Кіріспе

Алайстер Джеймс Хей Мюррей (Alastair James Hay Murray, 10 мамыр 1968 жылы туған) – ағылшын комедия актері, актер, музыкант және жазушы. Мюррей Бэкингемширде дүниеге келді, оның әкесі Британдық теміржолында жұмыс істеді. Оның әкесінің әкесі дипломат Ральф Мюррей болса, анасының әкесі Дюнкерк шайқасында қаза тапқан. Оксфорд университетін бітіргеннен кейін, Мюррей Гарри Хиллмен бірге BBC Radio 4-те жұмыс істей бастап, комедиялық мансабын бастады. Ол Эдинбург фестивалінің шеңберінде жиі өнер көрсетті, содан кейін өзінің "Паб меңгерушісі" бейнесін (оның айтуынша, "әр сұраққа жауап білетін, бірақ ешкім сұрамаған, бірақ бәрін білгендей көрінетін мақтанжаны") жасады. Бұл Sky One арнасындағы "Time Gentlemen Please" ситкомы мен ITV арнасындағы "Al Murray's Happy Hour" ток-шоуына жол ашты. 2003 жылы ол The Observer журналында британдық комедиядағы 50 ең күлкілі актердің бірі ретінде тізімге алынды, ал 2007 жылы Channel 4 арнасының "100 ең үздік стендап комигі" бағдарламасында 16-шы орынды иеленді. Ол әлі де стендап актері ретінде өнер көрсетеді және британдық теледидар мен радиода тұрақты түрде қатысады.

Балалық шағы және отбасылық тарихы

Мюррей Букингемширдегі Стокли қаласында, Корольдік инженерлер 131 (Парашют) полкінің подполковнигінің жалғыз ұлы ретінде дүниеге келді. Романшы Уильям Макеписс Такерэйдің ұрпағы, оның әкесі шотланд аристократиясынан шыққан және Киелі Рим империясының императорлық графтары – Куенбергтер отбасына үйленген бұрынғы британ елшісі, сэр Ральф Мюррей болды. Мюррей Бедфорд мектебінде білім алды. Ол Бедфорд қаласында орналасқан Бедфордшир округінің жастар оркестрінде перкуссияда ойнады; оркестр Бедфордшир округінің хорларымен бірге концерттер берді. Ол сондай-ақ Дунстабл қаласында Бедфордширдің екінші жастар оркестрінде өнер көрсетті. Оркестрмен бірге Испания, Франция және Шотландияда гастрольдік сапарларда болды. Оксфордтағы Сент-Эдмунд-холлда қазіргі заманғы тарихты оқыды. Ол мектептегі жылдары туралы былай деді: «Тоғыз жасымда интернатқа жіберілдім, мен оны ұнатпадым. Алғашқы бес жыл қорқынышты болды, себебі мен үйде болуді қаладым. Менің ойымша, мен ата-анама ашу таныттым, бұл біздің арамызға үлкен қашықтық салды. Интернаттан алған сабақтарымның бірі – мен эмоционалдық тұрғыдан дербес екенімді түсіндім». Оксфордта Мюррей Стюарт Лидің режиссерлік еткен қойылымында «Оксфорд ревю» комедиялық тобында өнер көрсетті.

Мансап

Гарри Хилл және Фрэнк Скиннер сияқты комедианттармен бірге гастрольдеп жүріп, Мюррей 1996, 1997 және 1998 жылдары номинацияланғаннан кейін 1999 жылы Эдинбург фестивалінің «Фринж» бағдарламасында «Перье» сыйлығын жеңіп алды. Ол қару, жануарлар және машинаның багаж бөлігі сияқты дыбыстамалық эффектілерді сомдау арқылы өнер көркемдігін бастады. 1991 жылғы қарашада Channel 4 телеарнасының «The Word» бағдарламасында ол алғаш рет теледидарда пайда болды. Осы өнерімен ол 1992 жылдың қысында Лидсте Джим Тавареге қолдау көрсетті. 1994–1995 жылдары ол «Евангелиста» тобының барабаншысы болды. 2002 жылы кинорежиссер Мартин Пиклс бұл топ туралы қысқаметражды фильм түсірді. Сол кезде топтың жетекші әншісі Рид Мюррей туралы: «Ол әлі де көпшілікке жақсы таныс емес, бірақ комедиямен айналысатын әркім Ал Мюррейді біледі» деді.

