Кіріспе

1995–96 жылғы Marvel комиксінің кроссовері

1995 жылғы Marvel Comics кроссовер оқиғасының сюжеті, Жер-295тен.

"Апокалипсис дәуірі" – 1995 жылғы комикстің кроссовер сюжеті, негізінен Marvel Comics кітаптарының X-Men франшизасында жарияланған. "Апокалипсис дәуірі" Жер-616 ғаламын қысқа мерзімге алмастырып, бастапқы уақыт сызығы қалпына келтірілген кезде Marvel Comics ғаламына әсер етті. Кейіннен бұл оқиға Жер-295 планетасының балама ғаламында болғаны анықталды. "Апокалипсис дәуірі" оқиғасының барлық кезеңінде, жаңа X-Men байланысты мини-сериялармен, X-Calibre, Gambit and the X-Ternals, Generation Next, Astonishing X-Men, Amazing X-Men, Weapon X, Factor X, X-Man және X Universe сияқты командалар мен тұлғаларға назар аударатын X-Men комикстері тұрақты түрде жаңартылды. Оқиға екі жеке комикспен – X-Men Alpha және X-Men Omega – аяқталды. Сюжет Легион (Дэвид Халлер) – адамзатқа қарсы қылмыстар жасамас бұрын Магнетоны өлтіру үшін уақытқа кері оралған психотикалық мутанттан басталады. Легион әкесі, профессор Чарльз Ксавьерді қазақстандық түрде өлтіреді, бұл уақыт сызығында маңызды өзгеріске алып келеді. Профессор Ксавьердің қазасы Апокалипсистің бастапқы уақыт сызығынан 10 жыл бұрын шабуыл жасауына себеп болады, ол Жерді бақылауға алып, содан бергі барлық оқиғаны өзгертеді. Апокалипсиске Магнето басқаратын топтардың ішінде бірнеше мутанттар қарсы тұрады. Топ профессор Ксавьердің өлтірілуін болдырмау үшін мутант Бишопты уақытқа кері жіберуге тырысады, осылайша бүкіл уақыт сызығын жояды. 2005 жылы Marvel "Апокалипсис дәуірі" атты жеке комикс пен мини-серияны жариялады, бұл жанкүйерлердің сүйікті оқиғасының 10 жылдығын тойлауға арналған. Комиксте түпнұсқалық оқиға аяқталғаннан кейін не болғаны көрсетіледі, уақыт сызығының шын мәнінде "Жер-295" деп аталатын балама Жерге айналғаны белгілі болады. 2011 жылғы "Қара періште сагасы" тағы бір рет балама шындыққа оралды, нәтижесінде 2012 жылы басталған және 14 саны бар "Апокалипсис дәуірі" атты үздіксіз серия жарық көрді. Бұл әлем сондай-ақ Marvel-дің 2015 жылғы "Құпия соғыстар" бөлігі ретінде де көрсетілді.

Оқиға желісі

Легион (Дэвид Халлер), Жердегі психоздық мутант және профессор Чарльз Ксавьердің ұлы, Магнетоны (Эрик Лейншер) өлтіру ниетімен уақытқа саяхаттайды. Бірақ Легион Магнето мен Ксавьердің Израильде дос болып жүрген кезеңге жетеді. Ксавьер Магнетоны қорғауға тырысып қаза табады, Легион жоғалып кетеді және жаңа уақыт желісі құрылады. Тарихтың қалай өзгергенін білетін жалғыз адам – Лукас Бишоп, Легионды күзеген уақыт саяхатшысы мутант. Ксавьердің құрбандығының нәтижесінде Магнето, қайтыс болған досының адамдар мен мутанттардың бейбіт бірлесіп өмір сүруі туралы арманына сенеді. Апокалипсис (Эн Сабах Нур), өлмейтін мутант жау, осы шайқасты бақылап отырады. Ол осы сәтті әлемді жаулап алуын бастау үшін өте қолайлы деп санайды, бұл Marvel ғаламында тағы он жылдан кейін ғана орын алатын еді. Магнето Апокалипсис соғыс бастағанда Х-мендерді жинақтайды. Х-мендердің қарсылығына қарамастан, Апокалипсис Солтүстік Американы басып алады, соңында мутанттар үстем тапқа айналады. Апокалипсис "тазалау" деп аталатын геноцидтік науқанды бастайды, миллиондаған адамдар қаза табады. Оның билігіне ешкім де қарсы тұрмасын және оның билігіне әкелген жағдайлар жойылмасын үшін, телепатиялық немесе хроналдық қабілеттері барлардың барлығын іздейді. Осы арада, уақыт желісіндегі өзгерістер М'Кран кристалынан туған құрылымдық кристалдану толқынына әкеледі.

X-Men: Альфа

X-Men: Alpha 1995 жылдың қаңтар айында жарық көрді және "Апокалипсис дәуірі" кроссоверлік оқиғасын бастады. Онда оқырмандарға таныс X-Men кейіпкерлерінің осы жаңа әлемде қаншалықты өзгергені қысқаша көрсетіледі. Бишоп Магнетомен қайта табысады, бірақ нағыз уақыт желісінің шашыраңқы естеліктерін сақтайды. Магнето өз Х-мендері мен олардың одақтастарына түрлі тапсырмалар жүктейді. Бірі – тарихты өзгерту үшін қажет күштерді жинау, ал екіншілері – Апокалипсиске қарсы күресті жалғастыруға тиіс. Оқиға сегіз өзара байланысқан мини-сериалда жалғасады, олардың әрқайсысы X-Men командасының немесе басқа мутант күштерінің тарихына арналған. Әр мини-сериал сол кезде жарық көрген X-Men журналының бірін уақытша алмастырды.

X- калибрлі

X Calibre – Магнето жіберген, болашақты көре алатын мутант Destiny (Ирене Адлер) іздеу үшін, Бишоптың айтқанын растау мақсатында Nightcrawler (Курт Вагнер) төңірегінде құрылған команда. Nightcrawler мутанттар мен адамдар бейбіт бірлікте өмір сүретін құпия паналау – Авалонға сапар шегуі керек. Саяхаты барысында ол Джон Праудстар (Тондербирд), монах Кейн, пират Каллисто және оның анасы Мистик (Равен Даркхолм) сияқты тұлғалармен кездеседі. Nightcrawler саяхатының басты қарсыластары – Апокалипсистің қызметкерлерінің үштігі: Айшықты (Даниел Айшықты), Дамаск (Эмма Стид), Өлі адам Уэйд (Уэйд Уилсон) және Көлеңке патшасы (Амаль Фарук). Nightcrawler командасы Мистик, Свинчбек және кейіннен Авалонның әсемдігін түсінген соң Nightcrawler-ге қосылған Дамасктан тұрады. X Calibre сериясы атын Nightcrawler мен оның анасы Мистик арасындағы бір әзілден алған, себебі ол қолданатын оқтың калибрі тек X белгісімен таңбаланған. Бұл атау Excaliburдың орнына келді.

Гамбит пен X-терналдар

Гамбит (Ремьи Лебо) X Терналдары Күн нүктесінен (Роберто де Коста), Юбилей (Юбилей Ли), Қуатты жігіт (Гвидо Кароселла) және Лила Чейниден тұрады. Олар Лиланың телепортациясын пайдаланып, Бишоптың балама шындығын растау үшін қажетті М’Краан кристалының сынығын алу мақсатымен ғарышқа жіберіледі. X Терналдарын Апокалипсистің қолдаушысы Риктор қуалайды, ол Гамбитті өлтіріп, әмірінің ризашылығын жеңіп алуға тырысады. Ши’ар кеңістігіне жеткен соң, X Терналдары кристалл сынығын алу үшін Императорлық гвардиямен шайқасады. Жерге қайтқаннан кейін, Қуатты жігіт команданы сатқындап, M’Краан кристалын ғана емес, сонымен қатар Магнетоның ұлы Чарльзды да құнады. Бұл атау X Force-ты алмастырды.

Келесі ұрпақ

Generation Next - бұл Colossus (Piotr "Peter" Rasputin) және Shadowcat (Katherine Pryde Rasputin) ерлі-зайыптылардың баптауымен дайындалған жас мутант студенттер тобы. Олар Чембер (Jonothan "Jono" Starsmore), Husk (Paige Guthrie), Mondo, Vincente Cimetta және Skin (Angelo Espinoza) кіреді. Магнето оларды Сиэтл ядросына, Колосс қарындасы – соңғы тірі қалған трансдименсионалды телепорттаушы Ильяна Распутинді құтқару үшін жібереді. Ильяна Распутин – Апокалипсистің префекттерінің бірі және Сиэтл ядросының билеушісі, Қант Адамның құлы. Мондо Ильяна Распутинді тауып, оны ауысым кезінде жасырып, сыртқа шығаруды жоспарлайды. Мондоның жасырынып қалғаны белгілі болғанда, одан кейін болған шайқаста Қант Адам Мондоны тілінен атып өлтіріп, Generation Next-тің қалған бөлігін аңғартады. Көңілсіз күрес кезінде, Колосс оларды өз қарындасын құтқару үшін құрбандыққа шалып, Generation Next-ті өлімге тастап кетеді. Бұл атау Generation X-тің орнына келді.

