы болды. Бірінші аптада 3000 дана сатылып, "Playlist: The Very Best of Clay Aiken" Billboard 200 чартында 173-ші орынға және Top Internet Albums чартында оншы орынға ие болды.
2009-2011 жылдар: сыналған және шындық
2009 жылдың 10 тамызында Айкеннің ресми сайтында ол Decca Records компаниясымен келісімшарт жасасқаны және 2010 жылдың басында жаңа музыка шығаратыны жарияланды. Жаңа альбомы "Tried and True" әндерін орындаған Айкен 2010 жылдың 12 наурызында Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы Рали мемориалдық аудиториясында бір түндік концерт өткізді. PBS телеарнасы үшін түсірілген концертте Рубен Стюддард және Линда Эдер қонақ ретінде қатысты. Эдер Айкенмен сахнада "Crying" дуэтін орындады, осы әнді олар оның альбомы үшін жазған болатын. Альбом 2010 жылдың 1 маусымында жарық көрді және 1950-ші, 1960-шы жылдарда танымал болған әндерді қамтиды, соның ішінде "Американдық идол" бағдарламасында Айкен орындаған "Mack the Knife" және "Unchained Melody" әндері де бар.
Теледидар
Айкен теледидарда көп рет пайда болды. 2003 жылғы Еңбек күні Айкен Джерри Льюис MDA телемарафонында «Bridge Over Troubled Water» әнін орындап, көрермендердің ыстық қолдауына ие болды. Льюис Айкенді Фрэнк Синатрамен салыстырып, Айкеннің жанкүйерлерінің адалдығына таң қалды: «Бүгін біздің алдымызда «American Idol» шоуының жұлдызы бар. Оның бүгін бізбен бірге болатыны белгілі болғанда, осы жас жігіттің жанкүйерлері мен электрондық хаттары арқылы бізге 30 000 доллар жіберді. Мен өмірімде осы баланың тудырған театрлық құлшынысын көрген емеспін, ол бізді боби сокс пен Фрэнкке қайта оралдырады. Осы кереметтілікті қайта бастан кешіру қандай ғанибет! Міне, Клэй Эйкен. Сол жылы Айкен 2003 жылғы Әлем сериясының ашылу кешінде «Жұлдызды ту» әнін шырқады және 2003 жылдың қысында көптеген телешоуларда пайда болды, соның ішінде Диснейдің Рождество күнгі шеруінде және Ник нэйттің мерекелік арнайы бағдарламасында, онда ол Бинг Кросбимен бірге «Барабаншы бала/Жер бетінде бейбітшілік» әнін арнайы эффектілер арқылы орындады. Айкен өзінің алғашқы телеарнайы бағдарламасын (2004 жылдың желтоқсаны) «Клэй Эйкеннің Рождествосы» деп атап, оған Барри Манилоу, Йоланда Адамс және Меган Муллалли сияқты арнайы қонақтар шақырылды; бұл бағдарлама сол айдың соңында DVD форматында шықты. 2004 жылдың 4 шілдесінде Айкен Вашингтондағы «A Capitol Fourth» концертінде өнер көрсетті және 2004 және 2005 жылдары «Good Morning America» жазғы концерттік сериясында қатысты. Ол сондай-ақ танымал «Scrubs» телешоуында «Isn't She Lovely» әнін орындады. Айкен 2004 жылы «Saturday Night Live» бағдарламасының музыкалық қонағы болды және бірнеше скетчтерге қатысты. Ол «The Tonight Show» бағдарламасында бірнеше рет пайда болып, Джей Леномен сұхбаттасты, ән айтты және «Jimmy Kimmel Live!» бағдарламасында тұрақты қонаққа айналды. Киммелдің бағдарламаларында көбінесе скетчтер көрсетілетін: біреуінде Джимми Киммелдің сол кездегі әйелі Сара Сильверман Айкенмен болған қарым-қатынасын мойындады, ал екіншісінде Айкен Киммелдің өзі туралы әзілдеріне наразылық білдірді. 2007 жылдың мамырында ол сұхбатының бірінші жартысын ат үстінде өткізді, Ауғанстанға жасаған ЮНИСЕФ сапары туралы айтты. Бірнеше аптадан кейін ол Киммелдің «Dancing With the Stars» финалында көрсетілген ойдан шығарылған DVD жарнамасында «Гильермоның мұрты» үшін өкіл ретінде пайда болды. Айкен 2004 жылдың басында «Ed» сериалында өзін-өзі сомдады, ал 2005 жылы «All My Children» сериалында Эрика Кейн оны сұхбатқа шақырды. Ол «Scrubs» сериалының «Менің өмірім төрт камерада» атты эпизодында кафетерия қызметкері Кенни рөлін ойнады. 