Кіріспе

1647 1648 1649

1648 жыл адамзат халқының жалпы саны азайған соңғы жыл болуы мүмкін деген ұсыныс бар. Бұл Мин әулетінің құлауы және Отыз жылдық соғыс сияқты жаһандық тұрақсыздық кезеңінің соңына жақын кез болды, ал Отыз жылдық соғыс 1648 жылы Вестфалия бейбіт шартымен аяқталды.

Сәуір-маусым

19 сәуір – Гуарарапестің бірінші шайқасы: Португалия армиясы Бразилияның солтүстігінде голланд армиясын жеңіп шықты. 12 мамыр – Каунхмудау пагодасының құрылысы Бирма Корольдігінде, Касон айының 6-шы күні, 1010 жыл шамасында, Талун патшасының билігінің соңына қарай аяқталды. Хманнан Язавин. 15 мамыр – Мюнстер бейбіт шарты Біріккен Нидерландтар мен Испания империясы тарапынан ратификацияланды. 16 мамыр – Англияның Ұлттық армиясы Пензанста 70 корнуоллдық роялисттерді қырғынға ұшыратты, бұл Англия парламентіне қарсы бүлікке әкеп соқты. 20 мамыр – Польша королі және Литваның ұлы князі Владислав IV Ваза 15 жылдық биліктен кейін қайтыс болды. Тақ алты айға бос тұрды, содан кейін Польша парламенті Владиславтың кіші жартылай інісі Ян II Казимир Вазаны сайлады. 1 маусым – Екінші ағылшын азамат соғысындағы Мейдстоун шайқасында Дөңгелекбастар кавалериялықтарды жеңіске жеткізді. 20 маусым – Ресейлік саяхатшы Семен Дежнев Азия мен Солтүстік Америка арасындағы Беринг бұғазы арқылы алғашқы жазылған саяхатын бастау үшін Сре́днеколымск қаласынан шықты және қыркүйек айында жетті.

шілде-қыркүйек

19 шілде – Отыз жылдық соғыстың соңғы маңызды шайқасы – Прага шайқасы үш күндік шайқастан кейін шведтердің Богемия армиясынан жеңіспен аяқталады. Әскерлер Прага қамалын тонап, Богемияның ең құнды мүліктерінің көптеген нұсқаларын ұрлайды. 8 тамыз – Мехмед IV (1648–1687) Осман империясының императоры Ибрагим I (1640–1648) орнына келеді. 16 тамыз – Оман имамы Насыр бин Муршид Маскатты португалдық басқыншылардан қайтарып алу үшін әскер жібереді, олар 1650 жылдың 23 қаңтарында қаладан бас тартады. 20 тамыз – Конде ханзадасы басқаратын француз армиясы Ленс шайқасында испандарды жеңіске жетеді. Жеңіс туралы хабарды естіген соң, кардинал Мазарин Парламенттік Фронда мүшелерін тұтқындауға бұйрық береді, бұл Парижде көтеріліске алып келеді. Тамыз – Кембридж платформасы, христиан шіркеуін басқарудың жаңа, жергілікті жүйесі, Жаңа Англияда келісіліп, жазылады. 12 қыркүйек – Шотландиядағы Стирлинг шайқасында «Енгажерлер» Кирк партиясынан жеңіске жетеді.

Қазан-желтоқсан

24 қазан – Мюнстер мен Оснабрюк келісімдеріне қол қою Вестфалия бейбітшілігін аяқтады, соның нәтижесінде Отыз жылдық соғыс аяқталды. Императорлық мемлекеттердің билеушілері жеке протестанттық, католик немесе кальвинисттік дінге көшуге құқылы болды. Діни мүлік 1624 жылғы жағдайға дейін қайтарылды, үш мойындалған діннің өкілдеріне ғибадат етуге төзімділік көрсетілді, сондай-ақ Голландия Республикасы мен Швейцарияның егемендігін қоса, толыққанды егемендік танылды. Франция мен Швеция аумақтарды иеленді, ал соңғысына өтемақы төленді. Дегенмен, Франция 1659 жылға дейін Испаниямен соғыста болды. 31 қазан – Арабтар мен португалдар арасында келісімге қол қойылады. Келісім шарттарында португалдар Куриятта, Дибба Аль-Хисн (Шаржа) және Мутрахта (Оман) бекіністер салуға міндеттелді. 11 қараша – Франция мен Нидерланды Кариб теңізіндегі Сент-Мартен аралын бөлісуге келісті. 11 желтоқсан – Англияда "Прайдтың тазалауы": Оливер Кромвель басқаратын Жаңа үлгідегі армия бөлімдері Лондонға шабуыл жасап, Ұзақ парламенттің көп бөлігін қуды, нәтижесінде Рамп парламенті құрылды.

