Еуропа чемпионаты: ерлер құрамаларының қол добы турнирі

Кіріспе

Еуропалық ерлер ұлттық құрамалары арасындағы халықаралық гандбол жарысы – Еуропа ерлер гандбол чемпионаты, Еуропаның ересек ерлер ұлттық гандбол командалары үшін ресми жарыс. 1994 жылдан бері әр екі жылда бір рет, әлем чемпионаттарының арасындағы жұп жылдары өткізіледі. Бұл турнир еуропалық чемпионды анықтаумен қатар, Олимпиада ойындары мен Әлем чемпионатына іріктеу турнирі болып табылады. Ең табысты команда – Швеция, ол бес мәрте жеңіске жеткен. Дегенмен, Испания ең көп медаль иегері.

Тарих

1946 жылы сегіз еуропалық ел Халықаралық гандбол федерациясын құрды, және еуропалық емес елдер әлем чемпионаттарына қатысқанмен, медальдарды әрқашан еуропалық елдер жеңіп алды. Еуропалық гандбол федерациясы 1991 жылы құрылды. Осыған орай (1995 жылы) әлем чемпионатының өткізілу жиілігі төрт жылдан екі жылға өзгертілді, және Еуропалық гандбол федерациясы өз чемпионатының – сонымен қатар әлем чемпионатына өңірлік іріктеу турнирінің де бастамасын берді.