2006 жылдың желтоқсанында ол «Days of Our Lives» сериалында өзін-өзі сомдады. 2003 жылы «American Idol Christmas» арнайы бағдарламасын жүргізіп, өнер көрсеткеннен кейін Айкен бірнеше рет жүргізушілік қызметін атқарды. Ол 2005 жылғы «Эмми» сыйлығы үшін «The Insider» арнасының арнайы тілшісі болды, сондай-ақ «Реба МакЭнтайрмен» және «Жұлдыздармен билеу» сериалының түсірілім алаңдарында болды. Ол 2006 жылы Майк пен Джульетпен бірге таңертеңгі шоуды жүргізді, ал 2006 жылдың 17 қарашасында Реджис Филбиннің орнына «Live with Regis and Kelly» бағдарламасын жүргізді. Сұхбат кезінде Айкен Келли Рипаның аузын қолымен жапты. Бұл оқиға бұқаралық ақпарат құралдарында қызу пікірталас тудырды, Рипа келесі күні эфирде осы оқиға туралы ұзақ шағымданды. Айкен келесі күні кешке 2006 жылғы American Music Awards-та Тори Спеллингпен бірге осы дауға қатысты. 2006 жылы «The Tyra Banks Show» бағдарламасында, Рипа оқиғасынан бұрын түсірілген, Айкен бір күні өзінің ток-шоуы болғанын айтты, ал Бэнкс онымен орын алмастырып, шоудың бір бөлігінде оны сұхбатқа шақырды. Айкен 2009 жылдың 8 сәуірінде Банкстің «America's Next Top Model» бағдарламасында қонақ төреші болды; шоуда оқыту ретінде аталғанда, ол сегіз қатысушымен бірге төрешілер алдында актерлік шеберліктерін жетілдірді. 2007 жылдың қарашасында Айкен «Сіз 5-сынып оқушысынан ақылдысыз ба?» ойынының танымалдар санында қатысты. Ол өзінің қайырымдылық ұйымы – Ұлттық инклюзивтік жоба үшін ойнап, тоғызыншы сұрақтан кейін 300 000 АҚШ долларымен, оның қолындағы көшірмесі мен сақтауына қарамастан, тастап кетуді таңдады. Егер ол оныншы сұраққа жауап берсе, ол 500 000 АҚШ долларын ұтып алар еді; Айкен мен онымен бірге ойнаған 5-сынып оқушысы дұрыс жауап берді. 2009 жылдың мамырында Айкен «30 Rock» бағдарламасының 3-ші маусымының «Kidney Now!» эпизодында қонақ ретінде пайда болды. Бұл эпизодта оның шоу кейіпкері Кеннеттің туысы екені белгілі болды. 2010 жылдың тамызында Айкен «Финас және Ферб» сериалының «Финас және Ферб: Жаз сікірге тиесілі!» атты эпизодында түсті. Айкен Чака Ханмен бірге шабыттандыратын дуэт орындады, олар Финас пен Ферб күннен жылдам айналып, ең ұзақ жазды жасауға болатынына сенбегендерге көмектесу үшін орындады. 2011 жылдың 30 қаңтарында Айкен Солтүстік Каролина штатының Роли қаласындағы RBC орталығында өткен 2011 жылғы NHL All Star ойынында АҚШ-тың мемлекеттік әнұранын орындады. 2011 жылдың 24 шілдесінде Айкен «Drop Dead Diva» комедиялық драмалық сериалында қонақ ретінде пайда болды. 2012 жылы Айкен «The Celebrity Apprentice» бағдарламасының бесінші маусымында жеңіліске ұшырады, Ұлттық инклюзивтік жоба үшін 361 500 АҚШ долларын жинады. Айкен «The Office» сериалының соңғы эпизодтарының бірінде «A. A. R. M.» атты эпизодта пайда болды. Ол өзін-өзі сомдады және Эндидің кастингке қатысқан реалити-шоуының төрешісі болды. 2013 жылы Айкен «Law & Order: Special Victims Unit» сериалының эпизодында Тейлор Хикс пен Ашантимен бірге өзін-өзі сомдады, эпизодтағы ән сайысының төрешісі болды. 2024 жылы Айкен Рубен Стаддардпен бірігіп, «The Masked Singer» бағдарламасының он бірінші маусымында «Beets» ретінде қатысты. Олар «Seal» ретінде қатысқан Кори Фельдманмен бірге Group B финалында жойылды.
