Кіріспе

Pocatello, Idaho, АҚШ-тағы мемлекеттік зерттеу университеті. Айдахо штаты университеті (ISU) – Айдахо штатының Покателло қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. 1901 жылы Айдахо академиясы ретінде құрылған Айдахо штаты университеті Покателлодағы негізгі кампусымен қатар Меридиан, Айдахо Фоллс және Твин Фоллс қалаларында 250-ден астам бағдарлама ұсынады. Ол "R2: Докторлық университеттер – Жоғары зерттеу белсенділігі" санатына жатады. Айдахо штаты университетінде 12 000-нан астам студент оқиды, олардың 57 пайызы – қыздар, 43 пайызы – ұлдар. Студенттер мен оқытушылардың арақатынасы 13:1 және студенттердің 58 пайызы толық уақыт оқиды.

Тарих

1901 жылдың 11 наурызында губернатор Фрэнк В. Хант Сенат заң жобасы 53-ке қол қойды, ол Айдахо академиясын құруға бағытталған болатын, бірақ оның орналасуы үшін жеке жерлер табыс етуге байланысты. Покателло қаласының мэрі Теодор Ф. Тернер академия үшін тұрақты орынды қамтамасыз ету арқылы (Блоктар шайқасы) мәселені шешті. Айдахо академиясы 1902 жылдың 22 қыркүйегінде ресми түрде есігін ашты. Сенімгерлер кеңесінің мүшесі Теодор Свансон алғашқы әкімші ретінде Джон В. Фаристің қызметін директор лауазымымен қамтамасыз етті. 1910 жылға қарай оқушылар саны шамамен 300-ге жетті, ал академия өсіп келе жатқан қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Покателло қаласындағы төрт қосымша учаскені сатып алды. 1915 жылы Айдахо академиясы Айдахо техникалық институты болып қайта аталды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы мектепке студенттердің көптеп келуіне әкелді, оқушылар саны 1000-нан асты. 1920 жылдардың басында мекеме Бенгалды мектеп талисманы ретінде ресми түрде қабылдады. Ральф Хатчинсон 1920 жылдан 1927 жылға дейін бас футбол жаттықтырушысы болды және жолбарыс талисманын орнатуға, сондай-ақ ресми түстер ретінде қызғылт сары және қара түстерді енгізуге ынталандырды. Хатчинсон – жолбарыс талисманы бар Принстон университетінің түлегі. 1927 жылы институт тағы да қайта аталды, бұл жолы Айдахо университетінің Оңтүстік филиалы деп аталды және Джон Р. Николс басқаруымен екі жылдық оқу орны ретінде жұмысын жалғастырды, ол атқарушы деканы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Айдахо V 12 әскери-теңіз колледжінің оқу бағдарламасына қатысқан елдегі 131 колледж мен университеттің бірі болды, бұл студенттерге теңіз комиссиясына жол ашты. 1946 жылы Николс кеткеннен кейін, сөйлеу профессоры Карл Макинтош 1947 жылдың қаңтар айында атқарушы деканы болып тағайындалды. Сол наурыз айында мектеп төрт жылдық мәртебеге ие болды және ресми түрде Айдахо штатының колледжі аталды. 32 жасында Макинтош Айдахо штатының колледжінің бірінші президенті болып тағайындалды және ол АҚШ-тағы ең жас колледж президенттерінің бірі болды. Макинтош бастапқыда әкімшілік қызметке қызығушылық танытпаса да, мектеп тәуелсіз колледжге айналғаннан кейін президенттік лауазымда қалып, мекеменің алғашқы даму кезеңдерінен өткізуді шешті. Айдахо штатының колледжі 1948 жылдың желтоқсанында төрт жылдық білім беретін оқу орны ретінде аккредиттелді, бұл Макинтош пен профессорлық-оқытушылар құрамының көп еңбегінің нәтижесінде болды. 1949 жылы оқушылар саны 2000-ға жетті. 1959 жылы Макинтош ISC-ден Лонг-Бич штатының колледжінің президенті болу үшін кетіп, оның орнын Дональд Э. Уокер басты. 1963 жылы ISC бесінші және соңғы рет Айдахо штатының университеті болып аталды, бұл оның төрт жылдық мемлекеттік университет ретіндегі жаңа мәртебесін көрсетеді. Келесі жылдары Айдахо штаты оқушылар санын және ұсынатын бағдарламаларды үздіксіз кеңейтті. Ричард (Дик) Боуэннің 1985 жылдан 2005 жылға дейінгі президенттік кезеңі, әсіресе, өсу дәуірі ретінде ерекшеленеді. Боуэн Айдахо штатының президенті болып 20 жыл қызмет етті, ал оның әйелі Конни қоғамдық байланыстарды дамытуға және кампустағы ұзақ жылдардан бері қалыптасқан дәстүрлерді жақсартуға уақытын арнады. ISU-де болған кезінде Боуэнс бірнеше жобаны іске қосты, соның ішінде Стивенс сахналық өнер орталығы мен Рендевус орталығы. Боуэн профессорлық-оқытушылар құрамының сенімсіздік білдіруінен кейін, әкімшілік қызметкерлерінің жалақысын көтеріп, салықтық үнемдеу шараларын қабылдау туралы талаптар айтылған кезде, орнынан кетті. Артур Вайлас, Хьюстон университеті жүйесінің бұрынғы вице-канцлері және Техастағы Хьюстон университетінің вице-президенті, 2006 жылдың 1 шілдесінде Айдахо штатының президенті болды. Ол ауысу кезінде бір жыл аралық президенттік қызмет атқарған Майкл Галлахердің орнын басты. 2011 жылдың ақпан айында ISU профессорлық-оқытушылар құрамының көпшілігі Вайластың қызметіне сенімсіздік білдіріп, оның отставкаға кетуін талап етті. Бұған студенттердің де сенімсіздік білдіруі ілесуде. Вайлас профессорлық-оқытушылар құрамы мен студенттер тарапынан наразылық пен бас тартуға ұшыраса да, ол отставкаға кетерден бас тартты және кампустағы шиеленіс күшейе түсті. 2011 жылдың ақпан айында Айдахо штатының білім беру кеңесі университет факультетінің сенатын тоқтатуға шешім қабылдады. Бұл әрекеттің нәтижесінде 2011 жылдың маусым айында Америка университет профессорларының қауымдастығы ISU-ге сын жариялады. 2019 жылдың маусым айында AAUP Айдахо штатын санкцияланған мекемелер тізімінен алып тастады. Вайлас 2017 жылдың тамызында зейнетке шығуын жариялады, бірақ ол 2018 жылдың 17 маусымында келісімшартының мерзімі аяқталғанға дейін президент болып қызмет етті. Оның орнын Кевин Д. Саттерли басты.

