Кіріспе

Британдық композитор және әнші (1923–1994)

Дональд Ибрагим Сванн (30 қыркүйек 1923 – 23 наурыз 1994) – британдық композитор, музыкант, әнші және артист. Ол Майкл Фландрстің серігі, «Фландрс пен Сванн» дуетінің бір бөлігі болып, олар бірлесіп әзіл-қалжың әндер жазып, орындаған.

Өмір

Дональд Сванн Уэльстің Кармартеншир графтығындағы Лланелли қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Герберт Альфредович Сванн, ағылшын тегіндес орыс дәрігері, ол бастапқыда Московия компаниясы болған экспаттар қауымдастығынан шыққан. Оның анасы, Нагуимэ Сұлтан Сванн (туған аты Писзова), қазіргі Түркіменстанның Ашхабад қаласынан шыққан түрікмен-орыс медбикесі еді. Олар орыс революциясынан қашқан адамдар болды. Сваннның арғы атасы, Альфред Траут Сван, Линкольнширдегі мата сатушы, 1840 жылы Ресейге эмиграциялап, патша сарайының сағатшысының қызына үйленген. Кейіннен отбасы тегіне екінші 'n' әрпін қосып алды. Оның інісі Альфред, Александр Скрябиннің алғашқы өмірбаянын ағылшын тілінде жазған. Отбасы Лондонға көшіп, Сванн Дулуич колледжінің дайындық мектебінде және Вестминстер мектебінде білім алды. Ол соңғы мектепте Майкл Фландрсті алғаш рет кездестірді, ол да оқушы еді. 1940 жылдың шілде және тамыз айларында олар «Жарайды, бастаймыз» атты ревю қойды. Екеуі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әртүрлі жолдармен жүрді, бірақ кейін әндер мен жеңіл опералар жазу арқылы музыкалық серіктестік құрды, Фландрс сөздерді жазды, ал Сванн музыкасын шығарды. 1941 жылы Сваннға Оксфордтағы Крайст-Черчте қазіргі тілдерді оқуға грант берілді. 1942 жылы ол өзінің нанымын білдіріп, «Достардың жедел жәрдем бөлімінде» (квакерлік көмек ұйымы) Мысыр, Палестина және Грекияда қызмет етті. Соғыстан кейін Сванн Оксфордқа орыс және қазіргі грек тілдерін оқуға оралды. 1970 жылдары Сванн Бейбітшілікке берілгендер одағының қолдаушысы болды. Дональд Сванн екі рет үйленді; ол 1955 жылы Джанет Оксбороуға үйленді және 1983 жылы ажырасты; оның екінші әйелі өнер тарихшысы Элисон Смит болды. 1992 жылы оған рак диагнозы қойылды. Ол 1994 жылдың 23 наурызында Оңтүстік Лондондағы Тринити хосписінде қайтыс болды.

Мансап

1948 жылы Сванн мен Фландрдың кездейсоқ кездесуі олардың кәсіби серіктестігінің бастауына әкелді. Олар әндер мен жеңіл опералар жаза бастады, Сванн музыкасын, ал Фландр сөздерін жазды. Олардың әндерін Иан Уоллес және Джойс Гренфелл сияқты әртістер орындады. Кейіннен олар екі адамдық екі ревю – «Шапаның құлауы» және «Тағы бір шапаның құлауы» жазды, оларды серіктестік 1967 жылы аяқталғанға дейін бүкіл әлемде орындады. Сонымен қатар, Сванн жемісті музыкалық шығармалар жаза берді, бірнеше опералар мен оперетталарға музыка жазды, соның ішінде К.С. Льюистің «Переландра» толық нұсқасы және Дж.Р.Р. Толкинның «Сақиналар мырзасы» поэмаларын музыкаға қосып, «Жол мәңгілікке созылады» ән циклын жазды. 1953–1959 жылдары Сванн Генри Ридтің BBC үшінші бағдарламасы үшін жеті пьесасына музыка жазды, олар көбінесе пьесадағы кейіпкерлердің бірі – авангардтық «күшейтілген нақты музыка» композиторы Хильда планшеті атымен белгілі болды. Қосымша музыкадан басқа, Сванн осы кейіпкер үшін «Эмили Баттер» операсын және бірнеше толық шығармалар жазды. Сидней Картермен өмір бойына сақталған достық қарым-қатынас көптеген әндерге әкелді, ең танымалдары – «Жастың күні», ол «Шапаның құлауы» және «Люси мен аңшы» музыкалық спектаклінде қайта пайда болды. Фландрмен серіктестігі аяқталғаннан кейін Сванн жеке концерттер беріп, басқа әншілерге арнап жазуын жалғастырды. Ол сондай-ақ «Swann Singers» тобын құрып, 1970-ші жылдары олармен гастрольдік сапарлар жасады. 1980-ші жылдар мен 1990-шы жылдардың басында ол әншілермен және әріптестерімен әртүрлі құралымдарда, сондай-ақ жеке орындаушы ретінде өнер көрсетуді жалғастырды. Мұндайдың бірі – трубашы Дигби Фэрвезер мен вокалист Лиза Линкольнмен джаз серіктестігі, олар «Swann in Jazz» концерттері мен 1994 жылғы CD-де орындады. Сванн өмірі бойына 2000-ға жуық ән жазған немесе музыкаға қосып, жазған деген есеп бар. Ол қазіргі гимн жинақтарында кездесетін бірнеше ән күйлерін жазды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Виктория поэзиясын «жаңғыртты» және Уильям Блейк, Эмили Дикинсон, Кристина Россетти, Оскар Уайльд және басқалардың өлеңдеріне арналған ең терең және әсерлі әндерін жазды. Оның жеке әндерінің таңдамасы 2017 жылы шыққан Hyperion қос дискісінде жазылған.

Басқа дереккөздер

"Маңызды оқиғалар. 1994 жылғы 4 сәуір". Time. 1994 жылғы 4 сәуір. 143 (14): 19-б. (некролог)