Кіріспе

Uncanny X Men комикс сериясы, бастапқыда The X Men деп жарияланған, 1963 жылдан бері Marvel Comics баспасынан шығып келе жатқан американдық комикс сериясы және X Men комикс франшизасының ең ұзаққа созылған сериясы болып табылады. Онда профессор Х басшылығымен және оқытуымен адамнан тыс қабілеттері бар мутанттардан құралған "Х-мен" атты супербатырлар тобы бейнеленген. Атауын Стэн Ли мен Джек Кирби жасаған, бірақ ол жылы қабылданып, 1970 жылы тек қайта басылған кітап ретінде қалды. 1975 жылғы "Giant Size X Men #1" және жаңа, халықаралық команданың дебюті қызығушылықты қайта жақтандырды. Бастапқыда суретші Дэвид Кокрум мен жазушы Лен Вайннің, әсіресе 1975 жылдың тамызында Uncanny X Men #94 санымен басталган 16 жылдық еңбек еткен жазушы Крис Клермонттың жетекшілігімен, серия бүкіл әлемде танымалдылыққа ие болды және көптеген "X кітаптарынан" тұратын франшизаны құрды, оның ішінде New Mutants, X Factor, Excalibur, X Force, Generation X және X Men (кейін New X Men және X Men Legacy), Astonishing X Men, All New X Men, Amazing X Men, Extraordinary X Men және X Men Gold сияқты басқа да маңызды атаулар бар.

1963-1970: Бастапқы шығарылым

Жазушы-редактор Стэн Ли мен суретші Джек Кирби жасаған серия 1963 жылғы қыркүйекте жарық көрді. Алғашқы санында алғашқы бес Х-мен (Уоррен Уортингтон III/Ангел, Хэнк Маккой/Жәндік, Скотт Саммерс/Циклоп, Роберт "Бобби" Дрейк/Айсмен және Жан Грей/Марвел Қызы) және олардың ұстазы Чарльз Ксавьер/Профессор Х, сондай-ақ олардың басты қарсыласы – супер зұлым Эрик Магнус Лехншер/Магнето таныстырылды. Стэн Ли жоққа шығарғанымен, замандас жазушы Арнольд Дрейк бұл серияның идеясы National Periodical Publications (қазір DC Comics) үшін жазған өзінің бұрынғы «Doom Patrol» сериясына көп жағынан ұқсас екенін атап өткен. Алайда, National редакциясы Дрейктің алаңдаушылығын қолдамады. Бастапқыда екі айда бір рет шығатын серия, 14-шы санынан бастап (1965 жылғы қараша) ай сайын жариялана бастады. Лидің жұмысы 19 санына созылды, онда Х-мендер Магнетоның Мутанттар бауырластығы (оның ішінде Ванда Максимов/Скарлет Ведьма және Пьетро Максимов/Жылдамдық), барлық мутанттарды жоюға бағдарламаланған алып роботтар – Күзетшілер және олардың авторы Боливар Траск, сондай-ақ Ксавьердің әкесі Кейн Марко/Джаггернаутпен күресті. Ол мистикалық қасиеттері бар тасқа ие болып, Ксавьерден кек алуға тырысты. Серия Marvel Universe-ке берік орналастырылды, 6-шы санында Намор Маккензи/Намор Су тебісуші және 9-шы санында «The Avengers» кейіпкерлері пайда болды. Джунглидегі оқиғалардың батыры Кевин Пландер/Ка-Зар және Саваж Лэнд 10-шы санында таныстырылды. Рой Томас 20-шыдан 43-шы сандарды (1966 жылғы мамыр – 1968 жылғы сәуір) жазды. Томас пен суретші Вернер Рот 28-ші санда (1967 жылғы қаңтар) Шон Кэссиди/Баншиді жасады. «The X-Men» 45-ші саны (1968 жылғы маусым) «The Avengers» 53-ші санымен (1968 жылғы маусым) кроссовер болды. Гари Фридрих пен Арнольд Дрейктің қысқа мерзімді жұмыстарынан кейін – соңғысы жаңа Х-мендер Лорна Дэйн/Полярис және Алекс Саммерс/Хавокты таныстырды, осы кезеңде серия Джим Стеранко жасаған жаңа логотипті қабылдады. Томас 55-ші санда серияға оралды, ал келесі санда суретші Нил Адамс қосылды, осылай олар бірлесіп жақсы қабылданылған бірнеше оқиға жазды. 66-шы санда (1970 жылғы наурыз) Hulk-пен болған шайқастан кейін серия жаңа материалдарды жариялауды тоқтатты және 67-ден 93-шы сандарда (1970 жылғы желтоқсан – 1975 жылғы сәуір) қайта басылған материалдар жарияланды.

1970-1975: Басқа көріністер

Атау келесі бес жыл ішінде қайта басылып шыққанға қарамастан, #67–93 аралығында, X-Men осы кезеңде басқа Marvel атауларында қонақ түрінде немесе эпизодтық рөлде, команда ретінде немесе жеке оқиғаларда пайда болды. Періште X-Men-мен бірге емес, оның әкесінің өліміне қатысты үш бөлімдік оқиғада пайда болды, оның әкесі оның ағасы Берт Уортингтон, яғни Dazzler қолынан қаза тапты, Ka-Zar #2 (1970 ж. желтоқсан) және #3 (1971 ж. наурыз), сондай-ақ Marvel Tales #30 (1971 ж. сәуір). Айсмен Amazing Spider-Man #92 (1971 ж. қаңтар) басылымында қонақ ретінде пайда болды, онда ол Гвен Стейсиді ұрлап кеткен деп жаңылысып, Өрмекші адаммен шайқасады. Кейіннен, қателігін түсінгеннен кейін, олар сыбайласқан саясаткер Сэм Буллитке қарсы бірігіп күреседі. Айсмен Marvel Team-Up #23 (1974 ж. шілде) басылымында тағы да жалғыз пайда болады, онда ол Адам Факелмен бірге Equinox-қа қарсы шайқасады. Циклоп, Марвел Гёрл және Періште де қысқаша көрінеді. Жәндік Brand Corporation компаниясында қызмет еткеннен кейін Amazing Adventures #11–17 (1972 ж. наурыз – 1973 ж. наурыз) басылымдарында өзінің жеке сериясында басты рөлді сомдайды және X-Men-нен түпкілікті түрде кетуге шешім қабылдайды. Бастапқы команда #11 (1972 ж. наурыз) басылымында қысқаша көрініс жасаса, #15 (1972 ж. қараша) басылымында осы заманғы эпизодтық рөлде пайда болады. Профессор Ксавье және Марвел Гёрл Amazing Adventures #12 (1972 ж. мамыр) басылымында қысқаша көрінеді, ал Періште Жәндікке Amazing Adventures #15 басылымында Griffin-ді жеңуге көмектеседі. Бұл сериядағы жұмысы аяқталғаннан кейін, Жәндік Incredible Hulk #161 (1973 ж. наурыз) басылымында Халкпен жалғыз күреседі, бұл Amazing Adventures басылымдарында басталған сюжет желісін аяқтайды. Havok және Polaris, Incredible Hulk #150 (1972 ж. сәуір) басылымындағы естеліктерде айтылғандай, Айсменмен болған қарым-қатынастан кейін X-Men-нен кетуге мәжбүр болып, Нью-Мексикоға көшеді. Сол басылымдағы осы заманғы көріністе олар Халкпен кездесіп, шайқасады, ол Polaris-ті бұрынғы сүйіктісі Jarella деп жаңылыстырады, сондай-ақ мотоциклшілер тобымен де қақтығысады. Команда ретінде X-Men Джери Конвей жазған Marvel Team-Up #4 (1972 ж. қыркүйек) басылымында Майкл Морбиусты ұстауға көмектеседі, өйткені Ксавьердің әріптесінің бірі вампирдің қолына түседі. Adventure into Fear #20 (1974 ж. ақпан) басылымында Морбиус X-Men сарайынан қалай қашып құтылғаны туралы естеліктер айтылады. Профессор Ксавье мен Циклоп қысқаша эпизодтық рөлде көрінеді. Олар Стив Энглехарт жазған The Avengers #110–111 (1973 ж. сәуір–мамыр) басылымдарында пайда болады, онда профессор Ксавье мен X-Men Ксавьер сарайына жасалған шабуылдан кейін Магнето ұрлап алады, ал кейіннен Avengers, Daredevil және Black Widow құтқарады. Содан кейін, X-Men мүшелері, соның ішінде Айсмен, Періште, Жәндік, Havok және Polaris, сондай-ақ Зұлым Мутанттар Қауымының мүшелері құпия Империя деп аталатын капюшонды тұлғалар тобының құпия түрде ұрлануына ұшырайды. Осы сәтте, тек профессор Ксавье, Циклоп және Марвел Гёрл белсенді болып қалады, ал Incredible Hulk #172 (1974 ж. ақпан) басылымының соңындағы қысқаша эпизодтық рөлде, Халкпен шайқасқаннан кейін есінен айырылған Juggernaut-ты табады, содан кейін Капитан Америка мен Соколдақтың көмегін іздейді. Бұл алғашқы "Құпия Империя" сюжетіне әкелді, ол Капитан Америка #172–175 (1974 ж. сәуір–шілде) басылымдарында, сондай-ақ Стив Энглехарт жазған. Профессор Ксавье осы кезеңде X-Men-мен бірге емес, бірнеше рет жеке көрінді. Рой Томас пен Харлан Эллисон жазған The Avengers #88 (1971 ж. мамыр) басылымында ол Рид Ричардс пен генерал Thunderbolt Ross-қа Халкты ұстауға көмектесу үшін эпизодтық рөлде пайда болады, ал кейіннен Shanna the She-Devil #5 (1973 ж. тамыз) басылымында Шаннаны белгісіз мутант қауіп-қатерінен, Nekra-дан сақтандыру үшін қысқа уақыт экранда көрінеді. Лен Вайн жазған The Defenders #15–16 (1974 ж. қыркүйек–қазан) басылымдарында Ксавье Қорғаушылармен бірігіп, Магнето мен оның жаңадан құрылған Зұлым Мутанттар Қауымына қарсы шайқасады. Осы шайқаста Магнето мен Қауымды Альфа, Ең соңғы мутант, балалық жасқа дейін төмендетіп жібереді. Ксавье осы кезеңде соңғы рет жеке сахнаға шықты Giant-Size Fantastic Four #4 (1975 ж. ақпан) басылымында, онда ол тамаша төртеуге Джейми Мадроксты, Көшбасшы Адамды бағындыруға көмектеседі.