Таңғаларлық Х-мендер

Таңғажайып Х-мендер тобының жетекшісі - Рог (Анна Мари Лейншер, Магнетоның әйелі) және құрамына Сабыр тіс (Виктор Крид), Блинк (Кларис Фергюсон), Жабайы бала (Кайл Гибни), Морф (Кевин Сидней) және Күн от (Широ Йошида) кіреді. Магнето оларды Холокост, Апокалипсис ұлы және оның төрт аттысының бастаған қырғынды тоқтату үшін жіберді. Адамдарды эвакуациялау мен қорғау кезінде Сабыр тіс Блинктен оны Холокост орналасқан жерге телепорттауды сұрайды, ол оны көңілі толмаса да жасайды. Сабыр тіс пен Холокост қатыгез жекпе-жек өткізеді, бірақ Сабыр тіс жеңіледі және көрінеу өлтіріледі, бұл Блинкты қорқытып жібереді. (Сабыр тіс Блинкті Мистер Синистерден құтқарған еді және ол оны ең жақын досы және ұстазы деп санаған.) Содан кейін команда Холокост пен оның шексіздерімен соғысып, оның зауытын жояды. Бірақ Холокост қашып құтылуға үкіп, команда Ксавьер сарайына оралады, онда Рог оның ұлы мен күйеуі тұтқындалғанын біледі. Айсмен Сабыр тістің шайқастан аман қалғанын айтады, бұл Блинкты қуантады. Бұл атау "Керемет Х-мендер" атауының орнын басты.

"Қайратты Х-мендер"

Amazing X Men командасының жетекшісі Quicksilver (Pietro Lehnsherr) және Storm (Ororo Munroe), Dazzler (Alison Blaire), Banshee (Sean Cassidy), Iceman (Robert "Bobby" Drake) және Exodus (Paris Bennet) болып табылады. Магнито команданы Мейн штатына адамзатты Еуропаға эвакуациялауға көмектесу үшін жібереді. Осы миссия барысында команда Апокалипсистің Хаостық Бауырластығымен, сондай-ақ Quicksilver жеңген (бірақ өлтірмеген) Атбасар Абыспен күреседі. Ксавьер оранынан кеткен кезде Апокалипсис Магнито мен Бишопқа шабуыл жасайды және оларды тұтқынға алады. Миссиясын аяқтағаннан кейін Quicksilver командасын бөліп, басқа X Men командаларына көмектесуге жібереді: Iceman-ды Rogue командасымен (Astonishing X Men), ал Dazzler мен Exodus-ты Магнитоның ұлы Чарльзды іздеуге жібереді. Соңында Quicksilver, Storm және Banshee Бишопты құтқаруға барады, ол Апокалипсистің ділдары – Мадридің қолында болады. Бұл комикс X Men комиксінің орнын басты.

X қару

Қару Икс (Логан) және оның сүйіктісі Жан Грей осы серияда Адамдардың Жоғарғы Кеңесіне тапсырмалар орындап жүргендей бейнеленген. Жан мен Қару Икс арасы суықтап, Адамдардың Жоғарғы Кеңесі АҚШ-қа ядролық соққы беруді жоспарлағанда, Жан осыдан туындайтын қанша адамның қаза болатынына қатты қарсы шығады. Қару Икс Дональд Пирспен болған шайқасын аяқтаған соң, Жан АҚШ-ты эвакуациялауға көмектесу үшін кетеді және Логанмен жылап қоштасады. Содан кейін Қару Икс Gateway-ді (шлюз) жалдау үшін жіберіледі, оның телепортация қабілеті флотты Америкаға жеткізу үшін қажет. Флот келіп кеткен кезде, Қару Икс олармен бірге жүруге шешім қабылдайды, себебі бомбалар түспей тұрып Америкада Жанды табуға үміттенеді. Бұл атау уақытша түрде Wolverine-нің орнын басты.

Х фактор

Х факторы Апокалипсиске қызмет ететін Элиттік Мутант Күшінің (ЭМК) құрамына кіреді. Олар бес туысқан топқа бөлінеді: Циклоп және Хавок (Скотт Саммерс және Алекс Саммерс), Эмплате және Егіздер (Мариус, Николь және Клодетт Сент-Круа), Канонбол және Амазонка (Сэм және Элизабет Гатри), Бедлам ағайындары (Джесси және Терренс Ааронсон) және Аврора мен Нортстар (Жан Мари және Жан Пол Бобиер). ЭМҚ-ның міндеті – Апокалипсистің өсіру ошақтарын бақылау, онда адамдар тұтқындалып, азапталып, сондай-ақ ЭМҚ мүшесі Жәндікпен тәжірибелер жүргізіледі. Хавок ағасының басшылық рөлін қызғанып, Циклоптың адамдарды ошақтардан қашуға көмектескен сатқын екенін біледі; және мұндай қашу әрекеттерінің бірі кезінде Аврора мен Нортстар ауыр жарақат алады. Хавок Циклопты жария етіп, оны өлтіруге тырысады, бірақ Циклоп Жан Грейдің көмегімен қашып құтылады, ол Адамзаттың Жоғарғы Кеңесінің ядролық соққысынан бұрын мүмкіндігінше көп адамды эвакуациялау үшін келген. Бедлам ағайындары да Циклоптың жағына шығып, Амазонка мен Канонболды жеңіске жетеді. Циклоп пен Жан Хавокты жеңіп, босатылған тұтқындарды ошақтардан шығарып алып келеді, ал Хавок бауырын өлтіруге бекінеді. Бұл атау X Factor-дың орнын басты.

X-Man (Х-адам)

X-Man-нің басты кейіпкері – Нейт Грей, Циклоп пен Джин Грейдің ДНК-сынан туған мутант, және әлемдегі ең күшті телекинетик. Ол әкесі саналатын Форджтың жетекшілігімен өмір сүреді, ол театр труппасы кейпінде Апокалипсистің пойыздары мен фабрикаларына шабуыл жасайтын Мастермайнд, Тод, Брут және Сауроннан құралған шеттенушілер тобын басқарады. Бұл атау Cable-дің орнын басты.

Мутант батырлар

Апокалипсис дәуірінің түпнұсқасында жоқ болған жалғыз ірі мутант кейіпкер – Псилок. Он жылдан кейін «Апокалипсис дәуірі» оқиғасы қайта қарастырылғанда, ол Азия түрінде «X Men: Апокалипсис дәуірі» #4 комиксінде пайда болды. Оның тегі белгісіз. Бастапқы Апокалипсис дәуірінде ол немен айналысқаны туралы ешқандай түсіндірме жоқ, тек оның Weapon X-пен бір байланысы болғаны белгілі. Команда жетекшілерінің ескертпелері: «Келесі буын» мүшелері – Colossus (қайтыс болған), Shadowcat (қайтыс болған), Chamber (қайтыс болған), Xorn (Husk нұсқасы, қайтыс болған), Know It All (M нұсқасы, қайтыс болған), Mondo (қайтыс болған), Skin (қайтыс болған), Vincente Cimetta (қайтыс болған). «Шеттеушілер» – Forge (қайтыс болған), Brute (Апокалипсис дәуірінің Sunder нұсқасы, қайтыс болған), Mastermind (қайтыс болған), Soaron (Sauron нұсқасы, қайтыс болған), Sonique (Siryn нұсқасы, қайтыс болған), Toad (қайтыс болған), X Man (Nate Grey, із-түзсіз жоғалған). X Man – Жан Грей мен Скотт Саммерстің «ұлы», олардың ДНК-сынан Мистер Синистер жасаған, сондықтан ол Cable-дің «рухани туысы». «X Calibre» – Nightcrawler, Damask (Лондонның Hellfire клубының Қара Королевасының Апокалипсис дәуірі нұсқасы, із-түзсіз жоғалған), Mystique (қайтыс болған), Switchback (із-түзсіз жоғалған). Апокалипсис құлағаннан кейін команда таратылды. Damask пен Switchback-тің қазіргі орны белгісіз. «X-Men» – Magneto (қайтыс болған), Жан Грей. Қазіргі мүшелері: Nightcrawler, Sabretooth. Бұрынғы мүшелері: Rogue (қайтыс болған), Silver Samurai (қайтыс болған), Sunfire (қайтыс болған), Wild Child (қайтыс болған), M.O.D.O.K. (Кереброға қосылған Чарльз Ксавьердің клоны, жойылды), Banshee (қайтыс болған), Beak, Blink, Colossus (қайтыс болған), Dazzler (жағдайы белгісіз), Exodus (із-түзсіз жоғалған), Gambit (қайтыс болған), Kirika (a. k. a. X-23, қайтыс болған), Iceman (дезертир болған/қайтыс болған), Jubilee (жағдайы белгісіз), Morph (із-түзсіз жоғалған), Quicksilver (қайтыс болған), Scarlet Witch (қайтыс болған), Shadowcat (қайтыс болған), Storm (дезертир болған), Weapon X (қалыпты тіршіліктегі Wolverine, дезертир болған), Wolfsbane (жағдайы белгісіз), Xorn (Husk нұсқасы, қайтыс болған). Одақтастары: Bishop (қайтыс болған), Charles Lehnsherr (Magneto мен Rogue-тың нәресте ұлы, қайтыс болған), Nanny (Чарльздың робот-бабушкасы, жойылды), Illyana Rasputin (жағдайы белгісіз). Олар Wundagore тауынан шығарылды, бірақ кешен Nemesis тарапынан қиратылды. Кейіннен олар бұл әлемде ешқашан мектеп болмаған қираған Xavier сарайына көшірілді. Апокалипсис құлағаннан кейін Magneto өзінің X-Men командасын Вашингтон, округ Колумбияға көшірді, онда олар жаңа салынған Xavier институтында орналасты. Соңғы кезде олар Атлантидада орналасқан. «X Ternals» – Gambit (қайтыс болған), Lila Cheney (жағдайы белгісіз), Jubilee (жағдайы белгісіз), Strong Guy (қайтыс болған), Sunspot (командаластары қайтыс болған деп санайды). Апокалипсис құлағаннан кейін команда таратылды. Lila Cheney мен Jubilee-дің қазіргі орны белгісіз. «Жаңа мутанттар» – Beak (жағдайы белгісіз), Kirika (қайтыс болған), Xorn (қайтыс болған), Silver Samurai (қайтыс болған), Wolfsbane (жағдайы белгісіз), Psylocke (жағдайы белгісіз). Апокалипсис құлағаннан кейін Magneto-ның ісіне қосылған мутанттар.