Қызықты орындар

Оның Pocatello-дағы негізгі кампусының биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 4550 фут (1387 м) құрайды. Айдахо штаты, Айдахо Ұлттық зертханасы және Айдахоның басқа да университеттері 2007 жылы Энергияны жетілдіру жөніндегі орталықты құру үшін бірлесіп жұмыс істеді. ESTEC ғимаратын жаңарту 2007 жылдың жазында басталды, ISU технология колледжінің, Айдахо Ұлттық зертханасының және «Өркендеуге серіктер» тобы 2,5 миллион доллардан астам сомада гранттар алғаннан кейін. 2011 қаржы жылында ИСУ-да жақсырақ салааралық зерттеулер мен ынтымақтастық үшін қайта ұйымдастыру жүргізілді. Өнер мектебі студенттерге бірлесіп оқуға, өнермен айналысуға және жоғары деңгейде өнер туындыларын жасауға мүмкіндік беру үшін құрылды. Фармация және денсаулық сақтау колледждерін қамтитын Касиска денсаулық сақтау ғылымдары бөлімі, ИСУ-дың 18 клиникасы арқылы қоғамға қызмет көрсетумен қатар салааралық білім беруді қамтамасыз ету үшін қайта ұйымдастырылды. 2011 жылы ИСУ бұрынғы Баллард медициналық мекемесін 3,6 миллион долларға сатып алды және Ғылым және инженерлік саласындағы зерттеулер мен инновациялар кешені (RISE) құрылды. Сол кезде зерттеулер Кристалл өсіру зертханасына (ядролық ғылым және инженерлік бағдарламаларын қолдау үшін алып кристаллдар өсірілетін), Жоғары қуатты лазерлік/оптика зертханасына, Бейнелеу зертханасына және Адамның өзара әрекеттесетін ортасын симуляциялау зертханасына бағытталды. RISE кейін жабылды, ал ғимарат көптеген Технология колледжі бағдарламаларына арналған Уильям М. және Карин А. Эймс Жоғары техникалық білім және инновациялар кешеніне айналдыру үшін қайта жаңартылды.

