Кіріспе

Ағылшын актері және жазушысы (1922–1975)

Майкл Генри Фландрс (1 наурыз 1922 – 14 сәуір 1975) – ағылшын актері, хабар таратушы, жазушы және комик әндер орындаушысы. Ол Дональд Сваннмен сахналық серіктестігімен ең көп танылды. Жастық шағында Фландрстің актерлік мансабы сәтті болары көрінді. 1943 жылы Корольдік теңіз күштерінің ерікті резервінде қызмет еткен кезде ол полиомиелитке шалдығып, қалған өмірі бойына мүгедектер коляскасына тәуелді болды. Ол радиода, кейін теледидарда жемісті дикторлық мансапқа қол жеткізді. Алғашқы мектеп досы, композитор Дональд Сваннмен бірге 1940 жылдардың соңында және 1950 жылдардың басында Лондонның Вест-Эндіндегі ревюлер үшін табысты әндер жазды. 1956 жылы олар осы әндердің бір бөлігін, сондай-ақ жаңа әндерді екі адамдық ревюде – «At the Drop of a Hat» атты қойылымда орындады. Бұл қойылым және оның жалғасы «At the Drop of Another Hat» 1956 жылдан 1967 жылға дейін үзілістермен Британ аралдарында, АҚШ, Австралия және басқа елдердегі театрларда көрсетілді. Сваннмен сахналық серіктестігі кезінде және одан кейін Фландрс сахнада, экранда, радиода, концерттерде және жазбаларда өнер көрсетіп, жан-жақты мансапқа ие болды. Ол опера либреттоларын, балалар кітабын, өлеңдер жинағын және Нұхтың кемесі туралы кантатаның мәтінін жазды.

Алғашқы жылдар

Фландр Лондонның Хэмпстед қаласында, Перси Генри Фландр мен оның әйелі Роза Лаураның ("Лори") үшінші баласы және жалғыз ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі түрлі мамандықтармен айналысты, оның ішінде актерлік және кинотеатр директоры болып жұмыс істеді. 1936 жылдан 1940 жылға дейін Фландр Вестминстер мектебінде оқыды, оның құрбыларының арасында Питер Устинов, Питер Брук, Тони Бенн және Дональд Сванн болды. 1940 жылғы соңғы семестрінде Сваннпен бірлесіп "Go To It!" атты мектептік ревю жұмысын жасады. Вестминстерден кейін Фландр Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне тарих мамандығын оқуға түсті. Ол Оксфорд университетінің драмалық қоғамы мен Эксперименталды театр клубында актерлік және режиссерлікпен айналысты. Оның сомдаған рөлдеріне Отеллодағы Брабантио, Пиранделлоның "Генрих IV" және Ауден мен Ишервудтың "F6-ның көтерілуі" пьесасындағы Шоукросс кірді. Сондай-ақ ол Оксфорд журналы "Червелл" үшін драмалық сын-ескертпелер жазды. 1942 жылы Фландр Корольдік теңіз күштерінің ерікті резервіне қосылуға өтініш берді, бастапқыда қабілетті теңізші болып қызмет етті, кейін кіші лейтенант болып тағайындалды. Ол музыканы жақсы көретін әуесқойлармен, оның ішінде Жерар Хоффнунг пен Фрэнк Хаузермен бірге шағын музыкалық кештер ұйымдастырды. Нәтижеде құрылған "In the D'Oyly Cart" триосы [sic] үш наразы Savoyard үшін продюсер Лориер Листердің "Oranges and Lemons" атты жаңа қойылымына қабылданды. Ревю және трио өте сәтті болды, содан кейін Листер олардан өзінің келесі өндірісі "Penny Plain" (1951) үшін де жұмыс істеуді сұрады. Олардың соңғысына қосқан үлестерінің ішінде Макс Адрианға арналған "Prehistoric Complaint" солосы, "жас пещерный адам ретінде тері киімдерімен киінген" және Адриан, Десмонд Уолтер Эллис және Джимми Томпсоннан құралған Сент-Триниан мектебінің үш қорқынышты оқушысының "Surly Girls" атты қойылымы бар. Екі қойылымдағы Фландр мен Сваннның нөмірлері өте жақсы қабылданып, Листер оларды өзінің келесі ревюінің көп бөлігін жазуға шақырды. Олардың тақырыптары экономика мен саясаттан ("Менің бюджетімде тесік бар") бастап Лондонның соңғы трамвайы туралы ("Соңғы желі") ағымға дейін, Бенджамин Бриттеннің соңғы туындыларының пародиіне дейін ("Бриттенге нұсқаулық") жетеді. 1956 жылы Лондонның Корольдік фестиваль залында Фландр баяндамашы, сэр Ральф Ричардсон солдат, ал Питер Устинов шайтан рөлінде болды. Бұл аударма 21-ші ғасырға дейін ағылшын тіліндегі стандартты аударма ретінде сақталды. 1950 жылдары Фландр радиода, кейін теледидарда спорттық комментарийлерден поэзия оқуларына дейінгі бағдарламаларда және радиодан теледидарға ауысқаннан кейін "The Brains Trust" төрағасының екі жылдық қызметін қоса алғанда, өзінің дикторлық мансабын нығайтты.

