Кіріспе

Құрып кеткен американдық бағдарламалық компаниясы

Бастапқы және қалыптасуы

Юта штатында орналасқан Caldera, Inc. компаниясы 1994 жылы Брайан Уэйн Спаркс және Рэнсом Х. Лав Рей Нурданың Canopy Group компаниясынан бастапқы қаржыландыру алып құрылды. Caldera Systems компаниясының ресми тіркеу күні 1998 жылдың 21 тамызы болды. Олар Linux бизнесін, оның ішінде дамыту, оқыту, қызмет көрсету және қолдауды өздеріне алды, ал Caldera Thin Clients (келесі жылы Lineo деп атын өзгертті) DOS және енгізілген жүйелер бизнесін басқарды. "Caldera, Inc." компаниясы тек сот процесіне жауапты болды. Дрю Спенсер 1999 жылы компанияға қосылып, бас технологиялық директор болды. Осы мақсатта олар Linux және Caldera Systems дистрибуциясында қолданылатын KDE десктопы үшін кәсіби сертификаттау бағдарламасын жасады. Осы бағытта Linux Professional Institute-пен бірлесіп оқу материалдарын әзірледі және бүкіл әлем бойынша Linux Professional Institute сертификациялық бағдарламаларына сәтті студенттерді даярлайтын уәкілетті Linux білім беру орталықтарының желісін құрды. Бастапқы курстар бірнеше күрделі Linux дистрибутивтерімен қатар Caldera OpenLinux-ты да қамтыды, ал жоғары деңгейдегі курстар негізінен OpenLinux-қа бағытталды. Red Hat та көбінесе медиа назарында болды. Caldera Systems жоғары деңгейдегі Linux өнімдеріне назар аударды және оның Linux дистрибуциясы құрамындағы меншік бағдарламалық жасақтамаларымен байытылды. Мысалы, компания Linux үшін NetWare ұсынды, ол Novell компаниясынан толыққанды NetWare жүйесін қамтыды. Олар Sun Microsystems компаниясының Wabi лицензиясын алды, бұл пайдаланушыларға Linux жүйесінде Windows қолданбаларын іске қосуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, олар Corel компаниясынан WordPerfect-тің Linux нұсқаларын және Applixware компаниясынан өнімділік қолданбаларын жеткізді. Caldera OpenLinux сонымен қатар бөлшек саудада, IBM PC-ге үйлесімді машинаға Linux-ты орнатуға арналған CD-ROM түрінде қол жетімді болды. 1999 жылдың сәуірінде шыққан OpenLinux 2.2 нұсқасы, өткен жылғы 1.3 нұсқасына қарағанда айтарлықтай жақсартылған, әсіресе толық графикалық және пайдалануға оңай орнату мүмкіндігіне ие болды. Орнатудың қарапайымдылығы Linux дистрибуциясын таңдауда маңызды критерий болды және бірнеше жылдан кейін де сыншылар тарапынан мақтау алды. Содан кейін Caldera Systems 1999 және 2001 жылдар аралығында webmin жобасы арқылы браузерлік интерфейс арқылы Unix жүйесін басқаруды демеушілік етті. Олар Webmin-ді жүйелік әкімшіліктің стандартты құралы ретінде енгізген алғашқы Linux дистрибуциясы болды. Caldera Systems Linux-та Java тілі мен бағдарламалық платформасын қабылдау бойынша көшбасшы болды. 