Күні белгісіз

Үндістанда Шахджаханабадтағы Қызыл форттың құрылысы аяқталды. Алаул "Падмавати" дастанын жазды. Смирнада Саббатай Зеви өзін Мессия деп жариялады. Джордж Фокс Англияда Діни достар қоғамын (квакерлер) құрды. Голландия суретшісі Рембрандт "Терезе алдында Рембрандт суреті" және "Есік алдындағы сұраныштар" атты туындыларын жасады. Джакомо Кариссими "История ди Иефта" – алғашқы маңызды латын ораторияларының бірін жазды.

Қаңтар-наурыз

1 қаңтар – Маттиж Вулфрает, голланд суретшісі (ө. 1727)
14 қаңтар – Клара Элизабет фон Платен, неміс дворян әйел (ө. 1700)
1 ақпан – Элькана Сетл, ағылшын ақыны және драматургы (ө. 1724)
23 ақпан – Арабелла Черчилль, Англия королі II Джеймс I-нің сүйіктісі (ө. 1730)
26 ақпан – Джордж Альберт II, Эрбах-Фюрстенау графы, Фюрстенау иелігін басқарды (ө. 1717)
2 наурыз – Джон Хейлс, ағылшын саясаткері (ө. 1723)
5 наурыз – Дэвид Каспари, неміс лютерандық теологы (ө. 1702)
7 наурыз – Чарльз Амадор Мартин, канадалық католик священнигі (ө. 1711)
12 наурыз – Шарль де Севигне, француз бароны (ө. 1713)
13 наурыз – Анна Генриетта Бавариялық, Гиз герцогинясы (ө. 1723)
31 наурыз – Себастиан ван Акен, фламанд суретшісі (ө. 1722)

Сәуір-маусым

4 сәуір – Гринлинг Гиббонс, голландтық-британдық мүсінші және ағаш кескіш, Англиядағы жұмыстарымен танымал (1721 жылы қайтыс болған)
5 сәуір – Николас Пасквин, Жаңа Францияның (қазіргі Квебек) алғашқы пионері (1708 жылы қайтыс болған)
7 сәуір – Джон Шеффилд, Букингем және Норманбидің 1-ші герцогі, ағылшын мемлекет қайраткері және ақын (1721 жылы қайтыс болған)
8 сәуір – Шарль, Марсан графы, француз дворяны (1708 жылы қайтыс болған)
9 сәуір – Анри де Массу, Рувиньи маркізі, Галвейдің 1-ші графы, француз сарбазы және дипломаты (1720 жылы қайтыс болған)
13 сәуір – Жанна Мари Бувье де ла Мотт Гюйон, француз мистигі (1717 жылы қайтыс болған)
16 сәуір – Антуан де Па де Фюкиер, француз сарбазы (1711 жылы қайтыс болған)
20 сәуір – Морис Бокланд, ағылшын парламентінің мүшесі (1710 жылы қайтыс болған)
23 сәуір – Филипп Верхейен, фламанд дәрігері (1710 жылы қайтыс болған)
26 сәуір – Петр II, Португалия королі (1706 жылы қайтыс болған)
12 мамыр – Филипп Фоули, ағылшын саяхатшысы (1716 жылы қайтыс болған)
14 мамыр – Рене де Фрулай де Тессе, француз маршалы және дипломаты (1725 жылы қайтыс болған)
15 мамыр – Вильгельм, Гессе-Ротенбург ландграфы (1683 жылдан бастап) (1725 жылы қайтыс болған)
23 мамыр – Йохан Тайлер, голланд суретшісі (1709 жылы қайтыс болған)
24 мамыр – Альберт V, Саксе-Кобург герцогі (1699 жылы қайтыс болған)
18 маусым – Петрус Хауттуйн, голланд ботанигі (1709 жылы қайтыс болған)

Күні белгісіз

Джон Куд, Мэриленд отар губернаторы (1709 ж.т.)
Лионель Копли, Мэриленд отар губернаторы (1693 ж.т.)
Анн де Рохан Шабот, Франция королі Людовик XIV-нің қысқа мерзімді әйелі (1709 ж.т.)
Конг Шангрен, Цин Қытай драматургы және ақыны (1718 ж.т.).