Академиктер

2011 жылы құрылған Карьералық бағыттар стажировкасы (CPI) бағдарламасы студенттерге оқу кезеңінде кәсіби тәжірибе алу мүмкіндігін береді. Барлық CPI стажировкалары студенттің мамандығына немесе карьералық мақсаттарына сәйкес келетін төленетін қызметтер болып табылады. 2016 жылы CPI бағдарламасы кампуста және одан тыс жерде шамамен 1000 стажировка ұсынды. CPI бағдарламасы өткен жылдары айтарлықтай өсімді көрсетті, 2016 жылғы бюджеті шамамен 2,3 миллион долларды құрады. Айдахо штатының Білім беру кеңесі жоғары деңгейдегі медбикелік практикасы бойынша докторлық дипломды бекіткеннен кейін, ИСУ екі докторлық деңгейдегі медбикелік бағдарламасын ұсынады. Біріншісі – философия докторы (Ph.D.) дәрежесі медбикелік мамандығы бойынша 2013 жылдың жазында басталады және штат бойынша бірегей. Ядролық оқыту саласында жоғары деңгей берілді. ИСУ Технология колледжіндегі Энергия жүйелері технологиясы және білім беру орталығы (ESTEC) жақын арада тоғыз штат бойынша техникалық мамандарға ядролық энергия саласындағы білім беруді және оқытуды үйлестіреді. Ядролық Энергия институты (NEI) ESTEC-ті Ядролық білім беру және оқыту жөніндегі Солтүстік-Батыс аймақтық орталығы деп тағайындады. Жоғары деңгейге Айдахо, Монтана, Вашингтон, Орегон, Оңтүстік Дакота, Солтүстік Дакота, Юта және Небраска штаттары кіреді. ESTEC – елдегі NEI тағайындаған бес аймақтық орталықтың бірі. ИСУ-дың жаңа эксперименталды психология докторантурасы, Айдахо штатындағы өзінің түріндегі жалғыз бағдарлама, 2011 жылдың күзінде алғашқы үш студентін қабылдады. Жаңа эксперименталды психология докторантурасы 1990 жылдардың басында құрылған ИСУ-дың клиникалық психология докторантурасын толықтырады. Аталған бағдарлама жыл сайын алты студентті қабылдауды жоспарлап отыр. Айдахо штатының мемлекеттік университетінің геоғылымдар докторантурасы 2013 жылдың тамызынан бастауға бекітілді. 2009 жылы ашылған ИСУ-дың Спорттық контузия орталығы Спорт ғылымдары және дене тәрбиесі кафедрасында орналасқан. Спорттық контузия орталығының мақсаты – Айдахо штатының заңнамасына сәйкес, штаттың барлық спорттық әкімшілеріне, жаттықтырушыларына және ата-аналар тобына контузияларды анықтау және басқару практикасы туралы білім беруді ұсыну, сондай-ақ Шығыс Айдаходағы спорттық бағдарламаларға қатысатын спортшыларға бастапқы және контузиядан кейінгі нейрокогнитивтік тестілеу жүргізуге көмектесу. Университет жоғары оқу орнында немесе одан кейінгі деңгейде әдебиетті оқыту бойынша жазылған ең жақсы кітапқа «Оқыту әдебиеті кітабы» сыйлығын тартады. Сыйлық тақ жылдары табыс етіледі, ал алғашқы сыйлық 2015 жылы табыс етілді.