2000 жылы Caldera Systems Java SE/EE-нің алғашқы JCP атқару комитетіне сайланды, ол Java Community Process арқылы Java тілі мен бағдарламалық платформасының дамуын бағыттап тұрды. Caldera Systems атқару комитетінде Linux және ашық кодты қоғамдастықтың мүдделерін қорғады. SCO Unix платформалары үшін Sun "Classic JVM" бойынша уақытында компиляцияны жақсарту жұмысы, SCO аясында басталған, Caldera International компаниясымен аяқталды және JSR 48 WBEM қызметтерінің спецификациясына қатысты. Алайда, индустрия Linux-ты бизнес үшін тиімді шешім деп қарады, ал 1999 жылдың екінші жартысында қор нарығында "Linux қызуы" пайда болды, Red Hat 1999 жылдың тамызында, ал Cobalt Networks және VA Linux 1999 жылдың қараша және желтоқсан айларында алғашқы сауда күнінде үлкен өсімді көрсетті. DR DOS-қа қатысты Caldera v. Microsoft ісі бойынша келісімге қол жеткізілді, Microsoft бұрынғы ана компаниясы Caldera, Inc. компаниясына шамамен 275 миллион доллар төледі. Caldera Systems Sun Microsystems, Novell, Citrix, Santa Cruz Operation, Chicago Venture Partners және Egan Managed Capital компанияларынан құрамында 30 миллион доллар жеке капитал инвестициясын алды, мақсаты "операцияларды қаржыландыру және Linux-тың өсуі мен қабылдануын жеделдету" болды. Сонымен қатар, Caldera Systems индустриядағы алып компанияны жеңген компаниямен байланыс арқылы материалдық емес пайдаға ие болуы мүмкін. Лав сонымен қатар қаржыландыру раундының басталуына алты ай бұрын және IPO жариялануы арасындағы уақыттың "жағымсыз және толығымен кездейсоқ" екенін айтты. 2000 жылдың 21 наурызында, сауда-саттықтың алғашқы күнінде, Caldera Systems акцияларының құны екі есеге өсті, бастапқы бағасы 14 доллардан 29 доллар 7/16-ға дейін көтерілді, сауда-саттық белсенді болды және күндізгі ең жоғары көрсеткіш 33 долларды құрады. (Келісім Caldera Holding, Inc. терминдерімен жасалды, бұл мұндай мәмілелердегі Newco-ның стандартты түрі.) Сол айдың соңында Санта-Крустағы Калифорния университетінде өткен жылдық SCO Форум конференциясы, оның атауы жай ғана "Форум" деп қысқартылды. Forbes журналының мәлімдеуінше, "Орындалу туралы сұрақтар қалпынан шығады, бірақ келісім SCO үшін кем дегенде уақытша өмір сақтаушы болып табылады, оның флагмандық UnixWare серверлік бағдарламалық жасақтамасы Linux алдында маңызды емес болып кету қаупі бар еді", өйткені дилерлер Microsoft-тың Windows NT-сін сатуға қарағанда тегін бағдарламалық жасақтамадан үлкен маржа табуы мүмкін. Бірақ SCO-ға қарсы бәсекелестік күшті болды, тіпті Linux SCO Unix-тен жақсы өнім көрсеткен жағдайда да, дилерлер вендер мен қолдау ұйымдарын ауыстыруға тартынды. Еңсеруге тиіс кедергілер бар еді, соның ішінде Linux қоғамдастығының SCO-ға деген біршама жаугершілігі. SCO-ны сатып алу 2000 жылдың қазан айында аяқталуға жоспарланған. Алайда, екі компанияның қолдау ұйымдары осы кезеңде біріктірілді. Аналитиктер бұл көптеген операциялық жүйелерді қиындықтарсыз басқару мүмкін емес деп күмәнданды.

