Кіріспе

Британдық кәсіподақ жетекшісі, басқа да ұқсас есімдер иелері

Роберт Кроу (13 маусым 1961 – 11 наурыз 2014) – ағылшын кәсіподақ жетекшісі, 2002 жылдан 2014 жылы қайтыс болғанға дейін Ұлттық темір жол, теңіз және көлік қызметкерлері одағының (RMT) бас хатшысы қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол Кәсіподақтар конгресінің (TUC) Бас кеңесінің мүшесі болды. Өзін "коммунист/социалист" деп сипаттаған ол "Еуропаға жоқ – демократияға иә" науқанының жетекші тұлғасы еді. Кроу 1977 жылы Лондон көлігіне жұмысқа орналасып, көп ұзамай кәсіподақ қызметіне қатысты. Ол 2002 жылдан бастап бірқатар сайлауда жеңіске жетіп, билікке келген солшыл кәсіподақ басшыларының еркін тобы – "Аукворд отрядының" мүшесі ретінде танылды. Ол жетекші болғаннан кейін RMT мүшелерінің саны 2002 жылы 57 000-нан 2008 жылы 80 000-нан асып, оны Ұлыбританиядағы ең қарқынды өсіп келе жатқан кәсіподақтардың біріне айналдырды. Кроу британ саясатында даулы тұлға болды. Оның жақтастары оны жұмысшы табының қорғаушысы және табысты кәсіподақ жетекшісі деп бағалады.

Ерте өмір

162 Burrow Road, Epping, Essex қаласында Лилиан (туған аты Хаттон) мен Джордж Кроудың отбасында дүниеге келген; 16 жасында мектепті бітірмей, Лондон көлігіне жұмысқа түсіп, кәсіподақ саясатына қатысты. 1983 жылы Ұлттық теміржолшылар одағына (NUR) жергілікті өкіл болып сайланды, ал 1985 жылы NUR теміржолшылар одағының ұлттық өкілі атанды. Ол өзін жалданған жұмыс берушілердің ықпалымен қиын жағдайға түскенін болжады, бірақ "The Guardian" газетінің мәліметінше, сол кезде Дагенхемде белсенді болған оңшыл экстремистік топтардың мүшелері кінәлі болуы мүмкін. 2006 жылдан қайтыс болғанға дейін Халықаралық көлік жұмысшылары федерациясының басқару кеңесінің мүшесі болды. Боб Кроу басшылығымен RMT Дүниежүзілік кәсіподақтар федерациясына қосылды және ол RMT бас хатшысы ретінде WFTU президенттік кеңесінің отырыстарына тұрақты түрде қатысты. Бас хатшы болып тағайындалған кезде, өнеркәсіп гүлденгендіктен, келіссөздер жүргізуде үлкен мүмкіндікке ие болды және өнеркәсіптік күші бар сирек британдық кәсіподақтардың бірінің жетекшісі болды. Ол кеңсесінде коммунистік көшбасшы Владимир Лениннің бюстін сақтап тұрды. Кәсіподақшының мақсатын "Жұмыс орнының қауіпсіздігі, қауіпсіздік, мүмкіндігінше жақсы жалақы, жақсы жағдай, лайықты зейнетақы және бейбіт өмір сүретін әлемді қамтамасыз ету" деп сипаттады. Гриффитс 233 дауыс (0.6%) алып, алты үміткердің арасында соңғы орынға ие болды. 2010 жылғы жергілікті сайлауда ол Лондонның Хакни ауданында тікелей сайланған мэрлікке үміткер Монти Голдманды және Либридж округінен Мик Картиді қолдады.

Жаңа жұмысшылар партиясы үшін науқан

Кроу Тони Блэрді өткір сынға алды, ол "өзгеріске ашкын сайлаушылардың үлкен сенімін зейінсіздікпен пайдаланып, миллиардтаған мемлекеттік фунт стерлингті жеке қалталарға құйып, байлар мен кедейлер арасындағы айырмашылықты күшейтті". Ол Блэрдің "Жаңа лейбористік" жобасының саясатын консерваторлардың саясатына "шамалы ғана ерекшеленетін" деп бағалады. 2013 жылы Кроу сол кездегі Лейборист партиясының жетекшісі Эд Милибэндті кәсіподақтарды сыйламайтыны үшін айыптады. Ол кәсіподақтарды Лейборист партиясымен байланыстарын үзгенімен қатар, басты саяси партиялардың "жұмысшыларға қарсы" бағытын сынға алу үшін жаңа партия құруға үндеді.

RMT-тің өндірістік акциясы

Transport for London жұмысшыларға инфляцияға сәйкес жалақыны көтеруді ұсынғаннан кейін, Кроу TfL-дің жалақы төлеуге қатысты тәсілін "қақтығысқа ұмтылушылық" деп сипаттады. «Мен ереуіл шараларын қабылдаудан қашпаймын. Біздің міндетіміз – ең жақсы жалақы мен еңбек жағдайларын келісу. Ереуіл – соңғы шара, оған жеңіл қарамайсыз, бірақ бастасаңыз, жеңіске жеткенше тоқтамайсыз. Мен осылай тәрбиелендім.» – деді Кроу ереуіл туралы айтқанда.