Зерттеу

CORE-де ИСУ оқытушылары мен студенттері аутизмнің механизмдік түсіндірілуіне, ұйқы мен тәуелділік мінез-құлқы арасындағы байланысқа және зерттеулерді дәлелді практикаға енгізуге бағытталған зерттеулер мен ғылыми еңбектер жүргізеді. 2010 жылы ИСУ жаңа биохимиялық зертхана алды, ол 2011 жылдың күзгі семестріне дейін аяқталды. 2012 жылы ИСУ-дың Бейрден қан тамырлары зертханасындағы зерттеушілері мидағы химиялық заттың әсерін тоқтатудың жолдарын анықтады, бұл зат деменция мен инсультқа себеп болады. Айдахо штаты университетіндегі үздіксіз зерттеулердің арқасында деменциямен күресте үлкен жетістіктерге қол жеткізілуде, бұл аурудың алдын алу жолдарын өзгертуге мүмкіндік береді. 2013 жылы Айдахо штаты университетінің зерттеушілер тобы психоактивті фармацевтикалық заттар бар суға ұшырағаннан кейін балықтарда аутизмге ұқсас гендік экспрессия байқалғанын анықтады. Бұл зерттеу маусым айында ашық қолжетімді PLoS ONE журналында жарияланды және ұлттық және халықаралық деңгейде кеңінен таралды.

Денсаулық сақтау ғылымдары

Айдахо штатының Kasiska денсаулық сақтау ғылымдары бөлімшесі (KDHS) Айдаходағы денсаулық сақтаумен байланысты кәсіби бағдарламалардың басым бөлігін қамтиды. KDHS Отбасы медицинасы резидентура бағдарламасы – Айдахо университетінің қолдауымен іске асырылатын жалғыз медициналық білім беру бағдарламасы. Жыл сайын ИСУ денсаулық орталығына 10 000-нан астам студент келеді. Орталықта барлық типтегі медициналық мәселелер бойынша емдеу жүргізіледі және консультация құны елдегі стандартты денсаулық сақтау қызметтерімен салыстырғанда төмен. 2009 жылы Айдахо штаты Айдахоның Project 60 экономикалық даму жобасына қосымша ретінде денсаулық сақтау мамандықтары бойынша бағдарламаларды ұсынатын Меридиан қаласында жаңа кампусты ашты. 2011 жылы ИСУ Меридиан Денсаулық сақтау ғылым орталығында Delta стоматологиялық клиникасы ашылды, ол аз қамтылған науқастарға қызмет көрсетуге және стоматологтарға озық білім беруге арналған. Клиникада 17 емдеу кабинеті бар. ISU Меридиан Денсаулық сақтау ғылым орталығы 2014 жылы жаңа анатомия және физиология зертханасын ашуды жоспарлап отыр. Жаңа зертханада «заманауи» виртуалды қолданбалар студенттерге адам денесімен және оның функцияларымен тікелей жұмыс істеуге мүмкіндік береді.

Өнер

1998 жылы Айдахо штатының университеті Тельма Э. Стивенстен 10 миллион доллар көмек алды. Бұл 34 миллион долларлық, Стивенстердің атымен аталатын орталықты құруға негізгі қаржы болды. Құрылыс 2002 жылдың 10 маусымында басталды. Орталықтың жобалануы мен құрылысы негізінен университеттің 152,5 миллион долларлық капиталдық науқаны аясында жүздеген жеке донорлардың қолдауымен қаржыландырылды, бұл науқан университеттің түрлі қажеттіліктерін қаржыландыруға бағытталған. 2013 жылдың күзінде ИГУ би мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін беруді бастады. Бұл жаңа мамандық Айдахо штатының университеттері арасындағы бірегей мамандық болып табылады. Хореография және өнерлеу саласындағы жаңа бакалавр дәрежесімен ISU-дың Сахналық өнер мектебі қазір музыка, театр және би мамандықтарынан тұрады.