Бір сәтке

Белгілі және табысты әнші-жазушылар ретінде Фландрс пен Сванн 1956 жылы Дартингтон халықаралық жазғы мектебінде өнерлері туралы лекция оқуға шақырылды. Фландрс өз сөздерінің де көрермендерге әндерімен бірдей ұнағанын байқады. Олар Лондонда осыған ұқсас қойылым қоюға шешім қабылдады. Олар үш апталық мерзімге Нью Линдси театрын жалдады; 150 орындық Нью Линдси Лондонның Вест-Энд театрлық ауданынан тыс жерде орналасқан. Қойылым 1956 жылдың 31 желтоқсанында ашылды. Прессада жағымды пікірлер жарияланды, кассада табыс жақсы болды және оларға Вест-Эндке көшу ұсынылды. Сванн 1977 жылы еске алды: "Біз бірауыздан бас тарттық. Бұл Майклдың радиодағы мансабының аяқталуы (сол кезде ол кем дегенде мың хабар таратып үлгерген) және Сваннның композитор ретіндегі жолының аяқталуы сияқты көрінді". Екеуі де екі-үш ұйықтамай, ойланып, қайта қарастырды; сыншы Дж. К. Труин былай деп жазды: "Менің ойымша, тіпті [У. С.] Гилберт те олардың нөмірлерінің өте ұқыпты дамығандығына риза болар еді. Сіздерді Фландрс мырзаның 'Greensleeves' әнінің нақты қандай тектен шыққандығын түсіндіргенін естіуге шақырамын". Қойылым 1959 жылдың 2 мамырына дейін Fortune театрында 808 рет көрсетілді. 1959 жылдың тамызында Фландрс пен Сванн қойылымды Эдинбург фестиваліне алып барды. 8 қазанда олар Нью-Йоркте Бродвейдегі Джон Голден театрында ашылып, онда 215 рет ойнады. Нью-Йорк Herald Tribune газетінде Уолтер Керр былай деп жазды: "Осы екі джентльменнің тамырында не ағады екен, ол оларды жанды, тапқыр, білімді, жағымды, күлкілі және керемет серікке айналдырады". Бродвейдегі қойылым аяқталғаннан кейін олар АҚШ-тың 12 қаласында, Канаданың бір қаласында және Швейцарияның үш қаласында гастрольдік сапармен болды. 1962 және 1963 жылдары олар Канадада қойылымды қайта жаңғыртты және Британ аралдарында гастрольдеп, 17 қала мен елді аралады.

