Кіріспе

Ұсынылған ғарыш кемесінің қозғалту әдісі

Буссард зымыран реакторы – жұлдызаралық саяхаттар үшін ғарыш кемесін қозғалтудың теориялық әдісі. Жылдам қозғалатын ғарыш кемесі жұлдызаралық ортадан сутегіні алып, диаметрі километрден мыңдаған километрге жететін үлкен, конус тәрізді магнит өрісі арқылы жинайды; сутегі термоядролық синтез жүзеге келгенге дейін қысылады, бұл конус жасаған қарсылық күшіне қарсы итеру үшін күш береді және магнит өрісін қуаттандыруға қажетті энергияны қамтамасыз етеді. Осылайша, Буссард зымыран реакторын синтездік ракетаның зымырандық түрі деп қарастыруға болады. Буссард зымыран реакторын 1960 жылы физик Роберт В. Буссард ұсынған. Бұл идеяны Пол Андерсон "Тау-Ноль" романында, Ларри Нивен "Белгілі кеңістік" кітаптар сериясында, Вернор Виндж "Ой аймақтары" сериясында және Карл Саган телесериал мен "Космос" кітабында танымал етті.

Жүру мүмкіндігі

Бассардың алғашқы ұсынысынан бері Күн жүйесінің төңірегіндегі аймақта сутегінің тығыздығы сол кездегідей жоғары емес екені анықталды (Жергілікті Жұлдызаралық Бұлтқа қараңыз). 1969 жылы Джон Форд Фишбек қажетті магниттік өрістің толық сипаттамасын беріп, маңызды үлес қосты. 1978 жылы Т. А. Хеппенгеймер Бассардың протондарды қосып синтездеу туралы бастапқы ұсынысын талдады, бірақ протондарды синтез тығыздығына дейін қысудан туындайтын Bremsstrahlung жоғалтулары, өндірілетін қуаттан шамамен 1 миллиард есе көп екенін анықтады, осылайша ұсынылған Буссардың рамджетінің мүмкін емес екенін көрсетті. Алайда, 1975 жылы Даниэль П. Уитмайрдың талдауы рамджет CNO циклы арқылы жалпы қуатқа қол жеткізе алатынын көрсетті, ол протон-протон тізбегінен өте жоғары жылдамдықпен (шамамен 1016 есе жоғары) синтез жасайды. Роберт Зубрин мен Дана Эндрюс 1988 жылы Буссардың рамджеті конструкциясының бір гипотетикалық нұсқасын талдады. Олар өздерінің рамджет нұсқасының күн желдеріне қарсы үдеуге қабілетсіз екенін анықтады. 2021 жылғы зерттеуде, теориялық тұрғыдан мүмкін болса да, пайдалы Буссар рамджетін құру тіпті Кардашев II типіндегі өркениеттің де қабілетінен тыс болады деген қорытынды жасалды.

RAM кеңейтілген жұлдызаралық зымыран (RAIR)

Жұлдызаралық ортаны жалғыз отын көзі ретінде пайдалану мәселесі RAM күшейтілген жұлдызаралық зымыранды (RAIR) зерттеуге әкелді. RAIR өз ядролық отын қорын алып жүреді және реакция өнімдерін итермелеу күшін шығару үшін қолданады. Дегенмен, ол жұлдызаралық ортаны жинап, оны қосымша реакциялық масса ретінде пайдалана отырып, өнімділігін едәуір арттырады. RAIR қозғалтқыш жүйесі үш кіші жүйеден тұрады: термоядролық реактор, жинағыш өріс және плазма жеделдеткіші. Отын жеделдеткіш арқылы кеме алдынан шығарылады. Жинағыш өріс отынды басқа жеделдеткішке (мысалы, реактордан жұлдызаралық газға тікелей жылу энергиясын беруге арналған жылу алмасу жүйесі болуы мүмкін) бағыттайды, ол реактордан қуатпен қамтамасыз етіледі. Бұл тұжырымды түсінудің ең оңай жолы – кемеде тасымалданатын сутегі ядролық отын энергия көзі ретінде, ал жинағышпен жиналған және содан кейін жоғары жылдамдықпен артқа шығарылатын жұлдызаралық газ итергіш ретінде (реакциялық масса) әрекет ететінін ескеру. Сондықтан, көлік құралында шектеулі отын қоры, бірақ шексіз итергіш қоры болады. Кәдімгі Буссардтық реактивті қозғалтқыш екеуінің де шексіз қорына ие болар еді. Алайда, теория бойынша, Буссардтық реактивті қозғалтқыш жұлдызаралық газды өзінің жылдамдығына дейін алдын ала жеделдетуге мәжбүр болғандықтан кедергіге ұшыраса, RAIR жүйесі жылдамдық айырмашылығына қарамастан "жеделдеткіш" механизмі арқылы жұлдызаралық ортаға энергияны беруге қабілетті болады және осылайша кедергіні едәуір азайтады.

Лазерлік жұлдыз аралық рамжет

Жұлдызаралық ортадан сутегі жинап алатын көлікпен үйлесімде сәулелі энергия тағы бір нұсқа. Күн жүйесіндегі лазерлік массив көліктегі жинақтағышқа сәуле жібереді, ол сызықтық үдеткіш сияқты нәрсені қолданып, итеру күшін жасайды. Бұл, ракеталық қозғалтқыштағы термоядролық реактор мәселесін шешеді. Сәулеленген энергияның қашықтықпен әлсіреуіне байланысты шектеулер бар.

Магниттік желкен

Есептеулер (Роберт Зубрин және Дана Эндрюстің) магниттік парашют немесе желкен идеясын тудырды. Бұл жұлдыздық сапар үшін маңызды болуы мүмкін, себебі мақсатқа жеткенде жылдамдықты төмендетуде ракетаның орнына магниттік парашют қолдануға болады.

Дайсонның шоғырланған жұлдыздық қозғалтқышы (Каплан қозғалтқышы)

Иллинойс штаты университетінің астрофизигі Мэтью Э. Каплан, Дайсон шоғырланған айналар жиынтығын пайдаланып, күн сияқты жұлдыздың белгілі бір аймақтарына жұлдыздық энергияны шоғырландыратын жұлдыздық қозғалтқыштың бір түрін ұсынды. Бұл, көп ремджеттік жинақтама арқылы жиналатын күн желдерінің сәулелерін жасауға мүмкіндік береді, ал ол өз кезегінде орбитаны тұрақтандыру үшін плазманың бағытталған ағындарын және жұлдызды итеру үшін оттегі-14-ті пайдаланады. Каплан максималды тиімділікке негіделген қарапайым есептеулер бойынша, Буссард қозғалтқышы секундына 10¹⁵ грамм күн материалына жұмсап, 10⁻⁹ м/с² максималды үдеуге қол жеткізеді, нәтижесінде 5 миллион жылдан кейін 200 км/с жылдамдыққа және 1 миллион жылдан кейін 10 парсек қашықтыққа жетеді. Күннің масса жоғалту деңгейін ескере отырып, Буссард қозғалтқышы теориялық тұрғыдан 100 миллион жыл бойы жұмыс істей алады, бірақ Каплан жұлдыздық соқтығыстарды болдырмау үшін 10 миллион жылдың жеткілікті екенін санайды.