Апакалипсиске қарсы басқа күштер

X-Men және оның көптеген тармақтарынан басқа, Адамдардың Жоғарғы Кеңесі Апокалипсиске қарсы тұратын жалғыз күш болып қала береді. Бірақ, X-Men-нен өзгеше, Адамдардың Жоғарғы Кеңесі мутанттарды жоюды мүмкін деп санайды. Боливар мен Моира Траск, сондай-ақ Брайан Брэддок, мутанттарды қырып-жоюдың басты жақтаушылары. Адамдардың Жоғарғы Кеңесі құпия түрде Адамдардың Жер Асты Қарсылық Күштерін қолдайды. X Universe сонымен қатар мутант емес бірнеше адамның тағдырын ашады. Питер Паркер Гвен Стейсиге байланыс болуы мүмкін болғандықтан өлім жазасына кесілді. Т'Чалла мен Намор Ваканда мен Атлантидаға Апокалипсис шабуыл жасағанда қаза тапты. Фрэнк Касл отбасының қазасына байланысты тыныштық іздеген буддалық ғибадатханаға мутанттардың шабуыл жасауынан кейін із-түзсіз жоғалып кетті. Рид Ричардс пен Джонни Сторм Манхэттен аралын эвакуациялау кезінде өздерін құрбан етті. Команда мүшелері: Адамдардың Жоғарғы Кеңесі – Брайан Брэддок (Капитан Британия) (қайтыс болған), Эмма Фрост, Моира Траск (қайтыс болған), Таддеус "Тондэрболт" Росс (жағдайы белгісіз), Боливар Траск, Марико Яшида (жағдайы белгісіз). Адамдардың Жоғарғы Кеңесінің агенттері – Клинт Бартон (Хоуки), Дональд Блейк (Тор, қайтыс болған), Кэрол Денверс (Мисс Марвел, қайтыс болған), Гейтвей, Бен Гримм (Тинг, қайтыс болған), Гвен Стейси, Тони Старк (Темір Адам), Сьюзан Сторм (Көрінбейтін әйел) (қайтыс болған), Виктор фон Дум (Доктор Дум) (қайтыс болған). Қараушылар. Адамдарды кез келген нәрседен жоғары қойып бағдарламаланған, сондықтан олар өзінің Басты Міндеттемесін орындауға көмектессе, мутанттарға шабуыл жасамайды. "Жер Асты" – Валери Купер. Солтүстік Америкадан Еуропаға қашқан босқындарға көмектесетін жер асты қарсылық тобы. Генри Питер Жирих – Адамдардың үстемдігіне қарсы жанкешті бомбалаушы, ол "Аспан" түнгі клубына қауіп төндіреді. Роберт Келли – мутанттармен бейбіт өмір сүруді жақтаған белсенді, сондықтан Апокалипсис оны түрмеге қамады. Магнито, Найткраулер және Роуг оны құтқарып алды. Кейіннен Келли келісімін жасады, ол Адамдардың Жоғарғы Кеңесі мен Апокалипсис арасындағы шабуылға қатыспау шарты. Джозеф Робертсон (қайтыс болған) – Апокалипсис режимімен құпия сақталған жаңалықтарды адамдарға жеткізу үшін Daily Bugle газетін жасырын түрде шығарады. Қайтыс болғандар туралы мәлімдемелер: Фрэнк Касл – ұрыс кезінде қаза тапты. Питер Паркер – Гвен Стейсидің қайтыс болған адам досы, ол ешқашан Өрмелешіге айналмады. Рид Ричардс – Манхэттен аралын эвакуациялау кезінде қаза тапты. Джонни Сторм – Манхэттен аралын эвакуациялау кезінде қаза тапты. Т'Чалла – Вакандаға Апокалипсистің аттылары шабуыл жасағаннан кейін қайтыс болды. Намор – Атлантидаға Апокалипсистің аттылары шабуыл жасағаннан кейін қайтыс болды.

Апокалипсис агенттері

Команда мүшелері Қауіптілік бауырластығы (мутанттар бауырластығы) Арклайт (қайтыс болған), Қабықша (Мэдисон Джеффрис) (қайтыс болған), Көшірмеші (қайтыс болған), Спайн (қайтыс болған), Еті (қайтыс болған) Арклайт, Спайн және Еті Айсменмен өлтірілгені айтылды, бірақ олардың өлімі көрсетілмеген. Адамсыз соққы күштері: Қара Болт (қайтыс болған), Кристалл (қайтыс болған), Горгон (қайтыс болған), Карнак (қайтыс болған), Локкжау (қайтыс болған), Медуза (қайтыс болған), Рино (қайтыс болған), Тритон (қайтыс болған) – Өлімнің жеке әскері. Бұл – адамзаттық емес патшалық отбасының генетикалық өзгертілген клондары, Ринодан басқа. Бағалы аңшылар: Домино (қайтыс болған), Калибан (қайтыс болған), Гризли (қайтыс болған) – Апокалипсис қызметіндегі аңшылар. Олардың басты мақсаты – Нэйт Грейді тірі немесе өлі табу. Элиттік мутант күші: Амазонка (Лиззи Гатри) (қайтыс болған), Аврора (қайтыс болған), Жәндік (жоғалған), Бедлам ағайындылары Джесси (жоғалған) және Терренс Кристофер Ааронсон (Кинг Бедлам) (жоғалған), Канонбол (қайтыс болған), Циклоп, Эмплате (қайтыс болған), Хавок (қайтыс болған), Монеттер (белгісіз), Норсстар (қайтыс болған). М. Синистердің ЭМҚ-сы – күшті қандық желіге жататын мутант бауырластардан құралған, бірақ Жәндік емес, ол Синистердің жетекші ғалымы. Сиэтлдің құлдар орталығы: Quietus (қайтыс болған), Sugar Man, Rastus (қайтыс болған). Бұл орталық – Солтүстік Америкада электр энергиясын өндіру үшін құрылған құлдар лагері. Аян тұңғиығының аттылары: Абисс (қайтыс болған), Холокост/Немезис (қайтыс болған), Мистер Синистр (қайтыс болған), Прелат Распутин (Колосс ағасы) (қайтыс болған). Бұрынғы мүшелері: Бастион (қайтыс болған), Кандра (қайтыс болған), Өлім I (қайтыс болған), Өлім II (Максимус Ақыр, қалыпты сабақтастықта, қайтыс болған), Гидеон (қайтыс болған), Соғыс (қайтыс болған). Семсер тіс – Аттылардың жетекші Сақшысы. Инфиниттер Синистр мен Жәндік жасаған, тұтқынға алынған мутанттар мен адамдардың генетикалық материалынан құралған. Апокалипсиске қарсылық көрсеткендер немесе өмір сүруге лайық емес деп танылғандардан жасалған. Өзінің аман қалуын қамтамасыз ету үшін Апокалипс Инфиниттерге өздерін көбейту қабілетін берді. Инфиниттерді прелат немесе мудир сияқты шендерді ұстаған офицерлер басқарды және олар Солтүстік Америкадағы адамдарды қырғынға ұшырату үшін қолданылды. Меха-мутанттар, бүлікшілердің мутанттарды жою желілеріне шабуыл жасау үшін арнайы дайындалған, бірақ олар қараңғылық әміршісі Апокалипсиске қызмет ету үшін адамдық қасиеттерін сатқан қарапайым сатқындар. Ату 9, бірнеше аты аталмаған мүшелер. Федайин Мудир Риктор (қайтыс болған) – Курбадж эскадрильясының басшысы. Федайин – Апокалипсис дәуірінің полициясы. Инфиниттерден айырмашылығы, олар көбінесе бұдан әрі өзгермейді. Джейми Мадрокстың (қалыпты сабақтастықтағы бірнеше адам, қайтыс болған) Мадри дубликаттары. Жәндік пен Зұлымдық екеуі де тәжірибе жүргізді, оның күші бақылаудан шығып кетті. Енді Мадрилер Апокалипсистің зұлым дінбасылары, оны құдай ретінде табынып, тергеушілер ретінде қызмет етеді. Мародерлер: Аркада (қайтыс болған), Дирижабль (Кингпин, қайтыс болған), Owl (қайтыс болған), Red (Норман Озборн, қайтыс болған) – Адамзатты сатып кеткен террористер. Сәуір айының салт аттылары: Дамаск (Эмма Стидтің Апокалипсис дәуіріндегі нұсқасы) (дезертир), Dead Man Wade (Дэдпулдың Апокалипсис дәуіріндегі нұсқасы, қайтыс болған), Даниэль Мунстар (қайтыс болған) – Апокалипсиске қызмет ететін кісі өлтірушілердің үштігі. Өзгертілген адамдар (Апокалипсис дәуіріндегі Риверлер): Clegg (Roughouse-тың AOA нұсқасы, жойылған), Dead Eye (жойылған), Mangle (жойылған), Donald Pierce (жойылған), Slocum (Bloodscream-нің AOA нұсқасы, жойылған), Vultura (Dragoness-тің AOA нұсқасы, жойылған) – Апокалипсис техно-органикалық вирусымен жақсартылған адамдар. Стриф күштері – Михаил Распутиннің жеке әскері. Ол – кибернетикалық имплантаттармен қалыпты адамдарды күшейту бағдарламасы, ең үздік Upscale бағдарламасынан құралған. Олар үнсіз сигнал арқылы іске қосылады. Хеллиондар: Catseye, Jetstream, Roulette, Tarot, Beef, Bevatron – Апокалипсис агенттері болу үшін өздерінің күштерін қолдануда жаттықтырылған жас мутанттар тобы. Сақшы иттері: Семсер тіс (дезертир), Жабайы бала (дезертир), Калибан (қайтыс болған), Вулверин (қалыпты сабақтастықтағы Вулверин/Логан емес, қайтыс болған) – Мутанттарды және адамдарды концлагерьде аңдап, тұтқындау үшін немесе жай ғана өз мақсаттарын өлтіру үшін қолданылған мутанттар. Сембертоут Атқыштардың жетекші Сақшысы ретінде пайдаланылды, дезертирлік жасағанша. Жабайы бала тым қатыгез болғандықтан, Сембертоут оны құтқара алмайынша тұтқынға алынды. Калибан Бағалы аңшылардың жетекші Сақшысы ретінде пайдаланылды, ал Вулверин Холокостқа қызмет ететін, Сембертоут дезертирлік жасағаннан кейінгі жетекші аңшы болды. Сіңіруші адам мен Диабло – Мексикадағы Апокалипсис түрмелерінің күзетшілері. Брюс Баннер/The Thing (қалыпты сабақтастықтағы Халк) – Адамдар кеңесінің ғалымы, Михаил Распутинмен құпия түрде «сатып алынған», ол Баннерге мутация жасауға көмектесетін мутанттарды жеткізеді. Магма (қайтыс болған) – Адамдар кеңесін жою үшін Апокалипсис жіберген кісі өлтіруші. Keeper Murdock (қалыпты сабақтастықтағы Daredevil) – Михаил Распутиннің жеке күзетшісі. Эмпатқа қарауға жауапты. Рекс (жоғалған) – Апокалипсистің мажордомосы. Қазіргі уақытта іздеуде және Апокалипсис империясындағы рөлі үшін X-менмен ізделіп отыр. Shadow King (жоғалған) – Апокалипсистің жетекші телепаты. Strong Guy (қайтыс болған) – Апокалипсиске қызмет ету үшін бомбамен толтырылған және X Ternals-қа қарсы шыққан. Себастиан Шоу – қазіргі уақытта іздеуде және Апокалипсис империясындағы рөлі үшін X-менмен ізделіп отыр. Balrog Class Meta Cyborg – Синистрдің генетикалық өңдеу резервуарларында жасалған. Олар алып құрлықтағы кибернетикалық кальмарлар немесе асьтарлар сияқты көрінеді.