"Бизнестегі Linux-пен Unix-ті біріктіру"

Бірлесу бастапқыда Caldera, Inc. холдингтік компаниясының атымен жүзеге асырылды. 2001 жылдың 26 наурызында Германиядағы CeBIT конференциясы барысында Caldera Systems SCO-ны сатып алу аяқталғаннан кейін өзінің атын Caldera International деп өзгертетінін хабарлады. Осы кезде сатып алу процесінің ұзақтығы мен қиындығы SCO-ның көп жылдық клиенттері мен серіктестерін көңілсіздікке түсірді. Сатып алу 2001 жылдың 7 мамырында аяқталды және жаңа Caldera International атауы қолданысқа енді. Біріктірілген компанияның кеңселері тек Юта штатында ғана емес, сонымен қатар Калифорния штатындағы Санта-Круз, Нью-Джерси штатындағы Мюррей-Хилл, Англиядағы Уотфорд және тағы 16 елде орналасқан кішігірім бөлімшелері болды. Бұл елдегі SCO-ның екі еншілес компаниясының бірі болған. Жалпы алғанда, SCO 80 елде өкілдік етсе, ал Caldera Systems көбінесе ішкі нарыққа бағытталған, осы себепті атауды өзгертуге келісім берілді. Осыған байланысты компания Caldera Developer Network желісін құрды, ол барлық типтегі әзірлеушілерге UNIX және Linux технологияларына ертерек қол жеткізуге мүмкіндік береді, оларға UNIX, Linux немесе біріктірілген UNIX және Linux платформасында жұмыс істеуге жол ашады. Бұл брендті OpenLinux және Open Server-мен үйлесімді ету мақсатымен жасалған болса да, ол адамдарды шатастырды, сондай-ақ жүйе атауын тексерген құрастыру және орнату сценарийлеріне де әсер етті. UnixWare-дің бір бөлігін ашық кодқа айналдыру мәселесіне келетін болсақ, 2001 жылдың тамызында Caldera International тұрақты өрнектерді талдайтын модуль, grep және awk командалары, сондай-ақ AIM Multiuser Benchmark коды GNU General Public License лицензиясы бойынша жарияланды. Бірақ жалпы алғанда, Caldera International өзін классикалық бизнес проблемасының ортасында тапты, онда қолданыстағы бизнестің мүдделері олардың өсу моделімен қақтығысты. SCO Unix жетілген және өзі сатылды (көбінесе тұрақты клиенттерге және көшірме сайттарға). Тіпті Linux-ты қолдаушылар да Caldera International өнімдерінің қосымша құнын көре алмады және көбінесе Red Hat Enterprise Linux-ты таңдады. Қызмет провайдерлері мен корпоративтік клиенттерге арналған бұл өнім OpenLDAP және Novell eDirectory негізінде құрылған. Ол бірнеше күрделі мүмкіндіктерге ие болды, бірақ бастапқы пайдаланушы интерфейсі кейбір жағынан шектеулі болды және өнімнің құны жоғары болды. Бұл қызмет сонымен қатар клиенттерге жаңарту қажеттілігі туралы ескертулер жіберді. Бұрын Caldera Systems шағын және орта бизнес нарығына бағытталған Microsoft Exchange Server-ге балама ретінде Linux үшін жұмыс істеген. Ол ортақ күнтізбе және жоспарлау опцияларын, электрондық пошта үшін SSL қолдауын, қарапайым конфигурацияны және Microsoft Outlook-пен интеграцияны ұсынды. Алайда, Linux үшін көптеген пошта серверлері бар еді, бірақ ешқайсысы бизнес нарығында сәттілікке жете алмады. Caldera Systems, содан кейін Caldera International Web Based Enterprise Management (WBEM) саласында мол тәжірибе жинады, ал олардың OpenWBEM іске асырылуы 2002 жылдың ақпан айында LinuxWorld конференциясы мен көрмесінде «Ең жақсы ашық кодты жоба» сыйлығын жеңіп алды. Бұл, Kerberos аутентификация протоколындағы тәжірибемен және Windows пен Unix жүйелерін интеграциялаудың қиындықтарымен байланысты болды. Осы жұмыстың нәтижесі Volution Authentication Server болды, ол Unix және Linux аутентификациясын Active Directory арқылы басқаруға мүмкіндік берді.

