Кіріспе
Бұл биохимиктер тізімі. Оған биохимияның дамуына немесе тәжірибесіне үлкен әсер еткен адамдар енуі керек. Олардың зерттеулері немесе қолданбалары негізгі немесе қолданбалы биохимия саласына маңызды үлес қосып отыр.
This is a list of biochemists. It should include those who have been important to the development or practice of biochemistry. Their research or applications have made significant contributions in the area of basic or applied biochemistry.
АБАМ
Джон Джейкоб Абель (1857–1938). Америкалық биохимик және фармаколог. Мичиган университетінде АҚШ-тағы алғашқы фармакология кафедрасын құрып, оған төрағалық етті. Роберт Абельс (1926–2000). Брандейс университетінің американдық биохимигі. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Джон Абельсон (туған 1938). Калифорния технологиялық институтының (Caltech) американдық биологы, биофизика, биохимия және генетика салаларында сарапшы, РНК-ның тігілуі жөніндегі жұмысымен танымал. Гари Аккерс (1939–2011). Вашингтон университетінің (Сент-Луис) американдық биохимия және молекулалық биофизика профессоры, биологиялық макромолекулалардың термодинамикалық байланысын талдау бойынша жұмыс істеген. Гилберт Смитсон Адайр FRS (1896–1979). Кембридж университетінің британдық белок химияшысы, гемоглобинге оттегінің байланысуындағы кооперативтік байланысты алғаш анықтаған. Джулиус Адлер (туған 1930). Висконсин университетінің (Мэдисон) американдық биохимия және генетика профессоры, хемотаксис жөніндегі жұмысымен танымал. Дэвид Агард. Сан-Франциско университетінің биохимия және биофизика профессоры, зерттеулері макромолекулалық құрылым мен функциялардың негізгі принциптерін түсінуге бағытталған. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Натали Ан. Колорадо университетінің (Боулдер) химия және биохимия профессоры, зерттеулері жасуша сигналдарының механизмдерін түсінуге бағытталған, фосфорилдеу және қатерлі ісіктер бойынша мамандықтары бар. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Брюс Альбертс (туған 1938). Сан-Франциско университетінің американдық биохимигі, хромосомалардың репликациясын қамтамасыз ететін белок кешендері бойынша жұмысымен және «Жасуша молекулалық биологиясы» еңбегінің бастапқы авторы ретінде танымал. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Роберт Альберти (1921–2014). Массачусетс технологиялық институтының (MIT) американдық физикалық биохимигі, фермент кинетикасына көптеген үлес қосқан, оның ішінде екі субстратпен реакцияларды ерте зерттеу. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Дарио Алесси (туған 1967). Данди университетінің британдық биохимигі, белок киназалары бойынша жұмыс істеген. Мэри Белл Аллен (1922–1973). Калифорния университетінің (Беркли) американдық ботанигі, хлоропластардың фотосинтездегі рөлін көрсетуімен танымал. Хорхе Альенде (туған 1934). Чили университетінің чилилік биохимигі, ақуыз биосинтезі және трансферт РНК-ның қалай пайда болатынын түсінуге қосқан үлесімен танымал. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Ричард Амасино (туған 1956). Висконсин университетінің (Мэдисон) американдық биохимия және генетика профессоры, вернализацияны зерттейді. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Брюс Эймс (туған 1928). Беркли университетінің биохимигі және микробиологы. Ол мутагендіктің сарапшысы және Эймс тестісін ойлап тапқан. Ұлттық ғылым медалімен марапатталған. Джон Э. Амур (1939–1998). Беркли университетінің британдық биохимигі және зоологы, иіс сезудің стереохимиялық теориясын ұсынған.
John E. Amoore (1939–1998). British biochemist and zoologist at UC Berkeley, who postulated the stereochemical theory of olfaction.
Аңдау
Рудольф Джон Андерсон (1879–1961). Америкалық биохимик, Корнелл университетінің медицина колледжінде докторлық дәрежесін алған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Томас Ф. Андерсон (1911–1991). Пенсильвания университетінің американдық биофизикалық химигі және генетигі, бактериялар мен вирустарды зерттеуде электрондық микроскопияны қолданудың пионері. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Мортимер Луис Ансон (1901–1968). Америкалық биохимик және белок химиясы маманы, алғаш рет белоктың бүктелуінің қайтымды екенін ұсынған. Акира Аримура (1923–2007). Тулан университетінде гормондарды зерттеген жапон биохимигі және эндокринологы. Шай Аркин (1965 ж.т.). Иерусалимдегі Еврей университетінің израильдік биохимигі, трансмембраналық ақуыздардың құрылымдық талдауымен айналысады. Джуди Армитаж FRS (1951 ж.т.). Оксфорд университетінің британдық биохимигі, бактериялардың қозғалысын флагеллілік айналу арқылы зерттеумен шұғылданады. Франсис Арнольд (1956 ж.т.). Калтехтегі американдық биохимик және биохимиялық инженер, ферменттерді жасау үшін бағытталған эволюцияны қолданудың пионері. Химия бойынша Нобель сыйлығы (2018). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Рут Арнон (1933 ж.т.). Вейцман институтының израильдік биохимигі, қатерлі ісікке және гриппке қарсы вакциналарды зерттеумен айналысады. Ол көптік склерозға қарсы «Копаксон» дәрісін әзірлеуге қатысқан. Израиль ғылым және гуманитарлық академиясының президенті. Хелен Асемота. Ямайкадағы Вест-Индия университетінің нигериялық биохимигі, сақтау кезінде ямс түйнектерінің қоңырлануының молекулалық генетикасы мен метаболизмін зерттеген. Гилберт Эшвелл (1916–2014). NIH-дағы американдық биохимик, алғашқы жасуша рецепторын бөліп шығарған. Уильям Астбери FRS (1898–1961). Лидс университетінің Корольдік институтындағы британдық физик және молекулалық биолог, белоктер сияқты биологиялық молекулаларға рентгендік кристаллографияны қолданудың пионері. Дэниел Аткинсон (1921–2024). UCLA-дағы американдық биохимик, энергия зарясы тұжырымымен танымал.
Judy Armitage FRS (b. 1951). British biochemist at Oxford University, working on motion of bacteria by flagellar rotation. Frances Arnold (b. 1956). American biochemist and biochemical engineer at Caltech, pioneer of the use of directed evolution to engineer enzymes. Nobel Prize for Chemistry (2018). Member Natl. Acad. Sci. USA. Ruth Arnon (b. 1933) Israeli biochemist at the Weizmann Institute, who works on researching anti cancer and influenza vaccinations. She participated in developing the multiple sclerosis drug Copaxone. President of the Israel Academy of Sciences and Humanities. Helen Asemota. Nigerian biochemist at the University of the West Indies, Jamaica, who studied the molecular genetics and metabolism of the browning of yam tubers in storage. Gilbert Ashwell (1916–2014). American biochemist at the NIH, who isolated the first cell receptor. William Astbury FRS (1898–1961). British physicist and molecular biologist at the Royal Institution, University of Leeds, a pioneer in applying X ray crystallography to biological molecules such as proteins
Daniel Atkinson (1921–2024). American biochemist at UCLA known for the concept of energy charge
Бағбан
Дэвид Бейкер (туған ж. 1962). Вашингтон университетінің американдық биохимигі және есептеу биологи, ақуыздардың үш өлшемді құрылымын болжау және жобалау әдістерін зерттейді. Таня А. Бейкер. MIT-дегі американдық биохимик, транспозондар мен белоктардың қатуын катализдейтін ферменттерді зерттеді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Клинтон Баллоу (1923–2021). Беркли университетінің американдық биохимигі, зерттеулері көмірсулар метаболизмі мен микробтық жасуша қабырғаларының құрылымына бағытталған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Хорас Баркер (1907–2000). Беркли университетінің американдық биохимигі және микробиологы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Дэвид Бартель. МикроРНА биологиясы бойынша жұмыстарымен танымал MIT-дегі американдық биохимик. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Бонни Баслер (туған ж. 1962). Принстон университетінің американдық молекулалық биологи, кворумдық сезімді зерттеуімен және химиялық сигнал беруді бұзу арқылы антимикробтық терапия ретінде қолдану мүмкіндігімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Филип А. Бичи (туған ж. 1958). Стэнфордтағы американдық биохимик, көпжасушалы эмбриондардың өсуінің молекулалық механизмдерін, әсіресе Hedgehog сигналдық жолының рөлін түсіну бойынша зерттеулерімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джон Беквит (туған ж. 1935). Гарвардтағы американдық микробиолог және генетик, бактериялық генетиканы зерттеуге маңызды үлес қосты. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Лорена С. Биз. Дьюк университетінің биохимигі, ДНК репликациясы және белок пренилдеу ферменттерінің құрылымдық биохимиясымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Гельмут Бейнерт (1913–2007). Висконсин университетінде (Мэдисон) жұмыс істеген неміс текті американдық биохимик, биологиялық жүйелерде электронды парамагниттік резонансты қолданудың пионері және жақтаушысы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Марлин Белфорт (туған ж. 1945). Нью-Йорк штатының денсаулық сақтау департаментіндегі американдық биохимик, бактериофагтардағы өздігінен тігілетін интронның ашылуына қатысты. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Борис Павлович Белоусов (1893–1970). Белоусов-Жаботинский реакциясын ашқан КСРО Денсаулық сақтау министрлігінің химигі және биофизигі. Ленин сыйлығының иегері (1980). Майрон Л. Бендер (1924–1988). Солтүстік-батыс университетінің американдық биохимигі, ферменттер, әсіресе химотрипсин және басқа протеаздардың механизмдерін зерттеуде пионер болды. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Стивен Бенкович (туған ж. 1938). Пенсильвания мемлекеттік университетінің биоорганикалық химигі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Стивен А. Беннер (туған ж. 1954). Флорида университетінің американдық химигі, синтетикалық биология мен палеогенетиканы құрумен, сондай-ақ өмірдің пайда болуын түсінуге үлес қосумен танымал. Пол Берг FRS (шетелдік мүше) (1926–2023). Стэнфордтағы американдық биохимик, рекомбинантты ДНҚ-ның генді тіркеу жұмысындағы пионерлік еңбегімен танымал. 1980 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығын алды. Хелен М. Берман (туған ж. 1943). Рутгерс университетінің американдық биохимигі, нуклеин қышқылы, олардың ақуыздармен өзара әрекеттесуі және коллагеннің құрылымы туралы жұмыстарымен танымал. Клод Бернар (1813–1878). Париж, Франциядағы Collège de France-тағы француз физиологы және дәрігері (алғашқы биохимик). Гомеостаз ұғымын енгізді (бұл атауды Уолтер Кэннон берді). Швед Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Каролин Бертоцци (туған ж. 1966). Химия мен биологияны қамтитын жұмыстарымен танымал американдық химик. 2022 жылы химия саласындағы Нобель сыйлығының иегері.
Paul Berg FRS (foreign member) (1926–2023). American biochemist at Stanford, known for pioneering work involving gene splicing of recombinant DNA. He was awarded the Nobel Prize in Chemistry in 1980. Helen M. Berman (b. 1943). American biochemist at Rutgers University, known for work on nucleic acids, their interactions with proteins, and also the structure of collagen. Claude Bernard (1813–1878). French physiologist and physician (early biochemist) at the Collège de France, Paris. Introduced concept of homeostasis (given that name by Walter Cannon). Foreign member of the Royal Swedish Academy of Sciences. Carolyn Bertozzi (b. 1966). American chemist known for her work spanning chemistry and biology. Nobel Prize in Chemistry, 2022.