1975-1991: Крис Клермонт дәуірі

X Men 1975 жылғы мамыр айында Лен Вайн мен Дейв Кокрумның «Giant Size X Men #1» атты комиксімен қайта жанданды. Топта АҚШ-тан Скотт Саммерс (Циклоп), Ирландиядан Шон Кэссиди (Банши), жапондық мутант Широ Йошида (Санфайр) және Канададан Джеймс «Логан» Хоулетт (Волверин) қатарлы жаңа кейіпкерлер, сондай-ақ Кениядан Ороро Мунро (Шторм), неміс Курт Вагнер (Найткроулер), Кеңес Одағынан Ресейлік Пиотр «Петр» Распутин (Колосс) және америкалық тумасы Джон Праудстар (Тандерберд) болды. Бастапқы жоспар бойынша «Giant Size X Men» тоқсан сайын шығуы тиіс еді, бірақ оның орнына кітапта түпнұсқа әңгімелер жарияланды, ол да бастапқыда екі ай сайын шықты. Х-мендердің адам досы Мойра Мактаггерт, кейін Ксавьердің бұрынғы жары ретінде танылды, #96 санында дебют жасады. Бұл оқиға шиғар ғарыш операсының алғашқы оқиғасына айналды. #108 санынан бастап Кокрумның орнын Джон Бёрн басты. Бёрн сюжеттің бір авторы болды, оның кезінде серия қайтадан ай сайын шыға бастады, сондай-ақ Мактаггерттің ұлы Протеус та пайда болды. 2010 жылы Comics Bulletin Клермонт пен Бёрннің «X Men» сериалдарын «70-жылдардың үздік 10 Marvel» тізімінде екінші орынға қойды. 1980 жылғы «Қара Феникс сагасы» команда құрамында өзгерістерге әкелді, Феникс (Жан Грей) қайтыс болды, ал Циклоп оны жоқтау үшін команданы тастап кетті. Комикс жазушылары мен тарихшылары Рой Томас пен Питер Сандерсон «Қара Феникс сагасы» Клермонт пен Бёрн үшін Стэн Ли мен Джек Керби үшін «Галактус трилогиясы» сияқты екенін айтты. Бұл Marvel тарихындағы маңызды оқиға, ол өз авторларының жұмысын қабілеттерінің шарықтану нүктесінде көрсетеді. Сюжетке Hellfire Club және оның ішкі шеңбері – Себастьян Шоу, Эмма Фрост, Гарри Лелэнд, Дональд Пирс, сондай-ақ бұрын Магнетоның бауырластығының мүшесі болған Мастермайнд кірді. Жасөспірім мутант Кэтрин Энн «Китти» Прайд / Шэдоукэт #129 (қаңтар 1980) санында таныстырылды және #139 санында Х-менге қосылды. Диско әнші, роликті конькимен сырғанаушы мутант Алисон Блэр / Dazzler #130 (1980 жылғы ақпан) санында таныстырылды, бірақ командаға қосылмады, оның орнына жеке комиксі шықты. Mystique басқаратын зұлым мутанттардың жаңа бауырластығы «Болашақ өткен күндері» сюжетіне (#141–142, қаңтар–ақпан 1981) енгізілді, онда уақыт саяхатшысы Кэтрин Энн «Китти» Прайд / Шэдоукэт бауырластықтың президенттік үміткері сенатор Роберт Келлиді өлтіруінен туындаған антиутопиялық болашақты болдырмауға тырысты. Бёрн күзетшілерді мутанттар нәсілінің өмір сүруіне нағыз қауіп ретінде көрсетуді көздеген. Ол #143 санынан кейін сериалды тастап кетті, оның орнына қайта оралған Кокрум келді, одан кейін Пол Смит пен Джон Ромита-младший келді. 1980 жылдардың ортасына қарай «The Uncanny X Men» американдық комикс кітаптарының ең көп сатылатын кітаптарының біріне айналды, көптеген жазушылар мен суретшілер индустрия жұлдыздарына айналды және көптеген спин-оффтар мен мини-сериалдарға жол ашты. Эрик Магнус Лехнер / Магнетоның біртіндеп күрделірек екендігі ашылды: #150 санында ол Холокосттан аман қалған екені анықталды, ал #161 санында Эрик Магнус Лехнер / Магнето мен профессор Чарльз Ксавье Х-менді құрғанға дейін бір-бірін білгені көрсетілді. Raven Darkholme / Mystique's Brotherhood of Evil Mutants тобының мүшесі Анна Мари ЛеБэу / Рог 1983 жылғы шілдеде #171 санында Х-менге көшті. Raven Darkholme / Mystique's Brotherhood of Evil Mutants тараптарды өзгертіп, #199 санында үкіметтің қолдауымен «Азаттық күштеріне» айналды. Олардың алғашқы әрекеті «Құпия соғыстар II» кроссовері кезінде Х-менмен байланыса бастаған Эрик Магнус Лейншер / Магнетоны тұтқындау болды. Эрик Магнус Лейншер / Магнето өзін ұстап береді, бірақ сот үкімі тоқтатылғаннан кейін қашып кетеді, ол Ксавьер 200-ші санында (1985) ғарышқа кеткеннен кейін мектеп директорының міндетін алады. Нью-Йорк қаласының астында тұратын мүжілі бұзылған мутанттар тобы Morlocks #169 (1983 жылғы мамыр) санында таныстырылды. Шторм #170 санында олардың жетекшісі болды. Ол Анна Мари ЛеБэу / Рогқа бағытталған үкіметтік күштердің кездейсоқ күшімен құлдырады және өнертабыс күші бар мутант Форджбен кездесті. Шторм өз отанына, Африкаға, оралу үшін командадан уақытша кеткеннен кейін, Найткроулер далалық жетекші болды. «Болашақ өткен күндері» фильмінде ұсынылған болашақ дистопиядан шыққан Рейчел Саммерс кейіпкері New Mutants #18 санында қазіргі күнге келгенін көрсетті, содан кейін Uncanny X Men-де #184 санынан бастап пайда болды және Циклоптың қызы екені белгілі болды. Клермонт Скотт Саммерсті / Циклопты сериядан шығаруға тырысты, оны Мадлен Прайормен #175 (1983 жылғы қараша) санында үйлендірді; ол #201 (1986 жылғы қаңтар) санында оның ұлын дүниеге әкелді. X Factor сериясы екі айдан кейін басталды және алғашқы бес Х-менді көрсетті. Бұл Жан Грейдің қайта тірілуін білдірді (реткон арқылы жасалған, #101 санынан кейін пайда болған кейіпкердің нағыз ол емес екені анықталды), сондай-ақ Скотт Саммерстің / Циклоптың әйелі мен баласын тастап кетуіне әкелді. Клермонт соңғысына қарсы күшті наразылық білдірді және Луиз Симмонсон жазушы болғанға дейін осы комикке жаулы көзбен қарады. 1986 жылдың соңында Х Men комикстері арасындағы алғашқы кроссовер «Mutant Massacre» болды, онда Marauders, Mister Sinister-дің бұйрығымен, көптеген Morlocks-ты өлтірді. 1980 жылдардың соңында бірнеше кроссоверлер болды: 1988 жылғы «Fall of the Mutants» және 1989 жылғы «Inferno», олар Мадлен Прайор мәселесін шешіп, оның Жан Грейдің Синистер жасаған клоны екенін ашты. Құрам өзгерді, 1987 жылдың басында Psylocke, Dazzler, Longshot және Havok қосылды, сондай-ақ #226 (1988) санында NPR телеарнасының тілшісі Маноли Ветереллдің, #244 (1989) санында жас мутант Джубилейшн Ли / Джубилидің және Uncanny X Men #266 (1990) санында Реми ЛеБэу / Гамбиттің алғашқы пайда болуы болды. Х-мендер Нью-Йорк штатының Вестчестер округіндегі дәстүрлі резиденциясын тастап, Алькатрас, Мюр аралында және Австралияның шөлді аймағында тұрды. «X Tinction Agenda» кроссоверінде, онда Х-мен, X Factor және New Mutants Геноша үкіметіне мутанттар құқықтары үшін күресті, 1990 жылдың күзінде жарияланды. Комикс 1988 жылдан 1990 жылға дейін әр жазда екі рет ай сайын шықты және суретшілер Марк Сильвестри мен Джим Лидің мансабын бастауға көмектесті. 1991 жылы тағы бір Х Men комиксі жарық көрді, қарапайым Х Men деп аталды; екі комикс енді ай сайын жарияланды. Клермонт осы серияның алғашқы үш санының авторы болды, онда X Factor және X Men командалары профессор Ксавьермен мектепте қайта қосылды. Клермонт Боб Харрас пен суретші Джим Лимен (Х Men) араздасқаннан кейін Marvel-ден кетті. Клермонттың Uncanny X Men комиксінің соңғы саны #279 болды, ол «Muir Island Saga» кезінде болды, ол осы оқиғалардан бұрынғы оқиғаны көрсетеді.