We have someone here today from the smash hit show American Idol. We're thrilled to have him joining us today, because when it was made known that he would appear on this Telethon, the emails and the fan clubs that this young man has have sent us $30,000.00 just at the fact that he was here. And I can honestly say I have never, in all of my life, seen a theatrical groundswell that this kid has motivated, that it makes us all come right back to the bobby sox and Frank. And isn't it nice to live through that magnificence again? Here is Clay Aiken. That same year, Aiken sang "The Star Spangled Banner" on the opening night of the 2003 World Series and appeared in numerous television specials during the winter of 2003, including Disney's Christmas Day Parade and the Nick at Nite Holiday Special, where he sang the "Little Drummer Boy/Peace on Earth" with Bing Crosby via special effects. Aiken starred in and executive produced his first TV special (December 2004), titled A Clay Aiken Christmas, with special guests Barry Manilow, Yolanda Adams, and Megan Mullally; the special was released on DVD later that month. On July 4, 2004, Aiken was one of the performers in the A Capitol Fourth concert in Washington, D. C., and performed in the Good Morning America Summer Concert Series in 2004 and 2005. He also sang "Isn't She Lovely" on the popular television show Scrubs. Aiken was the musical guest on Saturday Night Live in 2004 and participated in several skits. He has appeared multiple times on The Tonight Show, interviewing with Jay Leno as a guest in addition to singing, and has become a regular guest on Jimmy Kimmel Live!. The Kimmel appearances often feature skits: in one, Jimmy Kimmel's then girlfriend Sarah Silverman confessed to an affair with Aiken, and in another, Aiken expressed his distaste for Kimmel's jokes about him by beating him up. In May 2007, he spent the first half of his interview on horseback while talking about his recent UNICEF trip to Afghanistan. A few weeks later he appeared as a spokesperson for "Guillermo's Mustache" in Kimmel's fictional DVD informercial shown on the Dancing With the Stars finale. Aiken made his acting debut on Ed in early 2004, playing himself, and in 2005, he was interviewed by Erica Kane on All My Children. He played the role of cafeteria worker Kenny on the Scrubs episode "My Life in Four Cameras". In December 2006, he made an appearance as himself on Days of Our Lives. After hosting and performing in the American Idol Christmas special in 2003, Aiken has had several subsequent hosting jobs. He was a special correspondent for The Insider for the 2005 Emmy Awards, and on the sets of the sitcom Reba with Reba McEntire and Dancing With the Stars. He co hosted The Morning Show with Mike and Juliet in 2006, and on November 17, 2006, filled in for Regis Philbin as guest host on Live with Regis and Kelly. During an interview, Aiken covered Kelly Ripa's mouth with his hand. The incident drew considerable media reaction after Ripa complained at length about the incident on her show the following Monday. Aiken made fun of the controversy on the 2006 American Music Awards the next night with Tori Spelling. On The Tyra Banks Show in 2006, filmed before the Ripa incident, Aiken mentioned wanting to have his own talk show someday, and Banks switched seats with him and let him interview her for one segment of the show. Aiken was a guest judge on the April 8, 2009, segment of Banks show America's Next Top Model; in what the show refers to as a teach, he worked with the remaining eight contestants on their acting skills prior to the judging. In November 2007, Aiken was a contestant on a celebrity edition of the game show Are You Smarter Than a 5th Grader?. Playing for his charity, the National Inclusion Project, he chose to drop out after the ninth question with US$300,000, despite having a copy and a save at his disposal. If he had played the tenth question, he would have won US$500,000; Aiken and the 5th grader playing with him both had the correct answer. In May 2009, Aiken made a guest appearance on 30 Rock in the season 3 episode "Kidney Now!". It was revealed in this episode that he is the cousin of the show's character Kenneth. In August 2010, Aiken guest starred in an episode of Phineas and Ferb, called "Phineas and Ferb: Summer Belongs To You!". Aiken sang an inspirational duet with Chaka Khan, to encourage those who did not believe that Phineas and Ferb could accomplish their goal of circling the globe faster than the sun, thus creating the longest summer day of all time. On January 30, 2011, Aiken sang the United States' national anthem at the 2011 NHL All Star game held at the RBC Center in Raleigh, North Carolina, home of the Carolina Hurricanes. On July 24, 2011, Aiken guest starred on the comedy drama series Drop Dead Diva. In 2012, Aiken was the runner up on the fifth season of The Celebrity Apprentice, raising US$361,500 for the National Inclusion Project. Aiken appeared in one of the last episodes of The Office, titled "A. A. R. M.". He played himself and was one of the judges for a reality show that Andy was auditioning for. In 2013, Aiken guest starred on an episode Law & Order: Special Victims Unit along with Taylor Hicks and Ashanti, playing themselves as judges for a singing contest on the episode called "Dissonant Voices". In 2024, Aiken paired up with Ruben Studdard when they competed in season eleven of The Masked Singer as "Beets". They were eliminated during the Group B finals alongside Corey Feldman as "Seal".