БиБО
Клаус Биман (1926–2016). MIT-дегі австриялық химик, "органикалық массалық спектрометрияның әкесі" және тандемдік массалық спектрометрия арқылы ақуыздар тізбегін анықтаудағы үлесі үшін ерекше танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Памела Дж. Бьоркман (1956 ж.т.). Калтехтегі американдық биохимик, вирустық патогендердің иммундық тануын зерттейді. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Конрад Эмиль Блох ФРС (1912–2000). Гарвардтағы американдық биохимик, холестерин және май қышқылдары метаболизмінің механизмі мен реттелуі бойынша жұмыс істеді. 1964 жылғы Физиология немесе Медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. Элкан Блоут (1919–2006). Гарвардтағы американдық биохимик, пептидтердің құрылымы мен конформациясы, соның ішінде циклдік пептидтер бойынша жұмыс істеді. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Дэвид Мервин Блоу ФРС (1931–2004). Лондон Императорлық колледжінің британдық рентген кристаллографы, ақуыз құрылымын зерттеді. Аарон Боданский (1887–1960). Нью-Йорктегі Біріккен аурулар ауруханасындағы орыс текті американдық биохимик, кальций метаболизмі саласында маманданған. Пол Д. Бойер (1918–2018). АТФ синтетазасын зерттеген UCLA-дағы американдық биохимик. 1997 жылғы Химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Бр
Роско Брейди (1923–2016). Неврологиялық аурулар және инсульт жөніндегі ұлттық институттың американдық биохимигі, метаболизмдік ауруларға жауапты көптеген ферменттік ақауларды анықтаған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Герман Брэнсон (1914–1995). Калтех институтында α спиралін ашуға қатысқан американдық физик және биохимик. Сидни Бреннер (1927–2019). Кембридж, кейін Берклидегі Оңтүстік Африка биохимигі, генетикалық код бойынша жұмыстарымен және соңғы кезде Caenorhabditis elegans-ты модельдік организм ретінде орнатуымен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (2002). Кеннет Бреслауэр (1970 жылдан бастап белсенді). Рутгерс университетінің американдық биохимигі (неміс ата-анасынан Швецияда туған), ДНК зақымдануын және жөндеуін зерттеді, соның ішінде кейбір мутациялар жөндеуден қашып, қатерлі ісікке әкелу себептерін анықтады. Бернард Броди (1907–1989). Ұлттық жүрек институтының американдық биохимигі және фармакологы, қазіргі фармакологияның негізін қалаушы саналады. Ол дәрі-дәрмектердің метаболизмін және олардың әсер ету механизмдерін зерттеді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Адриан Джон Браун FRS (1852–1920). Бирмингем университетінде сыра қайнату және малтинг бойынша британдық сарапшы. Ол фермент кинетикасының пионері болды және фермент қанықтығын түсіндіруді ұсынды. Патрик О. Браун (1954 ж.т.). Стэнфордтағы американдық биохимик. Эксперименттік техникадағы көптеген жетістіктерінің ішінде геномдық ұйымдастырудың негізгі принциптерін зерттеу үшін ДНК микромассивтерін пайдаланудың тәжірибелік әдістерін жасады. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Томас Брюис (1925–2019). Санта-Барбара университетінің биоорганикалық химия ғылымының американдық ғалымы, химиялық биология саласындағы пионер зерттеуші. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.
Sydney Brenner (1927–2019). South African biochemist at Cambridge, and later Berkeley, known for work on the genetic code and more recently for establishing Caenorhabditis elegans as a model organism. Nobel prize in Physiology or Medicine (2002)
Kenneth Breslauer (active from 1970). American biochemist at Rutgers University (born in Sweden of German parents), who has studied DNA damage and repair, including why certain mutations escape repair and result in cancer. Bernard Brodie (1907–1989). American biochemist and pharmacologist at the National Heart Institute, regarded as the founder of modern pharmacology. He studied drug metabolism and the mechanisms of drug effects. Member Natl. Acad. Sci. USA. Adrian John Brown FRS (1852–1920). British expert on brewing and malting at the University of Birmingham. He was a pioneer of enzyme kinetics and proposed an explanation of enzyme saturation. Patrick O. Brown (b. 1954). American biochemist at Stanford. Among numerous advances in experimental techniques he has developed experimental methods for using DNA microarrays to investigate the basic principles of genome organization. Member Natl. Acad. Sci. USA. Thomas Bruice (1925–2019). American bioorganic chemist at UC Santa Barbara, pioneering researcher in chemical biology. Member Natl. Acad. Sci. USA.
Бә
Джон Бьюкенен (1917–2007). MIT-тегі американдық биохимик, пуриндердің биосинтезі жөніндегі зерттеулерімен әйгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Эдуард Бухнер (1860–1917). Мюнхен университетінің неміс химигі және физиологы, клеткасыз ашытқы тұнбасы ферментацияны катализдеуге қабілетті екенін көрсету арқылы витализм доктринасын жоққа шығарды. Артур Корнберг бұл жаңалықты биохимияның бастауы деп атады. 1907 жылғы химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Диан Бёрк (1904–1988). Бекітілген азотты зерттеу зертханасының американдық биохимигі, биотиннің бірге ашқан авторы. Ол (Ханс Лайнвейвермен бірге) кинетикадағы екі реципрокалық графиктерді енгізгенімен танымал. Судың фторидтелуіне қарсы белсенді түрде күресті. Роберт Х. Бёррис (1914–2010). Висконсин университетіндегі (Мэдисон) американдық биохимик, азотты бекіту саласындағы ең білікті сарапшы саналады. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Карлос Бустаманте (1951 ж.т.). Беркли университетінің перуаниялық-американдық биофизигі. Жеке молекулалық зерттеулермен, соның ішінде биологиялық құрылымдарды сақтайтын күштерді өлшеу үшін оптикалық қысқыштарды қолданумен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.
Қасқыр
Дэвид С. Кафисо (туған ж. 1952). Вирджиния университетінің американдық биохимигі, мембраналар және мембраналық белоктар зерттеулерімен айналысады. Т. Колин Кэмпбелл (туған ж. 1934). Корнелл университетінің американдық биохимигі, тамақтанудың ұзақ мерзімді денсаулыққа тигізетін әсеріне маманданған. Дэвид Э. Кейн (туған ж. 1944). Браун университетінің американдық биологиялық химигі, табиғи өнімдердің, әсіресе терпеноидтар мен поликетидтердің биосинтезі жөніндегі жұмысымен танымал. Льюис К. Кантли (туған ж. 1949). Гарвард медицина мектебінің американдық жасуша биологы және биохимигі, қатерлі ісік метаболизмін түсінуде маңызды жетістіктерге қол жеткізді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Чарльз Кантор (туған ж. 1942). Бостон университетінің американдық биофизигі, импульстік өрістік гель электрофорезі әдісін жасады және бұрын Адам геномы жобасының директоры болды. Ол Пол Шиммельмен бірге «Биофизикалық химия» кітаптар сериясымен де танымал. Джон Карбон. Санта-Барбара университетінің американдық жасуша биологы, геномдық кітапханалар жасау техникасын әзірлеуімен белгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Х. Э. Картер (1910–2007). Иллинойс университетінің американдық биохимигі, треониннің құрылымын анықтағаны үшін танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Томас Чех (туған ж. 1947). Колорадо университетінің американдық биохимигі, РНК-ның каталитикалық қасиеттерін ашқаны үшін әйгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. 1989 жылы Сидни Альтманмен бірге химия саласындағы Нобель сыйлығын алды. Хауард Седар (туған ж. 1943). Иерусалимдегі Еврей университетінің израиль-американдық биохимигі, ДНК метилирлеуімен айналысады, 1999 жылы Израиль биологиясы сыйлығымен марапатталды. Израиль ғылым және гуманитарлық академиясының мүшесі.
John Carbon. American cellular biologist at UC Santa Barbara, known for development of techniques for making genome libraries. Member Natl. Acad. Sci. USA. H. E. Carter (1910–2007). American biochemist, at the University of Illinois, known for determining the structure of threonine. Member Natl. Acad. Sci. USA. Thomas Cech (b. 1947). American biochemist at the University of Colorado, famous for discovering catalytic properties of RNA. Member Natl. Acad. Sci. USA. Nobel prize in chemistry, along with Sidney Altman, in 1989. Howard Cedar (b. 1943). Israeli American biochemist at the Hebrew University of Jerusalem, working on DNA methylation, awarded the Israel Prize in Biology in 1999. Member of the Israel Academy of Sciences and Humanities.
ССІ
Майкл Чемберлин (туған ж. 1937). Беркли университетінің американдық молекулалық биологы, зерттеулері прокариоттар мен эукариоттардағы ген экспрессиясына бағытталған. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ. Бритон Ченс (1913–2010). Пенсильвания университетінің американдық биохимигі. Ол ферменттердің құрылымы мен функциясын зерттеді және жылдам реакцияларды зерттеу үшін тоқтатылған ағынды спектрофотометрді ойлап тапты. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ. Кристофер Чанг (туған ж. 1974). Беркли университетінің американдық биоанорганикалық химия ғылымының өкілі. Оның зерттеулеріне молекулалық бейнелеу сенсорлары кіреді. Жан Пьер Ченжо (туған ж. 1936). Франция биохимигі және нейробиолог, Коллеж де Франс және Пастер институтында қызмет етеді. Кооперативтіліктің аллостерикалық моделінің авторы, бірақ қазір негізінен нейробиология саласындағы жұмыстарымен танымал. Эммет Чаппель (1925–2019). АТФ-ны анықтау әдісін әзірлеу үшін биолюминесценцияны қолданғаны үшін танымал, НАСА-дағы американдық биохимик. Эрвин Шаргафф (1905–2002). Колумбия университетіндегі австриялық-американдық биохимик, Шаргафф ережелерімен танымал. Оның бірінші ережесіне сәйкес ДНК-дағы гуанин бірліктерінің саны цитозин бірліктеріне тең, ал аденин бірліктерінің саны тимин бірліктеріне тең. Эммануэль Шарпентье (туған ж. 1968). Франция микробиологы, генетигі және биохимигі. Ол (Дженнифер Доднамен бірге) CRISPR технологиясы арқылы геномды өңдеуді ашты. 2020 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын алды. Natl. Ғылым академиясының шетелдік мүшесі, АҚШ. Марта Чейз (1927–2003). Колд Спринг Харбор зертханасындағы американдық генетик, Герши–Чейз экспериментімен танымал, ол генетикалық ақпараттың ДНК арқылы сақталатынын және берілетінін көрсетті, ақуыз емес. Чжицзян Джеймс Чен (туған ж. 1966). Техас университетінің Оңтүстік-Батыс медициналық орталығындағы қытайлық-американдық биохимик, нуклеин қышқылының жасуша ішінде туа біткен және аутоиммундық реакцияларды тудыратын механизмдерін ашқанымен танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ. Альберт Чибналл FRS (1894–1988), британдық биохимик, өсімдіктердің азот метаболизмі бойынша жұмыстарымен танымал. Рут Чике Эриссманн (1954–2015), швейцариялық биохимик және жасушалық биолог, жасуша матрицасындағы өзара әрекеттесулерді зерттеген. Сайрус Шотия FRS (1942–2019). Кембридж университетіндегі британдық биохимик, ақуыз құрылымын зерттеумен танымал. Гилберт Чу (туған ж. 1946). Стэнфорд университетіндегі американдық биохимик, жасушалардың радиациялық зақымдануға қалай жауап беретінін зерттеумен танымал. Джордж М. Черч (туған ж. 1954). Гарвард және МТИ-дегі американдық генетик, жеке геномика және синтетикалық биологияны дамытумен танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ. Аарон Сичановер (туған ж. 1947). Израильдің Хайфа қаласындағы Технион университетінің биохимигі, ақуыз айналымы бойынша жұмыстарымен танымал. 2004 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын алды. Natl. Ғылым академиясының шетелдік мүшесі, АҚШ. Джейн Кларк (туған ж. 1950). Кембридж университетіндегі биохимик, ақуыздардың бүктелуі және құрастырылуы бойынша жұмыстарымен танымал. Стивен Кларк (туған ж. 1949). Калифорния университетіндегі американдық биохимик, молекулалық зақымдану және молекулалық жөндеу механизмдері бойынша жұмыстарымен танымал. У. Уоллес Клеленд (1930–2013). Висконсин университетіндегі (Мэдисон) американдық биохимик, фермент кинетикасы және механизмі бойынша жұмыстарымен танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ. Г. Мариус Клор FRS (туған ж. 1955). Британдық-американдық биохимик, NIH, ядролық магниттік резонанс спектроскопиясы арқылы ақуыз және нуклеин қышқылының құрылымын анықтау бойынша жұмыс істеген. Natl. Ғылым академиясының мүшесі, АҚШ.