1991-2011: Клармонттан кейінгі дәуір

Клермонттың жұмысынан кейін X-Men екі түске бөлінді: көк команда X-Men тақырыбын алып жүрді, ал алтын командаға Уоррен Уортингтон III/Архангел, Пиотр "Петр" Распутин/Колосс, Жан Грей, Роберт "Бобби" Дрейк/Айсмен және Ороро Мунро/Шторм кірді. Бұл құрамға кейін болашақтан келген тағы бір қашқын – Лукас Бишоп қосылды. Клермонт кеткен соң Джим Ли сюжетті дамытуды жалғастырды, ал Джон Бёрн 281-286 нөмірлерден бастап сценарий жазды. 287 нөмірден бастап Бёрнның орнына Скотт Лобделл келді, ол 289 нөмірден бастап толыққанды автор ретінде танылды. "X Cutioner's Song" кроссовері 1992 жылдың күзінде жарық көрді және мутанттарға тән Мұра вирусының пайда болуына әкелді, ол 2001 жылға дейін X-Men комикстерінде маңызды сюжеттік элемент ретінде сақталды. Вирус, уақыт арқылы саяхаттайтын кісі қолынан қаза тапқан Ксавьердің өлімінен туды; оның орнына "Astonishing X-Men" келді. Лобделл 1995 жылдан бастап X-Men романын да жазды. Лобделлдің орнына Стивен Т. Сигл 350 нөмірмен (1997 жылғы желтоқсан) келді. Ол өз кезегінде Алан Дэвистің 366 нөмірден (1999 жылғы наурыз) бастап 380 нөмірге дейін алмастырды. Дэвистің жұмысына 370-375 нөмірлердегі "Он екі" кроссовері кірді, онда Апокалипсис жалғыз 12 мутантты іздеді, бұл оқиға оның X-Men тақырыбында да жарық көрді, қайтадан екі апта сайын жарияланатын басылым ретінде қарастырылды. "Революция" қайта іске қосылуының бөлігі ретінде Крис Клермонт 381 нөмірден (2000 жылғы маусым) 389 нөмірге дейін қысқа қайта оралды, содан кейін ол жаңа X Treme X-Men тақырыбына көшті, ал Грант Моррисон X-Men (2 том) тақырыбын иемденіп, ол X-Men-нің негізгі тақырыбына айналды. "X Ұлты" сюжеті қайта қуаттанған Магнетоның оралуына және оның Утопияға келуіне бағытталған. "Екінші келу" кроссовері "Мессия кешені" аркасынан нәресте Хоуп Саммерстің қазіргі күнге жас ересек ретінде оралуын көрсетті; сондай-ақ "Бес Нұр" пайда болды, бұл Децимациядан кейін пайда болған алғашқы жаңа мутанттар (Хоуптан басқа). Оқиға барысында Nightcrawler қаза тапты, ал Beast Циклоптың құпия өлім отряды X Force-ты ашқаннан кейін наразылық білдіріп кетті. Кирон Гиллен серияның авторлығын 531 нөмірден бастап, 534.1 нөмірден бастап жалғыз автор ретінде жалғастырды.

2012: 2-томы

Бастапқы серия #544 санымен аяқталды және «X-Men: Schism» мини-сериясының оқиғаларынан кейін жаңа том ретінде қайта жаңартылды. Онда Вольверин жетекшілігіндегі X-Men-нің жартысы жаңа мектеп ашу үшін Нью-Йоркке оралды. Жаңа томда Циклоп мутанттар нәсілінің өмір сүруіне қауіп төндіретін мәселелермен айналысу үшін сақтап қалған X-Men мүшелерін қамтитын «Құрып кету тобы» ұсынылды. Гилленнің жұмысы «Аңшылар vs. X-Men» оқиғасымен байланысты және 2012 жылдың қазан айында #20 санымен аяқталды. Том Гилленнің жұмысы кезінде қатаң пікірге келген Циклоптың, сол оқиға кезінде жасаған іс-әрекеттері үшін түрмеде отыруымен аяқталды. Гиллен «AvX: Consequences» атты бес бөлімді эпилог жазды.

20132015: 3-томы

Marvel NOW! аясында 2013 жылдың ақпанында Uncanny X-Men комиксінің жаңа томы жарық көрді, мұқабасы 2013 жылдың сәуірімен сәйкес келеді. Авторы – Брайан Майкл Бендис, ол All New X-Men комиксінің де авторы, ал суретшісі – Крис Бачало. Комиксте Циклоп және оның «Жою тобының» қалдықтары жаңа мутанттарды жалдап, Циклоптың сөзсіз болатын революцияға дайындалуға көмектеседі. Бұл оқиға алғашқы All New X-Men сюжеттік желісімен қатар өрбиді. Осы томда Циклоп командасын тастап кетілген «Қару-жарақ X» базасына жаңа рекруттерді оқытуға және адамдармен болашақ соғысқа дайындалуға жетектейді. Адамдар Циклопты «Қорғандар мен Х-адамдар» оқиғасындағы әрекеттері үшін террорист деп санайды. Китти Прайд және уақыттан оқшауланған Х-адамдар оның мақсатына қосылады, олар дистопиялық болашақтан келген Х-адамдар тобымен бетпе-бет кездескеннен кейін. Комикс 36 нөмірден тұрады, соңғы саны Uncanny X-Men #600 комиксінің тарихи нөмірлеуіне қайта оралды.