Біріккен Linux және одан әрі құлдырау

Caldera OpenLinux 3.1 Workstation 2001 жылдың маусым айында шыққанда, әр орын үшін лицензиялау талабымен келді. Бұл ашық бастапқы кодты және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету қауымдастықтарының бір бөлігінде Кальдераны сынауды жалғастырды; Азат бағдарламалық қамтамасыз ету қорының негізін қалаушы Ричард Столлман кейіннен Ransom Love туралы "Ол тек паразит" деді, ал Лав наразылық білдіріп: "Ричард Столлман Linux-қа 50 миллион фунт стерлинг инвестициялады ма? Біз жасадық. Мен 1994 жылы Novell компаниясында жұмыс істеген кезден бастап Linux қауымдастығына қатысып келемін. Мен ашкөз капиталист емеспін. Мен тек іскермін. Біздің бизнес-моделімізді паразиттік деп атауға болмайды. Біз Linux-қа құндылық қосамыз, осылайша ол сәтті бола алады. Мен ашық код қозғалысының маркетинг туралы ештеңе білмейтінін білемін, олар оны төмен бағалайды". United Linux – Linux компанияларының консорциумының корпоративтік қолдану үшін ортақ базалық дистрибутив құру және инженерлік еңбектің қайталануын азайту әрекеті. UnitedLinux дистрибутиві негізінен SuSE Enterprise Linux негізінде, Caldera OpenLinux емес, құрылатын болады. Кальдера өнімінің атауы "Caldera OpenLinux powered by United Linux" деп өзгертілді, бұл Network World жазушысының айтуынша, "әрине, ешқашан жарнамалық сөз тіркесіне айналмақ емес". UnitedLinux 2002 жылдың соңына дейін бірыңғай Linux дистрибутивін құру мақсатымен Hewlett Packard, Intel және AMD сияқты ірі аппараттық өндірушілерді қолдауға тартты. Жалпы алғанда, Caldera International-дың жағдайы тұрақты түрде нашарлап келеді, SCO–Caldera-ның біріктірілген кірісі 1999 жылы 170 миллион доллардан 2001 жылы 70 миллион долларға дейін төмендеді. Келесі тоқсанда олар SCO-дан сатып алынған активтердің құнын айтарлықтай төмендетті, себебі оларды бастапқыда есептелгендей құнды деп санау мүмкін болмады. 2001 жылдың 31 қазанында аяқталған қаржы жылында Caldera International 40,4 миллион доллар кіріске негізделген 131,4 миллион долларлық зиянды хабарлады (зиянға 98,6 миллион доллар сомасындағы құнсыздану және басқа да қолма-қол ақшасыз және қайта құру шығындары кірді). Caldera International-дың Linux бөлімі қаржыны жоғалтып жатты; ол әрбір 1 доллар кіріске 4 доллар жұмсады. Linux Kernel Personality-нің мысалы – Shoppers Drug Mart, ол UnixWare-де SilverStream Software бағдарламалық серверін іске қосу үшін оны қолданды. Caldera International-дың проблемаларының бір бөлігі dot com көпіршігінің құлдырауына байланысты экономикалық жағдайға байланысты болды; инвесторлар пайдасыз стартап компанияларға қосымша ақша салуға өте тартынды. 2000 жылдардың басындағы рецессияның қосымша әсері, әсіресе жоғары технологиялық компаниялар үшін қиын болды, өйткені ақпараттық технологияға жұмсалатын қаражат баяулап, тоқтау алды. Сондай-ақ 2002 жылдың наурыз айында Caldera International штаб-пәтерін Оремнен Линдонға (Юта штаты) көшірді. 2002 жылдың сәуір айында Санта-Крустағы кеңседегі жергілікті жұмыскерлерді жұмыстан шығару туралы шешім қабылданды. 2002 жылдың мамыр айында компанияның барлық салаларына әсер еткен, 15 пайыздық жұмыстан шығару 73 адамды жұмыстан шығарды, ал шамамен 400 қызметкер қалды. Челмсфордтағы (Массачусетс штаты) және Эрлангендегі (Германия) кеңселер жабылды. Бұрын кері акциялар бөлуді және акцияларды сатып алуды жүзеге асырған болатын, бірақ 2002 жылдың маусым айының соңында Caldera International NASDAQ-тан тағы бір листинг туралы хабарлама алды.