Тағы бір қасірет

Екінші қойылым бірінші қойылымның үлгісін қайталады, әндер мен монологтар Фландрдың түсіндірмелері мен кіріспелері арқылы байланыстырылды. Ол 1963 жылғы 2 қазанда «Фортуна» театрынан әлдеқайда ірі («Фортунада» 438 орын болса, «Хеймаркетте» 900 орын бар) «Хеймаркет» театрында ашылды. Тағы да сын-пікірлер өте жақсы болды. Daily Express қойылымды «бірден табысқа жеткен» деп атады, ал The Times оны «тамаша ойын-сауық, есімде қалар кеш» деп сипаттады. Олар жануарлар туралы әндерді жазуды жалғастырды (жаңа әндердің ең жақсысы – армадилло мен істен шыққан танк арасындағы махаббат туралы ән), сондай-ақ Кіші Британия туралы әндер (жоғалып бара жатқан теміржол станциялары, британдық жұмысшының мінез-қалпы және т.б.) жазды, кейде басқа композиторлардың шығармаларына да жүгінетін. Атап айтқанда, әуесқой мүйіз бұрқақ шебердің қиындықтары туралы әнге Mozart-тың өте жылдам бөлігі қосылды. Мырза Фландр екі монологында өзінің шеберлігінің шыңына жетті: Андорра тауларының етегіндегі зәйтүн салып пісіру мерекесі туралы әңгіме және Стоунхендж салынысының куәсі болған замандас көрерменнің сарказмды пікірлері. Екеуі достығын сақтап, уақыт-уақытпен бірлесіп жұмыс істеді. Майкл Фландр 1972 жылы «Бұл сіздің өміріңіз» бағдарламасында Емонн Эндрюс тарапынан күтпеген сыйлыққа ие болды.

Басқа жұмыстар

Шапка шоуларының кестесі бойынша үзілістер кезінде және олар аяқталғаннан кейін Фландр радиода, теледидарда, сахнада, кинода және концерттік алаңда өнер көрсетті. 1962 жылы ол Лондонның Олдвич театрында Корольдік Шекспир компаниясының Брехттің «Кавказдық әктастық шеңбері» қойылымында «Әңгімеші» рөлінде ойнады. 1970 жылы ол Питер Майерстің «Он жыл қызыл» ревюінде басты рөлде ойнады; оның өнері жоғары бағаланды, бірақ қойылым сәтсіз аяқталып, бір ай ішінде жабылды. Ол «Қайғыға ұшыраған дәрігер» (1963) және «Ашулы ай» (1971) фильмдерінде түсті. Фландр радио мен теледидарда хабар таратуды жалғастырды. BBC радиосында ол «Scrapbook» және «Атлантика шайқасы» серияларының жүргізушісі болды, сондай-ақ «Жиырма сұрақ» және «Жануар, өсімдік және минерал» викториналарының тұрақты қатысушысы болды. Теледидарда ол концерттік, опералық және балеттік «Гала-өнер көрсетілімі» сериясын ұсынды. 1964 жылы ол «Ұлы және кішкентай жаратылыстар» атты өлеңдер жинағын, ал 1974 жылы «Насрүдин дананың айтқандары мен іс-әрекеттері» атты балалар кітабын жариялады. EMI үшін Фландр Ефрем Курцтың дирижерлігімен Филармония оркестрінің сүйемелдеуімен «Петр және қасқыр» ертегісін оқыды (1959). Фенелла Филдингпен бірге ол Эдит Ситвеллдің «Фасад» өлеңдерін Уолтонның музыкасымен, Невилл Маринер (1972) дирижерлік еткен St Martin in the Fields академиясы орындады. Фландр «Фасадқа» ұзақ уақыттан бері қызығушылық танытқан: «Бұл өте қиын жұмыс, тіпті мүмкін емес. Кейде сіз жай ғана сөйлеуге мәжбүр боласыз, ал кейде оркестр сізді толығымен жабады. Бұл сізді шынымен шектеуге итермелейді». Майкл Саммес әншілерімен бірге ол «Кішкентай барабаншы бала» әнін жазды, ол жеке дискі ретінде және Фландрдың кіріспе сөздерімен «Рождество жөніндегі әңгіме» жинақ дискісінің құрамында шықты. Ол Елизавета I патшайымды құрметтеу үшін жасалған «Ұлы Елизавета» (1963) EMI LP-де баяндама жасады, онда Мэри Моррис Елизавета рөлінде ойнады. Ол мүгедектердің театрларға қолжетімділігін жақсартуды ынталы түрде қолдады, содан кейін басқа да қоғамдық мәселелерге қызығушылық танытты. Фландр 1975 жылдың 14 сәуірінде 53 жасында, Уэльстегі Бетус-и-Койдта демалыс кезінде бас миының ішкі қантамырларының аневризмасының жарылуынан кенеттен қайтыс болды. Оның күлі батыс Лондондағы Чизуик үйінің ауласына шашылды, ол өмірінің соңғы жылдарында кешкі уақытта жиі отыратын жер. Майкл Фландр орталығы, 75 орындық күндізгі күтім орталығы, Актон, Лондон, оның құрметіне Клаудия Фландр және басқалар құрды.