2016-2017 жж. 4-томы

All New, All Different Marvel-дің бір бөлігі ретінде Uncanny X Men қайта іске қосылды, сценарийін Каллен Банн жазды, суретшісі Грег Лэнд болды. Жаңадан іске қосылған Uncanny X Men командасына Магнето жетекшілік етеді, оның құрамында Псилокке, Архангел, М, Мистик, Фантомекс және Сабритұт бар, ал Шторм жетекшілік ететін екінші команда Ерекше X Men деп аталады. Циклоптың Battleworld-тен кейінгі тағдыры "X-тың өлімі" мини-сериясында көрсетілген (Циклоп Терриген тұмандығына ұшырап, M Pox салдарынан қайтыс болды). Жаңадан басталған серияның слоганы "Үлкен қауіптерге қауіпті X-мендер қажет", және ол Банннің Магнетоның жеке сериясындағы бұрынғы жұмысының жалғасы саналады. Сериал Secret Wars-тан кейінгі жаңа, қауіпті әлемнің нәтижесінде туындайтын қауіп-қатерлерді қарастырады. Команда туралы айта келе, Банн: "Олар Ксавьердің арманын сақтайды, бірақ олардың оны іске асыруға құқығы жоқ" деді. Бұл команда құрамында Лукас Бишоп, Курт Вагнер/Nightcrawler, Жан Грей, Ороро Мунро/Шторм, Элизабет "Бетси" Брэддок/Псилокке, Жан Пол Бобиер/Northstar, Роберт "Бобби" Дрейк/Iceman, Хэнк Маккой/Жәндік, Лаура Кинни/X-23, Лорна Дэйн/Polaris, Юбилей Ли/Jubilee, Кэтрин Энн "Китти" Прайд/Shadowcat және Сэм Гатри/Cannonball, сондай-ақ X-мендердің шәкірттері Хисако Ичики/Armor, Виктор Борковски/Anole, Меган Гвинн/Pixie, Иди Оконкво/Oya, Роберт Герман/Glob, Санто Ваккарро/Rockslide бар. 10-шы нөмірінен бастап серияда Скотт Саммерс/Циклоп, Джеймс "Логан" Хоулетт/Wolverine, Алекс Саммерс/Havok, Джейми Мадрокс/Multiple Man, Рахне Синклер/Wolfsbane, Ильяна Распутина/Magik, Даниэль Мунстар/Mirage, Сиан Кой Мин/Karma басқарысқа түсті. Осы томнан кейін барлық X-мен атаулары тоқтатылды, ал Джонатан Хикмен жазған "House of X" және "Powers of X" атты екі алты нөмірлік мини-серия 2019 жылдың шілдесінде апта сайын жарық көруді бастап, сол жылдың қазан айында аяқталды. Олар аяқталғаннан кейін көп ұзамай X Men сериясы X Men #1 нөмірімен қайта іске қосылды, сонымен қатар Marauders, X Force, Excalibur, New Mutants, X Corp, Wolverine, X Men: Giant Size сияқты басқа да байланысты командалардың тұрақты сериялары да жарық көрді, сондай-ақ 1987 жылғы Fallen Angels қайта жандандырылды; барлығы 2019 жылғы "Dawn of X" сюжетінің бөлігі, ол барлық мутанттарды біріктіріп, түр ретінде орнықтыруға бағытталған.

Жазушылар

Жылдар Автор Басылымдар 1963–1966 Стан Ли #1–19 1966–1968, 1969–1970 Рой Томас #20–43, #55–64, #66 1968 Гэри Фридрих #44–47 1968–1969 Арнольд Дрейк #47–54 1970 Денис О'Нейл #65 1970–1975 «Х-адамдар» қайта басылымдары #12–45, #67–93 1975 Лен Вайн «Гигант өлшемді Х-адамдар» #1; #94–95 1975–1991, 2000–2001, 2004–2006 Крис Клермонт #94–279, #381–389, #444–473 1978–1981, 1991–1992 Джон Бёрн #113–143, #281–285, #288 1988 Том ДеФалько #228 1991 Фабиан Нисиеза #279–280 1991–1992 Джим Ли #281, #285–288 1991–1992 Уилс Портасио #281–286, #288 1992–1997, 2001 Скотт Лобделл #286–350, #390–393; #1 1997–1999 Стивен Т. Сигл #350–365 1999–2000 Алан Дэвис #366–380 2001–2002 Джо Кейси #394–409 2002–2004 Чак Остин #410–443 2006 Тони Бедард #472–474 2006–2008 Эд Брубейкер #475–503 2008–2011 Мэтт Фракшн #500–534 2011 Кирон Гиллен #531–544; #534.1 2016 Брайан Майкл Бендис #600

Қарындаш

Жылдар Суретшілер Мәселелер 1963–1965 Джек Кирби #1–11 1965 Алекс Тот #12 1965–1969 Вернер Рот #13–22 (Джей Гэвин ретінде), #23–29, #31–33, #35, #44–49, #52, #55; #38–43, #47–57 (қосымша оқиғалар) 1967 Джек Спарлинг #30 1967 Дэн Адкинс #34 1967 Росс Андру #36–37 1967–1970 Дон Хек #38–42, #48, #52, #54–55, #64 1968 Джордж Туска #43; #44–46 (қосымша оқиғалар) 1968 Джим Стеранко #50–51 1969, 1984–1987 Барри Виндзор Смит #53 (Барри Смит ретінде), #186, #198, #205, #214 1969–1970 Нил Адамс #56–63, #65 1970 Сэл Бусцема #66 1970–1975 X Men-нің #12–45 қайта басылымдары #67–93 1975–1977, 1981–1982 Дэйв Кокрум Giant Size X Men #1; #94–105, #107, #145–150, #153–158, #161–164 1977 Боб Браун #106 1977–1981 Джон Бёрн #108–109, #111–143 1978 Тони ДеЗунига #110 1981–1982 Брент Андерсон #144, #160 1981 Джим Шерман #151 1981 Боб МакЛеод #151–152 1982 Билл Сиенкевич #159 1983, 1991 Пол Смит #165–170, #172–175, #278 1983 Уолт Симсонсон #171 1983–1986, 1992–1994 Джон Ромита кіші #175–185, #187–197, #199–200, #202–203, #206–211, #287, #300–302, #304, #306–311 1986–1989 Рик Леонарди #201, #212, #231, #235, #237, #252 1986 Джун Бригман #204 1986–1987 Брет Блевинс #211, #219 1987, 2004–2005 Алан Дэвис #213, #215, #444–447, #450–451, #455–459, #462–463 1987 Джексон Гайс #216–217 1987–1990 Марк Сильвестри #218, #220–222, #224–230, #232–234, #236, #238–244, #246–247, #249–251, #253–255, #259–261 1987 Керри Гамилл #223 1989 Роб Лифельд #245 1989–1991 Джим Ли #248, #256–258, #267–277 1990 Кирон Дуайер #262 1990 Билл Яаска #263, #265 1990 Майк Коллинз #264, #266 1991–1992 Энди Куберт #279–280, #288 1991 Стивен Батлер #280 1991–1992, 2010 Уилс Портасио #281–286, #289–290, #526–529 1992–1993, 1999–2001 Том Раней #291–293, #374, #377, #379–380, #382, #399 1992–1993 Брэндон Петерсон #294–299 1993 Ричард Беннет Ламас #303 1993 Ян Дуурсема #305 1994–1997 Джо Мадурейра #312–313, #316–317, #325–326, #328–330, #332, #334–338, #340–343, #345–348, #350 1994 Ли Уикс #314 1994–1995, 1999, 2006 Роджер Крус #315, #318, #320, #324, #327, #376, #473–474 1994 Стив Эптинг #319 1995, 2002–2003 Рон Гарни #321, #401–402, #409–412, #421–424, #435–436 1995 Том Груммет #322 1995–1997 Брайан Хитч #323, #331; #1 1996 Паскуаль Ферри #333 1996, 2000–2001, 2004, 2007 Сальвадор Ларрока #338, #387–392, #437–443, #487–491 1996, 1999–2000 Адам Куберт #339, #368–370, #372–373, #375, #378, #381 1996 Седрик Нокон #339 1997 Мелвин Руби #344–345 1997–1999, 2005–2006, 2016 Крис Бахало #349, #353–356, #358–360, #362–363, #365, #464–468, #472, #600 1997 Энди Смит #350 1998 Эд Бенес #351 Калли Хамнер #352 Томми Ли Эдвардс Даррил Бэнкс Дж. Х. Уильямс III Джон Кассадей 1998, 2008–2011 Терри Додсон #352, #500, #504–507, #513–514, #523–525, #535–538 1998 Дэн Нортон #357 Декстер Вайнс Скотт Ханна Райан Бенджамин #359 Стив Скрос #361 1999 Лейнил Фрэнсис Ю #364, #366–367 Джимми Ченг #371 2000 Грэм Нолан #378 2001 Иан Черчилль #394–396 Мел Руби #397 2001–2003 Шон Филлипс #397–398, #400, #404–405, #407–409, #413–415 2001–2002 Эшли Вуд #398, #400 2003 Киа Асамия #416–420 Филип Тан #425–426, #429–433 2006–2008 Билли Тан #469–471, #475–476, #478–479, #481–482, #484–486, #492–494 2006–2007 Клейтон Генри #477, #480, #483 2007 Марк Бэгли #488 2008 Майкл Чой #495–499 2008–2011 Грег Лэнд #500–503, #508–511, #515–521, #530–534, #540–544 2011 Карлос Пачеко #534.1 Ибраим Роберсон #539 2016 Сара Пичелли #600 Махмуд Асрар Стюарт Иммонен Дэвид Маркес Крис Анка Фрейзер Ирвинг

Қарындаш

Жылдар Penciler Issues 2019 Махмуд Асрар #1 Марк Багли #1 (қосымша очерктер) Мирко Колак Ибраим Роберсон Р. Б. Сильва #2, #5, #8 Йылдырай Чынар #3, #6, #9 Пере Перес #4, #7, #10 Сальвадор Ларрока #11–16, #20–22 Карлос Гомес #17, #19 Карлос Вилла #18–19 Роберт Квинн #19 Дэвид Мессина #22

Жылдық

Көптеген комикс сериялары сияқты, Uncanny X Men-нің де екі есе көлемді жылдық сериясы болды, ол 1970 және 1971 жылдары бір рет шықты, содан кейін 1979 жылдан 2001 жылға дейін тұрақты түрде жарық көрді. Uncanny X Men Annuals сериясының екіншісі 2006 жылы 2-том, 1-сан ретінде басталды.