Martha Chase (1927–2003). American geneticist at Cold Spring Harbor Laboratory, famous for the Hershey–Chase experiment, which indicated that genetic information is held and transmitted by DNA, not by protein. Zhijian James Chen (b. 1966). Chinese American biochemist at the University of Texas Southwestern Medical Center, known discovering mechanisms by which nucleic acids trigger innate and autoimmune responses from the interior of a cell. Member Natl. Acad. Sci. USA. Albert Chibnall FRS (1894–1988), British biochemist known for his work on the nitrogen metabolism of plants. Ruth Chiquet Ehrismann (1954 – 2015), Swiss biochemist and cell biologist working on interactions in the extracellular matrix. Cyrus Chothia FRS (1942–2019). British biochemist at Cambridge known for work on protein structure. Gilbert Chu (b. 1946). American biochemist at Stanford, known for investigating how cells react to DNA damage from radiation. George M. Church (b. 1954). American geneticist at Harvard and MIT, known for pioneering personal genomics and synthetic biology. Member Natl. Acad. Sci. USA. Aaron Ciechanover (b. 1947). Israeli biochemist at the Technion, Haifa, known for work on protein turnover. Nobel Prize for Chemistry in 2004. Foreign associate Natl. Acad. Sci. USA. Jane Clarke (b. 1950). Biochemist at Cambridge known for work on folding and assembly of proteins. Steven Clarke (b. 1949). American biochemist at UCLA, known for work on molecular damage and molecular repair mechanisms. W. Wallace Cleland (1930–2013). American biochemist at the University of Wisconsin–Madison known for work on enzyme kinetics and mechanism. Member Natl. Acad. Sci. USA. G. Marius Clore FRS (b. 1955). British American biochemist at the NIH known for work in protein and nucleic acid structure determination by nuclear magnetic resonance spectroscopy. Member Natl. Acad. Sci. USA.
ҚОҚ
Филип Коэн FRS (туған жылы: 1945). Данди университетінде негізінен белоктың фосфорилирленуі және убиквитинирленуі жөніндегі жұмыстарымен танымал. Стенли Коэн (1922–2020). Вандербильт университетінің американдық биохимигі. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1986). Эдвин Джозеф Коэн (1892–1953). Гарвард университетінің американдық белок химияшысы, қан және белоктың физикалық химиясы туралы зерттеулерімен танымал. Джон Эдсоллмен бірге «Белоктар, аминқышқылы және пептидтер» атты өте ықпалды кітаптың авторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Милдред Коэн (1913–2009). Пенсильвания университетінің американдық биохимигі, ферменттік реакцияларды зерттеу үшін ядролық магниттік резонанстың қолданылуының пионері. Уолдо Коэн (1910–1999). Оук Ридж ұлттық зертханасының американдық биохимигі, изотоптарды бөлу әдістерін жасауымен танымал. Линда Колумбус (2002 жылдан бері жұмыс істейді). Вирджиния университетінің американдық химигі, мембраналық белоктар бойынша жұмыстарымен танымал. Сидни Коловик (1916–1985). Вандербильт университетінің американдық биохимигі және «Энзимология әдістері» журналының негізін қалаушы редакторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Майор Дж. Кун (1921–2018). Мичиган университетінің (Энн Арбор) американдық биохимигі, 3-гидрокси-3-метилглутарил-КоА-ны ашқан. Роберт Кори (1897–1971). Калтехтегі американдық белок химияшысы, α спиралі және β қабаты бойынша Лайнус Полингпен жұмысымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Карл Фердинанд Кори (1896–1984). Вашингтон университеті мен Альберт Эйнштейн медицина колледжінің американдық биохимигі, гликогенді зерттеген. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1947). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Герти Кори (1896–1957). Вашингтон университетінің американдық биохимигі, гликогенді зерттеулерімен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1947). Атель Корниш Боуден (туған жылы: 1943). Марсельдегі CNRS-тегі британдық энзимологы. Ол метаболикалық бақылау талдауын дамытуға үлес қосты және «Фермент кинетикасының негіздері» кітабының авторы. Питер Ковени (туған жылы: 1958). Лондон университетінің колледжі, Амстердам және Йель университеттеріндегі британдық есептеу молекулалық биология маманы. Николас Р. Коцарелли (1938–2006). Берклидегі Калифорния университетінің американдық биохимигі және Ұлттық ғылым академиясының бұрынғы бас редакторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джеральд Крэбтри (туған жылы: 1946). Стэнфордтағы американдық биохимик, Ca2+ кальцинеурин-NFAT сигналдық жолын анықтағанымен, биологиялық процестерді реттеу үшін синтетикалық лигандтарды әзірлеуде пионер болғанымен танымал. Роберт К. Крейн (1919–2010). Нью-Джерси медицина және стоматология университетінің американдық биохимигі, натрий-глюкоза котранспортын ашқанымен танымал. Фрэнсис Крик FRS (1916–2004). Кембридж университеті мен Солк институтының британдық молекулалық биологы және нейробиологы, ДНҚ-ның қос спиральді құрылымын ұсынғанымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Педро Куатрекасас (туған жылы: 1936). Сан-Диего университетінің американдық биохимигі, аффиниттік хроматографияны жасауымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Ричард Д. Каммингс. Гарвардтағы американдық биолог, гликоконъюгаттардың биосинтезі жолдары мен адам және жануарлар ауруларында биосинтездегі өзгерістерді зерттеуімен танымал.
Әке
Валери Даггет. Вашингтон университетінің американдық протеин химигі, ақуыздар және басқа да биомолекулалардың молекулалық динамикасын модельдеумен танымал. Джон Колл Далтон (1825–1889). Нью-Йорк қалалық денсаулық сақтау басқармасының американдық физиологы, мидың егжей-тегжейлі және дәл суреттерімен танымал. Джон В. Дейли (1933–2008). NIH-дегі американдық биохимик, негізінен алкалоидтарды зерттеген. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Мари Мейнард Дейли (1921–2003). Альберт Эйнштейн медицина колледжінің американдық биохимигі, гистондар химиясын, ақуыз синтезін, холестерин мен гипертония арасындағы байланысты және бұлшықет жасушаларының креатин сіңіруін зерттеді. Кит Далзиел ФРС (1921–1994). Оксфорд университетінің британдық биохимигі, екі субстратты энзим катализдейтін реакциялардың кинетикасын талдаудағы пионер. Карл Петер Хенрик Дам (1895–1976). Копенгаген университетінің даниялық биохимигі және физиологы, К витаминін және оның адам физиологиясындағы рөлін ашқан. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1943). Маргарита Дэвис (1887–1967). Висконсин университетінің американдық биохимигі, А және В витаминдерін бірге ашқан. Рональд В. Дэвис (1941 ж.т.). Стэнфордтағы американдық биохимик және генетик, геномикадағы жаңа технологияларды әзірлеуімен танымал. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Жан Доссет (1916–2009). INSERM-дегі француз иммунологы, негізгі гистоқонфликтілік кешенді зерттеген. Физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1980). Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Француз ғылым академиясының мүшесі. Маргарет Оукли Дейхофф (1925–1983). Джорджтаун университетінің американдық биохимигі, биоинформатика саласындағы пионер.
Ronald W. Davis (b. 1941). American biochemist and geneticist at Stanford, known for developing new technologies in genomics. Member Natl. Acad. Sci. USA. Jean Dausset (1916–2009). French immunologist at INSERM who worked on the major histocompatibility complex. Nobel Prize in Physiology and Medicine (1980). Member Natl. Acad. Sci. USA. Member of the French Academy of Science
Margaret Oakley Dayhoff (1925–1983). American biochemist at Georgetown University, pioneer in bioinformatics.
ДеДи
Кристиан де Дюве FRS (шетелдік мүше) (1917–2013). Бельгиялық цитолог және Лювен католикалық университетінің биохимігі, пероксисомалар мен лизосомаларды ашқанымен белгілі. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1974). Шетелдік мүше Natl. Ғылым академиясы. АҚШ. Майкл У. Дим. Эволюция, иммунология және материалдар саласындағы жұмысымен танымал Райс университетінің американдық биохимигі және генетикалық инженері. Уильям Деградо (туған 1955). Ақуызды жобалау, пептидомиметика синтезі және мембраналық белсенді пептидтер мен ақуыздарды сипаттаумен танымал Сан-Франциско университетінің американдық фармацевтикалық химигі. Natl. Ғылым академиясының мүшесі. АҚШ. Макс Дельбрюк FRS (1906–1981). Калтехтегі неміс-американдық биофизик. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1969). Natl. Ғылым академиясының мүшесі. АҚШ. Гектор ДеЛука (туған 1930). Витамин D бойынша жұмысымен танымал Висконсин университетінің американдық биохимигі. Natl. Ғылым академиясының мүшесі. АҚШ. Пьер Де Мейтс (туған 1944). Пептид гормондарының гормон рецепторларымен өзара әрекеттесуі және диабеттің физиопатогенезін зерттеуімен танымал Бельгиялық дәрігер және Лювен католикалық университетінің биохимигі. Вилли Гловер Денис (1879–1929). Клиникалық химия және биологиялық сұйықтықтардағы ақуызды өлшеу саласындағы пионер, Тулан университетінің американдық биохимигі. Захария Дише (1895–1988). Кері байланыс тежелуі арқылы метаболизмді реттеуді ашқан украиндық еврей тегінің американдық биохимигі. Генри Беркли Франкс (Хал) Диксон (1928–2008). Кембридж университетінің британдық ферменттанушысы. Малкольм Диксон FRS (1899–1985). Фермент құрылымы, кинетикасы және қасиеттерін зерттеген Кембридж университетінің британдық биохимигі. Оның "Энзимдер" кітабы (Эдвин К. Уэббпен бірге) үлкен әсер етті.
ДоДу
Эдвард Адельберт Дойзи (1893–1986). Сент-Луис университетінің американдық биохимигі, К витаминін ашқанымен белгілі. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1943). Форд Дулиттл (1942 ж.т.). Дальхаузи университетінің американдық биохимигі, цианобактериялар және жалпы биохимиялық эволюцияны зерттеуге қосқан үлесімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джонатан Дордик (1959 ж.т.). Ренсселер политехникалық институтының американдық биохимиялық инженеры, экстремалды жағдайларда ферменттік катализді әзірлеуімен белгілі. Ральф Дорфман (1911–1985). Стэнфордтағы американдық биохимик, қатерлі ісік және ревматоидты артритті емдеу әдістерімен танымал. Дженифер Додна (1964 ж.т.). Калифорния университеті Берклидегі американдық биохимик, CRISPR арқылы геномды өңдеумен белгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Химия бойынша Нобель сыйлығы, 2020 жыл. Александр Даунс (1909–1997). Рочестер университетінің американдық белок химияшысы, генетикалық код бойынша алғашқы жұмыстарда белсенді болды, оны үштік негізде деп ұсынғандардың бірі. Гидеон Дрейфус. Пенсильвания университетінің американдық биохимигі және биофизигі, кодтамайтын РНК және РНК-мен өзара әрекеттесетін ақуыздардың функциясы және биогенезімен айналысады. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джек Сесил Драммонд FRS (1891–1952). Лондон университетінің биохимигі, А витаминін бөліп шығаруымен және соғыс кезінде тамақтану жөніндегі кеңесшісі ретінде танымал. Францияда әйелі мен қызымен бірге қаныпешене өлтірілді. Винсент дю Виньё (1901–1978). Окситоцинмен жұмысымен танымал американдық биохимик. Химия бойынша Нобель сыйлығы.
Jennifer Doudna (b. 1964). American biochemist at UC Berkeley, known for CRISPR mediated genome editing. Member Natl. Acad. Sci. USA. Nobel Prize in Chemistry, 2020. Alexander Dounce (1909–1997). American protein chemist at the University of Rochester, active in early work on the genetic code, one of the first to suggest that it was triplet based. Gideon Dreyfuss. American biochemist and biophysicist at the University of Pennsylvania, concerned with the function and biogenesis of non coding RNA and the proteins that interact with RNA. Member Natl. Acad. Sci. USA. Jack Cecil Drummond FRS (1891–1952). British biochemist at University College London, known for the isolation of Vitamin A, and wartime advisor on nutrition. Murdered in France, with his wife and daughter. Vincent du Vigneaud (1901–1978). American biochemist known for work on oxytocin. Nobel Prize in Chemistry.