Паб иесі

Мюррейдің басты кейіпкері – консервативті құндылықтары бар ағылшын паб иесі, сонымен қатар немістер мен француздарға деген жаман ниеті бар. Ол көрермендерге Британияның олардан жақсы екенін көрсететін нақты мысал келтіруге бұрын, кез келген елдің атын атауға шақырады. Кейіпкер британдық 1970-ші жылдардағы Queen рок-тобын өте жақсы көреді, сондықтан ол жиі музыканттарды өз шоуында Queen әндерінің біреуін өз стильдерінде орындауға шақырады. Бұл кейіпкер алғаш рет 1994 жылы Эдинбург Фриндж фестивалінде «Pub Internationale» шоуында Гарри Хиллмен бірге «Паб иесі» атты рөлде пайда болды. Мюррей 1997 жылы Гарри Хиллдің үлкен ағасы Алан рөлінде алғашқы теледидарлық дебютін жасады («Егер тым қиын болса, мен түсінбеймін!»), содан кейін «Паб-фикшн» атты қысқаметражды фильмде ойнады. Ол Ли мен Херрингтің «Ричард емес Джудимен бірге таңертең» телесериалының 2-ші маусымының 6-шы эпизодында Паб иесі рөлінде шағын эпизодтық рөлде пайда болды. Мюррейдің «Паб иесі» театрлық қойылымы «Менің пабом, менің ережелерім» 2002 жылы «Оливье» сыйлығына ие болды. Паб иесі – «Time Gentlemen Please» телесериалының орталық кейіпкері. Ол көптеген басқа телешоуларға қатысты, соның ішінде «Көрермендермен кездесу» бағдарламасына. 2007-2008 жылдары ол ITV телеарнасы үшін сенбі кешкі уақытта «Al Murray's Happy Hour» бағдарламасының үш маусымын жүргізді. Театрлық гастрольдері «And a Glass of White Wine for the Lady» (тағы бір айтулы сөз) және «Giving it Both Barrels» қойылымдарын қамтыды. Паб иесі «Fact Hunt» сияқты телешоуларды жүргізді, ол «Time Gentlemen Please» телесериалындағы сол аттас ойдан шығарылған викторина машинасының құрметіне аталды. Сонымен қатар, кейіпкер төрт кітаптың авторы: «Паб иесінің британдық ақыл-ойы туралы кітабы», «Паб иесінің өзін британдық сезінуі», «Паб иесінің Ұлыбританиялық викторина кітабы» және «Ұлыбританияны қайта жасайық».

Басқа жұмыстар

Мюррей музыкаға қызығушылық танытады және жартылай кәсіби барабаншы болып табылады. Жасөспірім кезінде ол Бедфорд мектебінің биг-бэндінде ойнады, сондай-ақ Бедфордшир округінің жастар оркестрінде соққы аспаптарда орындады. Ол T 34 рок-кавер тобының барабаншысы және 2010 жылы Download фестивалінде өнер көрсетті, 2011 жылы қайта оралды. Мюррей прогрессивті рок-топтар Genesis, King Crimson және Yes-тің жанкүйері. Ол "Genesis: Together and Apart" деректі фильмінде пайда болды және Prog журналы үшін 2019 жылы Progressive Music Awards сыйлығының жүргізушісі ретінде жарияланды. "Вудсток рухына жаңа өмір сыйлайтын фольклорлық рок".