Бродвей
2008 жылдың 18 қаңтарында Эйкен Бродвейде дебют жасады, Монти Пайтонның "Спамалот" мюзиклінің құрамына қосылды. Ол Майк Николс режиссерлік еткен, Тони сыйлығын жеңіп алған мюзиклде Сэр Робин рөлін ойнады. Сэр Робин рөлінен басқа, Эйкен 1-ші сақшы және Мейнард аға рөлдерін де сомдады. 2008 жылдың 12 тамызында Эйкеннің 19 қыркүйекте басталып, 2009 жылдың 4 қаңтарында аяқталатын Сэр Робин рөліне қайта оралатыны жарияланды. 2018 жылдың желтоқсан айында Эйкен мен Рубен Стюддард Бродвейде Рубен мен Клейдің бірінші жылдық отбасылық ойын-сауық мерекелік Рождестволық шоуында өнер көрсетті.
Басқа театрлық жұмыстар
2013 жылдың мамырында Айкен Солтүстік Каролина театрының "The Drowsy Chaperone" қойылымында "Орындық артындағы адам" рөлінде ойнады, сонымен қатар Ралей қаласында туған және Тони сыйлығының иегері Бет Ливел "Шаперон" рөлін қайта орындады. 2013 жылдың жазында Айкен Мэн штатының Огункит қаласындағы Огункит сарайында "Джозеф және ғажайып түсті жейде" мюзиклінде Джозеф рөлін сомдады. Айкен бұл рөлді ұнатып ойнады, себебі оған билеудің қажеті болмады. 2019 жылдың маусым айында Айкен Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Бенедум орталығында "Grease" мюзиклінде "Жас періште" рөлінде ойнады. "Энергия деңгейі жоғары, бірақ екінші актіде Клей Эйкен сахнаға шығып, Питтсбургке оның Claymates-тарының неге бұрынғы "Американдық Идолға" адал екенін көрсеткенде бәрі бір деңгейге көтеріледі". "Питтсбург CLO-ның "Grease" қойылымында "Жас періште" рөлінде Айкен сахнада шамамен бес минут қана болады. Алайда, осы бес минут – керемет!"