Бейтараптар

Топ мүшелері: Авалон Кейн (Джуггернаут) (қайтыс болған), Destiny (жағдайы белгісіз), Дуглас Рамзи (Кифер негізгі шындықта) (қайтыс болған), Венди (қайтыс болған). Адамдар мен мутанттарға арналған пана, Саввидж Лэнд деп аталатын жасырын доисторикалық жердің құпия аймағында орналасқан. Брод: Misty Knight (қайтыс болған), Кристофер Саммерс (қайтыс болған), Коллин Уинг (қайтыс болған). Кристофер Саммерстің қашуынан кейін, Брод патшайымының жұқтыруынан кейін адамдар Бродқа айналды. Heaven: Angel (қайтыс болған), Karma (қайтыс болған) және Scarlett MacKenzie (көбінесе қайтыс болған деп есептеледі). Angel және оның қызметкерлері басқаратын түнгі клуб. Artemis (қайтыс болған), Avalanche, Blob (қайтыс болған), Newt (қайтыс болған), Phantazia (жағдайы белгісіз), Polaris (жағдайы белгісіз), Pyro (қайтыс болған). Мистер Синистердің көбейту орталықтарындағы тұтқындар. Scavengers: Cobra (қайтыс болған), Mister Hyde (қайтыс болған). Қабірлерді тонатын және адалдығына қарамастан кез келген адамға шабуыл жасайтын каннибал мутанттар. Morlocks: Feral, Leech, Marrow, Skids, Danna Moonstar, Thornn. Мистер Синистердің эксперименттерінен аман қалғандар. Bullseye – Михаил Распутиннің кемелеріндегі көптеген тұтқындардың бірі. Callisto (қайтыс болған) – қарақшылар тобының басшысы. Питер Корбо – Апокалипсис тарапынан тұтқынға алынған ғалым және астроном, оның кітапханашысы болуға мәжбүр болған. Newell (Stingray) – босқындарды Авалонға жеткізетін "Экскалибур" суасты қайығының капитаны. Джон Праудстар (Thunderbird) (қайтыс болған) – Ghost Dance, Апокалипсиске қарсы культтың және Авалонға бағытталған Infernal Gallop-тың бірінші кезеңінің жетекшісі. Rossovich (Omega Red) (қайтыс болған) – ақпараттық делдал. Calvin Rankin (Mimic) (қайтыс болған) – Sugar Man-нің обалық экспериментінің құрбаны. Tiger Shark – Dark Beast-тің құпия жаратылысы, оның зертханасында сақталады. Wolfsbane – жабайы қасқыр түрінде.

Уақыт сызығынан қашып кеткендер

Кейбір кейіпкерлер Апокалипсис дәуірінен 616-шы Жер үздіксіздігіне қашып шықты. Оларға Dark Beast, Nate Grey (Cable-дің Апокалипсис дәуіріндегі нұсқасы), Holocaust және Sugar Man кіреді. Нейт Грей бірнеше рет Х-мендермен, ал бір рет Өрмекші Адаммен одақтасты. Кейін ол Жердегі барлық тіршілік нысандарына таралып "өлді", бірақ содан бері қайта тірілді және қазір Сан-Францискода тұрып, Жаңа Мутанттар құрамына кіреді. Блинк көпөлшемге қашып, "Шеттеушілер" деп аталатын шындықты өзгертетін батырлар тобын басқарды. Оның 616-шы Жердегі баламасы "Фаланкс Келісімі" оқиғасында қаза тапқан деп есептелді, бірақ "Некроша" оқиғасы кезінде Селене оны қайта тірілтті. Пайғамбар Жан Грейдің сұрауымен, Апокалипсис дәуірін уақыт ағынынан жабатын кроссовердің соңында 616-шы Жерге жеткізілді.

Бұрынғы қашқындар

Холокост Marvel ғаламында Ексилдерге қосылғанға дейін қашып жүрді, сосын басқа ғаламның зұлым Hyperion нұсқасымен өлтірілді. Сембертоут Блинк сияқты өмір сүрудің жолын тауып, Weapon X деп аталатын суперқұрылыстар тобына қосылды. Бірде ол Дэвид Ричардсты тәрбиелеу үшін қалды. Кейін ол қайтадан іске кірісіп, Ексилдерге қосылды. Содан бері ол Апокалипсис дәуіріне оралды. Hatchet 9, Дельта шабуыл жасағының жалғыз тірі қалған Меха-мутанты, билік пен мәртебе үшін мүшелерін және одан да көп нәрсені сатқан сатқындар жасағы. Раст, Sugar Man жасаған екі басты мутант және Сиэтлдің Ядросының көптеген күзетшілерінің бірі, сондай-ақ Жер 616-ға қашқандығы белгілі болды. Ол Sugar Man-ге қосылып, Геноша арал мемлекетінің астындағы катакомбаларда өмір сүрді, оны Dark Beast кездейсоқ тауып алғанға дейін. Ақырында оны Каллисто өлтірді. Wild Child уақыт саяхатшысы Квентин Квир оны Адамзат Достарынан құтқарғанда, оның орнына жақында қайтыс болған Wild Child-тың өзінің нұсқасын алмастырған кезде бұл уақыт сызығынан кетті. Кейін Wild Child Апокалипсис дәуіріне қайтарылды және шайқаста қаза тапты. Nightcrawler "Қараңғы періште" сагасынан кейін Жер 616-да қалуға шешім қабылдады. Ол Iceman, Blob, Dark Beast және Sugar Man-ды іздеу үшін X Force командасына қосылды. Содан кейін ол бұрынғы командаластарын Iceman мен Blob-ты тауып өлтірді. X Termination кроссовері кезінде Nightcrawler Time Stream-нен Апокалипсис дәуірінің уақыт сызығын жабу үшін өмірін құрбан еткендей көрінді. Блоб Архангел бастаған оқиғаларға байланысты Апокалипсис дәуірінен кетті. Кейін ол Дэйкеннің бауырластығына қосылып, X Force-тан кек алуды мақсат етті. Оны АОА Nightcrawler өлтірді, ол Блобтың денесіне акула телепорттады. Iceman X-мендерден бас тартып, Weapon Omega-ға жұмыс істеген. Ол да Блоб сияқты Апокалипсис дәуірінен кетіп, оны Вулверин, Дэдпул және АОА Nightcrawler іздеді. Ұрыс кезінде Nightcrawler фабрикаға телепортталып, Iceman-мен шайқасып, күштерін қолданбай жеңді. Iceman жеңілген соң Nightcrawler оның денесін өртке тастады. Beast Жер 616-ның өткеніне 20 жыл бұрын жіберілді. Бұл Морлоктарды құруға жауапты екенін және Mister Sinister "Мутанттар қырғынының" басталуын неге бастағанын түсіндіретін бірнеше өзгерістерге мүмкіндік берді, өйткені ол өзінің ұрланған жұмысын таныды және оны өзінің өнерін төмендету ретінде жоюға бұйырды. Кейін ол Норман Осборнның Dark X Men командасына жұмысқа орналасты, ол өзінің әріптесі мен Чарльз Ксавьерді тұтқынға алуға жауапты болды, ал Осборн өзінің жоспарын жүзеге асырды. Содан кейін ол Апокалипсис дәуіріне оралып, Американы бақылауға тырысқан Weapon Omega-ға көмектесті, бірақ соңында Weapon Omega жеңілді және Dark Beast Жер 616-ға қайтарылды. Ол өзін-өзі тәжірибеден өткізуден кейін денсаулығы нашарлап, бомба жарылысынан қайтыс болды деп есептелді. 2017 жылғы "Құпия империя" оқиғасында Dark Beast тірі және сау болып шықты, бірақ ақырында Магик өлтірді. Sugar Man да Жер 616-ның өткеніне 20 жыл бұрын жіберілді, және ол арқылы Генэдижер Геношаның кішкентай ұлты мутанттарды құлдыққа түсіру арқылы күшті болуына мүмкіндік беретін озық генетикалық зерттеулерді алды. Ол Marvel ғаламында қашып жүрді және оның бар екендігін білетіндер аза болды. Sugar Man Dark Beast Стив Роджерстің күзетінен босатылғаннан кейін Апокалипсис дәуіріне оралды және Апокалипсис дәуірінің уақыт сызығын жабатын кроссовердің соңында сол жерде қала береді деп есептелді. Бірақ ол оқиғадан бұрын негізгі шындыққа оралғандығы және Магнетоның қолынан қайтыс болған деп ойланғандығы, содан кейін тірі қалғандығы және болашаққа алты жүз мутант эмбрионын жіберуді жоспарлағаны белгілі болды. Кейіннен ол Апокалипсис дәуірінің бұрынғы тұрғындарын аңдып жүрген құпия шабуылшыдан қаза тапты.

