Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уотербери – АҚШ-тың Вермонт штатының орталық бөлігіндегі Вашингтон округіндегі қала. Бұл қала әлі де Уотербери ауылының тарихи ауданына орналасқан, бірақ қаламен атын бөлісетін ауыл 2018 жылы ресми түрде муниципалитет ретінде таратылды. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 5 331 адамды құрады.
Waterbury is a town in Washington County in central Vermont, United States. Although the town is still home to the Waterbury Village Historic District, the village sharing the name of the town officially dissolved as a municipality in 2018. As of the 2020 census, the population was 5,331.
Тарих
Уотербери қазір орналасқан жер бұрын махикан және пеннакук тайпаларының шекарасы болған. Аймаққа еуропалықтардың қоныстануы 1763 жылы король Георг III Винооски өзені аңғарындағы жерге жарлық берген кезде басталды. Джеймс Марш 1783 жылы аймақта тұрақты қоныстанған алғашқы ақ адам болды. Көптеген алғашқы қоныс аударушылар Коннектикут штатының Уотербери қаласынан келген және жаңа қалаларын туған жерлерінің құрметіне атады. Уотербери ауылы 1882 жылы 2000-нан астам халқымен құрылды. 1849 жылы Орталық Вермонт темір жолы Уотербериге келді. 1875 жылы темір жол темір жол үшін жолаушылар стансасын кеңейтті, осы стансаны Вермонтердегі маңызды тоқталымдыққа айналдырды. Аурухана, кейін Вермонт мемлекеттік ауруханасы деп аталды, 40-тан астам ғимаратты алып жатты, бірақ 1980 жылдарға қарай науқастар саны бір ғимараттың қажеттілігіне дейін азайды. Ал кампустың қалған бөлігі мемлекеттік кеңселерге пайдаланылды. Жаңа Англияның көптеген қалалары сияқты, Уотербери экономикасы жергілікті өзен диірмендері мен оларды қоршаған ауыл шаруашылығы өнімдеріне негізделген. Диірмендерде ағаш, ағаш өнімдері, тоқу бұйымдары, былғары, крахмал және спирт өндірілді. 19 ғасырда ауыл шаруашылығы қой шаруашылығына негізделген, бірақ 20 ғасырда сүт шаруашылығына көшті. Уотербериде 1940 жылдары "Дерби және Балл Компани" шаңғы фабрикасы болды. 1927 жылы Уотербери, Вермонт штатының көптеген қалалары сияқты, су тасқынынан зардап шекті. Уотербери ауылындағы кейбір ғимараттардың қабырғаларындағы жазулар 1927 жылғы су тасқыны кезінде су деңгейінің қай деңгейге дейін көтерілгенін көрсетеді. Ауыл қалпына келтірілді, ал 1938 жылы Армия инженерлік корпусы Кіші өзенде Уотербери бөгетін салған, қала орталығынан төменгі ағыстағы аймақтарда болашақ су тасқындарын бақылау үшін. 2011 жылдың 29 тамызында "Ирен" тропикалық дауыл Уотербери қаласының орталығын су басып, Вермонт мемлекеттік ауруханасының ғимараттарын 2 метрге дейін суға толтырды. Психиатриялық аурухананың науқастары уақытша Вермонт штабының әртүрлі жерлеріне орналастырылды, ал 2011 жылдың қазан айына қарай штаттың 1586 қызметкерінің 1100-ден астамы басқа қалалардағы кеңселерде жұмыс істеді. Штат 2012 жылға қарай барлық жұмыс күшін немесе олардың бір бөлігін Уотербериге қайта орналастыру туралы шешім қабылдауы күтілді. 2017 жылы Уотербери ауылының тұрғындары муниципалитет ретінде таратуға дауыс берді, осылайша Уотербери қаласымен бірігуді аяқтады. Ауыл 2018 жылдың 30 маусымында таратылды. Жергілікті кәсіпорындарға көптеген мейрамханалар мен барлар кіреді. Маунт Мэнсфилд сияқты бірнеше ірі таулардың арасында орналасқан қаладағы кәсіпорындар әдетте қазан айында гүлденеді, себебі күзгі жапырақтардың түсуіне байланысты туризм артады.
The location where Waterbury now lies was once the frontier between the Mahican and Pennacook people. European settlement of the area dates from 1763, when King George III granted a charter for land in the Winooski River valley. James Marsh became the first permanent white settler in the region in 1783. Many of the early settlers came from Waterbury, Connecticut, and named their new town in honor of the hometown. The village of Waterbury was incorporated in 1882 with a population of over 2,000. The Central Vermont Railroad came to Waterbury in 1849. The railroad expanded a passenger station for the railroad in 1875, making the station a more major stop on the Vermonter. The hospital, renamed the Vermont State Hospital, grew to occupy over 40 buildings, but by the 1980s the number of patients had declined to the point where only one building was required. The remainder of the campus came to be used for state offices. Like many New England towns, Waterbury's economy was based around the local river mill industry and the surrounding agricultural producers. The mills produced products such as lumber and finished wood products, wicker products, leather, starch, and alcohol. The agriculture was based on sheep through the 19th century but switched over to dairy farming by the 20th century. Waterbury had a ski factory in the 1940s, the Derby & Ball Company. In 1927, Waterbury, like many other Vermont communities, was devastated by flooding. Inscriptions on the sides of some buildings in Waterbury village purport to show where the level of the water rose during the 1927 flood. The village recovered, and in 1938 the Waterbury Dam was built on the Little River by the Army Corps of Engineers to control future flooding in areas downstream of the town center. On August 29, 2011, Tropical Storm Irene flooded downtown Waterbury and filled the buildings of the Vermont State Hospital, Vermont's public psychiatric complex, with up to 6 feet (2 m) of water. Patients from the mental hospital were temporarily housed in various locations around Vermont, and over 1,100 of the 1,586 state employees were working in office space in other towns as of October 2011. The state was expected to decide by 2012 whether to relocate all or part of the workforce back to Waterbury. In 2017, the citizens within the Village of Waterbury voted to dissolve it as a municipality, completing their merger with the Town of Waterbury. The Village dissolved on June 30, 2018. Other local businesses include a number of restaurants and bars. Businesses in the town, which sits between several major mountains including Mount Mansfield, typically thrive during the month of October, when tourism swells thanks to fall foliage.