Саяхаттау
2004 жылдың ақпан айынан сәуір айына дейін Айкен мен Келли Кларксон Independent Tour турнесінде бірлесіп өнер көрсетті. Осы турдан кейін ол жазғы бірнеше жеке тур күндерін жоспарлаған, бірақ сұраныс артып, АҚШ бойынша 50 концерттік кештің ұйымдастырылуына әкелді, осыны көптеген жанкүйерлер «Тур емес» деп атады. Disney (Buena Vista) осы аталмаған жазғы турдың эксклюзивті демеушісі болды, олардың «Аладдин» арнайы нұсқасы 2 дискілік DVD-сін Айкеннің «Proud of Your Boy» әнінің алдын ала көрсетілімімен бірге таратты. Бұл ән фильмнің алғашқы нұсқасы үшін жазылған, бірақ түсірілім барысында «Аладдин» сюжеті өзгерген соң алынып тасталды. Айкеннің қатысуымен түсірілген музыкалық бейнежазба «Аладдин» арнайы нұсқасының DVD-сінде бар. Бұл турда ол Кимберли Локктың 2004 жылғы дебюттік альбомы «One Love»-та жарияланған «Without You» дуэтін де орындады. 2004 жылдың қараша айында Айкен жылдың үшінші турын бастады, ол Рождество тақырыбына арналған. «The Joyful Noise Tour» Ronald McDonald House Charities қайырымдылық қорының демеушілігімен өткізілді, онда дирижер және 30 адамдық оркестр қатысты. Кейбір қалаларда Айкенге Балтимор симфониялық оркестрі мен Атланта симфониялық оркестрі сияқты жергілікті филармониялар немесе симфониялық оркестрлер қолдау көрсетті. Әр концертте жергілікті орта және жоғары мектептердің хорлары да өнер көрсетті. 2005 жылдың жазында Айкен жеті мүшеден тұратын топпен және үш қосалқы әншімен бірге «Jukebox Tour» турына қатысты, онда 1950-ші, 1960-шы, 1970-ші, 1980-ші және 1990-шы жылдардың әндері, сондай-ақ «Measure of a Man» альбомынан бірнеше сүйікті әндер орындалды. Ол сонымен қатар келесі альбомына қарастырылып жатқан бірнеше жаңа әндерді де орындады. 2005 жылдың қараша айының басында Айкен екінші Рождестволық турын бастады. 2005 жылғы «Joyful Noise» туры Айкен жазған виньеткалар сериясын қамтыды, ол Рождестволық рухын жоғалтқан қарт әйел мен оған қайта табуға көмектесетін жас жігіттің оқиғасын баяндады. Турмен бірге актерлер, бишілер және қосалқы әншілер саяхаттады, ал әр қалада жергілікті театрлық топтардың мүшелері кішігірім, сөйлеусіз рөлдер мен көпшілік көріністеріне қосылды. Тур 2 қарашада Ванкуверде (Британдық Колумбия) басталып, 30 желтоқсанда Флорида штатының Клирвотер қаласында аяқталды. Pollstar мәліметінше, Айкеннің алғашқы бес туры 28 миллион доллар табыс әкелді. 2006 жылдың желтоқсанында Айкен үшінші Рождестволық турын бастады, ол 18 Орта Батыс және Шығыс жағалау қалаларында өнер көрсетті. Айкенге жергілікті оркестрлер қолдау көрсетті, олар концерттерді маусымдық музыка бағдарламасымен ашты. Оның үшінші альбомы «A Thousand Different Ways» альбомын қолдау мақсатында 23 күндік тур 2007 жылдың 4 шілдесінде басталып, 19 тамызда Флорида штатының Орландо қаласында аяқталды. Бұл турда Айкен онымен бірге жергілікті симфониялық оркестрлерді шақырды, сондай-ақ турдың тұрақты қатысушылары Джесси Варгас (пианист, дирижер және аранжировщик), Шон МакДаниел (барабаншы) және Киана Парлер мен Анжела Фишер (қосалқы әншілер) де қатысты. Ол Лос-Анджелестегі Грек театрына, Нью-Йорктегі Чаутаука институтына және Филадельфиядағы Манн өнер орталығына барды. Турдың үш күні ішінде Айкен бір әйелмен ұшақта жанжалға түсті, ол оны итерген деген айып тағылды. Осы салдарынан Айкен мен әйел ФБР қызметкерлерімен сұраққа тартылды. Айкен Entertainment Tonight-ке оқиға болған кезде ұйықтап жатқанын айтты. Оның төртінші жылдық Рождестволық туры «Christmas in the Heartland» 2007 жылдың 26 қарашасында Уичитада (Канзас штаты) басталды. Бұл 21 күндік тур 2007 жылдың 22 желтоқсанында Индиана штатының Мерриллвилл қаласында аяқталды. Ол барлық Рождестволық турларын өзінің ерекше Рождестволық әнімен – «Don't Save It All For Christmas Day» әнімен аяқтады. Айкен мен Рубен Стюддард «Timeless» турын АҚШ және Канада қалаларына әкелді, ол 2010 жылдың 23 шілдесінде Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласында басталып, 14 тамызда Миссисипи штатының Билокси қаласында аяқталды. Әр әншінің жазбаларына бағытталған концерттің орнына Айкен мен Стюддард 1960-шы жылдардан 1990-шы жылдарға дейінгі әндердің попурилерін, бірнеше жеке орындауларды және комедиялық элементтерді қамтитын әр түрлі шоу форматын таңдады. Айкен 2010 жылдың 30 шілдесінде PBS телеарнасымен бірлесіп, 2011 жылдың ақпан және наурыз айларында «Tried and True» альбомын қолдау үшін гастрольге шығатынын және «Clay Aiken: Tried and True – Live» тікелей DVD-сін жариялады. Айкен өзінің бесінші Рождестволық турын «Joyful Noise 2012» 2012 жылдың қараша айында Флоридада бастады.