Басқарушылық, атау және бағыт-бағдардың өзгеруі

2002 жылдың 27 маусымында Caldera International компаниясы басшылығында өзгеріс болды, бұрын Novell, FranklinCovey және бірнеше стартаптарда атқарушы директор болған Дарл Макбрайд, Ransom Love-дан бас директорлық қызметін қабылдады. Сонымен қатар, Caldera International Tarantella, Inc. және MTI Technology компанияларына тиесілі акцияларын сатып алатынын мәлімдеді, осылайша OpenServer кірісінің белгілі бір бөлігін Tarantella компаниясына төлеу міндетінен босатылды. (Атты өзгертудің заңдық жақтары 2003 жылдың мамырына дейін толыққанды аяқталған жоқ. Volution Messaging Server өнімі сақталды және SCOoffice Server деп қайта аталды, бірақ қалған Volution өнімдері Volution Technologies, Center 7 және соңында Vintela аттарымен бөлінді. Осыдан кейін бірнеше ай өткен соң SCO өзінің Unix интеллектуалдық меншігі заңсыз және ешқандай төлемсіз Linux-қа енгізілген деген сеніммен мәлімдемелер жасап, сот процестерін бастады және өзінің Linux өнімін сатуды тоқтатты. SCO–Linux арасындағы даулар толыққанды күшін алды, және SCO көп ұзамай Businessweek журналының айтуынша, "Технология саласындағы ең жек көрінетін компанияға" айналды. Кейін 2003 жылы сұхбат берген Ransom Love – ол кезде Linux бизнесінде де болмаған – SCO-ның кейбір шарттық мәселелер бойынша заңды аргументтері болуы мүмкін екенін, бірақ сот процестері көбінесе тиімді емес екенін және "Негізінен, мен SCO-ның таңдаған жолына бармас едім" деді.

Мұра

Кальдера Linux тарихында маңызды рөл атқарды, Linux ядросынан тұрақтылық пен қолдаумен бизнеске бағытталған негізгі жүйені құру үшін не қажет екенін анықтады. Red Hat және SuSE-пен бірге ол ең маңызды коммерциялық Linux дистрибутивтерінің бірі болды. Глин Мудидің "Бұзғыш код: Linux және ашық бастапқы код революциясы" кітабында жазғандай, 2000 жылы Caldera Systems компаниясының SCO Unix сатып алу туралы хабарламасы – Unix System Laboratories және одан бұрын AT&T компанияларының кодымен бірге – Linux-тың Unix-тің ескі құрылымынан басым түсуінің соңғы белгісі болды: «Хакерлер құрылысты жеңді». Бірақ бизнес тұрғысынан қарағанда, Caldera Systems компаниясының SCO Unix-ты сатып алуы кейіннен оған жағымсыз баға берілді. 2016 жылы ZDNet оны барлық уақыттағы ең нашар технологиялық бірігулер мен сатып алулар тізімінде тоғызыншы орынға қойды. Дегенмен, бизнеске бағытталған Linux дистрибутивтерінен шыққан жалғыз нағыз табысқа жеткен оқиға Red Hat болды, ол сол кезде Microsoft-пен бәсекелесіп отырғанын, ал Caldera Systems немесе басқа дистрибутивтермен емес екенін мәлімдеді және 2018 жылы IBM-ге 34 миллиард долларға сатылғанға дейін ашық бастапқы кодқа бағытталған бизнес үшін кіріс бойынша бірнеше рекордты орнатты. Бәлкім, Caldera International компаниясынан шыққан ең сәтті технологиялық жоба Volution Authentication Server болды, ол Vintela деген атпен айтарлықтай жетістікке жетті. Vintela бағдарламалық жасақтамасы осы компанияның One Identity өнімінің маңызды бөлігіне айналды. Кейінірек Vintela компаниясының бас директоры Дейв Уилсон айтқандай, «Caldera Systems Linux-ты біздің саламыздағы маңызды технология ретінде орнатуда маңызды рөл атқарды және Caldera Systems-те жұмыс істеген адамдар өз жетістіктерімен қатты мақтанады. Олардың көптегені [басқа да компанияларда] инновацияларды дамытуда».