Кіріспе

Бұрынғы АҚШ сенаторы және 2012 және 2016 жылғы АҚШ президенттік сайлауына қатысқан Рик Санторум гомосексуализмге қарсы, оны салауатты, тұрақты және дәстүрлі отбасы құрылымына қайшы деп санайды. Санторум АҚШ Конституциясы бойынша жеке өмірге қатысты құқық жыныстық қатынастарды қамтымайды деп есептейді және "Лоуренс Техасқа қарсы" ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Сотының шешімін сынады. Санторум 2011 жылы жойылған АҚШ әскерінің "Сұрама, айтпа" саясатын қайта енгізу қажет екенін айтты және бір жынысты ата-аналарға қарсылығын білдірді. Санторумның көзқарастары демократ саясатшылары мен басқа да топтардың сынына ұшырады, бірақ кейбір консервативті христиандар тарапынан қолдау тапты.

2003 жылғы сұхбат

2003 жылы Рим-католик шіркеуінің жыныстық зәбір көрсету оқиғасы туралы пікірін сұрағанда, Санторум бұл оқиғада дін қызметкерлері мен жасөспін шағындағы ерлердің "негізгі гомосексуалдық қатынаста" болғанын (балаларға қарсы жыныстық зәбір көрсету емес) айтты, бұл сұхбаттасушыны гомосексуализмді қылмыстау керек пе деген сұраққа жеткізді. Санторум содан кейін АҚШ Жоғарғы Сотында қаралып жатқан «Лоуренс Техасқа қарсы» ісін атап өтті, ол Техас штатының гомосексуализмге қатысты заңына шағымдануға байланысты болды, және «оның гомосексуалистермен емес, гомосексуалдық әрекеттермен мәселесі бар екенін», «менің пікімімше, АҚШ Конституциясында жеке өмірге құқық жоқ» және «содомия заңдары қоғам мен отбасының негізгі принциптерін бұзатын әрекеттерді болдырмау үшін дұрыс қолданылады» деді. «Егер адам гомосексуал болса, оның жыныстық қатынасқа түспеуі керек деп сіз айтарсыз ба?» деген сұраққа Санторум жауап берді. AP 23 сәуірде сұхбаттың «өңделмеген бөлігі» деп сипатталған стенограммасын жариялады.