Е
Сэцуро Эбаси (1922–2006 жж.). Токио университетінің жапондық биохимигі, тропонинды ашқан. Ричард Х. Эбрайт (1959 ж.т.). Ратгерс университетінің американдық молекулалық биологы, ақуыздық ДНК өзара әрекеттесуі, транскрипцияның аспектілері және антибактериялық препараттарды ашу жұмыстарымен танымал. Джон Тилстон Эдсалл (1902–2002). Гарвард университетінің американдық белок химияшысы, белоктарды зерттеуде зор ықпал еткен және "Белоктар, аминқышқылы мен пептидтер" кітабының авторы (Эдвин Конмен бірге). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Константин Ефетов (1958 ж.т.). Қырым мемлекеттік медицина университетінің украиндық биохимигі, молекулалық иммунология, эволюциялық биология және биосистематика саласындағы еңбектерімен танымал. Гертруда Б. Элион (1918–1999). Дьюк университетінің американдық биохимигі және фармакологы, жаңа препараттарды ашу үшін рационалды препарат дизайнын қолданғанымен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1988). Конрад Элвехем (1901–1962). Висконсин университетінің американдық биохимигі және диетологы, никотин қышқылы мен никотинамидті анықтағаны үшін белгілі. Глэдис Андерсон Эмерсон (1903–1984). UCLA-дағы американдық тарихшы, биохимик және диетолог, таза түрінде Е витаминін алғаш рет бөліп шығарған. Акира Эндо (1933 ж.т.). Токио ауыл шаруашылығы және технология университетінің жапондық биохимигі. Оның саңырауқұлақтар мен холестерин биосинтезі арасындағы байланысты зерттеуі статин препараттарын жасауға әкелді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Дональд Энгельман (1941 ж.т.). Йель университетінің американдық биохимигі, жаңа қатерлі ісік препараттары мен емдеу әдістерін жасауға қатысқан. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Ларс Эрнстер (1920–1998; түпнұсқа аты Эрнстер Ласло). Стокгольмдегі швед биохимигі, венгр тегінен. Нобель қоры басқармасының мүшесі (1977–1988). Митохондриялар және энергия алмасу бойынша жұмыстарымен танымал. Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі. Ерл Эванс (1910–1999). Чикаго университетінің американдық биохимигі, радиобиология және басқа да салалардағы техникаларды әзірлеуімен танымал.
Lars Ernster (1920–1998; original name Ernster László). Swedish biochemist at Stockholm, of Hungarian origin. Member of the Board of the Nobel Foundation (1977–1988). Known for work on mitochondria and energy transduction. Member of the Royal Swedish Academy of Sciences. Earl Evans (1910–1999). American biochemist at the University of Chicago known for developing techniques in radiobiology and other fields.
ФАФИ
Леоне Н. Фаррелл (1904–1986). Канадалық биохимик және микробиолог, Коннаут зертханасында (Торонто) полиомиелит вакцинасын жасауға жеткілікті мөлшерде тірі вирусты бөліп алудың жолын тапқан. Ричард Д. Файнман (1940 ж. т.). Американдық биохимик және SUNY Downstate Medical Center медициналық зерттеушісі, Аткинс диетасы және термодинамиканы тамақтануға қолдану жөніндегі зерттеулерімен танымал. Дэвид Сидни Файнгольд (1922–2019). Питтсбург университетінің американдық биохимигі, көмірсулар туралы зерттеулерімен белгілі. Дэвид Фелл (1947 ж. т.). Оксфорд Брукс университетінің британдық биохимигі, жүйелік биологияның дамуына үлес қосып, "Метаболизмді бақылауға үйрену" кітабының авторы. Джон Д. Ферри (1912–2002). Висконсин университетіндегі (Мэдисон) канадалық-американдық биохимик, қан плазмасынан хирургиялық өнімдерді жасаумен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Алан Фершт FRS (1943 ж. т.). Кембридж университетінің британдық химигі және биохимигі, фермент кинетикасы және белоктардың бүктелуімен белгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік серіктесі. Эдмонд Х. Фишер FRS (шет елдік мүше) (1920–2021). Вашингтон университетінің швейцариялық-американдық биохимигі, белок киназалары мен фосфатазаларымен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1992). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.
Флюф
Луис Б. Флекснер (1902–1996). Пенсильвания университетінің американдық биохимигі, есте сақтау және мидың биохимиялық функцияларын зерттеген. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Отто Фолин (1867–1934). Гарвардтағы швед-американдық химик, ақуызсыз қан сүзгілерінің құрамын анықтау әдістерін жасауымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Карл Август Фолкерс (1906–1997). Merck компаниясының американдық биохимигі, катомицин және циклосерин антибиотиктерін зерттеумен белгілі. Ивар Асбьорн Фёллинг (1888–1973). Норвегиялық биохимик және генетик, алғаш рет фенилкетонурияны сипаттаған. Сидни У. Фокс (1912–1998). Майами университетінің американдық биохимигі, абиотикалық жағдайларда аминқышқылдарын өндіру бойынша жұмыс істеген. Хайнц Френкель Конрат (1910–1999). Беркли университетінің неміс-американдық биохимигі, темекі мозаикасы вирусы сияқты вирустарды зерттеумен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Розалинд Франклин (1920–1958). Лондонның Кингс және Биркбек колледждеріндегі британдық рентген кристаллографы, ДНК құрылымын зерттеген. Перри А. Фрей (1935 ж.т.). Висконсин университетінің американдық биохимигі, фермент механизмдері бойынша жұмысымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Ирвин Фридович (1929–2019). Дьюк университетінің американдық биохимигі, супероксид дисмутазасын ашқан және оның механизмдерін, сондай-ақ супероксидтің уыттылығын зерттеген. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джозеф С. Фрутон (1912–2007). Рокфеллер институтындағы поляк-американдық биохимик. Ол протеазалар бойынша жұмыс істеді, бірақ әйелі София Симмондспен бірге жазған "Жалпы биохимия" атты ықпалды кітабы және биохимия тарихы бойынша кейінгі жұмыстары үшін танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Казимеж Функ (1884–1967). Пастер институтының поляк-американдық биохимигі, В3 витаминін (ниацин) ашқан. Роберт Ф. Фурчгот (1916–2009). Нью-Йорк штаты университетінің американдық биохимигі, азот оксидінің биологиялық рөлін ашқаны үшін белгілі. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1998). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.
Perry A. Frey (b. 1935). American biochemist at the University of Wisconsin known for work on enzyme mechanisms. Member Natl. Acad. Sci. USA. Irwin Fridovich (1929–2019). American biochemist at Duke University, who discovered superoxide dismutase and studied its mechanisms and superoxide toxicity. Member Natl. Acad. Sci. USA. Joseph S. Fruton (1912–2007). Polish American biochemist at the Rockefeller Institute. He worked on proteases, but is best known for his influential book General Biochemistry, written with his wife Sofia Simmonds, and for later work on the history of biochemistry. Member Natl. Acad. Sci. USA. Kazimierz Funk (1884–1967). Polish American biochemist at the Pasteur Institute, discoverer of vitamin B3 (niacin). Robert F. Furchgott (1916–2009). American biochemist at the State University of New York known for discovering the biological roles of nitric oxide. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1998). Member Natl. Acad. Sci. USA.
Гаго
Элмер Л. Гаден (1923–2012). Вирджиния университетінің американдық биохимиялық инженеры, биохимиялық инженерияның әкесі ретінде танымал. Майкл Х. Гелб (ту. 1957). Вашингтон университетінің американдық биохимигі, биомедициналық маңызы бар ферменттік процестерді зерттейді. Сюзан Герби (ту. 1944). Браун университетінің американдық биохимигі, РНҚ және ДНҚ бойынша жұмыс істейді. Джонатан Гершензон (ту. 1955). Дженадағы Макс Планк химиялық экология институтының американдық биохимигі, өсімдіктердің екіншілік метаболиттерінің биохимиясы бойынша жұмысымен танымал. Квентин Гибсон FRS (1918–2011). Шеффилдте, кейін Корнеллде жұмыс істеген британдық-американдық биохимик, гема ақуыздарымен айналысқан. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Уолтер Гилберт FRS (шетелдік мүше) (ту. 1932). Гарвардтағы американдық биохимик, ДНК тізбектеу бойынша жұмысы үшін Химия бойынша Нобель сыйлығын алған (1980). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Х. Бентли Гласс (1906–2005). Нью-Йорк штатының Стони Брук қаласындағы мемлекеттік университетінің американдық биохимигі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джозеф Л. Голдштейн (ту. 1940). Техас университетінің американдық биохимигі, холестерин зерттеулері үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алған (1985). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Юджин Голдвассер (1922–2010). Чикаго университетінің американдық биохимигі, эритропоэтин гормонын анықтағанымен танымал. Майкл М. Готсман (ту. 1946). NIH-тің американдық биохимигі, оның жетістіктерінің арасында P гликопротеинінің ашылуы бар. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі.
Joseph L. Goldstein (b. 1940). American biochemist at the University of Texas, awarded the Nobel Prize in Physiology or Medicine (1985) for studies of cholesterol. Member Natl. Acad. Sci. USA. Eugene Goldwasser (1922–2010). American biochemist at the University of Chicago, known for identifying the hormone erythropoietin. Michael M. Gottesman (b. 1946). American biochemist at the NIH, whose achievements includes the discovery of P glycoprotein. Member Natl. Acad. Sci. USA.
ГГу
Сэм Граник (1909–1977). Рокфеллер университетінің американдық биохимигі, ферритин және темір метаболизмін зерттеуімен белгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Дэвид Э. Грин (1910–1983). Висконсин университетінің американдық биохимигі, окисдану фосфорилирлеуіне қатысқан ферменттерді зерттеудегі пионер. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Роуэна Грин Мэтьюс (туған 1938). Мичиган университеті Энн-Арбордың американдық биохимигі, ферменттердің, әсіресе фолий қышқылы мен кобаламиннің органикалық кофакторларының рөлі бойынша жұмыс істейді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Льюис Джоэл Грин (туған 1934), Сан-Паулу университетінің американдық бразилиялық биохимигі, белок химиясын зерттеуімен танымал. Фредерик Гриффит (1877–1941). ДНҚ тұқым қуалау ақпаратын тасиды екенін ашқан британдық бактериолог, денсаулық сақтау министрлігінің патологиялық зертханасында жұмыс істеген. Франсуа Грос (1925–2022). Француз биологы және француз ғылым академиясындағы жасушалық биохимияның пионері. Кун Лян Гуан (туған 1963). Мичиган университетінің қытай-американдық биохимигі, гендік реттеу саласында жұмыс істейді. Ф. Петер Гуенгерих (туған 1949). Вандербильт университетінің биохимигі және токсикологы, цитохром P450, ДНҚ зақымдануы және канцерогенез, сондай-ақ дәрі-дәрмектердің метаболизмі бойынша зерттеулер жүргізеді. Ескерту: Оның жеке Wikipedia беті ақпаратты емес. Ирвин Гунсалус (1912–2008). Иллинойс университетінің американдық биохимигі, липо қышқылын ашқан. Ол Роджер И. Станиермен бірлесіп, өте ықпалды бес томдық «Бактериялар: құрылым және функция туралы трактат» еңбегін жазған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Герберт Гутфреунд ФРС (1921–2021). Бристольдегі австриялық-британдық биохимик, фермент кинетикасы және жылдам реакцияларды зерттеу әдістерін әзірлеуімен белгілі.
Қалай ойлайсыз ?
Джеймс Хабер (туған ж. 1943). Брандейс университетінің американдық молекулалық биологы, ДНК жөндеу саласындағы жаңалықтарымен танымал. Ұлттық академиясының мүшесі. АҚШ. Дж. Б. С. Холдейн (Джон Бурдон Сандерсон Холдейн, 1892–1964 жж.). Британдық (кейіннен үнді) генетик, биохимик (ферменттерді зерттеу) және статистик, Лондон университетінің колледжінде және өмірінің соңында Үндістан статистика институтында жұмыс істеген. Ғылымға қосқан үлесінен бөлек, ол саяси белсенділігімен және Daily Worker газетіне жазған көптеген мақалаларымен де танымал. Гордон Хаммес (туған ж. 1934). Корнелл және Дьюк университеттеріндегі американдық биохимик, ферменттердің механизмдері мен кинетикасы бойынша жұмыстарымен белгілі. Ұлттық академиясының мүшесі. АҚШ. Филип Хэндлер (1917–1981). Америкалық диетолог және биохимик, никотин қышқылының жетіспеушілігін түсінуі және триптофан мен никотин қышқылының арақатынасын ашуымен танымал. Дьюк университетінде жұмыс істеп, кейін Ұлттық академиясының президенті болды. АҚШ. Жан Хансон (1919–1973 жж.). Массачусетс технология институтының британдық биофизигі және зоологы, бұлшықеттерді зерттеуге қосқан үлесімен танымал. Артур Харден FRS (1865–1940). Листер институтының британдық биохимигі, қанттың және ферменттік ферменттердің ашытуы бойынша жұмыстарымен белгілі. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1929). Грейм Харди FRS (туған ж. 1950), Дунди университетінің британдық биохимигі, АМФ-активті протеинкиназа бойынша жұмысымен танымал. Брайан С. Хартли FRS (1926–2021). Лондон Императорлық колледжінің британдық биохимигі. Химотрипсин және басқа протеолитикалық ферменттерді зерттеуімен белгілі. Гамильтон Хартридж FRS (1886–1976). Британдық көз физиологы, биохимияда жылдам реакцияларды бақылау үшін үздіксіз ағын әдісімен танымал. Рейнхарт Генрих (1946–2006 жж.). Берлиннің Гумбольдт университетінің неміс биофизигі, метаболикалық бақылау талдауының пайда болуы мен дамуы үшін белгілі. Макс Хений (1859–1935). Даниялық-американдық биохимик, ашыту процестеріне маманданған. Чикагодағы Американдық сыра жасау академиясын құрған. Виктор Анри (1872–1940 жж.). Лиеж университетіндегі орыс текті француз физикалық химигі. Ферменттердің қасиеттерін зерттеуде физикалық химия идеяларын алғаш қолданған. Аврам Хершко (туған ж. 1937, Херско Ференц ретінде). Техниондағы (Хайфа) венгр-израильдік биохимик, убиквитинге байланысты ақуыздың ыдырауын ашқаны үшін танымал. Химия бойынша Нобель сыйлығы (2004). Ұлттық академиясының шетелдік мүшесі. АҚШ.