"Егер... Апокалипсис дәуірі аяқталмаса ше?"

Магнито Бишоптың міндетін соңғы сәттерде тастап, өзінің кейбір одақтастарымен бірге отбасын ядролық жарылыстардан құтқарғанда, АОА-ның баламалы шындығы көрінді. Магнето, Рог, Санфайр, Квиксильвер және Weapon X соңғы қалған адам батырларымен (оның ішінде Тони Старк, Көрінбейтін әйел және Гвен Стейси, соңғысы Квиксильвермен махаббатқа түсті) жаңа қауіппен күресу үшін бірікті. Бұл қауіп – Галактустың келуі еді. «Фантастикалық Төрттік» болмағандықтан, аман қалғандар Галактусқа және оның жаршысы, Күміс серферге қарсы күресті. Батырлар қимылға келгенде, Түнгі құртқыш өзін таңғажайып психикалық күштермен арттыру үшін жетілген технологияны пайдаланды. Бірлесіп, олар мүмкін емес нәрсені жасап, жеңіске жетті. Weapon X өзінің адамантий тырнақтарымен Күміс серферді өлтіргеннен кейін, адамзаттың ұжымдық психикалық потенциалы Галактусқа қарсы бағытталды, соңында оны жойды.

Алдын ала фильмдер

Он жыл толуына дейін Апокалипсис дәуірі жоқ болған шындық ретінде қарастырылды – бұл факт уақыт желісінен қашып шыққандар, мысалы, Sugar Man және Blink, жиі айтатын. Дегенмен, оның жойылғанға дейін бірнеше преквелдер жазылған. "Жарқын жарық" Blink-тің X-адамдарды Айға жеткізіп, Апокалипсистің жаңа Өлім аттысы – Ақымақ Максиммен кездесетін оқиғасын баяндайды. "Sinister Bloodlines" Брод инфекциясына ұққан Кристофер Саммерс (Корсар) Жерге оралып, Sinister мен Dark Beast эксперименттерінен құтылғаннан кейін Скотт пен Алекспен қайта қосылатын оқиғаны көрсетеді. "Blink" – бұл төрт бөлімді мини-сериал, ол Blink-тің Апокалипсис дәуіріндегі нұсқасын Exiles сериясының жаңа бөліміне кіріспе ретінде таныстыруға арналған. Бұл оқиға "Апокалипсис дәуірі" негізгі оқиғаларынан бұрын өтеді, бірақ көбінесе Теріс аймақта орын алады. Блинк Апокалипсиспен соғыс үшін Blastaar-ды қоздыруға тырысқаннан кейін Теріс аймақта жоғалып, Анихилустің деградацияға ұшыраған нұсқасы болып шыққан сүйіктісімен бірге Blastaar-ға қарсы көтеріліске қосылады. Соңғы бөлімінің соңғы төрт беті Апокалипсис дәуірінің жойылған сәтінде Blink-тің уақыттан өзгешеленуін көрсетеді. "X-Man" барысында, уақыт саяхаты мен естеліктер арқылы Апокалипсис дәуіріне жиі оралып тұрды. "X-Man" #1 Мистер Зұлымның Нейтті бала кезіндегі өсу резервуарынан босатып, оның дамуын тексергенін көрсетеді. 1996 жылғы "X-Man Annual"-да Sugar Man Нейттің псионикалық күшімен жұмыс істейтін уақыт машинасының түрін пайдаланып, Апокалипсистің билігінің алғашқы жылдарына оралып, өзін билікке жеткізуді үміттенеді. Нейт Фордж, Магнето, Морф және Мастермайндпен кездеседі және Фордж оның келгенін білгеніне таңғалады, себебі үлкен Нейт Грей уақыт саяхаты жасап, Форджға осы оқиға туралы естеліктерін айтқан екен. Үлкен Нейт Грейдің бұйрығымен Фордж кіші Нейтті машинаны қайта іске қосып, өзін және Sugar Man-ды Жер-616-ға қайтаруға мәжбүрлейді. Бұл Фордж мен Магнето арасында араздық тудырады, олар Нейтке Апокалипсиспен күресуге көмектесу үшін қалуға рұқсат беру керек деп ойлады. Кейін, "X-Man" #53 және #54-те Нейт, Джин Грей және Циклоп уақыт жарығын кездестіреді, ол Жер-616-ға шексіз өңдеу орнатын әкеледі.

Апокалипсис дәуірі 10 жылдығы

2005 жылы Marvel баспасы «Апокалипсис дәуірі» атты жеке нөмірді және мини-сериалды жариялады, бұл жанкүйерлердің сүйікті оқиғасының 10 жылдығын мерекелеу үшін жасалды. Жеке нөмірде түпнұсқа «Апокалипсис дәуірі» оқиғасынан бұрынғы оқиғалар баяндалады, бұл «Апокалипсис дәуірінен» әңгімелерге ұқсас фокусқа ие. Жеке нөмірде Colossus пен Shadowcat X-Men-ді тастап, «Келесі буынды» оқытуы, Sabretooth пен Wild Child қалай танысқаны, Silver Samurai-дың алғашқы пайда болуы және әлем Адамдардың Жоғарғы Кеңесінің ядролық шабуылынан қалай аман қалғаны туралы әңгімелер бар. X Men: Omega-дағы ядролық шабуылдан кейін орын алатын шектеулі серияда түпнұсқа сюжетте болмаған бірнеше кейіпкерлер енгізілді. Ұзақ уақыт бойы қолданылып келген кейіпкерлер – Cloak пен Dagger, Psylocke және Морлоктар (Feral, Leech, Marrow, Skids және Thornn), бұл кейіпкерлер Мистер Sinister-дің эксперименттерінен аман қалғандар. Жаңа кейіпкерлер Beak, Icarus және X-23, сондай-ақ Xorn-ның балама нұсқасы да көрінеді. Jean Grey барлығын ядролық шабуылдан құтқару үшін Phoenix Force деңгейіндегі күшке ие болғаны және Sinister арқылы өлімнен қайта тірілгені де белгілі болды.