Белсенділік
1995 жылы Айкен YMCA ұйымында жұмыс істей бастады. Ол Бубель/Айкен қорының (қазіргі Ұлттық Инклюзивтік Жоба) және басқа да қайырымдылық ұйымдарына көмек көрсететін «Батырлар сериясы үшін әңгімелер» атты «Артур» атты танымал аудиокітабының оқырмандарының бірі болды және серияның өкілі ретінде қызмет етті. Сондай-ақ, ол 2004 жылғы «Toys For Tots» акциясының өкілі болды және «Рональд Макдональд үйі» қайырымдылық ұйымының елшісі болды. Айкен «Айман тіле» қорымен бірлесіп, бір шағын баланың Клей Айкенмен сахнада ән айқасу арманын орындауға көмектесті. 2006 жылдың қыркүйегінде президент Джордж Буш Айкенді зиякерлік мүгедектігі бар адамдар жөніндегі Президенттік комитетке мүше етіп тағайындады. Комитет мүшелерінің қызмет мерзімі екі жылды құрайды; Айкен 2006 жылдың 14 қыркүйегінде HHS Балалар және отбасылар жөніндегі көмекші хатшысы Уэйд Ф. Хорн, PhD, алдында ант берді. 2010 жылы Айкен Солтүстік Каролинадағы Адам құқықтары науқаны кешінде гомосексуалдардың құқықтарын қорғап сөйледі. Ол Синди Лаупердің «True Colors Fund» жобасы аясындағы «Give a Damn» веб-кампаниясы үшін білім беру видеосын түсіруге басқа танымал тұлғалармен бірге қатысты. ЮНИСЕФ пен Ұлттық инклюзивтік жобасынан өзге, ол өзінің ресми веб-сайтында Гей, лесбиянка және гетеросексуалдарды біліммен қамту желісі GLSEN-ді де қолдайтын ұйымдардың бірі ретінде жариялады.
Ұлттық инклюзивтік жоба (бұрынғы BAF)
Айкеннің аутизм мәселелеріне деген қызығушылығы оны Диана Бубельмен (оның ұлы Майкл аутизммен ауырады және Айкен оған жетекшілік жасады) бірге мүгедек балаларды мүгедек емес құрдастарының өмірлік ортасына интеграциялауды қолдайтын Ұлттық Инклюзия Жобасын (бұрынғы Бубель/Айкен Қоры) құруға алып келді. Қор өзінің миссиясын көрсететін жазғы лагерьлер ұйымдастырады, сондай-ақ физикалық және психикалық мүмкіндігі шектеулі балалардың еріктік еңбегін қолдау үшін "Қызмет етуге қабілетті" сыйлықтарын тартады. 2005 жылдың шілдесінде Ралидің WRAL телеарнасы Айкеннің қоры ақшасын қалай жұмсағанына қатысты сыншылардың интернеттегі науқаны туралы хабарлады. WRAL жаңалықтары тәуелсіз есепшіні жалдады, ол 2004 жылы бағдарламалық қызметтердің құны 920 000 долларды құрағанын, яғни донорлар берген әр доллардың 85 центын құрағанын хабарлады, бұл басқа қайырымдылық ұйымдарымен салыстырғанда жақсы көрсеткіш саналады. CNN оқиғаны таратты, ал Айкен Showbiz Tonight бағдарламасында қордың бағдарламалары туралы толық мәлімет берді. 2004 жылдың соңында АҚШ үкіметі қорға K–12 үлгісін әзірлеу үшін 500 000 долларлық грант берді, ол елдегі мектептерде қолданылатын қоғамдық қызмет жобаларына интеграциялауға бағытталған. Сонымен қатар, State Farm қорға 1,5 миллион доллар берді, бұл барлық қабілет деңгейіндегі балаларға қызмет ету арқылы әлеуметтік және өмірлік дағдыларды оқытуға бағытталған бастауыш білім беру бағдарламасын әзірлеуге көмектесу үшін берілді. 