1990 жылдар

Бірінші чемпионат 1994 жылғы маусымда Португалияда өтті. Осы уақытқа дейін әлем чемпионатына қатыса алмаған ел, 11-орынды анықтау ойынында Румынияға 21–38 есебімен жеңіліп, 12-ші және соңғы орынды иеленді. Швеция финалда Ресейді 34–21 есебімен жеңіп, алғашқы еуропа чемпионы атанды, бұл Ресейдің халықаралық тарихындағы ең ауыр жеңілісі болды. Екі команда да турнирде жеңіліссіз өтті, бірақ Швецияның жылдам шабуылдары финалда шешуші болды; олар 34 голдың 14-ін жылдам шабуылдардан соқты. Швециялық орта қорғаушы Магнус Андерссон турнирдің үздік ойыншысы атанды, ал ресейлік Василий Кудинов 50 голмен үздік мерген болды. Екі жылдан кейін чемпионат Испанияға көшті, формат сол күйінде қалды. Бұл жолы топтық кезеңнен бірде-бір команда ұпайсыз өтті, бірақ Ресей мен Швеция тағы да кездесті; бұл жолы жартылай финалда, ал Ресей 650 көрерменнің алдында 24–21 есебімен жеңіске жетіп, кек алды. Екінші жартылай финалда үй иелері Югославияны 27–23 есебімен жеңіп, Севильядағы аренада 7500 көрермен үй иелерінің бір голмен жеңілгенін көрді, бірақ 1994 жылы Ресей құрамасында ойнаған, қазір Испания құрамасында ойнайтын қырғыз тегіндес Талант Дюшбеевтің күш-жігеріне қарамастан. Бұл Еуропалық гандбол маусымының ортасы болды. Чемпионат Олимпиадаға іріктеу ретінде өткізілді, ал 1996 жылғы Олимпиаданың жеңімпазы Хорватияға алғашқы беске кіру қажет болды. Олар Испаниядан жеңіліп, топтық кезеңде Франциямен тең түсті, бұл оларды көрші Словениямен бесінші орынға жіберді. 10 000 көрермен Словенияның бір голмен жеңіске жетіп, Сидней Олимпиадасына жолдама алғанын тамашалады. Бұрын Еуропа чемпионатын жеңген екі команда, Швеция мен Ресей, финалға жолдама алды. Швеция топтық кезеңдегі ойында 28–25 есебімен жеңіп алды. Үш дүркін чемпион Швеция 2002 жылы Еуропа чемпионатын қабылдады. Бұл 16 командадан тұратын алғашқы турнир болды, бұл алдыңғы төрт турнирдегі 12 командадан кеңейтілді. Швеция алғашқы жеті матчта жеңіске жетті және жартылай финалға қатысуды қамтамасыз еткеннен кейін Данияға 26–27 есебімен жеңіліп, жартылай финалға 17–11 есебімен көшті. Екінші топтағы негізгі турда Исландия Германияны жеңгеннен кейін үшінші скандинавиялық команда болды, бірақ Дания мен Исландия жартылай финалда жеңілді. Дания Германияға 23–28 есебімен ұтылып, Швеция Исландияны 11 голмен жеңді. Осылайша Швеция бес рет финалға төртінші рет қатысты, Стокгольм глобусындағы 14 300 көрермен алдында Стаффан Олссонның соңғы 5 секундта теңестіргенін еске түсіріп, бір голмен артта қалды. Швеция қақпашысын ауыстырды, ал Флориан Керман бос торға гол соқты, бірақ ол гол есептелмеді, өйткені төрешілер шведтердің голынан кейін ойынды бастаған жоқ. Қосымша уақытта Швеция өз басымдығын сақтап, төртінші рет чемпион атанды. Швецияның үш рет қатарынан чемпионат жеңісі 2004 жылы Словенияда Deutsche Presse Agentur ақпарат агенттігі медальдік үміткер деп санамаған Германияның жеңісімен бұзылды. Германия Сербия мен Черногорияға қарсы жеңіліске ұшырап, өз тобынан үшінші және соңғы команда ретінде негізгі турға іріктелді, Франциямен тең түсті. Алайда, фавориттер Германияның негізгі топтық кезеңінде бір-бірін жеңгендіктен, Германия жартылай финалға алты командалық топтан бірінші болып шықты. Екінші топта екінші топты жеңген Хорватия алғашқы жеті ойында жеңіліссіз қалды, ал Дания да төрт рет жеңіске жетті. Хорватия жартылай финалда Словениямен кездесті, ал Балқандағы екі көрші елдің қақтығысы қауіпсіздік шараларын күшейтті. Тиволи залында 7000 көрермен қонақ үй командасының Хорватияны осы турнирде жеңген алғашқы команда болғанын көрді, тіпті Хорватиялық оң қанаттың ойыншысы Мирза Джомбаның 12 голына қарамастан, ол сол кезде әлемдегі ең жақсы гандболшы деп есептелді. Дания екінші рет жартылай финалға жетті, бірақ Германияға 20–22 есебімен ұтылып, «қиын жеңіске» жетті. 2006 жылғы турнир Швейцарияда, Базель, Берн, Люцерн, Сент-Галлен және Цюрих қалаларында өтті. Франция турнирде жеңіске жетті, ал алдын ала турда Испанияға 26–29 есебімен ұтылып, жеңіске жетті. Бұл топта Германия да болды, бұл жолы топтық кезеңнен бір ұпай алу Германия үшін жеткіліксіз болды. Франция мен Испания үш негізгі турдың барлық ойындарында жеңіске жеткеніне қарамастан, бұл екі команда I топтан жартылай финалға жолдама алды. Екінші топта Хорватия соңғы кездесуде Сербия мен Черногорияны 34–30 есебімен жеңіп, бірінші орынға шықты. Сол күні кешке Дания Ресейді жеңіп, Хорватиядан бір ұпайға артта қалып, үшінші рет жартылай финалға жолдама алды. Алайда, ІІ топ командалары І топ командаларынан жеңілді, сондықтан Франция мен Испания финалда қайта кездесті. Үшінші орынды жеңген Хорватия күтпеген жерден Данияға ұтылып, финалда Франция сегіз голмен жеңіске жетіп, алғашқы еуропалық чемпионатын жеңіп алды. Норвегия 2008 жылғы турнирдің ұйымдастырушысы болды. Ойындар Берген, Драммен, Лиллехаммер, Ставангер және Тронхейм қалаларында өтті. Хорватия, Норвегия, Венгрия және Франция алдын ала топтарында жеңіске жетті, бірақ командалардың екеуі өз артықшылықтарын пайдалана алмады; Норвегия Польшамен тең түсіп, Словениядан жеңіліп, топтық кезеңнің соңғы матчында Хорватияны жеңуі керек болды. Оның орнына, Ивано Балич соңғы 20 секундта 23–22 голын соқты, ал Норвегияға үшінші орынды тек соңғы теңестіру ғана сыйлады. Венгрия, Испания және Германия C тобынан екі ұпаймен өтті, ал Германия шведтерге тең түскен жағдайда жеткілікті болған Германияға екі голмен жеңіске жетіп, іріктеуді қамтамасыз етті. Бірінші жартылай финалда Хорватия Франциямен кездесті, бұл екі команданың мықты қорғанысымен ерекшеленді, хорваттар екі рет үш голмен көшбасшылыққа ие болды, бірақ Франция күшті қайта оралды. Хорватия қақпашысы Мирко Алилович соңғы 6 секундта Никола Карабатичтен соққыны сейімдеді, Хорватия 24–23 есебімен жеңіске жетті. Германия соңғы минутта теңестіргеніне қарамастан, Дания 7–12 есебімен жеңілістен кейін қайта оралды, ал Ларс Кристиансен соңғы 3 секундта пенальти соқты. Хорватия финалда жақсы бастады, алғашқы төрт голды соқты, бірақ Данияның қақпашысы Каспер Хвидттен 8 соққыны сейімдегеннен кейін Дания 24–20 есебімен жеңіске жетіп, алғашқы маңызды трофейін жеңіп алды.