Jean Hanson (1919–1973). British biophysicist and zoologist at Massachusetts Institute of Technology known for her contributions to muscle research. Arthur Harden FRS (1865–1940). British biochemist at the Lister Institute, known for work on the fermentation of sugar and fermentative enzymes. Nobel Prize in Chemistry (1929). Grahame Hardie FRS (b. 1950), British biochemist at the University of Dundee, known for work on AMP activated protein kinase. Brian S. Hartley FRS (1926–2021). British biochemist at Imperial College London. Known for studies on chymotrypsin and other proteolytic enzymes. Hamilton Hartridge FRS (1886–1976). British eye physiologist known in biochemistry for the continuous flow method for following fast reactions. Reinhart Heinrich (1946–2006). German biophysicist at the Humboldt University of Berlin, noted for the origin and development of metabolic control analysis. Max Henius (1859–1935). Danish American biochemist who specialized in fermentation processes. Founder of the Chicago based American Brewing Academy. Victor Henri (1872–1940). French physical chemist of Russian parents at the University of Liège. He was the first to apply ideas of physical chemistry to the properties of enzymes. Avram Hershko (b. 1937 as Herskó Ferenc). Hungarian Israeli biochemist at the Technion (Haifa), known for the discovery of ubiquitin mediated protein degradation. Nobel Prize in Chemistry (2004). Foreign associate Natl. Acad. Sci. USA.
Қош келдіңіз
Арчибальд Вивиан Хилл ФРС (1886–1977). Лондон университетінің колледжіндегі британдық ақуыз биофизигі, негізінен бұлшықет биохимиясы бойынша жұмыс істегенімен, сонымен қатар ақуыздың кооперативтілігін сандық бағалау үшін әлі де кеңінен қолданылатын Хилл теңдеуімен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1922). Робин Хилл ФРС (1899–1991). Кембридж университетінің британдық өсімдік биохимигі, фотосинтездің Хилл реакциясын көрсетті. Дороти Ходжкин ФРС (1910–1994). Оксфорд университетінің британдық рентген кристаллографы, ақуыз кристаллографиясының негізін қалаушы. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (1964). Ян Хендрик С. Хофмейр (ту. 1953). Стелленбош университетінің Оңтүстік Африка биохимигі, метаболикалық бақылау талдауы саласында белсенді. Фредерик Гоуленд Хопкинс ФРС (президент) (1861–1947). Кембридж университетінің британдық биохимигі, триптофанды ашқан және витаминдерді зерттеген. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1929). Бернард Хорекер (1914–2010). Корнелл университетінің американдық биохимигі, пентоза фосфат жолының анықталуымен танымал. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Уэйн Л. Хаббелл (ту. 1943). UCLA-дағы американдық биохимик, сайтқа бағытталған спиндік таңбалаудың негізін қалаушы. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Хью Хаксли (1924–2013). Лондон университетінің және Брандейс университетінің британдық молекулалық биологы, бұлшықет қозғалысының негізгі қағидасын ашқанымен әйгілі.
Jan Hendrik S. Hofmeyr (b. 1953). South African biochemist at the University of Stellenbosch active in metabolic control analysis. Frederick Gowland Hopkins FRS (President) (1861–1947). British biochemist at Cambridge Universitywho discovered tryptophan and worked on vitamins. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1929)
Bernard Horecker (1914–2010). American biochemist at Cornell University known for elucidation of the pentose phosphate pathway. Member Natl. Acad. Sci. USA. Wayne L. Hubbell (b. 1943). American biochemist at UCLA, pioneer of site directed spin labelling. Member Natl. Acad. Sci. USA. Hugh Huxley (1924–2013). British molecular biologist at University College London and Brandeis University noted for discovery the underlying principle of muscle movement.
Мен
Харви Итано (1920–2010 жж.). АҚШ-тың Сан-Диего қаласындағы Калифорния университетіндегі биохимик, серпалы жасушалы анемияның молекулалық негіздерін зерттеуімен ең белгілі. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Ж
Софи Э. Джексон (1991 жылдан бері белсенді). Кембридж университетінің биохимигі, ақуыздың қалыптасуы жөніндегі еңбектерімен танымал. Алек Джеффрис FRS (1950 ж. т.) Британдық биохимик және Лестер университетінің генетигі, генетикалық саусақ іздерін табуымен белгілі. Уильям Дженкс FRS (шетелдік мүше) (1927–2007). Брандейс университетінің американдық биохимигі, фермент катализдейтін реакцияларға химиялық механизмдерді қолдануымен және «Химиядағы және ферменттанудағы катализ» атты көрнекті кітабымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Томас Х. Жукс (1906–1999). Беркли университетінің британдық-американдық биологы, тамақтану және молекулалық эволюция саласындағы еңбектерімен танымал. Ол жалған ғылымды әшкерелеуде өте белсенді болды.
Қаке
Хенрик Кацсер ФРСЭ (1918–1995). Ұлыбританиялық генетик және биохимик, Эдинбургте метаболикалық бақылау талдауының негізін қалаушы. Эмиль Т. Кайзер (1938–1988). Венгрияда туған, Чикаго университетінің американдық белок химияшысы, ферменттерді модификациялау жөніндегі еңбектерімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Герман Калкар (1908–1991). Нью-Йорк қоғамдық денсаулық сақтау зерттеу институтының даниялық биохимигі, жасуша тынысы, нуклеотид метаболизмі және галактоза метаболизмі саласында жұмыс істеді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Нейтан О. Каплан (1917–1986). UC San Diego-дағы энзимолог, «Methods in Enzymology» журналының негізін қалаушы редакторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Сер Бернард Кац FRS (1911–2003). Немец-британдық нейробиолог және биофизик, Лондон университетінің колледжінде қызмет еткен. Жүйке биохимиясы және эпифиз безі жөніндегі еңбектері үшін Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (1970). Стюарт Алан Кауффман (1939 ж.т.). Американдық теориялық биолог, күрделі жүйелер бойынша сарапшы, қазір Пенсильвания университетінде. Канада Корольдік қоғамының мүшесі. Дуглас Келл (1953 ж.т.). Манчестер университетінің британдық биохимигі, функционалды геномика, метаболомика және ашытқы геномы бойынша зерттеулерімен танымал. Джон Кендрю FRS (1917–1997). Гейдельбергтегі Еуропалық молекулалық биология зертханасының британдық рентген кристаллографы, миоглобиннің кристалдық құрылымын анықтағандығымен танымал. Химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты (1962). Сэр Эрнест Кеннауэй FRS (1881–1958), Лондондағы Онкологиялық зерттеулер институтының британдық патологы, көмірсутектердің канцерогендік әсері туралы алғашқы зерттеулер жүргізді. Юджин П. Кеннеди (1919–2011), Гарвард медицина мектебінің американдық биохимигі, липид метаболизмі және мембрана функциясы жөніндегі еңбектерімен танымал.
Nathan O. Kaplan (1917–1986) Enzymologist at UC San Diego, founding editor of Methods in Enzymology. Member Natl. Acad. Sci. USA
Sir Bernard Katz FRS (1911–2003). German British neuroscientist and biophysicist at University College London. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1970) for work on nerve biochemistry and the pineal gland. Stuart Alan Kauffman (b. 1939). American theoretical biologist, expert on complex systems, now at the University of Pennsylvania. Fellow of the Royal Society of Canada. Douglas Kell (b. 1953). British biochemist at the University of Manchester, known for research on functional genomics, metabolomics and the yeast genome. John Kendrew FRS (1917–1997). British x ray crystallographer at the European Molecular Biology Laboratory, Heidelberg, known for determining the crystal structure of myoglobin. Nobel Prize in Chemistry (1962). Sir Ernest Kennaway FRS (1881–1958), British pathologist at the Institute of Cancer Research, London, who carried out early work on carcinogenic effects of hydrocarbons. Eugene P. Kennedy (1919–2011), American biochemist at the Harvard Medical School known for work on lipid metabolism and membrane function.
Х-Кн
Хар Гобинд Хорана (1922–2011). Висконсин университетіндегі американдық биохимик, генетикалық кодты түсінуге үлес қосты. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1968). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Чарльз Глен Кинг (1896–1988). Питтсбург университетіндегі американдық биохимик. Ол С витаминін бөліп шығарды және тамақтану зерттеулерінің пионері болды. Джудит Клинман (1941 ж.т.). Беркли университетіндегі американдық химик, биохимик және молекулалық биолог, фермент катализі жөніндегі жұмысымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Аарон Клуг FRS (Президент) (1926–2018). Кембридж университетіндегі литвалық/Оңтүстік Африкалық/британдық құрылымдық биолог. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (1982). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Франц Кнооп (1875–1946). Тюбинген университетіндегі неміс биохимигі, β-тотығуды ашқанымен белгілі. Джереми Рэндалл Ноулз FRS (1935–2008). Оксфорд пен Гарвардтағы британдық және американдық биохимик, фермент механизмдерін зерттеумен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі.
КоКу
Артур Корнберг (1918–2007). Стэнфордтағы американдық биохимик, ДНК полимеразасын ашқаны үшін химия бойынша Нобель сыйлығын (1959) алған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Сэр Ханс Корнберг FRS (1928–2019). Кембридж университетінің британдық биохимигі, микробтық биохимия саласындағы зерттеулерімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Роджер Д. Корнберг (1947 ж.т.). Стэнфордтағы американдық биохимик, РНК полимеразаны зерттеуі үшін химия бойынша Нобель сыйлығын (2006) жеңіп алған. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Сильви Корнберг (1917–1986). Стэнфордтағы американдық биохимик, ДНҚ репликациясы және полифосфат синтезі бойынша Артур Корнбергпен бірлесіп жұмыс істеген. Томас Б. Корнберг (1948 ж.т.). Сан-Франциско университетінің американдық биохимигі, Drosophila melanogaster дамуы бойынша жұмыс істейді. Дэниел Е. Кошланд кіші (1920–2007). Беркли университетінің американдық биохимигі, ақуыздың икемділігімен (индуктивті сәйкестік) танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Дуглас Кошленд (1953 ж.т.). Беркли университетінің молекулалық және жасушалық биологы. Эдвин Герхард Кребс (1918–2009) Вашингтон университетінің (Сиэтл) американдық биохимигі, Нобель сыйлығының лауреаты, фосфорилирлеу/гидролиз циклін зерттеуімен танымал. Сэр Ханс Адольф Кребс FRS (1900–1981). Шеффилд және Оксфордтағы британдық биохимик, метаболизмдегі көптеген жетістіктерімен танымал, ең бастысы трикарбоксилат ("Кребс") циклі. Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығы (1953). Чарльз Курланд (1936 ж.т.). Швеция Корольдік ғылым академиясының мүшесі. Америкалық тегі бар, Лунд университетінің швед биохимигі, өмір ағашы бойынша жұмыстарымен танымал.
Douglas Koshland (b. 1953). Molecular and cellular biologist at UC Berkeley. Edwin Gerhard Krebs (1918–2009) was an American biochemist at the University of Washington, Seattle, and Nobel prizewinner, known for the study of phosphorylation/hydrolysis cycling. Sir Hans Adolf Krebs FRS (1900–1981). British biochemist at Sheffield and Oxford, known for many advances in metabolism, most notably the tricarboxylate ("Krebs") cycle. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1953). Charles Kurland (b. 1936) Member of the Royal Swedish Academy of Sciences. Swedish biochemist at Lund University, of American origin, known for work on the tree of life.