Қарындаш

Жылдар Суретшілер Сандар 1970 X Men қайта басылған #9, #11 #1 1971 X Men қайта басылған #22–23 #2 1979 Джордж Перес #3 1980 Джон Ромита Jr. #4 1981 Брент Андерсон #5 1982 Билл Сиенкевич #6 1983 Майкл Голден #7 Бретт Блевинс 1984 Стив Леялоха #8 1985–1986, 1988, 1990 Артур Адамс #9–10, #12, #14 1987 Алан Дэвис #11 1988 Рон Лим #12 (үшінші әңгіме) 1989 Майк Восбург #13 Джим Ферн #13 (екінші әңгіме) Марк Багли #13 (үшінші әңгіме) 1990 Марк Хейк #14 (екінші әңгіме) 1991 Том Рэйни #15 Джерри Декаир #15 (екінші әңгіме) 1992 Дже Ли #16 1993 Джейсон Пирсон #17 Том Граммет #17 (екінші әңгіме) 1994 Ян Черчилл #18 Тим Сейл #18 (екінші әңгіме) 1995 Брайан Хитч Жылдық '95 Боб МакЛеод 1996 Ник Гнаццо Жылдық '96 Дэвид Перрин 1997 Дункан Руло Жылдық '97 1998 Пол Пеллетье Жылдық '98 Лео Фернандес 2000 Энтони Уильямс Жылдық '99 2001 Эсад Рибич Жылдық 2000 2002 Эшли Вуд Жылдық 2001

4-толық

Мәселелер Жылдар Команда тізімі #1–19 2015–2017 Уоррен Уортингтон III/Архангел, Моне Сент-Круа/М, Эрик Магнус Лейншер/Магнито, Элизабет "Бетси" Брэддок/Псайлок, Виктор Крид/Сабертут, Рейвен Даркхолм/Мистик, Чарли Кластер 7/Фантомекс

Атау

Басылымдардың атауы Indicia title #1–49 The X Men The X Men #50–93 X Men #94–113 X Men #114–138 The Uncanny X Men #139–141 The X Men #142–393 The Uncanny X Men #394–407 Uncanny X Men #408–544, #600; Vol. 2 #1–20; Vol. 3 #1–35; Vol. 4 #1–19; Vol. 5 #1–22 Uncanny X Men

2011 жылға дейін Uncanny X Men Marvel Comics комикстерінің күміс дәуіріндегі жалғыз басылымы болып, бастапқы тұжырымынан бері үзіліс кезеңдерінде де (1970-жылдардың басындағы қайта басылымдар сияқты) қатарынан нөмірлене берді. The Amazing Spider-Man, The Avengers, The Fantastic Four және басқа да тарихи басылымдардың барлығы бір кезде нөмірлеуін #1-ден қайта бастаған, бірақ кейін барлығы бастапқы нөмірлеріне оралды. Бастапқы нөмірлеумен шығарылған соңғы басылым #544 болды, ол 2011 жылдың қазан айында, мұқабасында 2011 жылдың желтоқсаны көрсетіліп, келесі айда жаңа #1 басылымы шықты. 2015 жылы Marvel Uncanny X Men #600-ді шығарды, ол Vol. 3 #35-тен кейін, Брайан Майкл Бендистің All New X Men және Vol. 3 комикстеріндегі жұмысына нүкте қойды. 93-ші басылымнан бастап, Indicia title атауы The X Men болды. 94-ші басылыммен қайта жаңарғаннан кейін, 138-ші басылымға дейін Indicia title атауынан "The" сөзі алынып тасталды, нәтижесінде X Men болды, бірақ 139–141-ші басылымдарда ол қайта қосылды. The Uncanny X Men атауы алғаш рет #95 басылымының атын жариялағанда "Stan Lee Presents:" деген сөзден кейін пайда болды, бірақ ол әлі мұқабаларда немесе Indicia title атауында көрсетілмеген еді; мұқабаларда бұл атау #114-тен бастап көрсетілді. 142-ші басылымнан бастап 407-ші басылымға дейін Indicia title атауы ақыры The Uncanny X Men деп өзгертілді. 408-ші басылым Indicia title атауы ретінде алғаш рет Uncanny X Men сөзін қолданды. 1991 жылдың қазан айында жарық көрген X Men деген жекелеген серия басталды.

Марвелдің шедеврлері

Атауы Том Материал жинақталды Жарылу күні ISBN Marvel Masterworks: The X-Men 1 The X-Men #1–10 сәуір 2009 2 The X-Men #11–21 тамыз 2009 3 The X-Men #22–31 тамыз 2011 4 The X-Men #32–42 желтоқсан 2011 5 The X-Men #43–53, The Avengers #53, Ka-Zar #2–3, Marvel Tales #30 қаңтар 2013 6 The X-Men #54–66 ақпан 2014 Marvel Masterworks: The Uncanny X-Men 1 Giant-Size X-Men #1; Uncanny X-Men #94–100 желтоқсан 2009 2 Uncanny X-Men #101–110 қаңтар 2010 3 Uncanny X-Men #111–121 қаңтар 2011 4 Uncanny X-Men #122–131, Uncanny X-Men Annual #3 ақпан 2012 5 Uncanny X-Men #132–140, Uncanny X-Men Annual #4, Phoenix: The Untold Story (бір томдық), Bizarre Adventures #27 материалдары шілде 2012 6 Uncanny X-Men #141–150 ақпан 13, 2008 7 Uncanny X-Men #151–159, Uncanny X-Men Annual #5, Avengers Annual #10 қаңтар 12, 2011 8 Uncanny X-Men #160–167, Uncanny X-Men Annual #6, X-Men Special Edition #1, Marvel Treasury Edition #26–27 ақпан 22, 2012 9 Uncanny X-Men #168–175, Uncanny X-Men Annual #7, Marvel Graphic Novel No. 5 X-Men: God Loves, Man Kills, Wolverine (том 2) #1–4 ақпан 10, 2015 10 Uncanny X-Men #176–188, Magik #1–4, Marvel Fanfare #40 материалдары ақпан 21, 2017 11 Uncanny X-Men #189–193, Uncanny X-Men Annual #8, X-Men/Alpha Flight #1–2, Kitty Pryde and Wolverine #1–6 қаңтар 29, 2019 12 Uncanny X-Men #194–200, Uncanny X-Men Annual #9, New Mutants Special Edition #1, Nightcrawler #1–4, Bizarre Adventures #27 материалдары наурыз 3, 2020 13 Uncanny X-Men #201–209, Longshot #1–6, Marvel Fanfare #33 материалдары маусым 23, 2021 14 Uncanny X-Men #210–219, Uncanny X-Men Annual #10, New Mutants Annual #2, Fantastic Four vs X-Men #1–4 наурыз 16, 2022 15 Uncanny X-Men #220–231, Uncanny X-Men Annual #11, X-Men vs. the Avengers #1–4, Best of Marvel Comics материалдары наурыз 15, 2023 978 1302949228 16 Uncanny X-Men #232–243, Uncanny X-Men Annual #12, X-Factor #37–39 наурыз 26, 2024 978 1302955151

Негізгілер

Атауы Том Жиналған материал Жарыққа шығу күні ISBN Essential Classic X Men1 X Men #1–24 маусым 1999 2 X Men #25–53; Avengers #53 мамыр 2006 3 X Men #54–66, 67–93 (тек мұқабалары); Amazing Adventures (2-том) #11–17; Marvel Team Up #4; Incredible Hulk (2-том) #150, #161 ақпан 2009 Essential X Men1 X Men #94–119; Giant Size X Men #1 мамыр 2008 2 X Men #120–141; Uncanny X Men #142–144, Uncanny X Men Annual #3–4 желтоқсан 2005 3 Uncanny X Men #145–161, Uncanny X Men Annual #5 тамыз 2001 4 Uncanny X Men #162–179, Uncanny X Men Annual #6; Marvel Graphic Novel No. 5 X Men: Құдай сүйеді, адам өлтіреді мамыр 2006 5 Uncanny X Men #180–198, Uncanny X Men Annual #7–8 сәуір 2007 6 Uncanny X Men #199–213; New Mutants Special Edition #1; Uncanny X Men Annual #9; X Factor #9–10; New Mutants #46; Thor #373–374; Power Pack #27 қыркүйек 2005 7 Uncanny X Men #214–228, Uncanny X Men Annual #10–11; Fantastic Four vs. the X Men #1–4 сәуір 2006 8 Uncanny X Men #229–245, Uncanny X Men Annual #12–13; X Factor #36–39 желтоқсан 2007 9 Uncanny X Men #246–264, Uncanny X Men Annual #13 маусым 2009 10 Uncanny X Men #265–272, Uncanny X Men Annual #14; Fantastic Four Annual #23; New Mutants #95–97; X Factor #60–62; X Factor Annual #5 және New Mutants Annual #6 материалдары наурыз 2012 11 Uncanny X Men #273–280, Uncanny X Men Annual #15; X Factor #69–70; X Men Vol. 2 #1–3; X Factor Annual #6 және New Mutants Annual #7 материалдары желтоқсан 2012