Темір жол басшылары Кроуды RMT ішіндегі орташа деңгейдегі адам деп таныды; ол өзінен солшыл жақтағы адамдардан, ереуіл шараларын қолдануға көбірек құштарлардың талаптарына тап болды. No2EU партиясы 153,236 дауыс жинады, ал RMT-ның мүшелерінің саны 80 мың адамды құрады. Партия Ұлыбританиядағы халықтың дауысының 1% -ын алды, бұл оларға Скаргиллдің Социалистік лейбористік партиясы және оңшыл Британдық Ұлттық партиясынан кейін 12-ші орынды әкелді. Бұл Еуропалық парламенттегі мандатқа ие болу үшін жеткіліксіз болды. Лондонда, Кроу кандидат болған жерде, партия 17,758 дауыс жинады, бұл дауыс берушілердің үлкен ондығына тең. No2EU бұл аймақта халықтың дауысының Социалистік Еңбек партиясынан үлкен үлесін алды.

Қалтагерлікпен айыпталу

Кроудың әйелі RMT несие одағының бас директоры болып тағайындалғаны белгілі болғанда, Милтон-Кейнс RMT филиалының хатшысы ол лауазымдарды "жақтастарымен" толтырып жатыр деді. Кроу оның әйелі бұл қызметке жалғыз үміткер болғанын және ол онымен әңгімелескенін мәлімдеді.

Жалақы

Би-би-си Кроудың жылдық жалақысы 145 мың фунт стерлинг деп хабарлады. Independent газетінің журналисі нақты сома шамамен 96 000 фунт стерлинг екенін көрсетті, және Кроу өзі де сұхбатында осы туралы айтқан. Кәсіподақтарды тіркеу органының мәліметінше, 2012 жылы Кроудың RMT-дегі негізгі жалақысы 89 805 фунт стерлинг құрады. Одан бөлек, кәсіподақ 2012 жылы 10 313 фунт стерлинг көлемінде Ұлттық сақтандыру төлемдерін және оның зейнетақына 34 429 фунт стерлинг салды. Газет Кроуды "өзінің жалақысын төлеген адамдар үшін ең қолайлы жағдайды қамтамасыз етуді қалаған және оған қол жеткізгендігі үшін олар оны марапаттап отырды" деп түйіндеді. Кроу 2014 жылдың 11 наурызында Уиппс Кросс университеттік ауруханасында аневризма және жүрек талмасынан қайтыс болды.

Жеке өмір

Кроу Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуын қолдады. Оның Стаффордшир бұқа терьері тұқымды үй жануары болды, оны Кубаның марксистік-лениндік басшысы Фидель Кастроның құрметіне Кастро деп атады. The Guardian газеті Кроуды "өте өткір ойлау қабілеті мен жоғары эмоционалдық интеллектісі бар" деп сипаттады. Кроу ауа райына үлкен қызығушылық танытты және барометрге ие болды, ол баспасөзге егер кәсіподақ жетекшісі болмағанда, ауа райын болжаушы болғысы келетінін айтты.

Мұра

Кроу британ саясатында қарама-қайшылық тудырды. Жұмысында жоғары жетістікке ие деп есептелген BBC News оның "Ұлыбританияның ең танымал тұлғаларының біріне" айналғанын, ал елдің кәсіподақ қозғалысы салыстырмалы түрде ұмытылып бара жатқанда осы жетістікке қол жеткізгенін мәлімдеді. Сыншылар оны RMT қызметкерлерінің жағдайын жолаушылардың мүддесіне қарсы жақсартқан қатыгез адам деп қарады. Кроудың қазасынан кейін, кәсіподақ қозғалысының өкілдері оған құрмет көрсетті. TUC бас хатшысы Фрэнсис О'Грэйди оны "өз мүшелері, саласы және жалпы кәсіподақ қозғалысы үшін талмай күрескен көрнекті кәсіподақ жетекшісі" деп сипаттады. Еңбек партиясының басшысы Эд Милибэнд: "Мен онымен саяси көзқарастарда әрдайым келіспесе де, оның одақтағы адамдар үшін күресуге берілгендігіне әрдайым құрметпен қарадым. Ол сайлаушылардың сенімін ақтады, даудан қашқан жоқ және елдің түкпір-түкпіріндегі мүшелеріне қолдау көрсетіп жүрді" деді.

Боб Кроу бригадасы

Боб Кроу бригадасы – Ұлыбритания мен Ирландия Республикасынан келген еріктілер тобы, Халықаралық бостандық батальонының (IFB) құрамында соғысып жатыр. IFB Сирия азаматтық соғысында Рожава революциясын қолдау және Ирак пен Леванттың Ислам мемлекетіне қарсы күрескен Халықты қорғау жасақтарымен бірге шайқасатын солшыл шетелдік еріктілерден тұрады. Бұл топ Ұлыбританиядағы RMT және ереуілдегі теміржол қызметкерлеріне қолдау білдірді. RMT бас хатшысының аға көмекшісі Стив Хедли: "Боб өз атынан Ұлыбританиядан келген жастар зұлым күштермен күрессе, мақтан тұтар еді. Испаниядағы халықаралық бригадаларды зор құрметпен бағалаған Кроу, әрине, діншіл фашизмге қарсы күресіп, Язиди, мұсылман және христиан жұмысшыларын құлдықтан және қудалаудан қорғайтын жаңа халықаралық бригадалармен сабақтастық көрер еді" деді.