Поликарп Куш: Нобельдік сыйлық және электронның магниттік моменті
Polykarp Kusch
Поликарп Куш – лауреат Нобелевской премии по физике (1955) за точное определение магнитного момента электрона, внесший вклад в квантовую электродинамику.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нобель сыйлығы физика пәнінен, магниттік моментті анықтағаны үшін
Nobel Prize for Physics, for determination of the magnetic moment
Поликарп Куш (26 қаңтар 1911 – 20 наурыз 1993) – неміс тегіндес американдық физик. 1955 жылы Нобель комитеті физика бойынша Нобель сыйлығын бөліп берді, оның жартысы Кушке электрондардың магниттік моментінің теориялық мәнінен артық екенін дәл анықтағаны үшін табысталды, бұл кванттық электродинамиканы қайта қарастыруға және оның дамуына ықпал етті. (1955 жылғы физика сыйлығының екінші лауреаты – Уиллис Юджин Лэмб, ол сутегі спектріндегі жұмысы үшін марапатталды.)
Polykarp Kusch (January 26, 1911 – March 20, 1993) was a German born American physicist. In 1955, the Nobel Committee gave a divided Nobel Prize for Physics, with one half going to Kusch for his accurate determination that the magnetic moment of the electron was greater than its theoretical value, thus leading to reconsideration of—and innovations in—quantum electrodynamics. (The other 1955 physics laureate was Willis Eugene Lamb, who won for his work on the spectrum of hydrogen.)
Ерте өмір және білім
Куш Германияның Бланкенбург қаласында лютеран миссионері Джон Матиас Куш пен оның әйелі Генриетта ван дер Хаастың отбасында дүниеге келген. 1912 жылы Куш отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп келді, ал 1922 жылы ол азаматтыққа қабылданды. Орта батыстағы мектепті бітіргеннен кейін Куш Кливлендтегі Кейс технология институтына (қазір Кейс-Уэстерн Резерв университеті деп аталады) физика мамандығы бойынша оқуға түсті. 1931 жылы Кейс-Уэстерн Резерв университетінің ғылым бакалавры дәрежесін алғаннан кейін Куш Иллинойс университетіне (Urbana–Champaign) оқуға түсті, онда 1933 жылы магистр дәрежесін алды. Ол сол альма-матерде білімін жалғастырып, Ф. Уилер Лумистің жетекшілігімен докторлық диссертациясын қорғады. "Цезий мен рубидийдің молекулалық спектрі" атты диссертациясын қорғағаннан кейін 1936 жылы бітірді. 1935 жылы Миннесота университетіне көшуден бұрын Куш өзінің сүйіктісі Эдит Старр Робертсқа үйленді. Олардың үш қызы болды.
Kusch was born in Blankenburg, Germany to John Mathias Kusch, a Lutheran missionary, and his wife, Henrietta van der Haas. In 1912, Kusch and his family had emigrated to the United States, where by 1922 he became a naturalized citizen. After graduating from grade school in the Midwest, Kusch attended Case Institute of Technology in Cleveland, Ohio (now known as Case Western Reserve University), where he majored in physics. After graduating from the Case Western Reserve University with bachelor of science degree in 1931, Kusch joined University of Illinois at Urbana–Champaign, from where he received his master's degree in 1933. He continued his education at the same alma mater, studying for his Ph. D. under mentorship from F. Wheeler Loomis and after defending his thesis titled "The Molecular Spectrum of Caesium and Rubidium", graduated from it in 1936. In 1935, prior to moving to the University of Minnesota, Kusch married his girlfriend, Edith Starr Roberts. Together, they had three daughters.
Мансап
Содан кейін Куш Нью-Йорк қаласына көшіп барды, онда 1937 жылдан бастап, жаңадан құрылған Техас университетінің Даллас қаласындағы кампусына кеткенге дейін, ол мансабының көп бөлігін Колумбия университетінде профессор ретінде өткізді және бірнеше жыл университет проректоры қызметін атқарды. Ол И. И. Рабидің басшылығымен молекулалық сәулелік резонанс зерттеулерімен айналысты, содан кейін электронның аномальді магниттік моментін ашты. Магниттік моменттер мен жоғары жиілікті құрылымды көптеген өлшемдер жүргізілді. Ол химиялық физика саласына кеңейді және молекулалық сәулелер туралы зерттеулерін жариялауды жалғастырды. Колумбиядағы қызметі кезінде ол лазерді ойлап тапқан Гордон Гулдтың докторлық диссертациясын жетекшілік етті, сондай-ақ 1959 жылдан бері Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. 1956 жылы Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Куштың әйелі Эдит 1959 жылы қайтыс болды, ал келесі жылы ол Бетти Пеццониге үйленді. Олардың екі қызы болды. Кливлендтегі Кейс-Вестерн Резерв университетінің Оңтүстік кампусындағы студенттер жатақханасының бірі Куш үйі деп аталады, ол Куштің құрметіне аталған. Ол Кливленд Хайтс қаласындағы Карлтон көшесінде орналасқан. Техас университетінің Далластағы кампусында Поликарп Куш атындағы аудитория және оның ескерткіш тақтасы бар. Куш 1993 жылдың 20 наурызында 82 жасында қайтыс болды. Оның жесірі Бетти 2003 жылы 77 жасында дүние салды.
Kusch then moved to New York City, where from 1937 and until his departure for the newly founded University of Texas at Dallas, he spent much of his career as a professor at Columbia University, and served as the university's provost for several years. He worked on molecular beam resonance studies under I. I. Rabi, then discovered the electron anomalous magnetic moment. Many measurements of magnetic moments and hyperfine structure followed. He expanded into chemical physics and continued to publish research on molecular beams. During his tenure at Columbia, he was the doctoral supervisor for Gordon Gould, the inventor of the laser. and of the American Academy of Arts and Sciences since 1959. He was elected a member of the National Academy of Sciences in 1956. Kusch's wife Edith died in 1959, and in the following year he married Betty Pezzoni. They had two daughters. Kusch House, a residential dormitory for undergraduate students at Case Western Reserve University in Cleveland, Ohio on the South Campus, is named after Kusch. It is located on Carlton Road in Cleveland Heights. The University of Texas at Dallas has a Polykarp Kusch Auditorium with a plaque. Kusch died on March 20, 1993, aged 82. His widow Betty died in 2003, aged 77.
Архивтік жинақтар
Хаскелл А. Райхтың шамамен 1945-1954 жылдарға қарай студенттік жазбалар жинағы, Нильс Бор кітапханасы және мұрағаты (Колумбия университетіндегі Поликарп Куштың курстарынан лекция жазбаларын қосады).
Haskell A. Reich collection of student notes, circa 1945 1954, Niels Bohr Library & Archives (includes lecture notes from Polykarp Kusch's courses at Columbia University)