Кіріспе

Үлкен кемелерге қызмет көрсететін қайық. Кеме тендері – басқа қайықтар мен кемелерге қызмет көрсету немесе қолдау көрсету үшін пайдаланылатын қайық немесе кеме. Бұл көбінесе адамдарды немесе жабдықты жағаға немесе басқа кемеге тасымалдау арқылы жасалады. "Тендер" сөзінің екінші, мүлдем бөлек мағынасы – үлкен кемелерде тасымалданатын шағын қайықтар, оларды құтқару шалкектері ретінде немесе жағаға жеткізу үшін немесе екеуінің де комбинациясы ретінде қолдануға болады.

Кіші жүзді кемелер ретінде тендерлер

Әртүрлі себептерге байланысты, кемені кемежайға байлау әрқашан тиімді болмайды; ауа райы немесе теңіз күшті болуы мүмкін, уақыт жеткіліксіз болуы мүмкін немесе кеме тым үлкен болуы мүмкін. Мұндай жағдайларда, кемеден жағаға байланысты тендерлер қамтамасыз етеді және кеме портода тұрғанда, олардың үздіксіз сапарлары болуы мүмкін. Круиздік кемелерде, құтқару шлюпкалары екі қызмет атқарады, күнделікті іс-әрекеттерде тендер ретінде, ал төтенше жағдай туғанда толық жабдықталған құтқару шлюпкасы ретінде қолданылады. Олар әдетте жағажай палубасының үстіндегі шлюпка орнату құрылғыларында орналасқан және көз тартатын көріністе әдеттегі құтқару шлюпкаларына ұқсайды, бірақ олар көбінесе үлкенірек және жақсы жабдықталған. Қазіргі тірі қайықтарды сатып алуда катамаран моделіне басымдық беріледі, себебі олар тендерлердің әдетте қолданылатын тыныш және орташа жағдайларда айналуға бейім емес. Олар әдетте 100-ден 150-ге дейін жолаушы және екі-үш экипаж мүшесін тасымалдайды. Бұл кемелер жаппай өндірілгенге дейін, үлкен кемелерге (негізінен мұхит лайнерлеріне) мінудің негізгі тәсілі жолаушылар тендеріне отыру болды. Жолаушылар тендерлері өз тіркелген портында орналасқан, ал кеме аймақтан өткенде, тендер кемеге жақындасып, жолаушыларды көтерілген жолмен мінгізеді. Бұл кемелер қазіргі заманғы тендерлерге қарағанда үлкен, жолаушылар сыйымдылығы жоғары және әр компанияның өзіндік ерекшеліктеріне ие болды. Олардың үлкен өлшемділігіне байланысты, осы кемелерде құтқару шлюпкалары мен құтқару жилеттері кеңінен таралған (орташа тендер үшін екі құтқару шлюпкасы әдеттегідей).

Әскери кемелер мен су асты кемелері үшін әскери тендерлер

Су асты кемелері мен эсминецтердің 20 ғасырдың екінші жартысында (әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде) өз бетінше жұмыс істеуге қабілетті технологиялар жетілгенге дейін, техникалық қызмет көрсету және жабдықтаудың көп бөлігін орындау үшін тендерлерге үлкен тәуелділікте болды. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде олардың корпус жіктелу белгілері тиісінше AS және AD болды, ал жалпы жөндеу кемелері AR болды. Теңіз тендерлері 20 ғасырдың соңында пайдаланудан шықты, себебі соғыс кемелерінің жылдамдығы мен қашықтығы артты (жетілдірілген базаларға деген қажеттілікті азайтты). 20 ғасырдың соңында АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі барлық тендерлер, екі су асты кемесі тендерінен басқа, қолданыстан шығарылды. Суйсун шығанағындағы резервтік флотқа қатысты соттардың шешімінен кейін, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен MARAD 2017 жылға дейін барлық кемелерді жоюға бағытталған белсенді жою бағдарламасын бастады. Әскери-теңіз күштерінің басқа жерлерде резервте сақталатын тендерлерге қатысты жоспарлары (мысалы, қолданыстан шығарылған McKee және Simon Lake су асты кемелері тендерлері, St. Juliens Creek Annex-те сақталатын) бұл сот ісінде қарастырылмады. Бірақ, шешімге қол жеткеннен кейін, Әскери-теңіз күштері мұндай кемелерден мүмкіндігінше ертерек құтылуға ниетті екенін мәлімдеді. Тендерлерден толығымен бас тартуға толыққанды дайын болмаса да, шығындарды азайтуды көздеп, белсенді қызметте қалған соңғы екі тендер қазір Әскери теңіз көлігі басқармасына берілді. Emory S. Land және Frank Cable енді "аралас" экипажбен жұмыс істейді. Командир және шамамен 200 техник – Әскери-теңіз күштерінің қызметкерлері, ал кеменің өзі сауда флотының теңізшілерімен басқарылады. Бұрынғыдай, екі кемеде де 1000-нан астам теңізші болған. Қазіргі уақытта екі кеме де AS жіктемесін сақтайды, бірақ екі кеменің де негізгі міндеті су асты кемелеріне ғана емес, операциялық аймағындағы кез келген Әскери-теңіз кемесіне қызмет көрсету және қолдау көрсетуге дейін кеңейтілді. Әскери-теңіз күштерінің дәстүрлі жіктемесі бойынша екі кеме де AR (Қосалқы жөндеу) ретінде қайта жіктелуі керек, бірақ енді MSC басқаратындықтан, мұндай қайта тағайындалудың болуы күмәнді. Emory S. Land Үнді мұхитында Диего Гарсияда, ал Frank Cable Тынық мұхитында Поларис Пойнт, Апра Харбор, Гуамда орналасқан. Мұндай алдыңғы қатарлық орналасулар Батыс Тынық мұхитының қашық аймақтарында қызмет көрсету және қолдау көрсету үшін жасалған. Екі тендер, Харланд пен Вольф компаниясы "White Star Line" үшін Чербургте және лайнерлерге қызмет көрсету үшін салынды. Nomadic мұражай кемесі ретінде сақталды және White Star Line үшін салынған соңғы кеме болып табылады.