Эпикалық жинақ

Vol Title Материал жинақталды Жариялану күні ISBN 1 Атомның балалары X-одамдар #1–23 2014 жылғы 24 желтоқсан 2 Жалғыздық аңшылық X-одамдар #24–45; Жаза алушылар #53 2016 жылғы 7 желтоқсан 3 Күзетшілер тірі X-одамдар #46–66; Ка Зардан материал #2–3 және Marvel Tales #30 2018 жылғы 14 қараша 4 Таң алдында әрқашан қараңғы болады X-одамдар #67–93, Жылдық #1–2; Amazing Adventures (том. 2) #11–17; Amazing Spider-Man #92; Incredible Hulk (том. 2) #150, 161, 172, 180–182; Marvel Team-Up #4, 23; Avengers #110–111; Captain America #172–175; Defenders #15–16; Giant Size Fantastic Four #4 2019 жылғы 17 шілде 5 Екінші Жаратылыс Giant Size X-Men #1; Uncanny X-Men #94–110; Iron Fist #14–15; Marvel Team-Up #53, #69–70, Жылдық #1 2017 жылғы 29 наурыз 6 Proteus Uncanny X-Men #111–128, Жылдық #3; Marvel Team-Up #89; Incredible Hulk Жылдық #7 2020 жылғы 26 тамыз 7 Феникс тағдыры Uncanny X-Men #129–143, Жылдық #4; Marvel Treasury Edition #26–27; Phoenix: The Untold Story (1984); Marvel Team-Up (1972) материалдары #100 2021 жылғы 16 наурыз 8 I, Magneto Uncanny X-Men #144–153, Жылдық #5; Avengers Жылдық #10; Bizarre Adventures #27; Marvel Fanfare #1–4 2021 жылғы 30 қараша 9 Брод сағасы Uncanny X-Men #154–167, Жылдық #6; Special Edition X-Men #1 2023 жылғы 26 желтоқсан 10 Құдай сүйеді, адам өлтіреді Uncanny X-Men #168–175, Жылдық #7; Marvel Graphic Novel #5; X-Men: God Loves, Man Kills; Wolverine #1–4; және Official Handbook of the Marvel Universe материалдары 2024 жылғы ? ?, 12 Сыйлық Uncanny X-Men #189–198, Жылдық #8; X-Men/Alpha Flight #1–2; Nightcrawler #1–4 2015 жылғы 23 желтоқсан 17 Еріу және қайта туу Uncanny X-Men #248–267 2019 жылғы 14 тамыз 19 Мутант Жаратылысы Uncanny X-Men #278–280, Жылдық #15; X-Factor #65–70; X-Men (том. 2) #1–3; X-Factor Жылдық #6 және New Mutants Жылдық #7 материалдары 2017 жылғы 29 қараша 20 Бишоптың кесімі Uncanny X-Men #281–288, Жылдық #16; X-Men (том. 2) #4–9; X-Men Жылдық #1; Ghost Rider #26–27 2022 жылғы 22 наурыз 21 X Cutioner's Song Uncanny X-Men #289–296; X-Men (том. 2) #10–16; X-Factor #84–86; X-Force #16–18 2022 жылғы 13 желтоқсан 22 Мұралар Uncanny X-Men #297–300; Uncanny X-Men Жылдық #17; X-Men (том. 2) #17–23; Stryfe's Strike File; және X-Men Unlimited #1 2023 жылғы 11 сәуір 23 Қайталанған тартымдылықтар Uncanny X-Men #301–306; X-Men (том. 2) #24–25; X-Men Unlimited #2; Wolverine #75; Gambit #1–4; X-Men: Мансионға аман қалу туралы нұсқаулық 2024 жылғы сәуір айы

4-толық

Атауы Материал жинақталған Беттер Басылған күні ISBN Uncanny X Men: Superior Vol. 1 Ең бастысы – тірі қалу Uncanny X Men (4-том) #1–5 112 2016 жылғы 12 шілде Жұмсақ мұқаба: X Men: Apocalypse Wars All New X Men (2-том) #9 11, Extraordinary X Men #8 12, Uncanny X Men (4-том) #6 10 336 2016 жылғы 18 қазан Қатты мұқаба: Uncanny X Men: Superior Vol. 2 Апокалипсис соғыстары Uncanny X Men (4-том) #6–10 112 2016 жылғы 29 қараша Жұмсақ мұқаба: Uncanny X Men: Superior Vol. 3 Түстен ояну Uncanny X Men (4-том) #11–15, Uncanny X Men Annual (4-том) #1 112 2017 жылғы 7 ақпан Жұмсақ мұқаба: Uncanny X Men: Superior Vol. 4 IvX Uncanny X Men (4-том) #16–19, Uncanny X Men Annual (4-том) #1 128 2017 жылғы 5 шілде Жұмсақ мұқаба:

5-том

Атауы Материал жинақталған беттер Басылған күні ISBN Uncanny X-Men: Disassembled Uncanny X-Men (vol. 5) #1–10 248 2 сәуір, 2019 Paperback: Uncanny X-Men: Cyclops and Wolverine Volume 1 Uncanny X-Men (vol. 5) #11–16 136 2 шілде, 2019 Paperback: Uncanny X-Men: Cyclops and Wolverine Volume 2 Uncanny X-Men (vol. 5) #17–22 136 1 қазан, 2019 Paperback: War of the Realms: Uncanny X-Men War of the Realms: Uncanny X-Men #1–3; Uncanny X-Men (vol. 5) #17; War of the Realms: War Scrolls #2 (тек B және C оқиғалары) 112 12 қараша, 2019 Paperback:

Марвелдің шедеврлері

Атауы Том Материал жинақталған Беттер Жариялау күні ISBN Marvel Masterworks: The X Men 1 The X Men #1–10 241 мамыр 2002 2 The X Men #11–21 240 қараша 2003 3 The X Men #22–31 224 қыркүйек 2003 4 The X Men #32–42 240 қыркүйек 2004 5 The X Men #43–53; The Avengers #53; Ka Zar #2–3; Marvel Tales #30 304 шілде 2005 6 The X Men #54–66 320 қаңтар 2006 7 Amazing Adventures (vol. 2) #11–17; Incredible Hulk (vol. 2) #150, 161; Amazing Spider Man #92; Marvel Team Up #4; The X Men #67–80, The X Men Annual #1–2 (тек қаптамалары) 256 қазан 2008 8 Avengers #110–111; Incredible Hulk (vol. 2) #172, 180–181; Captain America #172–175; Marvel Team Up #23, 38; Defenders #15–16; Giant Size Fantastic Four #4; The X Men #81–93 (тек қаптамалары) 304 наурыз 2010 Marvel Masterworks: The Uncanny X Men 1 Giant Size X Men #1; Uncanny X Men #94–100 176 желтоқсан 2003 2 Uncanny X Men #101–110 192 желтоқсан 2004 3 Uncanny X Men #111–121 208 наурыз 2004 4 Uncanny X Men #122–131, Uncanny X Men Annual #3 224 қазан 2004 5 Uncanny X Men #132–140, Uncanny X Men Annual #4; Phoenix: The Untold Story (бір рет) 312 қаңтар 2005 6 Uncanny X Men #141–150 256 қаңтар 2008 7 Uncanny X Men #151–159, Uncanny X Men Annual #5; Avengers Annual #10 304 қаңтар 2011 8 Uncanny X Men #160–167, Uncanny X Men Annual #6; X Men Special Edition #1; Marvel Treasury Edition #26–27 288 ақпан 2012 9 Uncanny X Men #168–175, Uncanny X Men Annual #7; Marvel Graphic Novel No. 5 432 қаңтар 2015 10 Uncanny X Men #176–188; Magik #1–4; материал Marvel Fanfare #40 456 ақпан 2017 11 Uncanny X Men #189–193, Uncanny X Men Annual #8; X Men/Alpha Flight #1–2; Kitty Pryde and Wolverine #1–6 464 қаңтар 2019 12 Uncanny X Men #194–200, Uncanny X Men Annual #9, New Mutants Special Edition #1, Nightcrawler #1–4, материал Bizarre Adventures #27 464 наурыз 2020 13 Uncanny X Men #201–209, Longshot #1–6, материал Marvel Fanfare #33 496 маусым 2021 14 Uncanny X Men #210–219, Uncanny X Men Annual #10, New Mutants Annual #2 және Fantastic Four vs. X Men #1 4 496 сәуір 2022 15 Uncanny X Men #220–231, X Men Annual #11, X Men vs. Avengers #1–4 және материал Best of Marvel Comics 520 наурыз 14, 2023 16 Uncanny X Men #232–243, X Men Annual #12, X Factor #37–39 496 наурыз 26, 2024