2009 жылдың 5 тамызында негіздеушілердің ашық хатында Клей Айкен мен Дайан Бубель ұйымды "Ұлттық Инклюзия Жобасы" деп қайта атауды жариялады. 2005 жылдың наурыз айында ЮНИСЕФ Айкенді цунамиден зардап шеккен Банда Ачех аймағына апаттан аман қалған балаларға білім беруді қалпына келтіру қажеттілігін насихаттау үшін жіберді. ЮНИСЕФ 2005 жылдың мамыр айында Айкенді Уганданың солтүстігіне тағы бір миссиямен жіберді, онда ол "түнгі саяхатшылар" деп аталатын балалардың жағдайын көрді, олар Лордтың қарсыласу армиясынан қашу үшін әр түнде ауылдардан қашып, көшелерде және паналау орындарында ұйықтайды. 2007 жылдың сәуір айында ол Ауғанстанның Кабул және Бамьян қалаларына жіберілді, онда ол балалармен сыныптарда уақыт өткізді, сондай-ақ әйелдер мен балаларға арналған денсаулық сақтау орталығына барды, онда нәрестелерге ауызша полиомиелит вакцинасын салды. Ол талибтер режимі көп жылдар бойы мектепке баруға тыйым салған ауған балаларының енді білім алуға мүмкіндік алғаннан кейін мектепке оралуға құштар екенін байқады. Айкен 2007 жылғы Рождествоны Мексикада Чьяпас және Табаско штаттарында су тасқынынан зардап шеккен балалармен бірге өткізді. 2008 жылдың маусым айының соңы мен шілде айының басында ЮНИСЕФ Айкенді Сомали мен Кенияға жіберді.
Жүгірткілер
Айкенді 2003 жылы TV Guide оқырмандары «Сүйікті реалити-жұлдызы» деп таныды, ал 2005 жылғы жазда TV Guide жүргізген сауалнамада – «барлық уақыттағы ең сүйікті реалити-жұлдызы» атанды. 2006 жылдың ақпан айында People журналының оқырмандары Айкенді өздерінің «Сүйікті «Америкалық Идол»ы» деп дауыс берді. «Клеймейтс» терминінің шығу тегі белгісіз, бірақ Айкен бұл терминді өзінің сауда белгісі ретінде тіркеді. 2006 жылдың қыркүйегінде Лос-Анджелесте дискіге қол қою және Джимми Киммелдің тікелей эфиріне қатысу үшін келген Айкен Entertainment Tonight-тан Янн Карлмен әртүрлі топтардың өздеріне берген аттары туралы сөйлесті: «Клейсиандар» (азиялық жанкүйерлер), «Клейнадиандар» (канадтық жанкүйерлер), «Клейропалықтар» (еуропалық жанкүйерлер) және «Клайдогтар» (еркек жанкүйерлер). Содан кейін ол оның өзінің «Клей ұлты» бар екеніне қысым жасады. Дискіге қол қою кезінде екі жас жанкүйер Айкеннен иық жақтарына автограф беруін өтінді, содан кейін оларды мәңгілік ету үшін жергілікті тату-студияға барды; сол күні кешке Джимми Киммелдің тікелей эфирінде олар татуировкаларын көрсету үшін сахнаға шақырылды. Кейбір жанкүйерлері кейде бұқаралық ақпарат құралдары тарапынан маңдайшалық деп сынға ұшырағанымен, ол оларды тұтастай қорғайды. Киммел Айкенге оның жанкүйерлері «есінен жаңылыпты» десе, Айкен олардың тек «әуесқойлар» екенін айтты. 2003 жылы «Measure of a Man» альбомының шығуын күтіп, елдің түкпір-түкпіріндегі жанкүйерлер жиналып, CD-нің шығуын тойлау және түнгі сағат 00:00-де көшірмелерді сатып алу үшін кештер өткізуге келісті. 2006 жылы «A Thousand Different Ways» альбомының жарық көргеніне орай, АҚШ, Канада және Сингапурдың 80-нен астам қаласында кештер ұйымдастырылды.