Қоғамның реакциясы

Санторумның пікірлері Джордж В. Буштың өкілі Ари Флейшер арқылы жеткізген «Президент сенаторды ұлтас адам деп санайды» деген сөзінен бастап, Вермонт штатының бұрынғы губернаторы Говард Диннің «гейлерді қаралау заңды қоғамдық саясат талқылауы емес, ол аморальды» деген өткір сынға дейін, Санторумды қорғауға келген Отбасылық зерттеулер кеңесі және Америка үшін алаңдаған әйелдер сияқты консервативті топтарға дейін түрлі жауаптар тудырды. Демократ саясаткерлерінің арасында Сенаттағы азшылық жетекшісі Том Дашл Санторумның пікірлері «елдің төзімділікке деген құрметінен ауытқуда» деді. Демократиялық сенаторлық науқан комитеті Санторумның Республикалық Сенат фракциясының төрағасы лауазымынан кетуін талап етті. Демократиялық Сенаторлық науқан комитетінің өкілі Брэд Вудхаус бұл пікірлерді «тартысты, жаралы және жауапсыз» деп сипаттады. Санторумның пікірлеріне Олимпия Сноу, Сьюзан Коллинз, Линкольн Чафи және Гордон Х. Смит сияқты республикалық сенаторлар да сын айтты. Аризона штатының республикалық сенаторы Джон Маккейн: «Ол бұл мәселені сипаттағанда сәл ойсыздық танытқан болуы мүмкін», - деді. Log Cabin Republicans және Republican Unity Coalition та бұл мәлімдемені сынады. Санторумның пікірін айыптаған ЛГБТ құқықтарын қорғау ұйымдарының арасында Пенсильвания гендерлік құқық коалициясы, OutFront, Лесбиянкалар мен гейлердің азаматтық құқықтары орталығы және Адам құқықтары жөніндегі науқан бар. Консервативті христиандық ұйым Concerned Women for America Санторумның пікірімен келісіп, Санторумды сынға алуды «гейлік ой полициясы» деп атады. Консервативті Отбасылық зерттеулер кеңесінің коммуникациялар жөніндегі вице-президенті Женевив Вуд Санторумның пікірін қолдап, «Егер олар сайлау күні отбасылық дауыс берушілерді көргісі келсе, республикалық партия сенатор Санторумға еліктесе жақсы болар еді» деді. Бұл туралы саяси комментатор Бен Шапиро Townhall.com сайтында жазған. Associated Press тілшісімен сұхбатынан кейін жарияланған мәлімдемесінде Санторум өзінің кейбір сөздері «контекстен тыс алынғанын» айтып, сұхбаттағы пікірлерін қорғады: «Бұл тек заңның көрінісі». Fox News Channel телеарнасына берген сұхбатында Санторум өзінің сөздері үшін кешірім сұрамайтынын мәлімдеді: «Мен айтқандарым мен қазір айтып отырғандарым үшін кешірім сұрауымның қажеті жоқ. Менің ойымша, бұл заңды қоғамдық саясат талқылауы. Бұл ақылға сыймас пікірлер емес. Бұл өте маңызды мәселе». 2015 жылы Рейчел Мэддоудың шоуында сұхбат беру кезінде ол гомосексуализмді жануарлармен жыныстық қатынаспен байланыстырғаны үшін өкініш білдірді. Санторум өзінің пікірлерін қорғап, оның сөздері гомосексуализмді инцест және неке бұзумен теңестіру мақсатында емес, керісінше, жеке өмірге құқық үкіметтің ересектер арасындағы келісіммен жасалған іс-әрекеттерді реттеуіне кедергі келтіретін құқықтық позицияға қарсылық білдіру үшін айтылғанын түсіндірді. Ол жеке өмірге конституциялық құқық бар деп сенбейді. Бұл 2003 жылы «santorum» сөзі бойынша интернеттегі іздеу нәтижелеріндегі ең жоғары көрсеткішке айналып, Google, Yahoo! Search және Bing сияқты көптеген іздеу жүйелерінде сенатордың ресми сайтының орнын басты. «Кейбір сарапшылар тіпті [жаңа сөз] Санторумның 2006 жылғы Боб Кейсиге қарсы сайлаудағы 18 ұпаймен жеңілісіне ықпал еткен болуы мүмкін деп болжады». 2011 жылы президенттік науқаны кезінде Санторум Google-дан белгілі бір іздеу нәтижелерін көрсетуді тоқтатуды сұрады, бірақ Google мұндай мүмкіндік жоқ екенін мәлімдеді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Савиджтің santorum.com сайты Google-да «santorum» деген сөзді іздегенде ең жоғары нәтиже көрсетіп тұр.

2012 жылғы президенттік науқан

Нью-Гэмпширде сайлау науқанын жүргізген кезде Санторум колледж студенттеріне бір жынысты некеге қатысты пікірін сұрады, ал оған рұқсат беру көп әйел алу және некенің басқа да түрлерін заңдастыруға алып келеді деп мәлімдеді. Бұл пікір оған шара соңында наразылық білдірілді. Тағы бір шарада Санторум балалардың лесбиян аналармен тәрбиеленгенінен гөрі түрмеде отырған әкесімен өсуі жақсырақ дейді. 2011 жылдың 22 қыркүйегінде Флорида штатының Орландо қаласында өткен республикалық пікірсайыста Санторум Иракта дислокацияланған гей-әскердің сұрағына жауап берді. Әскер ол кандидаттардан президент болған жағдайда "Сұрама, айтпа" ережесін жоюға қатысты шаралар қолдана ма деп сұрады. Жауап берудің орнына Санторум былай деді:

"Менің ойымша, кез келген жыныстық белсенділік әскерде мүлдем орынсыз. Олар әскерге белгілі бір топты мойындап, оларға арнайы құқық беруді және «Сұрама, айтпа» ережесін жою арқылы әскерге әлеуметтік саясатты енгізуге тырысады. Әскердің міндеті – біреу ғана, ол – елімізді қорғау. Қазір біз әскерімізбен әлеуметтік тәжірибелер жасап жатырмыз. Бұл трагедия."