2013 жылы Мюррей балалар шоуының 5-ші сериясында қонақ ретінде ойнады. Мюррей Discovery Channel арнасында "Ал Мюррейдің Берлинге жолы" бағдарламасын ұсынды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңі туралы серия, ол Нормандия жағалауларынан Арнем арқылы Рейн өзенімен Берлинге дейін жетеледі. Ол қалпына келтірілген Willys джипімен жүріп, соғыстың екі жағынан да аман қалғандармен сұхбаттасты. "Маркет-Гарден" операциясы туралы эпизодта ол шайқасты еске алу үшін ардагерлермен бірге ұшақтан парашютпен секірді. Мюррей 2009 жылдың басында эфирде көрсетілген Al Murray's Multiple Personality Disorder скетч-шоуында ойнады. 2010 жылдың соңында Мюррей BBC Four арнасы үшін "Ал Мюррейдің неміс саяхаты" (Al Murray's German Adventure) деректі фильмін түсірді, онда ол "Паб иесі" кейіпкерінен өзгеше неміс ұлтының жағын көрсетті. Мюррей өзінің картоп чиптерін – "Стейк және Аль пиі" (Steak and Al Pie) деп атап, Гари Линекер ұйымдастырған "чипс жарысына" қатысты, ол Comic Relief қайырымдылық қорына ақша жинауға жәрдемдесті. Басқа да дәмдер: "Джимми Кон Карне" (Jimmy Carr), "Стивен Фрай Ап" (Stephen Fry) және "Фрэнк Рост Джиннер" (Frank Skinner). Жеңімпаз Стивен Фрай 27% дауыспен, ал екінші орында Аль 25% дауыспен болды. Қалған екеуінің әрқайсысы 24% дауыс алды. 2016 жылдың сәуірінде Мюррей Шекспирдің 400 жылдығына арналған Шекспирдің тірі өлеңінде Ник Боттом рөлін ойнады, Джуди Денч Титания рөлінде ойнады. 2018 жылы ол Жаңа Уимблдон театрында пантомимада ойнады, "Джек және бұршақ бұтағында" (Jack and the Beanstalk) Джектің ағасы Аль рөлінде, сәуір айында Ұлыбританиялық пантомима сыйлығында "Ең үздік жаңа келген" жүлдесін жеңіп алды. 2016 жылы Мюррей Taskmaster бағдарламасының 3-ші сериясында қатысты. Ол жалпы есепте үшінші орын алды. 2018 жылдың қазан айында Мюррей History арнасының "Неліктен ағылшындарды барлығы жек көреді?" (Al Murray: Why Does Everyone Hate The English) телесериалының жүргізушісі болды, Аль Мюррей және оның Альтер-эгосы Паб иесі рөлінде ойнады. Сериал Англия мен оның жақын көршілері арасындағы тарихи бәсекелестіктерді қарастырады, сонымен қатар комедианттар Антуан де Коун, Элис Джеймс, Эндрю Максвелл, Фред МакАулей және Хеннинг Вен өз елдерін ұсынып бақты. 2019 жылы Мюррей өзінің ата-бабасы Уильям Макепис Такеррей рөлін Джим Пойзердің "Vanity Fair" романының BBC Radio 4 радиолық бейімдемесінде ойнады, онда өзінің қосымша материалдарын да қосты. 2019 жылдың сәуірінде Мюррей тарихшы Джеймс Холландпен "Бізде сізді сөйлетудің жолдары бар" (We Have Ways of Making You Talk) деп аталатын подкастты бастады, онда олар Екінші дүниежүзілік соғыстың шайқастары мен науқандарын талқылады. 700-ден астам эпизод жарық көрді, соның ішінде ардагерлермен және басқа да тарихшылармен сұхбаттар, сондай-ақ Мюррейдің Зеноның "Казан" (The Cauldron) кітабын оқуы. 2021 жылдың қазан айында Мюррей Sky History арнасында "Неліктен британдықтар әр соғысты жеңеді?" (Why Do the Brits Win Every War?) бағдарламасын ұсынды. Әр эпизодта Мюррей римдіктерге, викингтерге, шотландтарға, француздарға, американдықтарға және немістерге қарсы шайқастарды зерттеу үшін басқа қонақтармен бірге болды. Бағдарламаға Бруно Тониоли, Джон Томсон, Санджиев Коли, Реджинальд Д. Хантер және Хеннинг Вен қатысты. 2023 жылы Мюррей Мэтт Форд пен Шон Фоулимен бірлесіп "Идиоты жиналады: Спьютинг имидж мюзиклы" (Idiots Assemble: Spitting Image The Musical) мюзиклын жазды, ол Спьютинг имидж телесериалына негізделген, ол ақпан айында Бирмингем репертуар театрында көрсетілді, содан кейін мамыр айында Лондонның Вест-Энде Финикс театрына 13 аптаға көшірілді. Мюррей Король Чарльз ІІ рөлін "Таж зергерлік бұйымдарында" (The Crown Jewels) ойнады, бұл сценарийші Саймон Най жазған және 2023 жылы Лондондағы Гаррик театрында қойылған, 1671 жылы полковник Бладтың Таж зергерлік бұйымдарын ұрлағаны туралы оқиға. Блад рөлін Айдан МакАрдл ойнады, актерлік құрамында Нил Моррисси мен Мел Гидройк болды.

Парламентке үміткерлік

2015 жылдың 14 қаңтарында Мюррей «Еркін Ұлыбритания партиясын» (FUKP) құрғанын жариялады және өзінің кандидатурасын ұсынды, 2015 жылғы жалпы сайлауда парламенттік кандидат ретінде UKIP жетекшісі Найджэл Фараджға қарсы Оңтүстік Танеттен бақ сынасады. Ол өзінің «Паб иесі» бейнесін пайдаланды. Мюррейдің агенті Дэн Ллойд BBC-ге: «Бұл міндетті түрде болады» деді. Мюррей: «Менің ойымша, Ұлыбритания бір кружка сыраны қолға алып, ақылға қонымды шешімдер ұсынатын адамға дайын» деді, сондай-ақ: «Баршаға белгілі болсын, алдағы сайлаудағы көптеген үміткерлер сияқты, мен де Оңтүстік Танеттің қайда екенін білмеймін, бірақ бұл Маргарет Тэтчерді Фолкленд аралдарын құтқарудан тоқтатты ма? Жоқ!» деді.

