Кіріспе

Француз халқының бірігуі (фр. Rally of the French People, RPF) – Шарль де Голль басқарған француз саяси партиясы.

Қор

РПФ Шарль де Голль 1947 жылғы 14 сәуірде, уақытша үкімет төрағалығынан кейін бір жыл өткен соң және Төртінші Республика жарияланғаннан кейін төрт айдан кейін Страсбургте құрылған. Ол конституциялық түзетуді және президенттік үкімет орнатуды жақтады. Де Голль үшін парламенттік жүйенің ерекшелігі болған "партиялар режимі" күшті және тиімді мемлекет құруға мүмкіндік бермеді. Алайда, француз республикалық мәдениетінде демократия мен парламенттік билік ажырамас болып келді. Де Голль бонапартизмдік үкімет құруға тырысқан деп айыпталды, онда өзі жалғыз үстем билеуші болмақ. Де Голль партиялардың белгілі бір мүдделерге қызмет етуі және ұлтты бөліп тастауына қарсы болғандықтан, РПФ-ті саяси партия емес, "бірлестік" ретінде қарастырды және басқа партиялардың мүшелеріне (коммунистер мен бұрынғы Виши режимінің жақтастарынан басқа) өзге де партиялық мүшелігінен айрылмастан қосылуға рұқсат берді, бірақ бұл үміт іске аспады. 1948 жылға қарай партияның жарты миллионға жуық мүшесі болды, бұл көрсеткіш бойынша Коммунистік партиядан кейін екінші орында тұрды. РПФ «Француз әрекеті» монархистерінің, Андре Малро сияқты солшыл республикашылдардың, орталықшылдардың, Эдмон Мишеле сияқты христиан демократтарының, Жак Шабан Делмас және Мишель Дебре сияқты радикалдардың, тіпті социалистер мен коммунистердің қолдауын алды. Дегенмен, оның көптеген сайлаушылары оңшыл электораттан шыққан.

Сайлау рекорды

Партия муниципалдық сайлауда (1947) жеңіске жетіп, Лилль, Марсель, Бордо (Жак Шабан Делмаспен), Страсбург, Ренн, Версаль, Ле-Ман және Нанси қалаларын 35%-дан астам дауыспен бағындырды. 1947 жылы Парижде генералдың інісі Пьер де Голль қалалық кеңестің президенті болды, бұл лауазым әкімге ұқсас еді. Дегенмен, Франциядағы христиан демократиялық МРП бекіністерінде РПФ-тың көрсеткіші салыстырмалы түрде жақсы болмады. РПФ-қа қарсы парламентарийлер тағы бір голлистік үлкен жетістікке жеткеннен қорқып, кантондық сайлауды кейінге шегерді. БАҚ-тың жаулық қатысы және 1947 жылғы әлеуметтік оқиғалар партияның сайлаудағы табысын шектеді. 1949 жылғы кантондық сайлау, РПФ-тың алға жылжуынан қорқып кейінге шегерілгенімен, тағы бір РПФ жеңісін сыйлады (бірақ бұл муниципалдық сайлаудағы жеңістен кішірек болды). 1951 жылғы сайлау РПФ үшін салыстырмалы түрде сәтті болды, бірақ сайлау заңы (үйлесімдер), Үшінші күш коалициясын (MRP, SFIO, RGR және т.б.) Төртінші Республикаға қарсы партияларға (РПФ және коммунистерге) қарағанда артықшылық беру үшін жасалған, голлистік үлкен жетістікке қол жеткізуді шектеді. Ол 4 миллионнан астам дауыс (22,3%) және 117 мандат алды. 200-ден астам мандатқа үміттенеді, бірақ үйлесімдер оған мүмкіндік бермеді.

Саяси жеңілістер

Тек 117 орынға ие болған РПФ жаңа Ассамблеяда шешім қабылдауға аз әсер етті. 1952 жылы 27 депутат Антуан Пинай үкіметін қолдады, бірақ кейін олар партиядан шығарылды. Соңынан тағы 45 депутат голлистік партиядан кетіп қалды. 1953 жылғы қалалық сайлауда Марсель және Лилль сияқты көптеген қалаларды жоғалтқаннан кейін партияның төмендеуі басталды. Көптеген адамдар партияның жеңілістерін авторитарлық басшылыққа байланыстырды. Де Голль голлистік депутаттардан «РПФ» деген аттан бас тартуды сұрады, содан кейін 1953 жылдың маусым айында бес голлистік депутат Жозеф Ланьель үкіметіне қосылды. 1954 жылы голлистер мен коммунистердің дауысы Еуропалық қорғаныс қауымдастығы шартының қабылдануына кедергі келтірді. 1955 жылдың 13 қыркүйегінде партия ресми түрде таратылды. Голлистік депутаттар Де Голльдің қолдауысыз Ұлттық социал-республикалық орталықты құрды. Көптеген депутаттар «Жаңа Республика үшін одақ» құрып, 1958 жылы Бесінші Республиканы құруға көмектесті.