Кіріспе

Ұлыбританиядағы жалпы кәсіподақ

GMB – Ұлыбританиядағы 560 000-нан астам мүшесі бар жалпы кәсіподақ. Оның мүшелері дерлік барлық өнеркәсіп салаларында, саудада, қауіпсіздік қызметінде, мектептерде, тауар таратуда, коммуналдық қызметтерде, әлеуметтік көмек көрсетуде, Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде (NHS), жедел жәрдем қызметінде және жергілікті басқару органдарында жұмыс істейді.

Құрылымдық тарихы

GMB 1924 жылы Ұлттық біріккен еңбекшілер одағы (NAUL), Ұлттық жалпы жұмысшылар одағы (NUGW) және Коммуналдық қызметкерлер қауымдастығы (MEA) жаңа одаққа – Ұлттық жалпы және коммуналдық жұмысшылар одағына (NUGMW) біріккеннен бастау алған бірігулер тізбегінен туындады. Жаңа кәсіподақ елдегі ең ірілердің бірі болғанымен, келесі онжылдықтарда салыстырмалы түрде баяу дамыды; бұл 1970 жылдары Дэвид Баснетт қызметкерлер, қонақүй және қосымша қызметкерлер үшін жаңа бөлімдер құрғанда және 1974 жылы кәсіподақтың атын Жалпы және коммуналдық жұмысшылар одағына (GMWU) өзгерте отырып өзгерді. 1982 жылы, қазандықтар, кеме жасаушылар, теміршілер және құрылысшылардың біріккен қоғамымен (ASBSBSW) біріккеннен кейін, одақ Жалпы, коммуналдық, қазандықтар және байланысты кәсіби одақ (GMBATU) деп аталды. Бұл кейде "GMB" деп қысқартылып, 1987 жылы одақтың ресми атауы болды. GMB бөлімдері 2006 жылы қайта құрылды, содан бері одақ GMB коммерциялық қызметтері, GMB өндірісі және GMB мемлекеттік қызметтерінен тұрады.

Торн несиелік бірлестігі

Thorne Credit Union Limited – бұл кәсіподақ 1998 жылы өз мүшелері үшін құрған жинақ және несие кооперативі. TCU Money деген атпен жұмыс істейтін бұл ұйым, бастапқыда GMB Lancashire Region Credit Union деп аталды және 2000 жылы бүкіл ел бойынша кеңейтілді. ТКУ-ға NUGW-нің алдағысы, Ұлттық Газ жұмысшылары мен жалпы жұмысшылар одағының негізін қалаушы және Парламенттегі алғашқы Лейборист депутаттарының бірі Уилл Торнның есімі берілген. Кредиттік одақ Пруденциалдық реттеу органымен лицензияланған және Қаржылық мінез-құлық органы (Financial Conduct Authority) мен PRA-мен реттеледі. Ақырында, банктер мен жинақ-несие одақтары сияқты, мүшелердің жинақтары Қаржылық қызметтерді өтеу схемасы (Financial Services Compensation Scheme) арқылы бизнес тоқырауынан қорғалады.