Фараж Twitter-де жаңа қарсыласын «көп болған сайын жақсы» деп құттықтағандай болды, ал UKIP Еуропарламент депутатының өкілі: «Соңғыда округте нағыз бәсеке пайда болды» деді. Консерваторлар партиясының үміткері Крейг Маккинлей Мюррейдің бейнежазбасы мен мәлімдемелерін ұнатып, бірақ комедианттың UKIP-ке қарсы дауысты бөліп тастауынан қорқыныш білдірмеді. Соңында, Лейборист партиясының үміткері Уилл Скоби «әрдайым адамдардың өзін ұсынуы жақсы» және Мюррей «әлбетте, жағдайды қызықты етеді» деп мәлімдеді. Сайлау қорытындысы 8 мамырда жарияланды, Мюррей 318 дауыс алғаны белгілі болды. Фараджтың сайлауда жеңіле салғаны, консерваторлар партиясының үміткері Крейг Маккинлейге екінші орынды қалдырғаны хабарланғанда, Мюррейдің реакциясы – сахнадағы ойсырау және қол соғу – кеңінен медиа назарына ілікті. Дауыс санау кезінде Мюррей Фаражды өзінің пабына шақырып, жеңіліске байланысты қайғысын ұмытуға шақырды.

Саяси көзқарастары мен белсенділігі

Мюррей Стивен Фраймен бірге Пол Чемберстің 2003 жылғы Коммуникациялар туралы заңды бұзғаны үшін ұсталғаннан кейін Жоғарғы сотқа шағымдануына қолдау көрсетті. Полиция Чемберстің әзілдеген твиттерін "қорқытушы" және террористік қауіп деп қарағаннан кейін бұл орын алды. Чемберстің сот үкіміне қарсы шағымдану сәтті аяқталды. 2014 жылдың тамызында Мюррей, Шотландияның қыркүйектегі референдумда Ұлыбритания құрамында қалуын қолдайтынына үміт білдірген The Guardian газетіне жазылған 200 қоғамдық қайраткердің бірі болды.

Жеке өмір

Мюррей 2002 жылы Амбер Харгривске үйленді. Екі қызы бар бұл жұбайлар 2008 жылы ажырасты. Қазір ол Чисуикте тұрады. Мюррей крикет спортына әуес, және 2013–14 жылғы «Пепел» (Ashes) сериясына аттанбас бұрын Англия крикет командасының қоштасу түскі асына шақырылды. Мюррейге 2014 жылы Бедфордшир университеті құрметті магистр (Hon MA) дәрежесін, ал 2017 жылы Вулвергемптон университеті құрметті әлеуметтік ғылымдар докторы (PhD) атағын берді.

Стенд-ап шоулары

Жыл Атауы Ескермелер 1999 Кешкі құлып '99 2000 Әйелге ақ шарап пен бір стақан! 2001 Менің Гаффым, Менің Ережелерім 2002–03 Кім батыл жеңеді 2003–05 Баррелін екеуін де аямай салу 2006 Және тағы бір нәрсе 2009 Әдемі британдық тур 2010–11 Қуанышқа толы баррель 2012–13 Жалғыз жол – эпикалық 2014–15 Бір адам, бір губернатор 2016–17 Бірге кері қайтайық 2019–21 Үміт пен даңқтың үй иесі 2022–23 Жеңіс үшін концерт 2023–24 Гув аралы

DVD-дері

Шоу атауы Шығарылған жазбалар Live My Gaff, My Rules 2003 жылдың 24 қарашасы Лондондағы Плейхаус театрында тікелей эфирде "Және ханымға ақ шарап!" : Playhouse Лондонда тікелей жазылған 22 қараша 2004 "Екі нөмірмен шабуыл": Тірі 29 мамыр 2006 Лондонның Блумсбери театрында тікелей эфирде Лондон Палладиумда 19 қараша 2007 Лондонның Палладиум театрында тікелей эфирде "Керемет британдық тур": O2 16 қараша 2009 Лондонның O2 Аренасында тікелей эфирде "Көңілді бочка": Тірі 22 қараша 2010 Лондонның Хаммерсмит Аполлосында тікелей эфирде "Жалғыз жол – эпикалық" 26 қараша 2012 Брайтонның Театр Рояльде тікелей эфирде "Бір адам, бір басшы" 24 қараша 2014 Бат Корольдік театрында тікелей эфирде