Қара періште сагасы

2011 жылы Апокалипсис дәуірі Рик Ремендердің «Uncanny X Force» 11–18 серияларындағы сюжет желісінде бейнеленді. Аспандық «Өмір тұқымын» іздеу арқылы Ангелді (Уоррен Уортингтонды) жаңа Апокалипсиске айналудан құтқару үшін Қара Жәндіктің басшылығымен X Force Апокалипсис дәуіріне сапар шегеді. X Force, Х-адамдар Мистер Синистерді жеңгеннен кейін он жыл өткен соң келді, бірақ олар әлі де осы қатал ортада үлкен қиындықтарға тап болады. Бұрынғы көріністе қалпына келу жолында болған сияқты көрінген әлем тағы да қиындыққа түсті, Апокалипсис билік құрған кездегідей, қазір көшелерде күзетшілер қаптады. Олар Қара Жәндіктің зертханаларының біріне еріп бара жатқанда, Wildchild және Sabretooth (Жер 295) оларды жасырын түрде соңынан еріп келеді. Қара Жәндік «Өмір тұқымын» табады, бірақ оны X Force мүшелеріне тапсырар алдында Nightcrawler телепортталып, тұқымды алып кетеді, себебі Қара Жәндік ұзақ жылдар бойы болмағаннан кейін зұлымдық жоспар құрып отыр деп ойлады. Ұзақ даудан кейін, Sunfire «Өмір тұқымын» жойғаннан соң, Psylocke Sabretooth-ты Exiles тобындағы уақытынан таниды және Wolverine-ге (Жер 616) оның бұл нұсқасы жаман емес екеніне көндіреді, бұл олардың шайқасын аяқтайды. «Өмір тұқымы» жойылғаннан кейін, Қара Жәндік 616 Marvel Ғаламға қайта оралатын порталға қарай жасырын түрде жүріп өтеді, X Force-ті Апокалипсис дәуірінде тастап кетеді. Nightcrawler тобы күзетшілердің оларға шабуылдап жатқанын байқағанда, X Force-пен бірге Атлантистағы Х-адамдардың жаңа базасына эвакуациялайды. Көп ұзамай, жаңа «Апокалипсис мұрагері» пайда болғаны белгілі болады, және осы себепті әлем тағы да қараңғы ғасырға түсіп, адамзаттың жойылуына әкелді. M.O.D.O.K. нұсқасын пайдаланып, олар өлген Celestial-дің денесін табады, онда әлі де «Өмір тұқымы» бар екені анықталады. Бірақ X Force негізгі шындыққа оралудың жалғыз жолы – The Sky деп аталатын құпия жүзетін қалада тұтқынға алынған Gateway-дің көмегін іздеу екенін білгенде, Sentinels Атлантиске шабуыл жасайды, бұл топты кешенді тастап кетуге мәжбүр етеді. Fantomex шағын топты Celestial орналасқан жерге алып бара жатқанда, команданың қалған бөлігі Gateway-ді босату үшін The Sky-ға шабуыл жасайды, бірақ оларға Апокалипсис мұрагерінің қызметіндегі психоздық және аяусыз өлтірушілер тобы – Қара Легион қарсы тұрады, олардың құрамында Blob, Manphibian, Demon Ock (механикалық тұтқалары бар жын), Beta Red (Omega Red-тің әйел аналогы), Grimm Chamber (Thing/Chamber гибриді), Iron Ghost (Ghost Rider/Iron Man гибриді), Orange Hulk (күн қуатымен жұмыс істейтін Халк), White Cloak (Cloak/Dagger гибриді), Zombie Sentry (Сентридің өлі емес нұсқасы) және Venomcap (симбиотпен байланысқан Капитан Америка) бар. Ұрыс кезінде X Force және Жер 295 X-адамдары ұзақ уақыттан бері өлген деп саналған Weapon X (Логан/Wolverine Жер 295) кездеседі. Ол Апокалипсис қаруын киіп, өзін Апокалипсис мұрагері екенін жариялайды. Осы уақытта, Wolverine мен оның командасының қамалдағы қиындықтарынан хабарсыз, Fantomex және оның кішкентай тобы Уорренды босату үшін қажетті «Өмір тұқымын» алу үшін қайтыс болған Celestial-дің жүрегіне енеді. Кейбір дронмен шайқасқаннан кейін, олар тек бір тұқымды тауып, онымен қашып кетеді, шайқаста Gambit жоғалып кетеді, ал қамалға оралғанда, Wolverine мен оның командасы Weapon X және Қара Легионмен күресуге тырысады. Бірақ Weapon X тым күшті болып шығады, себебі ол Аспан технологиясымен күшейтілген, ғарыштық тұлғалар Жер планетасын соттаған кезде, және ол формасы мен күші жағынан көтерілгенімен, оның санасы Чарльз Леншерді, Магнито мен Роугтың сәби ұлын өлтіру үшін генетикалық күшті жауынгерлер жасауға дейін бұрмаланған. Weapon X оларды оңай жеңіп, Жан Грейді алып, оны Ажалға айналдырады – Апокалипсис аттысының бірі. Ол құлдықтағы Штормға жақындап, оны тірі таспен жасалған соқыр болжамшыға айналдырады. Қара Легионды жойып, Gateway-ді босатудан кейін, Wolverine Gateway-ден Fantomex тобын әкелу үшін портал ашуды сұрайды. Fantomex арқылы олар Жанды босатып, өз әлеміне кіретін қақпаны ашады. Wolverine Жанды да шақыруға тырысады, бірақ ол қарсы тұрып, оларды өз күшімен қақпадан өткізеді. X Force өз әлеміне оралғанда, оларды Қара Жәндік, Апокалипсис аттылары және қазір Апокалипсис қаруын киген Архангел қарсы алады. Ұзақ шайқастан кейін Fantomex кері шегініп, Gateway-ге AOA X-адамдарын X Force-қа көмектесу үшін телепорттауға мүмкіндік береді, олар бірге Архангелді жеңеді, AoA X-адамдары өз уақытына оралуға шешім қабылдайды, ал Nightcrawler осы уақыт желісінде қалуға шешім қабылдайды және Қара Жәндік, Iceman, Sugar Man және осы уақыт желісінен бұл әлемге қашқан басқа да жауларды өлтіруге ант етеді.

Баспа тарихы

Marvel Point One бір кадрлық эпизодында, өзін X Terminated деп атаған антимутант адамдарының жаңа тобы, X Force Апокалипсистің геноцидті мұрагерімен күресуге тырысқаннан кейін, көтерілген Weapon X және оның қол астындағыларының үстемдігіне қарсы күресуге ант берді. Бұл топ Апокалипсис дәуірінде мутанттардың салдарынан құрылысқа жақын келген адамзаттың қалған мүшелерінен тұрды. Топ құрамына Пайғамбар (Уильям Страйкер), Жақсы Түн (қайта құрылған Дональд Пирс), Өлі Көз (Зора Рисман), Жын (Франческа Траск) және Қорқыныш Шоуы (Грейдон Крид) кірді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Жан Грей мен Сэбертоут 616-шы Жерден оралғанда, олар адам коалициясымен кездеседі. Сондай-ақ, Жанның Магнетоның қорқынышына қарамастан, Қызыл Сиқыршының клондарын жасауды бұйырғандығы анықталды, осылайша олар Жан бұрын Вулвериннің санасында көрген сиқырды пайдаланып, мутанттардың 99 пайызының күшін жоюға тырысты. Бірақ Қару Икс және оның Қара Легионы соңғы адам қаласына шабуыл жасайды, онда Қару Икс өзі Магнето мен Рогты өлтіреді, Жан Грей мен Сэбертоутты соңғы екі X-мэн ретінде қалдырады (Күн Оттысы Архангелдің 616-шы Жердегі жоспарларын тоқтату үшін өмірін берді, ал Найткроулер Қара Жыртқыш, Блоб, Айсмен және Шәкір Адамды аңдау үшін сол шындықта қалуды шешті). Жан телепатиялық жолмен Қызыл Сиқыршының клондарын қайта құруға және бүкіл әлемдегі мутанттардың күшін жоюға итермелейді. Алайда, бұл тек 12 фут радиуста ғана сәтті болды, сондықтан Жан Грей мен Сэбертоут екеуі де күшсіз қалды, ал Қару Икс және оның күштері күшін сақтап қалды. Адам коалициясы Х қаруын бомбамен алаңдатып, топтың қашуына жеткілікті уақыт береді, ал қала олардың артында жарылады. Адам коалициясы (X Terminated Team, қазір Жан Грейді қоса алғанда) Қару X, енді Қару Омега деп аталған күштерімен күресуді жалғастырады, олар 616-шы Жерден келген Харпер Симмонсты табады, ол Қара Жыртқыштың Sugar Man түрмесінен қашуын тергеу үшін Апокалипсис дәуіріне келуге мәжбүр болған журналист еді. Ол адамдар мен мутанттардың Қару Омегаға қарсы көтерілісін тудыратын памфлет жасайды, ол енді көктегі өмір тұқымынан алынған энергияны қолдана отырып, Эмплат, Скотт Саммерс және Алекс Саммерс сияқты қайтыс болған мутанттарды қайта тірілтеді. Харпер Симмонс X Terminated тобына қосылады. X Terminated тобымен жұмыс істейтін басқалар – доктор Мороу мен Боливар Траск. Ол қайта тірілген Қазаны тауып алған соң, өзінің қызметшілері Азазел, Циклоп және Колоссқа оны отарға әкелуге бұйырды. Ол бастапқыда бас тартты және Колостың миын жууын тоқтатты, ол Омега қаруын тастап, Қайырымдылыққа қызмет етуге көшті. Ұрыс басталды, бірақ Азазел кетуге келісті. Ол Омега қаруын қайта алып келді, ол Пенанстың алдында тізе бүгуін талап етті, ол солай істеді. Алайда Омега қаруының білмеуімен, Пенанс Адамдық Қарсылықпен де келісім жасасқан. Сол кезден бастап аспандықтар Жерге келген кезде, олар Апокалипсисті жаңа дене құру үшін оның генетикалық кодын қайта жазу арқылы қайта тірілтуге тырысқаны белгілі болды. X-мэннің шағын тобы кемені тексеруге барғаннан кейін, олар Апокалипсистің бала түрінде екенін анықтады, оны Жанның өтінішіне қарамастан, Қару Икс өлтіреді. Баланың өлімімен, Қару Икс Эволюциялық Қамқоршы рөлін қабылдады, бұл оның әлемін Аспандықтардың қаһарынан құтқару үшін. Осылайша ол Апокалипсис адамзатқа қарсы жүргізген құрту науқанын қайта бастады, тұқыммен бұзылғаннан кейін. X Terminated кейін Latveria-ға сапар шегеді, осылайша олар Омега қаруын жеңу үшін қажетті ақпаратты ала алады, өйткені Doom Өлім тұқымының күшін сақтауға және оны жаңа пайдаланушыда күшейтуге қабілетті құрылғы жасады, оны олар "Апокалипсис күші" деп атады, бірақ оларға Королева, шын мәнінде Doom-ның әйелі және Адамдардың Жоғары Кеңесінің бұрынғы мүшесі Эмма Фрост жақындады, оған телепатиялық күші қайтарылды және енді Омега қаруымен одақтасты. X Terminated ақырында Doom-ды өлтіру арқылы қажетті ақпаратты алды және оның ақпаратын оның басынан алып тастады. Олар алған ақпаратпен X Terminated құрылғыны жасады, бірақ Жан Грейдің қалада жасырынғанын білгеннен кейін, Қару Омега әйеліне өзі аң аулауға шешім қабылдады және егер оның адамгершілігін емдей алмаса, оны өзі өлтіреді деп ант берді. Жан Грей өзінің бұрынғы сүйіктісінің ішінде Өлім тұқымының күшін жою үшін жауапты болды және оларды Жан келесі иесі ретінде сіңірді. Феникс күштерінің арқасында Жан Өлім тұқымының күшін қабылдамай, оны құлатты. Барлығы басылғаннан кейін Омега қаруы Логан ретінде қираған үйінділерден қайта пайда болды, оның санасы Өлім тұқымының бұзғыш күшінен арылды. Бірақ олар екеуі де білмейтін, тұқымның энергиясын Боливар Траск Невада шөлінің астында орналасқан үлкен машинада сақтаған.