Uber еңбек сот төрелігінің маңызды ісі

2016 жылдың 28 қазанында, егер апелляцияда күшін жоймаса, Орталық Лондонның Жұмыспен қамту соты Uber жүргізушілерінің «жұмыскерлер» екенін, оларға ең төменгі жалақы, ақылы демалыс, ауру демалысы және басқа да жұмыскерлерге тиіс құқықтар берілуі керектігін шешті, олар өзін-өзі жұмыспен қамтыған емес. 2016 жылдың 20 шілдесінде екі Uber жүргізушісі 19 жүргізушіден тұратын топтың атынан GMB кәсіподағының көмегімен еңбек сотына іс қозғады, бұл 19 жүргізушіден тұратын топтың атынан сынақ ретінде өткізілді. Нәтижесінде, Зейнетақыны реттеуші орган Uber-ді жұмыс орнындағы зейнетақы схемасын құруға міндеттейтін шешімге келді ме екенін қарастыруда. Бұл шешімнің Uber-ден бөлек, жалпы «гиг экономикасы» саласына да әсері болуы мүмкін. 2017 жылдың 10 қарашасында Жұмыспен қамту апелляциялық соты алғашқы сот шешімін қолдады. Uber одан әрі апелляция жасау ниетін білдірді. Leigh Day заң фирмасы GMB кәсіподағының 25 мүшесі атынан Uber-ге қарсы сот процесін бастады, оның ішінде J. Farrar және Y. Aslam болды, бірақ екеуі де осы соңғы істі басқа кәсіподақпен, Ұлыбританияның тәуелсіз жұмысшылар одағымен жалғастырды. 2017 жылдың 10 ақпанында Апелляциялық сотта Pimlico Plumbers компаниясына қатысты ұқсас іс расталды. Жүрек ауруына шалдыққан жұмысшының жұмыстан заңсыз босатылғаны анықталды. GMB адвокаттары Ли Дей арқылы қолдаған, тасымалдау компаниясы Hermes Group-қа қарсы тағы бір ұқсас іс 2018 жылдың 25 маусымында Лидс қаласындағы еңбек сотында ұқсас нәтижеге әкелді. Hermes апелляция жасауды қарастырып жатыр. GMB бұл шешімнің Hermes компаниясының 14 500 курьеріне әсер ететінін мәлімдеді. Бас хатшы Тим Роуч оны былай деп сипаттады: «Бұл Ұлыбританияда кеңінен таралған, пайдаланушылыққа толы, жалған өзін-өзі жұмыспен қамту үлгісіне соққан тағы бір шеге. Жұмысшылардың құқықтары қиындықпен жеңіліп алынды, GMB оларды жұмыс берушілердің жаңадан ойлап тапқан тесіктері арқылы құлдыратуға немесе жоюға жол бермейді. GMB лейбористерге жыл сайын 2 миллион фунт стерлингке дейін мүшелік жарна мен басқа да қаражаттарды бөледі, бұл оны партияға үшінші ірі кәсіподақтық демеушіге айналдырады. 1991 жылы GMB британдық кәсіподақтардың алғашқысы болып Брюссельде кеңсе ашты және Еуропалық Одақтың жұмысшылар үшін және денсаулық пен қауіпсіздік саласындағы ең төменгі стандарттарды белгілейтін Еуропалық Одақ заңнамасына әсер етуге белсенді түрде қатысты. 2008 жылы GMB конгресі партияның кейбір депутаттары жұмысшыларға «жек көрумен» қарап, жұмысшылардың және GMB мүшелерінің мүдделерін қорғамайтынына байланысты GMB қолдауымен 108 лейбористік депутаттың үштен бірінен жергілікті қаржыландыруды тоқтатуға дауыс берді. Осыған қарамастан, Конгресс партиядан шығуға қарсы болды. 2010 жылғы Лейбористтік көшбасшылық сайлауында GMB Эд Милибэндті оның бәсекелесі және ағасы Дэвид Милибэндтен жоғары бағалады. 2013 жылы GMB өзінің мүшелік қорын 1,2 миллион фунт стерлингтен 150 000 фунтқа дейін қысқартып, мүшелерінің санын 420 000-нан 50 000-ға дейін азайтты. 2013 жылы GMB конгресі, қатардағы мүшелер басқаратын орган, GMB мүшелерін Лейбористтік партияда белсенді болуға және Парламент пен жергілікті билікке Лейбористтік үміткерлер ретінде түсуге шақыру үшін 14 тармақты жоспар қабылдады. GMB Лейбористтік партияның Ұлттық атқару комитетінде (NAC) екі өкілге ие: Кэти Абу Бакир және Гэвин Сибторп. Ирландияда GMB Ирландияның Лейбористтік партиясына мүше. 2015 жылғы Лейбористтік көшбасшылық сайлауында GMB кандидатты қолдамаса, 2016 жылғы Лейбористтік көшбасшылық сайлауында одақ қазіргі көшбасшы Джереми Корбинге қарсы Оуэн Смитті қолдады. Джереми Корбиннің басшылығымен GMB партиямен Тридентті жаңарту және фрекинг мәселелері бойынша келіспеушіліктерге тап болды, екеуі де Корбин тарапынан қарсылыққа ұшырады. 2020 жылғы Лейбористтік көшбасшылық сайлауында GMB Лиза Нандиді қолдады, ол кейіннен үшінші орынды иеленді.

Көшбасшылық

GMB бас хатшы мен қазынашы басқарады. 2005 жылы Пол Кенни одақтың басшылығын сайлау кезінде дауыс беруде бұрмашылық жасалғаны туралы сақшылық жүргізіліп, Кевин Курран толық жалақымен жұмыстан алынып, орнына бас хатшы міндетін атқарушы болып тағайындалды. Бұл жағдай ұлттық кеңсе мен орталықтандыруға қарсы болған, Кенни бастаған күшті аймақтық басшылар арасындағы билік үшін күрестің көрінісі болды. Кенни 2003 жылғы сайлауда Курраннан жеңіліп қалған еді. 2006 жылдың мамыр айында Кенни қарсылығызсыз бас хатшы болып сайланды. Тим Роуч 2015 жылдың қараша айында бас хатшы және қазынашы болып сайланды, ол 4,2% қатысумен 56,7% дауыс алып, тағы бір үміткер Пол Маккартиді жеңді. Роуч 2016 жылы лауазымға кірісті, бірақ 2020 жылдың сәуір айында зорлық-зомбылық туралы айыптаулардан кейін отставкаға кетті.

2020 жылғы ішкі тексеру

2020 жылы бас хатшы Тим Роучтың отставкаға келуінен кейін және анонимді шағымдар түскен соң, кәсіподақ адвокаттың жетекшілігімен ішкі тергеу жүргізді. Тергеу нәтижесінде қанаушылық, әйелдерге деген жеккөрушілік, жемқорлық және жыныстық қысым кәсіподақтың ішінде "жалпыға тараған" екені анықталды. Атап айтқанда, баяндамада: "GMB институционалды түрде әйелдерге қарсы дискриминациялық көзқарасты ұстанады. Бас хатшылар мен барлық аймақтық хатшылар – ер адамдар. Әйелдер GMB қатарында жеткіліксіз өкілдік етілген", – делінген. GMB әйелдер үшін қауіпті және табысты орынға айналуы үшін мәдениетті өзгерту қажет. Баяндамада 27 өзгеріс ұсынылды, оларды кәсіподақтың ұлттық президенті Барбара Плант іске асыруға уәде берді.

Спорттық демеушілік

GMB Ноттингем Пантерс хоккей командасына және Каслфорд Тайгерс регби лигасына демеушілік етеді. 2011 жылдың мамырына дейін Суиндон Таун футбол клубына демеушілік еткен, бірақ Паоло Ди Канио бас тренер болып тағайындалғанда GMB оның саяси көзқарастарына байланысты қарым-қатынасты тоқтатты. GMB өкілі: "Ол Муссолиниді ашық қолдағандықтан, Свиндон оны тағайындағанына сену қиын, әсіресе команда мен қаланың көп ұлтты құрамын ескере отырып". Одақ 2013–2014 жылғы футбол маусымында Порт Вейл клубына демеушілік етті.