Израиль футболшысы Ави Ран: Өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Израиль футболшысы Ави Ран (25 тамыз 1963 – 11 шілде 1987) – Израильдің "Маккаби Хайфа" футбол клубының қақпашысы. Израильдегі ең ұлы футболшылардың бірі саналатын ол, өмірі апаттан қысқарып қалған, жарқын болашаққа ие еді.

Футбол мансабы

Ран 1981/1982 маусымында 17 жасында «Маккаби» командасына қарсы матчта «Хайфаның» негізгі құрамында дебют жасады. Осы ойында ол өз қақпасын құрғақ сақтап, таза жеңіске жетті. Ран маусымның көп бөлігінде ойнады, командадағы орны үшін Задок Аврахамимен бәсекелесті. Бәсеке күшті болды, бірақ Ран жаттығулардағы табандылығы мен еңбекқорлығы, сондай-ақ әдептілігі мен әлеуметтік мінезімен көзге түсті. Бұл оған алаңнан тыс жерде дауысты және мейірімді беделге ие болуына мүмкіндік берді. 1983/1984 маусымында Шломо Шарф «Маккаби Хайфаға» келді. 20 жастағы Ранның орнына жаңа бапкер және тәжірибелі ойыншы іздеген Шарф, Ранды босатып, оның орнына «Хапоэль Йехудтан» Арие Хавивті алуға тырысты. Ран командадағы танымал тұлға болғандықтан, Барух Маман және Ронни Розенталь сияқты бірнеше ойыншылар наразылық білдірді. Олар Шарфтан оны қалуға рұқсат беруін сұрады, бірақ ол оларды тыңдамады. Көптеген ойыншыларды босатудан сақтауда маңызды рөл атқарған Йоханан Волах (Розенталь, Моше Селектар, Рафи Осмо және Йосси Кремер де осы ойыншылардың қатарында болды) бұл қадамға қарсылық көрсетіп, Ранның босатылуына жол бермеді. Волах жас қақпашыға сенді және оның бала кезінен бергі қабілетін білген. Ран да үміттерін ақтады, «Хайфадағы» өнері өте жақсы қақпашы екенін көрсетті. Яаков Ходоров. Ран «Хайфаға» Израильдің жоғары лигасының алғашқы титулын жеңуге көмектесті, тек 28 гол жіберіп алды. Ранның екінші маусымында ол «Маккаби Хайфаның» маңызды ойыншыларының біріне айналды және тағы да өте жақсы өнер көрсетті. «Хайфа» екінші жыл қатарынан чемпиондық атақты жеңіп алғанда, ол 18 гол жіберіп, клубтық рекордты жаңартты. Сол маусымда «Хайфа» кубок финалына жетіп, «қос жүлде» үшін күресті, бірақ «Бейтар Иерусалимге» есе жіберді. 1986 жылы «Маккаби Хайфа» тағы да табысқа жақын болды, маусымның көп бөлігінде турнир кестесінде көшбасшылықты сақтап тұрды. Алайда, чемпионатты соңғы күні «Хапоэль Тель-Авив» жеңіп алды, себебі олар титул иесін анықтайтын ойында «Хайфамен» кездесті. «Хайфа» екінші орын алған «Тель-Авивтен» бір ұпайға жоғары тұрғанда, 86-шы минутта Гилли Ландаудың соққан голы (кейіннен офсайд деп танылды) «Тель-Авивке» екі ұпаймен жеңіс сыйлады. Ран сол жылы өте жақсы өнер көрсетіп, маусымның үздік ойыншысы атанды, бірақ оның командасы чемпионатты шамалы айырмамен ұтырып қалды. Сол жылы «Хайфа» алғаш рет Израильден тыс жерде ойнады. Ранның Еуропалық клубқа, соның ішінде «Ливерпульге» ауысуы мүмкін деген әңгімелер тарады. Израильде көрсету ойындары өткізілді, ал Ран карьерасындағы ең жақсы ойындарының бірін ойнады. «Ливерпуль» «Хайфаның» көрсеткен өнеріне қатты әсерленді және оны өздеріне алуға ниеттенді. Ран командамен тоғыз ойын өткізді, оның сегізі жеңіліспен, ал біреуі тең түсті. 1987 жылы «Маккаби Хайфа» турнир кестесінде тоғызыншы орынға түсіп қалды, бірақ Ран өзінің маңызды ойыншы мәртебесін сақтап қалды, бірақ көптеген басқа маңызды ойыншылар клубтан босатылды. «Маккаби Хайфамен» 2 рет чемпион атанды. 1985/86 маусымында тек 18 гол жіберіп, «Маккаби Хайфа» тарихындағы ең төмен көрсеткішті тіркеді. 1986 жылы «Мааривтің» «Жыл футболшысы» (яғни маусымның ең құнды ойыншысы) сыйлығын жеңіп алды. Израиль ұлттық құрамасының қақпашысы болды.