Үлкен көлемді қатты қаптамалар (OHC)

Атауы Материал жинақталған беттер Басылған күні ISBN X-Men: The Dark Phoenix Saga Қауіпсіз X-Men #129–138; Классикалық X-Men #43; Ажайып оқиғалар #27; Феникс: Айтылмайтын оқиға (бір кадр); Егер? #27 352 2010 жылдың шілдесі X-Men: Асгард соғыстары X-Men/Альфа Flight #1–2; Жаңа мутанттар арнайы басылымы #1; Қауіпсіз X-Men жылдық #9 248 ақпан 2010 жыл X-Men: Мутанттар қырғыны Uncanny X-Men #210–214, X-Factor #9–11, Жаңа мутанттар #46, Thor #373–374, Power Pack #27 және Daredevil #238–320 2010 жылдың қаңтары X-Men: Мутанттардың құлдырауы Uncanny X-Men #220–227; Жаңа мутанттар #55–61; X-Factor #18–26; Капитан Америка #339; Daredevil #252; Фантастикалық төртеу #312; Сенімсіз Халк (том. 2) #340; Power Pack #35 824 2011 жылдың қазаны X-Men: Inferno Prologue Uncanny X-Men #228–238, Жылдық #12; Жаңа мутанттар #62–70, Жылдық #4; X-Factor #27–32, Жылдық #3; материал Marvel Age Annual #4 және Marvel Fanfare #40 824 желтоқсан 2014 X-Men: Inferno Uncanny X-Men #239–243; Жаңа мутанттар #71–73; X-Factor #33–40, материал Annual #4; X-Terminators #1–4 600 маусым 2009 жылы X-Men: Inferno Crossovers Power Pack (1984) #40, 42–44; Avengers (1963) #298–300; Fantastic Four (1961) #322–324; Amazing Spider-Man (1963) #311–313; Spectacular Spider-Man (1976) #146–148; Web of Spider-Man (1985) #47–48; Daredevil (1964) #262–263, 265; Excalibur (1988) #6–7; Mutant Misadventures of Cloak and Dagger (1988) #4 608 қыркүйек 2010 X-Men: Days of Future Past Uncanny X-Men #141–142, Uncanny X-Men Annual #14; X-Factor Annual #5; New Mutants Annual #6; материал Fantastic Four Annual #23; Excalibur #52, 66–67; Wolverine: Days of Future Past #1–3; материал Hulk: Broken Worlds #2 392 наурыз 2014 X-Men: X Tinction Agenda Uncanny X-Men #235–238 және 270–272; New Mutants #95–97; X-Factor #60–62 304 тамыз 2011 X-Men: Bishop's Crossing Uncanny X-Men #281–293, X-Men (том. 2) #12–13 және материал #10–11 392 қазан 2012 X-Men: X Cutioner's Song Uncanny X-Men #294–297; X-Factor #84–86; X-Men (том. 2) #14–16; X-Force #16–18; Stryfe's Strike File 368 қазан 2011 X-Men: Fatal Attractions Uncanny X-Men #298–305 және 315, Жылдық #17; X-Factor #87–92; X-Men Unlimited #1–2; X-Force #25; X-Men (том. 2) #25; Wolverine (том. 2) #75; Excalibur #71 816 сәуір 2012 X-Men: The Wedding of Cyclops & Phoenix Uncanny X-Men #307–310, Жылдық #18; X-Men (том. 2) #26–35; Avengers #368–369; Avengers West Coast #101; Cable #6–8; X-Men Unlimited #3; X-Men: The Wedding Album; Егер? (том. 2) #60; The Adventures of Cyclops and Phoenix #1–4; материал Marvel Valentine Special 832 қыркүйек 2018 X-Men: Phalanx Covenant Uncanny X-Men #306, 311–314, 316–317; Excalibur #78–82; X-Men (том. 2) #36–37; X-Factor #106; X-Force #38; Wolverine (том. 2) #85; Cable #16 552 ақпан 2014 X-Men: LegionQuest Uncanny X-Men #318–321; X-Men (том. 2) #38–41, X-Men Annual #3; X-Men Unlimited #4–7; X-Factor #107–109; Cable #20 592 сәуір 2018 X-Men: Operation Zero Tolerance Uncanny X-Men #346; X-Men (том. 2) #65–70; Generation X #26–31; X-Force #67–70; Wolverine (том. 2) #115–118; Cable #45–47; X-Man #30 640 сәуір 2012 X-Men: Eve of Destruction Uncanny X-Men #390–393 және Annual 2000; X-Men (том. 2) #110–113; X-Men Unlimited #30–33; X-Men: Forever #1–6; X-Men: Declassified; X-Men: The Search for Cyclops #1–4; Magneto: Dark Seduction #1–4 808 шілде 2019 House of M House of M #1–8; The Pulse Special Edition; Secrets of the House of M 312 қаңтар 2008 House of M: Spider-Man, Fantastic Four, and X-Men Uncanny X-Men #462–465; Spider-Man: House of M #1–5; New Thunderbolts #11; Fantastic Four: House of M #1–3; Black Panther #7 344 желтоқсан 2009 Uncanny X-Men: Rise & Fall of the Shi'Ar Empire Uncanny X-Men #475–486 312 шілде 2007 X-Men: Messiah Complex X-Men: Messiah Complex (бір кадр); Uncanny X-Men #492–494; X-Men (том. 2) #205–207; New X-Men #44–46; X-Factor #25–27 352 сәуір 2008 Uncanny X-Men: Manifest Destiny Uncanny X-Men #500–503; X-Men Free Comic Book Day #1; X-Men: Manifest Destiny #1–5 200 мамыр 2009 Dark Avengers/Uncanny X-Men: Utopia Uncanny X-Men #513–514; Dark Avengers #7–8; Dark Avengers/Uncanny X-Men: Utopia; Utopia Finale 368 қараша 2009 Uncanny X-Men: Nation X Uncanny X-Men #515–522; Dark Reign: The List – X-Men; Nation X #1–4 360 маусым 2010 X-Men: Second Coming Second Coming: Prepare, Second Coming #1–2, Uncanny X-Men #523–525, New Mutants #12–14, X-Men: Legacy #235–237, X-Force #26–28 392 қыркүйек 2010 Avengers vs. X-Men Avengers vs X-Men #0–12; Avengers vs X-Men: Vs #1–6; Avengers vs X-Men: Infinite #1, 6 және 10; материал Point One #1 568 қараша 2012 Avengers vs X-Men Companion Uncanny X-Men (том. 2) #11–20; AVX: Consequences #1–5; X-Men Legacy #266–270; Wolverine & The X-Men #9–16, 18; A Babies VS. X Babies #1; Avengers Academy #29–33; Secret Avengers #26–28; Avengers #25–30; New Avengers #24–30 1112 мамыр 2013 Uncanny X-Men by Bendis Vol.1 Uncanny X-Men (том. 3) #1–11, 14, 15. INH, 16–18 360 ақпан 2016 X-Men: Battle of the Atom Uncanny X-Men (том. 3) #12–13; X-Men: Battle of the Atom #1–2; All New X-Men #16–17; X-Men (том. 4) #5–6; Wolverine and the X-Men #36–37 248 қаңтар 2014 Uncanny X-Men by Bendis Vol.2 Uncanny X-Men (том. 3) #19–35, 600, Жылдық #1; All New X-Men Annual #1 496 желтоқсан 2016 X-Men: Apocalypse Wars Uncanny X-Men (том. 4) #6–10; Extraordinary X-Men #8–12; All New X-Men (том. 2) #9–11 328 қыркүйек 2016 Uncanny X-Men: Disassembled Uncanny X-Men (том. 5) #1–10 272 наурыз 2021

