Кіріспе

Луизиана штатындағы су жолы, АҚШ

Байу-Теше (Луизиана француз тілінде: Bayou Têche) – АҚШ-тың оңтүстік-орталық Луизианасындағы 201 км (125 миль) ұзындықтағы су жолы. Байу-Теше шамамен 2800-4500 жыл бұрын Миссисипи өзенінің дельта салып даму кезіндегі негізгі арнасы болған. Дельталық ауысу деп аталатын табиғи процестің нәтижесінде, өзеннің саз және шөгінді жинақталған жерлері Миссисипи өзенінің бағытын мың жыл сайын өзгертуге алып келеді.

Тарих

Теше Порт-Барре қаласынан басталады, онда ол Байо Куртабодан су алады, содан кейін оңтүстікке қарай ағып, Паттерсон қаласында Төменгі Атчафалая өзенімен қосылады. 18 ғасырда Акадиялықтардың Аттакапас аймағы деп белгілі болған аймаққа қоныс аудару кезінде Теше негізгі көлік құралы болды. Екінші қақтығыс 1863 жылдың 14 қаңтарында болды. Одақтың генералы Годфри Вейцель Луизиана штатының Бервик шығанағында Вейцель әскеріне шабуыл жасауды жоспарлап отырған «Дж. А. Котон» кемесі туралы білді. «Кинсман», «Калхун», «Эстрелла» және «Диана» кемелері тағы бір рет Байоға кірді, олардан кейін Одақтың көлік кемелері ілесіп келді. Байо қираған қалдықтармен тосылып қалған еді. Одақтың канонерлік кемелері мен құрлықтағы бөлімшелері «Дж. А. Котон» кемесімен және Конфедерацияның мылтық орындарындағы жаяу әскерімен шайқасты. Шайқас барысында «Кинсман» кемесі минаға шағылып, рулін жоғалтты; «Дж. А. Котон» кемесі ауыр зақымданып, экипажы оны жауға түспеу үшін түні бойы өртеп жіберді. Алайда Одақ Тешені ұстай алмады, сондықтан 1863 және 1864 жылдары Теше аймағына тағы екі шабуыл жасау қажет болды. 1930 жылдары Атачафалая өзені бойында бөгеттер салынғаннан кейін Теше және байо бойында орналасқан күріш шаруашылықтары тұщы судың күрт азаюына тап болды. 1976 және 1982 жылдар аралығында АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Атачафалая өзенінен Байо Куртабоға су сору үшін Кротс Спрингс қаласында сорғы станциясын салды. «Teche» атауының этимологиясы белгісіз. Бір гипотеза бойынша, ол «tenche» сөзінен шыққан, бұл Читимаша үндістерінің тілінде «жылан» дегенді білдіреді, бұл байоның жыланның қимылына ұқсайтын иректелген бұрылыстарымен байланысты. Читимаша тайпасы олардың ауылдарына жылан шабуыл жасағанын және оны өлтіру үшін көптеген жауынгерлерге көп жыл уақыт кеткенін айтады. Үлкен денесі шіріген жерде ойыс пайда болды, ол сумен толып, байоға айналды. Басқаша айтқанда, Джордж Р. Стюарт бұл атаудың «деуштің француз тіліне аудармасы болуы мүмкін, аймақтағы неміс отаршылдары өз өзендеріне осылай ат қойған болуы мүмкін» деп мәлімдейді. См. «Allemand» ['неміс'].