The first championship was held in Portugal in June 1994. The host nation had not managed to qualify for any World Championship thus far, and they finished 12th and last after losing all six games, including 21–38 to Romania in the 11th place play off. Sweden became the first European champion after defeating Russia by 34–21 in the final, Russia's heaviest loss in their international history. Both teams had gone through the tournament without loss, but Sweden's fast breaks became the key in the final; they scored 14 of their 34 goals on fast breaks. Swedish middle back Magnus Andersson was named the event's best player and Russian left back Vasily Kudinov was top scorer with 50 goals. Two years later, the championship moved to Spain, with the same format. This time, no team went through the group stage without giving up points, but Russia and Sweden were to face off once again; this time in the semi final, and Russia got revenge with a 24–21 win in front of 650 spectators. In the other semi final, the hosts beat Yugoslavia 27–23, before 7,500 spectators littered the arena in Sevilla to watch the hosts go down by one goal despite the efforts of Talant Dujshebaev, a Kyrgyz born back player who had played for Russia in 1994 but who now turned out for Spain. in the middle of the European handball season. The Championship acted as an Olympic qualifier, and hosts Croatia, who had won the 1996 Olympics, needed to finish in the top five to qualify. They lost to Spain and drew with France in the group stage, which sent them into a fifth place play off with neighbours Slovenia. 10,000 spectators watched as Slovenia prevailed by one goal and qualified for the Sydney Games. The two teams who had won European Championships before, Sweden and Russia, qualified for the final – Sweden had won the group stage match 28–25,

Three time champions Sweden were the next to host the European Championship, in 2002. This was the first tournament with 16 teams, an expansion from 12 in the previous four instalments. The Swedes won their first seven matches, and had already qualified for the semi finals when they lost 26–27 to Denmark, having led 17–11 at half time. In the other main round group, Iceland became the third Nordic team to qualify after defeating Germany in the final match, but both Denmark and Iceland were soundly beaten in the semi finals – Denmark lost 23–28 to Germany, while Sweden defeated Iceland by 11 goals. Sweden thus qualified for their fourth final in five attempts, and in front of 14,300 spectators in Stockholm Globe, they came back from a one goal deficit when Staffan Olsson equalised with five seconds to spare. Sweden had substituted their goalkeeper, and Florian Kehrmann replied with a goal in an empty net, but it was disallowed because the referees had not started play after the Swedish goal. In the extra time, Sweden held on, and could celebrate their fourth
title. Sweden's row of three successive Championships was broken in Slovenia in 2004, when Germany won despite not being touted as a medal candidate by news agency Deutsche Presse Agentur. Germany suffered an early defeat to Serbia and Montenegro, and qualified for the main round as the third and final team from their group, having drawn with France as well. However, as the favourites beat each other in Germany's main round group, Germany qualified for the semi finals in first place from the six team group. In the other group, Croatia, who won the other group, had not lost any of their first seven games, while Denmark also had four successive wins. Croatia faced hosts Slovenia in the semi final, and the clash of the two Balkan neighbours saw heightened security measures. 7,000 spectators in the Hall Tivoli saw that the hosts became the first team to beat Croatia in this tournament despite 12 goals from Croatian right winger Mirza Džomba who was reputed to be the best handball player in the world at the time. Denmark, who had reached their second successive semi final, once again had to bow out at this stage, as they lost 20–22 to Germany in what was described as a "hard fought victory." The 2006 tournament was held in Switzerland, in the cities of Basel, Bern, Lucerne, St Gallen and Zürich. France won the tournament, going through with one solitary loss – a 26–29 defeat to Spain in the preliminary round (where France trailed by eight goals at half time). Defending champions Germany was also in this preliminary group, and this time taking one point through from the group stage would not be enough for Germany. Despite winning all three main round games, so did France and Spain, and those two teams qualified for the semi finals from Group I. From the other group, Croatia qualified in first place after a 34–30 victory over Serbia and Montenegro in the last match. Later that evening, Denmark beat Russia and qualified for their third successive semi final, one point behind Croatia. However, the Group II teams were both defeated by Group I teams, causing France and Spain to meet again in the final. In the third place play off, Croatia surprisingly lost to Denmark, while the final saw France prevail by eight goals to win their first European Championship

Norway was the host country for the 2008 tournament. Matches were played in Bergen, Drammen, Lillehammer, Stavanger and Trondheim. Croatia, Norway, Hungary and France won their preliminary groups, but two of the teams failed to utilise their advantage; Norway drew with Poland and lost to Slovenia, and needed to beat Croatia in the final match of the group stage. Instead, Ivano Balić scored the 23–22 goal with twenty seconds to spare, and only a late equaliser gave Norway third place in the group. Hungary, Spain and Germany had all gone through with two points from Group C, and Germany sealed their qualification with a two goal win over Sweden in a match where a draw would have been enough for the Swedes. In the first semifinal Croatia played France in a game dominated by strong defense by both teams, with the Croats achieving a three goal lead twice, only to see France come back strong. Croatia goalkeeper Mirko Alilović saved a shot from Nikola Karabatic with six seconds to go as Croatia won 24–23. Denmark came back from 7–12 down to beat Germany, despite the Germans equalising within the final minute, as Lars Christiansen slotted home a penalty shot with three seconds remaining. Croatia started off well in the final, scoring the first four goals, but with eight saves more from Denmark's keeper, Kasper Hvidt, Denmark won 24–20 and took their first major trophy.