Студенттік тұрғын үй

Айдахо мемлекеттік университеті студенттері үшін бірнеше жатақханалар мен пәтер кешендерін ұстап тұрады. Жатақханаларға Rendezvous Hall, Turner Hall, Nichols Hall, Owen Hall және Redfield Hall кіреді. Кампустағы пәтерлерге Bengal Studios, McIntosh Manor (57-ғимарат), Pulling Courts (53-ғимарат), Ridge Crest Townhomes (54-ғимарат), Schubert Heights, University Courts және West Campus Apartments кіреді. Баласы бар студенттер McIntosh Manor, Pulling Courts және Ridge Crest Townhomes-та тұруы мүмкін. Тұрғындар Покателло/Чаббак мектеп округіне қарасты. Аймақтық мектептерге Вашингтон бастауыш мектебі, Франклин орта мектебі және Century жоғары мектебі кіреді.

Жеңіл атлетика

Айдахо штатының университетінің «Бенгал» командасы NCAA I дивизионындағы Big Sky конференциясына мүше ретінде қатысады. ISU 1981 жылы футболдан NCAA I AA ұлттық чемпионатын жеңіп алды. Сондай-ақ, 1953 және 1957 жылдары Айдахо штаты колледжі болып белгіленген кезде бокс бойынша NCAA ұлттық чемпионаттарын ұтып алды. Соңғы жылдары ISU жеңіл атлетикада жарысқа қабілетті болды, 2005 және 2006 жылдары Big Sky конференциясының жабық ғимараттағы титулын жеңіп алды. Әйелдер жеңіл атлетика командасы 2007 жылы Вебер штатын 140.5 ұпаймен жеңіп, әйелдердің Big Sky конференциясындағы алғашқы ашық чемпионатын жеңіп алды. Дейв Нильсон әйелдер жеңіл атлетикасы бойынша Big Sky жыл жаттықтырушысы болып тағайындалды, содан кейін Тау аймағының әйелдер арасындағы ашық жаттықтырушысы атанды. Үйдегі футбол ойындары бұрынғы Холт Арена деп белгіленген ICCU Dome стадионында өткізіледі, онда футбол ойындары үшін 12 000 орын бар және ол АҚШ-тағы колледж кампусындағы ең көне жабық стадион болып табылады. ICCU Dome жабық жеңіл атлетика жарыстарын да қабылдайды. «Бенгалдар» көп жылдар бойы Бойз штатының «Бронкос» және Идахо университетінің «Вандалс» командаларымен спорттық бәсекелестікке түсті. Алайда, футболда BSU және UI 1996 жылы Big Sky-ден I A дивизионына көшкеннен кейін бұл бәсекелестік айтарлықтай азайды. «Бенгалдар» Идахо университетімен баскетболдағы өте жақсы бәсекелестігін сақтап қалды, олар соңғы жылдары үстемдік танытты; сондай-ақ Бойз штатымен де бәсекелестік сақталды, олар соңғы жылдары ISU-ға үстемдік танытты. Идахо университеті 2018 жылы I FCS дивизионына оралғаннан кейін, Огдендегі Вебер штатының «Уайлдкэтс» және Портлендтегі Портленд штатының «Викингс» командаларымен бірге ISU-дың басты қарсыластарына айналды. Айдахо штаты II дивизионда ойнайтын регби бағдарламасын да ұсынады. ISU регбишілеріне стипендия береді, штаттан тыс студенттерге штат ішіндегі оқу ақысын төлеуге мүмкіндік береді. ISU 2010 жылғы тұрақты маусымды II дивизионда тоғызыншы орында аяқтады. ISU 2011 жылғы Тау 7 турнирінің жартылай финалына және 2012 жылғы Тынық мұхиты чемпионатының жартылай финалына өтті. 1968 жылдың қаңтар айында ISU студенттері ASISU Minidome құрылысын 57 пайыз көпшілік дауыспен мақұлдады, құны 2,8 миллион доллардан аспауы тиіс және студенттердің кіріс облигацияларымен қаржыландырылды. 