"Х-тұтыну"

2013 жылдың наурызында X Treme X Men, Age of Apocalypse және Astonishing X Men атаулары AoA Nightcrawler үйіне саяхатқа бағытталған "X Termination" кроссоверінің бөлігі болды. Age of Apocalypse #14, серияның соңғы саны, оқиғаның 3-бөлігі болады. Ізденісі аяқталғаннан кейін, Nightcrawler үйге оралуға уақыт келді деп шешті. Бұл әлем әлдеқайда жақсы жағдайда болғанымен, ол әлі де өз әлемін сағынды және ол Weapon Omega-ға қарсы күресуге оралды. Ұрпақтан аулаған Wolverine-нан қашып құтылғаннан кейін, Nightcrawler ақырында өз әлемінен басқа бір қуғынды іздеді: Dark Beast, бірақ олар білмей, әр түрлі супербатырлар мен зұлымдардың өлшемді секіру әрекеттеріне байланысты, netherspace қабырғалары әлсіреп, жарыла бастады. Бұзылған жер алғаш рет Жердегі TRN262-де Сфинкстің басында танылды. Lord Xavier, Witch King, Nazi Xavier және Xavier Head билік алу үшін бейбіт тұрғындарды өлшемдер аралық жарылысқа құрбандыққа шала бастады. X-treme X Men, оқиғаның басталуына өздерінің күштерін пайдаланбастан бұрын, әртүрлі шындықтардағы он зұлым Xavier-ді өлтіру арқылы осыны тоқтатуға тырысқан, олардың Xavier-ін құтқарып, Lord Xavier мен Nazi Xavier-ді жеңді. Өкінішке қарай, X-treme X Men бұл дүниені құтқару үшін тез әрекет етпеді, сондықтан олар өлшемдер аралық секіруді жасауға мәжбүр болды, осылайша бұл шындықты және оның барлық азаматтарын айналым жалмап кетті. Олар бұрыштың ар жағында монстрлар әскерінің күтіп тұрғанын білген жоқ. Dark Beast түсіндіргендей, өзгертілген көз айнектерді қолдану арқылы олар үйге оралу үшін Dreaming Celestial-ке қауіпсіз кіруге мүмкіндік береді. Kurt оларды ішкі телепорттайды, онда McCoy олардың үй шындығына портал ашуға тырысады. Алайда портал тұрақтанғанша, ол қолданған машина бұзылып қалады. Ол оны жөндей алмастан, X Men келеді және екеуі қашуға мәжбүр болады, Nightcrawler оларды портал арқылы телепорттайды. Алайда, олар өздерінің туған жеріне келгеннен кейін, портал олардың артында жабылмайды, бұл Dark Beast-ті мазалайды. Жағдайды ең алдымен, Wolverine-нің командасы қиындатады, ол портал арқылы Kurt-ты өздерінің шындыққа қайтару үшін келеді, содан кейін Dazzler мен оның командасы X-treme X Men порталды жабуға құштар болып көрінеді. X-treme X Men-нің Xavier-і өз күшін порталды жабуға қолданған кезде, одан үш үлкен монстр шығады. Xavier оларға зиян тигізбейді деп айтуға тырысады, бірақ монстрлардың бірі оны өлтіреді және оның энергиясын сіңіру үшін денесін ерітеді. Осылайша ол сәл өседі. Northstar, Hercules, Howlett және Wolverine 616 ғаламның Сан-Франциско қаласында пайда болады, онда олар монстрдің Dreaming Celestial-тің көкірек қуысынан энергияны ағызатынын табады. Age of Apocalypse шындығында Jean мен оның тобы Apocalypse күшіне саяхаттайды. New Apocalypse арқылы жын радиоларын жіберіңіз, онда монстрдың бірі шабуыл жасап жатыр. Қысқа әңгімеден кейін радио үндемей қалады, ал Jean досының өлгенін түсінеді. Олар үңгірлер арқылы Apocalypse күшін сақтайтын бөлмеге жетеді. Қалғандары құдіретті контейнерге қарап жатқанда, Dark Beast қашып кетеді. Jean Kurt-қа екеуін де телепорттауға бұйырды, өйткені ол басқа ешкімге сенбейді. 616 ғаламда Howlett пен Wolverine жыртқышқа шабуыл жасауға тырысады, бірақ ол Celestial-ға шабуылдауды жалғастырады. Northstar Hercules-ті оған лақтырады да, ақыры жұлдыздан жыртқыш алып кетеді. Howlett пен Wolverine ауыр жарақат алғандықтан, Kid Nightcrawler оларды телепорттай бастайды, ал Hercules жындымен күресуді жалғастырады. Kurt оны уақтылы таба алмастан, жынды оны өлтіреді. Кейін монстр Celestial-ға қайтадан басып кіреді, ол кетуге шешім қабылдайды. Алайда, монстр оны бұған жол бермеу үшін тұтқыр ілгекті қолданады және команданың қалған бөлігі екеуін бөліп алса да, монстр Celestial-дан энергияны сіңіре бастайды. Команда тек қана монстрдың Dreaming Celestial-ті өлтіріп, оның барлық энергиясын сіңіріп, көлемі мен күшін арттыруын көре алады. AoA-ның шынайы өмірінде Jean Kurt-қа өзінің Apocalypse күшін өзі қолдануды жоспарлап отырғанын айтады, өйткені ол Phoenix күшін қолдана алды және оған қарсы тұрды. Бірақ ол оған қол жеткізбей тұрып, Dark Beast қапшықты алып кетеді, өйткені оларды бір жыртқыш тауып, шабуыл жасайды. Howlett Гераклдің өліміне қайғырып жатқанда, 616-дағы жынды, өзі жойған Celestial-дың арқасында күшейе түседі. Northstar оны энергиямен күшейтуді тоқтату үшін айналасында айналып жүреді, ал Prophet оны қалай өлтіру керектігін білуге тырысады. Ол миллиардтаған басқа да жындылардың осы жындыға ағылып келе жатқанын біледі және егер олар осыны жойса, бүкіл әлем құрылысқа ұшырайды. New Apocalypse-тегі порталдың ар жағында Jean екінші монстрдан қашып барады. Dazzler мен оның командасы оны баяулатып, Prophet пен Howlett-ті портал арқылы телепорттайды. Олар Dark Beast-ті Apocalypse тұқымының күшін өзіне алуға тырысып жатқанын көреді. Nightcrawler мен Jean одан тұқымды алуға тырысады, бірақ ол қарсы тұрады. Тағы бір монстр кіріп, тұқымды ұстап алады, бірақ оның тиюінен жарақаттанады. Dark Beast тұқымды қайта ұстап алып, Jean мен Nightcrawler-мен бірге қашып кетеді. Prophet монстр тұқымнан жарақаттанғанын түсінеді. Kid Nightcrawler Dazzler-ге оның әлемі де қауіпте екенін айтады және Prophet олар порталды жауып, бір әлемді құрбан етуі керек дейді. Dazzler олай істеуден бас тартады және жоспар құрады. Басқалары Jean мен тұқымды қуалайтын болса, Dazzler мен Cyclops порталға басады. Олар өздерінің күштерін монстрды өзіне тартуға пайдаланады, бірақ ол оған бармайды. Kid Nightcrawler оларды табады және олай істей алатынын шешеді. Ол монстрға телепортталып, содан кейін оны портал арқылы телепорттайды. Мұны жасаудың күші оған тым ауыр болды, сондықтан ол Dazzler-дің құшағында қайтыс болды. Nightcrawler, Prophet, Howlett және Dark Beast телепортталады. Dark Beast тұқымды жібермейді, сондықтан Dazzler оған қарсы тұрып, жеңіп, тұқымды алады. Содан кейін ол оны Jean Grey-ге береді, осылайша олар оны үш монстрға бірдей қолдануға мүмкіндік береді. Jean Grey Apocalypse күшін сіңіріп алып, өте күшті нәрсеге айналды. Ол әлі де өзінің тұлғасын сақтайтын болса да, өлім күштері оны бұзып жатыр. Монстрлар порталдан энергияны сіңіріп алғанда, Jean олармен шайқасады, оларды жойды және олардың назарын аударды. Howlett Kid Nightcrawler-дің өліміне қайғырып, AoA Nightcrawler-ді оның істегеніне мойын бұруға мәжбүр етеді. Prophet оған өзін аяуды тоқтатуға айтады және олар басқа ғаламнан Sage мен Celestial қара жәшігін қажет етеді дейді. Nightcrawler портал арқылы телепортталады және ол жолда миллиардтаған басқа монстрлар порталға ағылып жатқанын көреді. 616 ғаламда Wolverine мен Northstar не істеу керегін талқылайды. Sage өзінің санасын қара жәшікке қосып, монстрлардың шығу тегін көреді. Celestial өйткені жалғыздықтан өмірді жаратты. Олар өлімді де жаратуға шешім қабылдады, сондықтан монстрларды құрды. Алайда монстрлар Celestial-ға қарсы шықты, олар оларды өлтіре алмады, сондықтан олар ғаламды Көпғаламға бөліп, барлық шындықтарды бөліп тұрған қабырғаларда байланыстырды. Әртүрлі ғаламдар арасындағы үздіксіз саяхаттау қабырғаларды әлсіретіп, монстрлардың қайтадан қашуына мүмкіндік берді. Кенеттен Nightcrawler пайда болып, Sage-ді өзімен бірге алып кетеді. New Apocalypse-те Jean монстрлармен шайқасып жатыр, бірақ көбірек монстрлар портал арқылы өте береді. Баяу-баяу өлім тұқымы оны көбірек басып ала бастайды және ол өзін жоғалта бастайды. Қырғын тарағанда, Sage мен Nightcrawler пайда болады және Sage Prophet-ке не істеу керегін білетінін айтады. Ол бұрыннан біледі. Монстрларға түрме керек және бұл ғалам ең жақсы таңдау. Dazzler оған басқа жол болуы керек деп айтуға тырысады, бірақ ол жоқ дейді. Олар барлығын оның әлеміне қайтаруы керек, содан кейін порталды жабуы керек. Nightcrawler оның екеуін де жасай алатынын айтады. Jean New Apocalypse-те монстрлармен шайқасқанда, Prophet бәріне ...