Жалпы нұсқалар

Атауы Материал жинақталған Беттер Басылған күні ISBN The X Men Omnibus Vol. 1 The X Men #1–31 768 Қазан 2008 776 Қаңтар 2022 The X Men Omnibus Vol. 2 The X Men #32–66; Avengers #53; Ka-Zar #2–3; Marvel Tales #30; Not Brand Echh #4, #8 912 Мамыр 2011 920 Ақпан 2022 Uncanny X Men Omnibus Vol. 1 Giant Size X Men #1; Uncanny X Men #94–131, Annual #38 48 Мамыр 2006 Қыркүйек 2013 Мамыр 2016 Шілде 2020 X Men: The Dark Phoenix Saga Omnibus Uncanny X Men #97–105, 107–108, 125–138; Phoenix: The Untold Story (бір кадр); Classic X Men #6, 8, 13, 18, 24, 43 материалдары; Bizarre Adventures #27 материалдары; What If? #27 688 Тамыз 2018 Phoenix Omnibus Volume 1 Uncanny X Men #97–105, 107–108, 125–138; Phoenix: The Untold Story (бір кадр); Classic X Men #6, 8, 13, 18, 24, 43 материалдары; Bizarre Adventures #27 материалдары; What If? #27 688 Мамыр 2022 Phoenix Omnibus Volume 2 Uncanny X Men #141–142, 168–176, 184, 189, 201–203, 207–209, 221–222, 239–243; Avengers #263, Fantastic Four #286, X Factor #1, 13, 18, 35–39; Excalibur #42–50, 66 67 2023 Uncanny X Men Omnibus Vol. 2 Uncanny X Men #132–153, Annual #4–5; Avengers Annual #10; Marvel Fanfare #1–4; Marvel Treasury Edition #26–27; Marvel Team Up #100; Bizarre Adventures #27 материалдары; Phoenix: The Untold Story (бір кадр) 912 Сәуір 2014 Қазан 2016 Қараша 2020 Uncanny X Men Omnibus Vol. 3 Uncanny X Men #154–175, Annual #6–7; Marvel Graphic Novel No. 5 X Men: God Loves, Man Kills; Wolverine (1982) #1–4; X Men Special Edition #1; Magik #1–4 1056 Ақпан 2016 Қаңтар 2021 Uncanny X Men Omnibus Vol. 4 Uncanny X Men #176–193, Annual #8, Kitty Pryde and Wolverine #1–6, X Men/Alpha Flight #1–2, Marvel Fanfare (1982) #40 материалдары 848 Наурыз 2021 Uncanny X Men Omnibus Vol. 5 Uncanny X Men #194–209, Annual #9–10, New Mutants Special Edition #1, Nightcrawler (1985) #1–4, Longshot (1985) #1–6, Marvel Fanfare (1982) #33 материалдары 1064 Маусым 2023 X Men: Mutant Massacre Omnibus Uncanny X Men #210–219, Annual #11; New Mutants #46; X Factor #9–17, Annual #2; Thor #373–374, 377–378; Power Pack #27; Daredevil #238; Fantastic Four vs. the X Men #1–4; X Men vs. the Avengers #1–4 952 Қараша 2018 Желтоқсан 2021 X Men: Fall of the Mutants Omnibus Uncanny X Men #220–227; New Mutants #55–61; X Factor #18–26; Captain America #339; Daredevil #252; Fantastic Four #312; Incredible Hulk (vol. 2) #340; Power Pack #35 824 Мамыр 2022 X Men: Inferno Prologue Omnibus Uncanny X Men #228–238, Annual #12; New Mutants #62–70, Annual #4; X Factor #27–32, Annual #3; Marvel Age Annual #4 және Marvel Fanfare #40 материалдары 824 Қыркүйек 2021 X Men: Inferno Omnibus Uncanny X Men #239–243; New Mutants #71–73; X Factor #33–40, Annual #4 материалдары; X Terminators #1–4; Power Pack (1984) #40, 42–44; Avengers (1963) #298–300; Fantastic Four (1961) #322–324; Amazing Spider Man (1963) #311–313; Spectacular Spider Man (1976) #146–148; Web of Spider Man (1985) #47–48; Daredevil (1964) #262–263, 265; Excalibur (1988) #6–7; Mutant Misadventures of Cloak and Dagger (1988) #4 1240 Наурыз 2021 X Men by Chris Claremont and Jim Lee Omnibus Vol. 1 Uncanny X Men #244–269, Annual #13; Classic X Men #39 720 Қазан 2011 Қаңтар 2021 X Men by Chris Claremont and Jim Lee Omnibus Vol. 2 Uncanny X Men #273–280; X Factor #63–70; X Men (vol. 2) #1–9 және 10-нан 11-ге дейінгі материал; Ghost Rider (vol. 2) #26–27 832 Қаңтар 2012 Наурыз 2021 X Men: Age of Apocalypse Omnibus Uncanny X Men #320–321, X Men (vol. 2) #40–41, Cable #20, X Men Alpha, Amazing X Men #1–4, Astonishing X Men (vol. 2) #1–4, Factor X #1–4, Gambit & the X Ternals #1–4, Generation Next #1–4, Weapon X #1–4, X Calibre #1–4, X Man #1–4, X Men Omega, Age of Apocalypse: The Chosen және X Men: Age of Apocalypse Ashcan Edition 1072 Наурыз 2012 Маусым 2021 X Men: Age of Apocalypse Companion Omnibus X Men Chronicles #1–2; X Universe #1–2; Tales from the Age of Apocalypse #1–2; X Man #53–54, 1, Annual '96; Blink #1–4; Exiles #60–61; X Men: Age of Apocalypse one shot and #1–6; What If? (vol. 2) #77, #81; What If? X Men: Age of Apocalypse; Hulk: Broken Worlds #2, X Men Prime, X Men: Endangered Species, Exiles: Days of Then & Now, Official Handbook of the Marvel Universe: Age of Apocalypse материалдары 2005 992 Сәуір 2014 Шілде 2021 X Men/Avengers: Onslaught Omnibus Uncanny X Men #333–337; X Force #55, #57–58; Cable #32–36; X Man #15–19; X Men (vol. 2) #53–57, Annual '96; X Men Unlimited #11; Onslaught: X Men, Onslaught: Marvel Universe, Onslaught: Epilogue; Avengers #401–402; Fantastic Four #415; Incredible Hulk (vol. 2) #444–445; Wolverine (vol. 2) #104–105; X Factor #125–126; Amazing Spider Man #415; Green Goblin #12; Spider Man #72; Iron Man #332; Punisher #11; Thor #502; X Men: Road to Onslaught #1; Excalibur #100 және Fantastic Four #416 материалдары 1296 Шілде 2015 Қаңтар 2022 X Men vs. Apocalypse: The Twelve Omnibus Uncanny X Men #371–380 және Annual '99; X Men (vol. 2) #91–99 және Annual '99 (#94, тек бір оқиға); X Men Unlimited #24–26 (#24, тек бір оқиға); Astonishing X Men (vol. 2) #1–3; Wolverine (vol. 2) #145–149; Gambit #8–9; Cable #71–78; X Man #59–60; X 51 #8; X Force #101; X Men Yearbook 1999 1280 Ақпан 2020 X Men: Revolution by Chris Claremont Omnibus Uncanny X Men #381–389; X Men (vol. 2) #100–109 және Annual 2000; X Men Unlimited #27–29; X Men: Black Sun #1–5; Bishop: The Last X Man #15–16; Cable #87–90 4 Тамыз 2018 War of Kings Omnibus Uncanny X Men #475–486, X Men: Emperor Vulcan #1–5, Secret Invasion: War of Kings, X Men: Kingbreaker #1–4, War of Kings: Darkhawk #1–2, War of Kings: Warriors #1–2, War of Kings #1–6, War of Kings: Ascension #1–4, War of Kings: Savage World of Sakaar, Nova #23–28, Guardians of the Galaxy #13–19, War of Kings: Who Will Rule?, Marvel Spotlight: War of Kings 1304 Қараша 2016 Avengers vs X Men Omnibus Avengers vs. X Men (2012) #0–12; Point One (2011) #1 (AVX story); AVX: Vs. (2012) #1–6; Avengers vs. X Men: Infinite (2012) #1, 6, 10; Avengers Academy (2010) #29–33; Secret Avengers (2010) #26–28; Avengers (2010) #25–30; New Avengers (2010) #24–30; X Men Legacy (2008) #266–270; Wolverine & the X Men (2011) #9–16, 18; AVX: Consequences (2012) #1–5; Uncanny X Men (2011) #11–20; A Babies vs. X Babies (2012) #1 1680 Шілде 2022 X Men: The Hidden Years Omnibus X Men: The Hidden Years #1–22, Fantastic Four #102–104, X Men #94 және Amazing Adult Fantasy #14 материалдары 2023

Басқа медиада

"Супербатырлар отряды" телесериалының "Бұзылған, қынжылған және қызықтырған!" атты эпизодының титулдық суреті "Х-мендер" комиксінің бірінші нөміріне жасалған құрметтің белгісі.