1970 жылы ашылған Minidome 1988 жылы Холт Арена деп қайта аталды. Орташа жылдық келушілер саны 300 000 – 400 000 адамды құрайды, ал шаралардың жылдық экономикалық әсері 15–20 миллион долларға бағаланады. Холт Арена ашылғалы бері жергілікті қоғамдық ортаға шамамен 600 миллион долларлық экономикалық әсер етті. ISU-дың жеңіл атлетика және футбол командаларының үйі болған Дэвис Филд 1936 жылы қоғамдық жұмыс жобасы ретінде салынды. Бұл алаң бастапқыда «Спад Боул» деп аталды және Red Hill тауының төменгі жағындағы кампуста орналасқан. Холт Арена салынғаннан кейін футбол алаңы «Бенгалдардың» жеңіл атлетика бағдарламасына үй болды және 1965 жылдан 1975 жылға дейін ISU президенті болған Бад Дэвистің құрметіне аты өзгертілді. 1998 жылы әйелдер футболы университеттік спорт түрі ретінде қосылды және Дэвис Филд олардың үйіне айналды. ISU 1976 жылы софтбол бағдарламасын бастады, бірақ 1983 жылғы маусымнан кейін бағдарлама тоқтатылды. 2007 жылы бағдарлама қайта жаңартылды. 2011 жылы Айдахо штаты Миллер Ранч стадионын аяқтады, ол «Бенгалдардың» софтболына үй болды. Big Sky конференциясы 2013 жылы софтболды қосты және ISU тұрақты маусымдағы алғашқы Big Sky титулын жеңіп алды. (40) ISU 1981 жылы футболдан NCAA I AA дивизионының ұлттық чемпионатын жеңіп алды. «Бенгалдар» 1953 және 1957 жылдары Айдахо штаты колледжі болып белгіленген кезде бокс бойынша NCAA ұлттық чемпионаттарын да жеңіп алды. ISU кросс-командасы Centennial трассасында жарысады. Трасса Айдахо штатының ғылыми-зерттеу паркіне қарасты негізгі кампустың шығысында орналасқан. «Бенгалдар» 2002 жылы трассаны ашып, сол жылы Big Sky чемпионатын өткізді. Рид спорт залы - Айдахо штатының әйелдер баскетбол, теннис және волейбол командаларының жаңартылған үйі. 3040 орындық ғимарат 2002 жылы қайта жаңартылып, 17 желтоқсанда ресми түрде қайта ашылды. Холт Арена қолжетімді болмаған кезде ол ерлер баскетбол командасының үйі болып табылады. Соңғы жылдары ISU жеңіл атлетикада жарысқа қабілетті болды, 2005 және 2006 жылдары Big Sky конференциясының жабық ғимараттағы титулын жеңіп алды. Әйелдер жеңіл атлетика командасы 2007 жылы әйелдердің алғашқы ашық Big Sky титулын жеңіп алды. Әйелдер футбол бағдарламасы 2012 жылы 15 жыл ішінде бесінші рет Big Sky чемпионатын жеңіп алды, ал әйелдер баскетбол бағдарламасы 2001 жылдан бері үшінші рет Big Sky титулын жеңіп алды. 2011 жылдың көктемінде ISU-дың спорт бөлімі Ұлттық колледждік спорт қауымдастығы (NCAA) тарапынан шартсыз толық сертификат алды. 2010 жылдың жазында университет NCAA сертификатын бір шартпен алды. NCAA талаптарын орындау үшін ISU жаңа әйелдер софтболы кешенін салып, бағдарламаға қаржыландыруды арттырды, әйелдер волейболы, софтболы және баскетбол командалары үшін жаңа жарыс бөлмелерін аяқтады және әйелдер спорт стипендияларын арттырды. ISU Атлетикасы, ISU Credit Union және Idaho Central Credit Union арасындағы серіктестіктер арқылы ISU 2011 жылы жаңа баскетбол алаңын және футбол алаңын алды. «Бенгалдардың» баскетбол алаңының ресми атауы Холт Аренадағы Idaho Central Credit Union алаңы. Рид спорт залы Рид спорт залындағы Idaho Central Credit Union алаңы деп аталады. 2013 жылы ISU Атлетикасы Big Sky конференциясы президентінің кубогінде үшінші орын алды. Үшінші орын ISU Атлетика бөлімінің ең жоғары жетістігі болды. ISU жалпы білім саласында конференцияда бірінші орын алды. Білім саласында Айдахо штаты Big Sky All Academic командаларына рекордтық 183 студент-спортшыны енгізді.