"Егер Апакалипсис дәуірі аяқталмаса ше?"

Магнито Бишоптың міндетін соңғы сәттерде тастап, өзінің кейбір одақтастарымен бірге отбасын ядролық жарылыстардан құтқарғанда, АОА-ның баламалы шындығы көрінді. Магнето, Рог, Санфайр, Квиксильвер және Weapon X соңғы қалған адам батырларымен (оның ішінде Тони Старк, Көрінбейтін әйел және Гвен Стейси, соңғысы Квиксильвермен махаббатқа түсті) жаңа қауіппен күресу үшін бірікті. Бұл қауіп – Галактустың келуі еді. «Фантастикалық Төрттік» болмағандықтан, аман қалғандар Галактусқа және оның жаршысы, Күміс серферге қарсы күресті. Батырлар әрекетке кіріскенде, Түнгі құртқыш өзін таңғажайып психикалық күштермен арттыру үшін жетілген технологияны пайдаланды. Бірлесіп, олар мүмкін емес нәрсені жасап, жеңіске жетті. Weapon X өзінің адамантий тырнақтарымен Күміс серферді өлтіргеннен кейін, адамзаттың ұжымдық психикалық потенциалы Галактусқа қарсы бағытталды, соңында оны жойды.

Құпия соғыс (2015)

Апокалипсис дәуірі «Құпия соғыстарда» Battleworld-тің көптеген домендерінің бірі ретінде бейнеленген. Ол түпнұсқа оқиғадан ерекшеленеді, оның екі маңызды айырмашылығы – Кифердің маңызды кейіпкер ретінде енгізілуі және Магнетоның Рог емес, Marvel Girl, яғни Эмма Фростқа үйленуі. Battleworld-те Апокалипсис дәуірі орналасқан аймақ Апокалипсис Домені деп аталады, ол барлық домендердің ең қатыгездісі болып табылады.

X-Men бөлшектеледі

Нейт Греймен шайқас кезінде Легион оны өз әлеміне қайтаруға тырысады, бірақ нәрселер Легион жоспарлағандай болмайды және оның орнына ол X-Man-ді ғана емес, Армор, Пикси, Глоб, Рокслидті және өзін Легионның санасындағы Апокалипсис әлеміне жіберіп алады.

Жинақталған басылымдар

АтауыМатериал жинақталдыЖариялану күніISBNX Men: LegionquestUncanny X Men #319–321; X Men Vol. 2 #38–411996 жылдың наурызыX Men: Апокалипсис дәуірінің таң шапағыCable #20; X Men: Alpha; Age of Apocalypse: The ChosenТаңғажайып X MenТаңғажайып X Men #1–41995 жылдың тамызыX FactorX Factor #1–4Жаңа буынGeneration Next #1–4X CalibreX Calibre #1–4X ManX Man #1–4Amazing X MenAmazing X Men #1–41995 жылдың қыркүйегіGambit and the X TernalsGambit and the X Ternals #1–4Weapon XWeapon X #1–4X Men: Апокалипсис дәуірінің қараңғысыX Universe #1–2; X Men: Omega1996 жылдың наурызыX Men: Апокалипсис дәуірінің алғысыX Factor #108–109; Uncanny X Men #319–321; X Men Vol. 2 #38–41; Cable #20; X Men: Age of Apocalypse Ashcan Edition2011 жылдың маусымыX Men: The Complete Age of Apocalypse Epic Book 1X Men Chronicles #1–2, Tales from The Age of Apocalypse: By the Light, X Man #1, X Man Annual '96, Tales from The Age of Apocalypse: Sinister Bloodlines, Blink #1–42006 жылдың мамырыX Men: The Complete Age of Apocalypse Epic Book 2X Men: Alpha, Age of Apocalypse: The Chosen, Generation Next #1, Astonishing X Men Vol. 1 #1, X Calibre #1, Gambit and the X Ternals #1–2, Weapon X Vol. 1 #1–2, Amazing X Men #1–2, Factor X #1–2, and X Man #12006 жылдың тамызыX Men: The Complete Age of Apocalypse Epic Book 3X Calibre #2–3, Astonishing X Men Vol. 1 #2–4, Generation Next #2–3, X Man #2–3, Factor X #3, Amazing X Men #3, Weapon X Vol. 1 #3, Gambit & the X Ternals #3 and X Universe #12006 жылдың сәуіріX Men: The Complete Age of Apocalypse Epic Book 4Generation Next #4, X Calibre #4, X Man #4 and #53–54, Factor X #4, Gambit And The X Ternals #4, Amazing X Men #4, Weapon X Vol. 1 #4, X Universe #2, X Men: Omega, Blink #4, X Men: Prime (Тек Blink #4 фильмінің соңғы 3 беті.)2006 жылдың қарашасыX Men: The Age of Apocalypse OmnibusUncanny X Men #320–321, X Men Vol. 2 #40–41, Cable #20, X Men Alpha, Amazing X Men #1–4, Astonishing X Men Vol. 1 #1–4, Factor X #1–4, Gambit And The X Ternals #1–4, Generation Next #1–4, Weapon X Vol. 1 #1–4, X Calibre #1–4, X Man #1–4, X Men Omega, Age of Apocalypse: The Chosen and X Men Ashcan #22012 жылдың наурызыX Men: The Age of Apocalypse Companion OmnibusX Men Chronicles #1–2, Tales from The Age of Apocalypse #1–2, X Man #1, #53–54, Blink #1–4, X Universe #1–2, Exiles (2001) #60–61, Age of Apocalypse One Shot, Age of Apocalypse (2005) #1–6, What If? X Men Age of Apocalypse, material from Hulk: Broken Worlds #2, X Man Annual '96, X Men Prime, X Men: Endangered Species, Exiles: Days of Then and Now2014 жылдың наурызыX Men Vs. Apocalypse Vol. 1: The TwelveCable #75–76, Uncanny X Men #376–377, Wolverine Vol. 2 #146–147, X Man #59–60, X Men Vol. 2 #96–972008 жылдың наурызыX Men Vs. Apocalypse Vol. 2 Ages Of ApocalypseCable #77, Uncanny X Men #378, Wolverine Vol. 2 #148, X Men Vol. 2 #98, X Men Unlimited #262008 жылдың қыркүйегіX Men: The New Age of ApocalypseX Men: Age of Apocalypse #1–62005 жылдың шілдесіExiles Vol. 10: Age of ApocalypseExiles #59–61, AoA Handbook2005 жылдың тамызыUncanny X Force Vol. 3 The Dark Angel Saga Book 1Uncanny X Force #8–132012 жылдың маусымыUncanny X Force Vol. 4 The Dark Angel Saga Book 2Uncanny X Force #14–182012 жылдың 29 тамызыAge of Apocalypse Vol. 1: The X TerminatedAge of Apocalypse #1–6, Uncanny X Force #19.12012 жылдың қазаныAge of Apocalypse Vol. 2: Weapon OmegaAge of Apocalypse #7–122013 жылдың мамырыX Men: X Termination Age of Apocalypse #13–14, X Treme X Men Vol. 2 #12–13, X Termination #1–2, Astonishing X Men Vol. 3 #60–612013 жылдың тамызыAge of Apocalypse: Warzones!Age of Apocalypse Secret Wars #1–52015 жылдың қарашасыWolverine Epic Collection 12: Shadow of ApocalypseWolverine (vol. 2) #133–149; Hulk (vol. 1) #8; Wolverine/Cable: Guts'n'Glory2017 жылдың ақпаны

Басқа медиада

2001 жылы Game Boy Advance видео ойыны X Men: Reign of Apocalypse, «Апокалипсис дәуірі» оқиғасымен шартты түрде байланысты. Бұл нұсқада Х-мендер (Циклоп, Шторм, Рог және Вулверин) кездейсоқ түрде Апокалипсис әлемді басып алған және Х-мендердің көпшілігі оның қолдарына өткен балама әлемге саяхат жасайды. Кейіннен Апокалипсис негізгі уақыт желісіне өтіп, оны да жаулап алуды жоспарлап отырғаны белгілі болады. Соңында, Х-мендер Апокалипсисті жеңіп, өздерінің уақыт желісіне оралады. X Men Legends II: Rise of Apocalypse «Апокалипсис дәуірі» оқиғасымен күшті ықпалдастырылған, оның ішінде оқиғаның бірнеше кейіпкерлері мен идеялары бар. «Wolverine and the X Men» телесериалының 2-ші маусымының негізгі сюжеті мен оқиға орны бастапқыда «Апокалипсис дәуірі» болуы тиіс еді, бірақ екінші маусымның өндірісі басталмас бұрын сериал тоқтатылды. «X-Men: The Animated Series» анимациялық сериалында «БІР АДАМНЫҢ ҚҰНЫ» (1995) атты эпизод бар, оның сюжеті тікелей «Апокалипсис дәуірі» оқиғасына ықпал етті. Marvel: Avengers Alliance ойынында «Апокалипсис дәуірі» оқиғасына негізделген «Апокалипсис» атты арнайы операция болды. Marvel Future Fight ойынында «Апокалипсис дәуірі» оқиғасына негізделген деңгей бар. Магнито, Вулверин, Апокалипсис, Жәндік, Рог және Циклоптың «Апокалипсис дәуірі» нұсқаларына сәйкес балама костюмдері бар. Marvel Ultimate Alliance 3: The Black Order ойынында Колосстың «Апокалипсис дәуірі» нұсқасына сәйкес балама костюмі бар.