Демография
Халық санауы деректері бойынша Вермонт штатының Түзету департаментінің бас кеңсесі Уотербери кеңсе кешенінде орналасқан.
As of the census The Vermont Department of Corrections has its headquarters in the Waterbury Office Complex.
Білім
Уотербери Вашингтон батыс аймақтық білім беру бірлестігіне қарайды. Оқушылар мектепке дейінгі дайындықтан бастап 4-ші сыныпқа дейін Брукссайд бастауыш мектебінде, 5-8-ші сыныптарда Кроссет Брук орта мектебінде, ал 9-12-ші сыныптарда Харвуд Юнион жоғары мектебінде білім алады.
Waterbury belongs to the Washington West Supervisory Union. Students attend Brookside Primary School for grades preschool and Kindergarten through 4th grade, Crossett Brook Middle School for grades 5–8, and Harwood Union High School for grades 9–12.
Көлік
Ұлттық жолаушылар темір жолы жүйесі «Амтрак» Уотербериге күнделікті қызмет көрсетеді, Сент-Олбанс пен Вашингтон арасындағы «Вермонтер» пойызы арқылы.
Amtrak, the national passenger rail system, provides daily service to Waterbury, operating its Vermonter between St. Albans and Washington, D. C.
«Грин-Маунтин Транзит Агенттігі» (GMTA) Бурлингтон, Монпельер, Моррисвилл және Стоу қалаларына қоғамдық көлік автобустарымен қызмет көрсетеді. Уотербери Interstate 89, АҚШ 2-жолы және 100-жолымен байланысты.
The Green Mountain Transit Agency (GMTA) provides public transit bus services to Burlington, Montpelier, Morrisville, and Stowe. Waterbury is served by Interstate 89, U. S. Route 2, and Route 100.
Медиа
WDEV 550 AM & 96.1 FM (Жаңалықтар/Әңгімелер) радиостанциясы қалада орналасқан, оның кеңселерi мен студиялары Стоу көшесiнде орналасқан. WWMP (Rock 103.3) – 103.3 FM (Негiзгi рок) ресми түрде Уотербериге лицензияланған және оның тарату мұнарасы Рикер тауында орналасқан (ол бауырлас станция WNCS Montpelier-мен бөлiседi), бiрақ оның кеңселерi мен студиялары Оңтүстiк Берлингтонда орналасқан. The Waterbury Record – жергiлiктi аймаққа қызмет еткен апталық газет болды. 2020 жылдың 26 наурызында Вермонт қоғамдық газеттер тобы 13 жыл басылып келгеннен кейiн, кең таралған жарнамалық қолдаудың жетiспеуi және коронавирус пандемиясының экономикалық әсерiн айта отырып, Waterbury Record газетiн шығаруды тоқтататынын жариялады. 2020 жылдың мамыр айында Лиза Скальотти Вермонт университетiнiң Қоғамдық жаңалықтар қызметiнiң қолдауымен жергiлiктi жаңалықтарды ұсыну үшiн Waterbury Roundabout веб-базалық басылымын құрды. Waterbury тұрғындарына апта сайын тегiн таратылатын "Waterbury Reader" басылымын тарату үшiн Барре Монпелиер Times Argus газетiмен серiктестiк құрылды. Бұл серiктестiк 2022 жылдың қыркүйегiнде аяқталды және Waterbury Roundabout тек веб-басылым ретiнде қайта жаңартылды.
Radio station WDEV 550 AM & 96.1 FM (News/Talk), is located in town, with its offices and studios on Stowe Street. WWMP (Rock 103.3) – 103.3 FM (Mainstream rock) is officially licensed to Waterbury and has its transmission tower located on Ricker Mountain (which it shares with sister station WNCS Montpelier), but its offices and studios are located in South Burlington. The Waterbury Record was a weekly newspaper that served the local area. On March 26, 2020, the Vermont Community Newspaper Group announced that it was suspending publication of the Waterbury Record, after 13 years of publication, citing the lack of widespread advertising support and now the economic impact of the coronavirus pandemic. In May 2020 a web based publication, the Waterbury Roundabout, was founded by Lisa Scagliotti to provide local news with support from the University of Vermont’s Community News Service. A partnership was formed with the Barre Montpelier Times Argus to distribute a free weekly printed "Waterbury Reader" to residents of Waterbury. That partnership ended in September 2022 and the Waterbury Roundabout returned to being a web only publication.
Климат
Бұл климаттық аймаққа жылдық температураның айтарлықтай өзгеруі тән, яғни жазы жылы немесе ыстық (көбінесе ылғалды) болып, кейде 90-100 градусқа дейін көтеріледі, ал қысы суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Уотербериде ылғалды континенттік климат орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.
This climatic region is typified by large seasonal temperature differences, with warm to hot (and often humid) summers that are known to occasionally reach 90 to 100 degrees and cold (sometimes severely cold) winters. According to the Köppen Climate Classification system, Waterbury has a humid continental climate, abbreviated "Dfb" on climate maps.