Ran made his debut in Haifa's senior team in the 1981/1982 season at the age of 17 in a match against Maccabi Tel Aviv, keeping a clean sheet in the process. Ran went on to play for most of the season, competing for his place in the team with Zadok Avrahami. The competition was tough, but Ran was known for his perseverance and diligence in training, as well as his good manners and social character which earned him a social status of loud and sympathetic off the pitch. During the 1983/1984 Shlomo Scharf came to Maccabi Haifa. Looking for a new coach and veteran instead of 20 year old Ran, he attempted to release Ran and replace him with Arie Haviv from Hapoel Yehud. Being a popular social figure in the group, a wave of protests occurred from a number of players, such as Baruch Maman and Ronnie Rosenthal, who requested that Scharf let him stay, but he would not listen to them. Yohanan Volach, who was key in preventing the release of many players (including Rosenthal, Moshe Selektar, Rafi Osmo and Yossi Kremer), torpedoed the move and managed to prevent the release of Ran. Volach believed in the young goalkeeper, and knew of his ability and potential from when he was a child. Ran did not disappoint, and his performances for Haifa revealed an excellent goalkeeper. Ya'akov Hodorov. Ran helped to Haifa to win the first Israeli Premier League title in its history, conceding only 28 goals. In Ran's second season he was already established as one of Maccabi Haifa's key players Maccabi Haifa, and again impressed as he broke a club record, conceding only 18 goals as Haifa won the title for the second year in succession. That season saw Haifa come close to winning the double as they also reached the cup final, although they lost to Beitar Jerusalem. In 1986, Maccabi Haifa came close to success again, topping the table for most of the season. However, the Championship was won by Hapoel Tel Aviv on the final day, as they faced off with Haifa in a game that would decide the title winners. With Haifa sitting just 1 point above second placed Tel Aviv, an 86' minute goal by Gili Landau which was later adjudged to have been offside won Tel Aviv the title by just 2 points. Ran excelled that year and was named player of the season, although his team narrowly lost the championship. That same year saw Haifa play outside of Israel for the first time. Rumours circulated of a possible move for Ran to a European club, including Liverpool. Exhibition games were held in Israel, and Ran played one of the best games in his career. Liverpool were very impressed by the showing of Haifa and wanted to sign him. Ran played nine games the team, eight of which resulted in a loss, and one a draw. In 1987, Maccabi Haifa finished low down in the table in ninth place, but Ran maintained his status as a key player, although many other key players were released from the club. Won 2 championships with Maccabi Haifa. Conceded only 18 goals in the 1985 86 season, the lowest in Maccabi Haifa's history. Won Maariv's 1986 "footballer of the year" award (i. e. the MVP of the season). Was goalkeeper of the Israel national team.

Өлімге әкелетін жазатайым оқиға

1987 жылдың 11 шілдесінде Ран Тибериядағы "Гай" жағажайында, "Маккаби Хайфа" командасы Галилея теңізінде маусымдық демалыста болған кезде, өтіп бара жатқан моторлы қайыққа шағылысып қаза тапты. Ранның жерлеу рәсіміне 14 000 адам қатысты.

Мұра

Ранға "Маккаби Хайфа" клубы оның құрметіне стенд ашу арқылы құрмет көрсетті. Сонымен қатар, "Маккаби Хайфа" бұрын ойнаған Кирият Елиезер ауданында оның атымен көше аталды. Ол Израиль ұлттық құрамасы сапында ойнаған кезін көрсететін пошта маркасымен де құрметтелді. Ранға Рамат-Ган стадионының сыртында мүсін орнатылды. Израиль жастар мемлекеттік кубогы оның есімімен аталады.