Лал
Марк Лакруа (т. 1963). Бельгиялық биохимик, Жюль Борде институтында (Брюссель) қызмет етеді, сүт безі қатерлі ісігінің биологиясы, метастаздануы және терапиясы саласындағы маман. Кит Лейдлер (1916–2003). Ұлыбритания-Канада химигі және биохимигі, Оттава университетінде жұмыс істеген. Химиялық және фермент кинетикасы бойынша сарапшы. Канада Корольдік қоғамының мүшесі. Генри Ларди (1917–2010). АҚШ-тың Висконсин университетіндегі биохимик, метаболизм бойынша жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Мишель Лаздунский (т. 1938). Француз биохимигі және нейробиологы, София Антиполисте қызмет етеді. Иондық каналдар бойынша жұмыстарымен ерекше танымал. Француз ғылым академиясының толық мүшесі. Альберт Л. Лехингер (1917–1986). АҚШ-тың Висконсин университетіндегі биохимик. Эукариоттардағы тотығу фосфорилирлеуі митохондрияда жүредінін Юджин П. Кеннедимен бірге ашты. «Митохондрия», «Биоэнергетика» және «Биохимия» сияқты бірнеше ықпалды еңбектердің авторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Луис Федерико Лелоар ФРС (шетелдегі мүше) (1906–1987). Аргентиналық биохимик, Fundación Instituto Campomar (Буэнос-Айрес) институтында қант нуклеотидтері, көмірсулар метаболизмі және бүйрек гипертониясы саласында жұмыс істеді. Химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (1970).
Жағдай
Фоб Левен (1869–1940 жж.). Рокфеллер институтының орыс-американдық биохимигі, ДНК-ның нуклеобазалар мен фосфаттан тұратынын ашқан. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Сайрус Левинтал (1922–1990). Колумбия университетіндегі американдық молекулалық биолог, ақуыз бүктелуінің теориялық талдауы және Левинтал парадоксымен танымал. Александр Левицкий (туған ж. 1940). Иерусалимдегі Еврей университетінің израильдік биохимигі, қатерлі ісікке шақыратын протеинкиназалардың арнайы химиялық тежегіштерін жасауымен белгілі. Израиль ғылымдары мен гуманитарлық ғылымдар академиясының мүшесі. Майкл Левитт FRS (туған ж. 1947). Стэнфордтағы американдық, британдық, израильдік және Оңтүстік Африкалық биофизик. Химия бойынша Нобель сыйлығы (2013). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Чо Хао Ли (1913–1987). Беркли университетіндегі американдық-қытай биохимигі. Адамның гипофиздік өсу гормонын ашқан және синтездеген. Қытай ғылым академиясының академигі (Academia Sinica). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Юстус фон Либиг (1803–1873). Гиссен университетіндегі неміс ғалымы, ауыл шаруашылығы және биологиялық химияға маңызды үлес қосқан; органикалық химияның негізін қалаушылардың бірі. Ханс Линевивер (1907–2009). АҚШ Ауыл шаруашылығы департаментіндегі американдық физикалық химик, ең алдымен екі реципрокалық графиктерді танымал етуімен белгілі. Энтони Уильям Линнейн FRS (1930–2017). Монаш университетіндегі австралиялық биохимик, митохондриялар бойынша жұмысымен, әсіресе митохондриялық зақымдану мен қартаю арасындағы байланыс үшін танымал. Австралия ғылым академиясының мүшесі. Фриц Липман (1899–1986). Рокфеллер университетіндегі неміс, кейін американдық биохимик, аралық метаболизмдегі жұмысымен белгілі. Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығы (1953). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Уильям Липскомб (1919–2011). Гарвардта ядролық магниттік резонанс, теориялық химия, бор химиясы және биохимия саласында жұмыс істеген американдық бейорганикалық және органикалық химик. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1976). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Андре Мишель Лвофф FRS (шетелдік мүше) (1902–1994). Пастер институтының француз микробиологы. Медицина бойынша Нобель сыйлығы (1965). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Федор Феликс Конрад Линен FRS (1911–1979). Макс Планк жасушалық химия институтының (Мюнхен) неміс биохимигі, холестерин және май қышқылдары метаболизмінің механизмі мен реттелуі бойынша жұмыс істеді. Физиология немесе медицина бойынша Нобель сыйлығы (1964). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі.
М
Ида Маклин (1877–1944 жж.). Британдық биохимик, Листер алдын алу медицинасы институтында жұмыс істеген, жануарлардағы май қышқылдары мен май синтезі саласындағы еңбектерімен танымал. Джон Маклеод FRS (1876–1935). Торонто университетінің британдық биохимигі және физиологы, инсулиннің ашқышы. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1923). Таддеус Манн FRS (1908–1993). Кембридж университетіндегі украиндық-британдық биохимик, репродуктивтік биологияны зерттеген. Эммануэль Марголиаш (1920–2008). Солтүстік-батыс университетінің американдық биохимигі, цитохром c реттіліктерін зерттеуімен белгілі, бұл ақуыз эволюциясын зерттеуге бастама берді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Винсент Масси FRS (1926–2002). Мичиган университетінің австралиялық биохимигі және ферменттер ғалымы, флавоферменттерді зерттеуімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Элмер Вернер Макколлум (1879–1967). Джонс Хопкинс университетінің американдық биохимигі, А және D витаминдерін және олардың пайдасын ашқан. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Харден М. Макконнелл (1927–2014). Стэнфордтағы американдық биохимик, спиндік таңбалар әдісімен танымал, бұл әдіс электрондық және ядролық магниттік резонанс арқылы ақуыздардың құрылымын және кинетикасын зерттеуге мүмкіндік береді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Уильям Д. МакЭлрой (1917–1999). Калифорния университеті Сан-Диегодағы американдық биохимик және ғылым әкімшісі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Мод Ментен (1879–1960). Питтсбург университетінің канадалық биохимигі, фермент кинетикасы бойынша алғашқы жұмыстарды жүргізген. Кейіннен ол гемоглобиннің түрлерін зерттеу үшін электрофорез әдісін қолданды. Отто Фриц Мейерхоф FRS (шет елдік мүше) (1884–1951). Пенсильвания университетінің американдық неміс дәрігері және биохимигі, бұлшықет биохимиясын зерттеудің негізін қалаушы. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1922). Леонор Микаэлис (1875–1949). Рокфеллер медициналық зерттеулер институтының неміс биохимигі, фермент кинетикасы бойынша алғашқы жұмыстарымен танымал. Ол Жапонияда биохимияны дамытты. Ол хинондарды зерттеді және осы білімді шаш түзу (перманент) әдісін жасау үшін пайдаланды. Фридрих Мишер (1844–1895). Лейпциг университетінің швейцариялық дәрігері және биологы, ДНК-ны алғаш рет оқшаулаған. Сесар Милштейн FRS (1927–2002). Кембридж университетінің аргентиналық-британдық биохимигі, моноклоналды антиденелерді қолдануды дамытумен танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1984). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Питер Д. Митчелл FRS (1920–1992). Глинн зерттеу институтының британдық биохимигі, химиосмоз теориясымен танымал. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (1978). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Джон Кит Моффат (1943 ж.т.). Аргонн ұлттық зертханасындағы британдық биофизик, уақыт бойынша шешілетін кристаллография бойынша жұмыстарымен танымал. Жак Монод FRS (шет елдік мүше) (1910–1976). Пастер институтының француз биохимигі және микробиологы, көптеген ашылуларымен және аллостерия теориясымен танымал. Оның "Таңсық пен қажеттілік" атты философиялық кітабы үлкен әсер етті. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1965). Кари Муллис (1944–2019). Cetus Corporation (Эмеривилл, Калифорния) американдық биохимигі, полимераза тізбектік реакциясын (ПТР) ойлап тапқан. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (1993).
N
Дэвид Нахмансон (1899–1983). Колумбия университетіндегі неміс биохимигі, бұлшықеттердегі энергия өндірісінде фосфокреатиннің рөлін анықтауға жауапты. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Джозеф Нидхэм FRS (1900–1995). Кембридж университетіндегі британдық биохимик, тарихшы және синолог, эмбриология мен морфогенез, сондай-ақ қытай ғылымы саласындағы еңбектерімен танымал. Ева Дж. Нир (1937–2000). Гарвард университетінде G протеинді жасуша биологиясын зерттеген американдық дәрігер және биохимик. Ұлттық медицина академиясының мүшесі. Джо Нейландс (1921–2008). Канадада туған американдық биохимик және Беркли университетінің саяси белсендісі, микробиологиялық темір тасымалын зерттеуімен және Пол К. Стампфпен бірге «Фермент химиясының негіздері» еңбегінің авторы ретінде белгілі. Карл Нойберг (1877–1956). Берлин университетіндегі неміс биохимигі, метаболизмді зерттеудегі пионер. Майкл Нойбергер (1953–2013). Кембридж университетінің британдық биохимигі және иммунологы, иммунитетте ДНҚ деаминациясының рөлін анықтаумен танымал. Ханс Нюрат (1909–2002). Вашингтон университетінің американдық белок химиясының маманы. «Биохимия» журналының негізін қалаушы редакторы, оны 30 жыл бойы (1961–1991) басқарды. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Герман Нимейер (1918–1991). Чили биохимигі. Чили Ұлттық ғылым сыйлығының лауреаты. Чили ғылым академиясының мүшесі. Маршалл Уоррен Ниренберг (1927–2010). NIH-тағы американдық биохимик және генетик, UUU фенилаланинге кодтайтынын көрсетті, генетикалық кодты шешудегі алғашқы қадам. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1968). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Роланд Виктор Норрис (1888–1950). Үндістан ғылым институтында жұмыс істеген британдық биохимик, гликоген метаболизмі және ашытқы ферментациясы бойынша зерттеулер жүргізді, сондай-ақ Үндістанда биохимияны дамытуға үлкен үлес қосты. Пауль Нурс FRS (президент) (1949 ж.т.). Рокфеллер университетінің британдық генетигі, жасуша циклын бақылаумен айналысқан. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (2001).
Joseph Needham FRS (1900–1995). British biochemist at Cambridge, historian and sinologist, noted for embryology and morphogenesis, and also in Chinese science. Eva J. Neer (1937–2000). American physician and biochemist at Harvard, who researched on G protein cell biology. Member of the National Academy of Medicine. Joe Neilands (1921–2008). Canadian born American biochemist and political activist at UC, Berkeley, known for studies of microbial iron transport, and as author, with Paul K. Stumpf of Outlines of Enzyme Chemistry. Carl Neuberg (1877–1956). German biochemist at the University of Berlin, a pioneer in the study of metabolism. Michael Neuberger (1953–2013). British biochemist and immunologist at Cambridge University known for delineating the role of DNA deamination in immunity. Hans Neurath (1909–2002). American protein chemist at the University of Washington. He was the Founding editor of Biochemistry, which he edited for 30 years (1961–1991). Member Natl. Acad. Sci. USA. Hermann Niemeyer (1918–1991). Chilean biochemist. National Prize of Science (Chile). Member of the Academy of Science of Chile. Marshall Warren Nirenberg (1927–2010). American biochemist and geneticist at the NIH, who showed that UUU codes for phenylalanine, the first step in deciphering the genetic code. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1968). Member Natl. Acad. Sci. USA. Roland Victor Norris (1888–1950). British biochemist at the Indian Institute of Science, who worked on glycogen metabolism and yeast fermentation, and later pioneered biochemistry in India. Paul Nurse FRS (President) (b. 1949). British geneticist at the Rockefeller University, who worked on control of the cell cycle. Nobel Prize in Physiology or Medicine (2001)
О
Северо Очоа (1905–1993). Нью-Йорк университетінің испандық және американдық биохимигі, генетикалық кодты түсіндіруге маңызды үлес қосты. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1959). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Александр Джордж Огстон ФРС (1911–1996). Оксфорд университетінің британдық биохимигі, трикарбоксилат циклында ахиралды заттың хиральды өнімге қалай айналатынын түсіндіретін үш нүктелі байланыс теориясымен танымал. Рейжи Оказаки (1930–1975). Нагоя университетінің жапондық молекулалық биологы, ДНК репликациясын түсінуге қажетті Оказаки фрагменттерін ашқандығымен белгілі. Цунеко Оказаки (1933 ж.т.). Нагоя университетінің жапондық молекулалық биологы, ДНК репликациясын түсінуге қажетті Оказаки фрагменттерін ашқандығымен белгілі. L'Oréal ЮНЕСКО әйелдерді ғылымға ынталандыру сыйлығы. Жоан Оро (1923–2004). Хьюстон университетінің испандық биохимигі, өмірдің пайда болуын зерттеудегі еңбектерімен көзге түсті. Мюриэл Уэлдейл Онслоу (1880–1932). Кембридж университетінің британдық биохимигі, биохимиялық генетиканың пионері, гүлдердің гүлшолпандарының түсін зерттеді. Александр Опарин (1894–1980). Мәскеу мемлекеттік университетінің советтік биохимигі, коацерваттардағы өмірдің пайда болуы туралы теориясымен танымал. КСРО Ғылым академиясының толық мүшесі. Мэри Джейн Осборн (1927–2019). Коннектикут университетінің американдық биохимигі, липополисахаридтерді зерттеді және метотрексаттың әсер ету механизмін анықтады. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Юрий Овчинников (1934–1988). Мәскеу мемлекеттік университетінің және КСРО Ғылым академиясының Протеин институтының советтік биохимигі, родопсин және құрылымдық биология саласындағы зерттеулерімен танымал. КСРО Ғылым академиясының толық мүшесі.
P
Пьер Паоло Пандольфи (туған ж. 1963). Рино қаласындағы Desert Research Institute-те итальяндық генетик және молекулалық биолог, псевдогендерді зерттеуімен танымал. Якуб Карол Парнас (1884–1949). Львов университетінің поляк совет биохимигі, Гюстав Эмбден және Отто Фриц Мейерхофпен бірге гликолиз жолын ашқан. Линус Полинг (1901–1994). Америка химигі және биохимигі, химияда көптеген жетістіктерге қол жеткізген, соның ішінде α спиральды құрылымды ақуыздар. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1954). Луи Пастер FRS (шетелдік мүше) (1822–1895). Француз биологы, микробиологы және химигі, Пастер институтында (Париж) жұмыс істеген, микробиологияға, стереохимияға және медицинаға үлкен үлес қосып, құтыру және көмірсу ауруына қарсы алғашқы вакциналарды жасаған. Ұлттық ғылым академиясы (АҚШ) (шетелдік мүше). Макс Перутц FRS (1914–2002). Австриялық-британдық молекулалық биолог және Кембридж университетінің рентген кристаллографы, гемоглобиннің кристалдық құрылымын анықтаған. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1962). Сэмюэл Виктор Перри FRS (1918–2009). Бирмингем университетінің британдық биохимигі, бұлшықет биохимиясының пионері. Гёста Петтерсон (туған ж. 1937). Лунд университетінің швед биохимигі, фермент кинетикасы саласындағы сарапшы. Дэвид Эндрю Феникс (туған ж. 1966). Лондонның Оңтүстік Банк университетінің британдық биохимигі, биологиялық белсенді амфифильді пептидтердің қасиеттерін зерттейді. Родни Портер FRS (1917–1985). Оксфордтағы британдық биохимик, антиденелердің химиялық құрылымын анықтағанымен танымал. Фрэнк В. Путнам (1917–2006). Индиана университетінің американдық биохимигі, қан ақуыздарының құрылымы мен функциясын зерттеген. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ).
Q
Джуда Хирш Квастель ФРС (1899–1987). Ұлыбритания-Канада биохимигі, Ротэмстед тәжірибелік станциясында және МакГилл университетінде жұмыс істеген, нейрохимия, метаболизм және қатерлі ісіктерді зерттеу саласындағы еңбектерімен белгілі.
R
Эфраим Ракер (1913–1991). Корнелл университетінің австриялық-американдық биохимигі, АТФ синтезасы бойынша жұмысымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Джордж Радда FRS (туған жылы: 1936). Оксфорд университетінің венгр биохимігі, күрделі биологиялық материалдарға ядролық магниттік резонансты қолдануымен және көптеген басқа да еңбектерімен танымал. Рональд Т. Рейнс (туған жылы: 1958). Висконсин–Мэдисон университеті мен MIT-тің американдық биохимигі, ферменттер және басқа да ақуыздар бойынша жұмысымен танымал. Венкатраман Рамакришнан FRS (президент) (туған жылы: 1952). Кембридждегі Молекулалық биология зертханасының (МРК) индиялық-британдық-американдық құрылымдық биологы, рибосома бойынша жұмысымен танымал. 2009 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын алған. Филип Рэндл (1926–2006). Бристоль университетінің британдық биохимигі, диабет ауруын зерттегенімен танымал. Самуэль Митья Рапопорт (1912–2004). Австриялық және неміс биохимигі, Берлиндегі Гумбольдт университетінде митохондрияны зерттегенімен және қан құю үшін қанды сақтау әдісін ашқанымен танымал. Германия Демократиялық Республикасындағы биохимия саласының жетекшісі. Берлиндегі неміс Ғылым академиясының мүшесі. Том Рапопорт (туған жылы: 1947). Гарвард медицина мектебінің американдық-неміс жасушалық биологы, жасушалардағы ақуыз тасымалын зерттейді. Линн Риган (Ph. D., 1987). Эдинбург университетінің британдық биохимигі және биотехнологы, ақуыздар мен нуклеин қышқылы арасындағы өзара әрекеттесуді зерттейді. Йенс Райх (туған жылы: 1939). Берлиндегі Ғылым академиясының Молекулалық биология орталық институтының неміс биофизигі, жүйелік биологияның негізін қалаушы. «Жаңа форум» (азаматтық құқық қозғалысы) құрылтайшысы. Дэвид Риттенберг (1906–1970). Колумбия университетінің американдық биохимигі, метаболизмді зерттеу үшін радиоактивті іздеушілерді қолданудағы пионер. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Александр Рич (1924–2015). MIT-тегі американдық биофизик, оның көптеген еңбектеріне коллагеннің құрылымын анықтау (Фрэнсис Крикпен бірге) кіреді. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Джейн С. Ричардсон (туған жылы: 1941). Дьюк университетінің американдық биофизигі, ақуыздардың үш өлшемді құрылымын бейнелеу әдісі – ленталық диаграммасымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Ирвин Роуз (1926–2015). Пенсильвания университетінің американдық биохимигі, убиквитинге байланысты ақуыздың ыдырауын ашқаны үшін танымал. 2004 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын алған. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Синайда Розенталь (1932–1988). Берлиндегі Гумбольдт университетінің неміс биохимигі және молекулалық биологы, физиологияның молекулалық биологиялық және генетикалық аспектілерін зерттеген. Уильям Дж. Раттер (туған жылы: 1928). Хирон корпорациясының американдық биохимигі, биотехнологияны дамытуға үлес қосқан.
СаСК
Маргарита Салас (1938–2019). Испания Ұлттық зерттеу кеңесінің испан биохимигі. ДНК көшірмесіндегі жұмыстарымен танымал. Испания Корольдік академиясына сайланған алғашқы әйел. Вольфрам Сэнгер (ту. 1939 ж.). Берлин еркін университетінің неміс биохимигі және белок кристаллографы, мембраналық белоктар және белок-нүклеин қышқылы кешендері бойынша жұмыстарымен белгілі. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Фредерик Сангер ФРС (1918–2013). Кембридж университетінің британдық биохимигі, ақуыздар мен нуклеин қышқылын тізбектеудегі жетістіктерімен танымал. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1958, 1980). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Альберт Шац (1920–2005). Темпл университетінің американдық микробиологы және ғылым оқытушысы, стрептомицин антибиотигін ашқан. Пол Шиммель (ту. 1940 ж.). Скриппс зерттеу институтының американдық биохимигі, нуклеин қышқылын тізбектеу әдістерін әзірледі және (Чарльз Кантормен бірлесіп) өте ықпалды үш томдық «Биофизикалық химия» кітабының авторы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Рудольф Шенхаймер (1898–1941). Колумбия университетінің американдық биохимигі, молекулаларды радиоактивті таңбалаудың пионері. Стефан Шустер (ту. 1961). Йена университетінің неміс биофизигі, метаболизмді бақылау талдауы және метаболизмдік жолдарды талдау саласындағы пионер. Роуз Скотт Монкрифф (1903–1991). Кембридж университетінің британдық биохимиялық генетигі.
Frederick Sanger FRS (1918–2013). British biochemist at Cambridge University, known for advances in sequencing proteins and nucleic acids. Nobel prizes in Chemistry (1958, 1980). Foreign Associate Natl. Acad. Sci. USA. Albert Schatz (1920–2005). American microbiologist and science educator at Temple University, the discoverer of the antibiotic streptomycin. Paul Schimmel (b. 1940). American biochemist at the Scripps Research Institute, who developed methods of nucleic acid sequencing and coauthored (with Charles Cantor) the very influential three volume book Biophysical Chemistry. Member Natl. Acad. Sci. USA
Rudolph Schoenheimer (1898–1941). German American biochemist at Columbia, pioneer of radioactive tagging of molecules. Stefan Schuster (b. 1961). German biophysicist at the University of Jena, pioneer in metabolic control analysis and metabolic pathway analysis. Rose Scott Moncrieff (1903–1991). British biochemical geneticist at the University of Cambridge.
Сеоо
Майкл Села (1924–2022). Вайцман институтының израильдік иммунологы, иммундық жүйені шабуылға шақыратын синтетикалық антигендер молекулалары бойынша жұмыс істеді. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Натан Шарон (1925–2011). Вейцман ғылыми институтының израильдік биохимигі, көмірсулар және гликопротеиндер саласындағы сарапшы. Израиль ғылым және гуманитарлық академиясының мүшесі. Анатолий Шарпенак (1895–1969). Ресей медицина ғылымдары академиясының орыс биохимигі, ақуыз алмасуын, тіс кариесінің этиологиясы мен патогенезін зерттеді. София Симмондс (1917–2007). Йель университетінің американдық биохимигі, аминқышқылдары мен пептидтердің метаболизмі бойынша жұмыстарымен танымал. Карл Слотта (1895–1987). Майами университетінің американдық биохимигі, прогестеронды ашты және жылан уын зерттеді. Эмиль Л. Смит (1911–2009). UCLA университетінің американдық ақуыз химияшысы, әсіресе ақуыз эволюциясын зерттеуімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Оливер Смитхис FRS (шетелдік мүше) (1925–2017). Солтүстік Каролина университетіндегі (Чапел-Хилл) британдық-американдық генетик және физикалық биохимик, гель электрофорезі үшін крахмал ортасын енгізді. 2007 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының иегері. Альберто Солс (1917–1989). Испания Ұлттық зерттеу кеңесінің испандық биохимигі. Гексокиназаны және жалпы метаболизмді реттеуді зерттеуімен танымал. Корольдік медицина академиясының мүшесі.
СТСз
Дональд Ф. Штайнер (1930–2014). Чикаго университетінің американдық биохимигі, диабетті емдеуде маңызды жаңалықтар ашқан. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Джоан Штейц FRS (шетелдік мүше) (1941 ж.т.). Йель университетінің американдық биохимигі, РНК бойынша жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Томас А. Штейц FRS (шетелдік мүше) (1940–2018). Йель университетінің американдық биохимигі, рибосоманы зерттеудегі пионерлік еңбегімен танымал. 2009 жылғы Химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Марджори Стивенсон FRS (алғаш сайланған екі әйелдің бірі) (1885–1948). Кембридж университетінің британдық биохимигі және микробиологы, ең көп танымал еңбегі – «Бактериялық метаболизм» кітабы.
Одри Стивенс (1932–2010). Оук Ридж Ұлттық зертханасының американдық биохимигі, РНК полимеразаны бірге ашқан. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Люберт Стриер (1938 ж.т.). Стэнфорд университетінің американдық биофизигі, биологиялық макромолекулалардың құрылымын және динамикасын бақылау үшін флуоресценттік спектроскопияны, әсіресе Ферстердің резонанстық энергия алмасуын пионерлікпен қолданған. «Биохимия» оқулығымен ең көп танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Пол К. Стампф (1919–2007). Калифорния университетінің (Дэвис) американдық биохимигі, өсімдік биохимиясы саласындағы жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Джо Нейландспен бірлесіп «Энзимдік химияның негіздері» кітабының авторы.
Альберт Сент-Дьердьи (1893–1986). Массачусетс штатының Вудс-Холдағы венгр биохимигі, С витаминін алғаш оқшаулаған. Трикарбоксилді циклдің компоненттері мен реакцияларын ашқан. 1937 жылғы Физиология және медицина бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
Joan Steitz FRS (foreign associate) (b. 1941). American biochemist at Yale University, best known for her work on RNA. Member Natl. Acad. Sci. USA. Thomas A. Steitz FRS (foreign associate) (1940–2018). American biochemist at Yale University, best known for his pioneering work on the ribosome. Nobel Prize in Chemistry, 2009. Member Natl. Acad. Sci. USA. Marjory Stephenson FRS (one of the first two women elected) (1885 1948). British biochemist and microbiologist at Cambridge University, most widely remembered for her seminal book, Bacterial Metabolism. Audrey Stevens (1932–2010). American biochemist at Oak Ridge National Laboratory, co discoverer of RNA polymerase. Member Natl. Acad. Sci. USA. Lubert Stryer (b. 1938). American biophysicist at Stanford who pioneered the use of fluorescence spectroscopy, particularly Förster resonance energy transfer, to monitor the structure and dynamics of biological macromolecules. He is best known for his textbook Biochemistry. Member Natl. Acad. Sci. USA. Paul K. Stumpf (1919–2007) was an American biochemist at the University of California, Davis, known for work in the field of plant biochemistry. Member Natl. Acad. Sci. USA. Author, with Joe Neilands of Outlines of Enzyme Chemistry. Albert Szent Györgyi (1893–1986). Hungarian biochemist at Woods Hole, Massachusetts, the first to isolate vitamin C. He discovered the components and reactions of the tricarboxylate cycle. Nobel Prize in Physiology or Medicine in 1937. Member Natl. Acad. Sci. USA.
Т
Селия Уайт Табор (1918–2012). Америкалық биохимик, полиаминдердің биосинтезі саласындағы сарапшы. Герберт Табор (1918–2020). АҚШ-тың биохимигі, полиаминдердің функциясын және олардың адам денсаулығы мен аурулардағы рөлін зерттеді. Ол шамамен 40 жыл бойы «Journal of Biological Chemistry» журналының бас редакторы болды. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Чарльз Танфорд (1921–2009). Дьюк университетіндегі американдық белок химияшысы, гидрофобты эффектіні талдауымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Игнасио Тиноко кіші (1930–2016). Беркли университетіндегі американдық химик, РНҚ бүктелуі бойынша пионерлік жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі. Арне Тиселиус FRS (шетелдік мүше) (1902–1971). Уппсала университетіндегі швед биохимигі, ақуыз электрофорезін жасаған. Химия бойынша Нобель сыйлығы (1948). АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Чэнь Лу Цу (Пиньинь бойынша Цзоу Чэнлу, 1923–2006). Academia Sinica-дағы қытай биохимигі, ферменттердің инактивациясының кинетикасы бойынша жұмыстарымен және көп жылдар бойы Батыста «қытай биохимиясының символы» ретінде танымал. Academia Sinica мүшесі.
U
Мертон Ф. Утер (1917–1980). Кейс Вестерн Резерв университетіндегі американдық микробиолог және биохимик, аралық метаболизм саласындағы жұмыстарымен белгілі. АҚШ Ұлттық Ғылым академиясының мүшесі.
V
Пабло Валенсуэла (д. 1941 ж.). Чилилік биохимик және биотехнолог, «Хирон» корпорациясында (Эмеривилл, Калифорния) қызмет етеді, гепатит вирустарының генетикалық зерттеулерімен танымал. Чили Ғылым академиясының мүшесі. Рут ван Хейнинген (1917–2019 ж.). Оксфорд университетінің британдық биохимигі, линзалар мен катаракталар бойынша зерттеулерімен белгілі. Дональд Ван Слайк (1883–1971 ж.). Брукхейвен ұлттық зертханасының голланд-американдық биохимигі, тіндердегі газ және электролит деңгейін өлшеуімен танымал. Буферлік белсенділікті өлшеу бірлігі – слейк, оның құрметіне аталған. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Джон Крейг Вентер (д. 1946 ж.). «Дж. Крейг Вентер институтының» (Роквилл, Мэриленд) американдық биотехнологы, адам геномын секвенирлеумен танымал. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Дональд Войт (1938–2023 ж.). Пенсильвания университетінің американдық биохимигі, «Биохимия» оқулығымен белгілі. Джудит Г. Войт (д. 1941 ж.). Свартмор колледжіндегі американдық биохимик, «Биохимия» оқулығымен танымал.
Жарайды .
Джон Э. Уокер FRS (туған ж. 1941). Кембридж университетінің британдық биохимигі, АТФазалар мен АТФ синтезасын зерттеуімен танымал. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (1997). Natl. Ғылым академиясының шетелдік мүшесі (АҚШ). Селман Уаксман (1888–1973). Рутгерс университетінің украин-американдық биохимигі, стрептомицин және басқа да антибиотиктерді ашқаны үшін танымал. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1952). Кристофер Т. Уолш (1944–2023). Гарвардтағы американдық биохимик, ферменттер және ферменттерді тежеу жөніндегі жұмыстарымен, әсіресе «Энзиматикалық реакция механизмдері» кітабымен танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Джеймс С. Ванг (туған ж. 1938). Гарвардтағы қытай-американдық биохимик, топоизомеразаларды ашқаны үшін танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Сяодун Ванг (туған ж. 1963), қытай-американдық биохимик, Пекин қаласындағы Ұлттық биологиялық ғылымдар институтының қызметкері, цитохром c бойынша жұмыстарымен танымал. Natl. Ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Отто Генрих Варбург FRS (шет мемлекеттік мүше) (1883–1970). Берлиндегі Каизер Вильгельм жасуша физиология институтының неміс биохимигі, тыныс алуды зерттеуді бастаушы. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1931). Арие Варшель (туған ж. 1940). Оңтүстік Калифорния университетінің израиль-американдық биохимигі және биофизигі, биологиялық молекулалардың функционалдық қасиеттерін есептеу арқылы зерттеуді бастаушы. Химия саласындағы Нобель сыйлығы (2013). Natl. Ғылым академиясының мүшесі (АҚШ). Ресей Ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Джеймс Д. Уотсон FRS (шет мемлекеттік мүше) (туған ж. 1928). Фрэнсис Крикпен бірге ДНК-ның қос спиральді құрылымын ұсынған Колд Спринг Харбор зертханасындағы американдық молекулалық биолог. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1962). Natl. Ғылым академиясының мүшесі (АҚШ).
Xiaodong Wang, (b. 1963), Chinese American biochemist at the National Institute of Biological Sciences, Peking, known for his work with cytochrome c. Member Natl. Acad. Sci. USA. Otto Heinrich Warburg FRS (foreign member) (1883–1970). German biochemist at the Kaiser Wilhelm Institute for Cell Physiology (Berlin), who pioneered the study of respiration. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1931). Arieh Warshel (b. 1940). Israeli American biochemist and biophysicist at the University of Southern California, a pioneer in computational studies on functional properties of biological molecules. Nobel Prize in Chemistry (2013). Member Natl. Acad. Sci. USA. Foreign member of the Russian Academy of Sciences. James D. Watson FRS (foreign member) (b. 1928). American molecular biologist at the Cold Spring Harbor Laboratory, who proposed the double helical structure of DNA, with Francis Crick. Nobel Prize in Physiology or Medicine (1962). Member Natl. Acad. Sci. USA
Біз ...
Эдвин К. Уэбб (1921–2006 жж.). Ұлыбританиялық (кейіннен австралиялық) биохимик, Квинсленд университетінде және Маккуарри университетінде жұмыс істеген. 1992 жылға дейін «Enzyme Nomenclature» редаторы. Грегорио Вебер (1916–1997). Иллинойс университетінің аргентиналық спектроскописі, биологиялық ғылымдарға флуоресценциялық спектроскопияны қолдануды дамытқан. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының және Аргентинаның Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Стивен К. Вест FRS (1952 ж.т.). Лондондағы Фрэнсис Крик институтының британдық биохимигі, ДНК рекомбинациясы және жөндеуі жөніндегі еңбектерімен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Ханс Вестерхофф (1953 ж.т.). Амстердам және Манчестер университеттерінің голланд биохимигі, жүйелік биология және метаболизмді реттеу саласындағы жұмыстарымен танымал. Фрэнк Генри Вестхаймер (1912–2007). Гарвардта физикалық-органикалық химия саласында пионерлік жұмыс жасаған, физикалық химия әдістерін органикалық химияға қолданған және екі саланың интеграциясын жүзеге асырған американдық химик. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Фредерик Уотли (1924–2020). Сидней университетінің британдық ботанигі және биохимигі, фотосинтез жөніндегі жұмыстарымен танымал. Уильям Джозеф Уилан FRS (1924–2021). Майами университетінің британдық-американдық биохимигі, гликогеннің құрылымын зерттеген және оның ядросында гликогенин ақуызын тапқан. Халықаралық ұйымдардың құрылысында, соның ішінде IUB (қазіргі IUBMB) және FEBS құруда белсенді қатысқан.
Қауіпсіздік
Уильям Т. Викнер (туған ж. 1946). Дартмут медицина мектебінің американдық биохимигі, мембраналық бірігу және мұрагерлік саласындағы сарапшы. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Меир Вильчек (туған ж. 1935). Вайцман ғылым институтының израильдік биохимигі, әсіресе аффиниттік хроматография бойынша жұмыстарымен танымал. Морис Уилкинс ФРС (1916–2004). Жаңа Зеландия және Лондон Корольдік колледжінің британдық рентген кристаллографы, оның ДНК-ға қатысты жұмысы оның қос спиральді құрылымын анықтауда маңызды рөл атқарды. Физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығы (1962). Роберт Джозеф Патон Уильямс ФРС (1926–2015). Оксфорд университетінің британдық биобейорганикалық химигі, биологиялық жүйелердегі металдардың рөлін түсінуге көп үлес қосты. Швеция, Португалия, Чехословакия және Бельгия ғылым академияларының шетелдік мүшесі. Аллан Чарльз Уилсон ФРС (1934–1991). Беркли университетінің жаңазеландиялық биохимигі және эволюциялық биологы, эволюциялық өзгерістерді түсіну және филогенезді қайта құру үшін молекулалық тәсілдерді дамытудың алғашқы қадамдарын жасаған. Фридрих Вёлер (1800–1882). Гиссен университетінің неміс химигі, аммоний цианатынан мочевинаны синтездегенімен танымал (витализмнің жолындағы соңғы қадам). Швеция Корольдік ғылым академиясының шетелдік мүшесі. Ричард Вольфенден (туған ж. 1935). Солтүстік Каролина университетінің британдық-американдық биохимигі, фермент катализделген реакциялардың кинетикасы бойынша жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Харланд Г. Вуд (1907–1991). Кейс-Уэстерн Резерв университетінің американдық биохимигі, жануарлар мен бактериялардың көмірқышқыл газын пайдалануы бойынша жұмыстарымен танымал. АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Барнет Вулф ФРСЕ (1902–1983). Эдинбург университетінің британдық биохимигі, генетик, эпидемиолог, статистик және т.б. Луис Айзек Вулф (1919–2021). Британдық Колумбия университетінің британдық биохимигі, фенилкетонурияны ерте анықтау (жаңа туған сәбилерді тексеру арқылы) және емдеуде маңызды рөл атқарды. Дороти Ринч (1894–1976). Джонс Хопкинс университетінің және Смит колледжінің британдық математикалық биологы, белоктардың циклол құрылымын қолдаған.
Х
Антонио Ксавье (1943–2006). Португалияның Лиссабон Жаңа университетінің (Universidade Nova de Lisboa) биофизигі, биохимияда магниттік резонансты қолдану саласындағы сарапшы.
Y
Ада Йонат (1939 ж. т.) Вайцман ғылым институтының израильдік кристаллографы, рибосоманың құрылымын зерттеудегі пионерлік жұмысымен әйгілі. Химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты (2009). АҚШ Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Фрэнк Янг ФРС (1908–1988 жж.) Кембридж университетінің британдық биохимигі, көп жыл бойы сэр Уильям Данн профессоры қызметін атқарды. Уильям Джон Янг (1878–1942 жж.) Мельбурн университетінің британдық биохимигі, ашытқы тұнбасынан алынған ферменттерді зерттеді және «Харден–Янг эфирі» (фруктоза 1,6-бисфосфат) деп аталатын затты ашты.
Z
Шұған Чжан. Массачусетс технология институтының американдық биохимигі, өзін-өзі құрастыратын пептидтерді ашқанымен танымал. Гуггенхайм стипендиясының иегері және Австрия ғылым академиясының мүшесі. Дональд Зилверсмит (1919–2010). Корнелл университетіндегі голланд-американдық тағамдық биохимигі, диета мен жүрек-қан тамырлары аурулары арасындағы байланысты түсінуге көп үлес қосты. Ұлттық ғылым академиясының мүшесі (АҚШ).