Кіріспе

Адамда жыныстық жолмен берілетін бактериялық инфекция

Шанкроид ('/ʃ//æ//ŋ//k//r//ɔɪ//d/ SHANGkroyd) – жыныс мүшелерінде ауыртпалық жаралармен сипатталатын, жыныстық жолмен жұғатын бактериялық инфекция. Шанкроидтың бір адамнан екінші адамға тек қана жыныстық қатынас арқылы таралатыны мәлім. Дегенмен, қол арқылы кездейсоқ жұғу туралы хабарлар да кездеседі.

Патогенез

H. ducreyi жыныстық қатынас кезінде пайда болған ұсақ жаралар арқылы теріге еніп, инфекция тудырады. H. ducreyi инфекциясының инкубациялық кезеңі 10-14 күнге созылады, одан кейін ауру дами бастайды.

Алдын алу

Канкроид жыныстық белсенділігі жоғары топтарда, мысалы, жыныс жұмыскерлері арасында таралады. Кондом қолдану, азитромицинмен алдын алу, жыныс мүшелеріндегі жаралардың синдромдық басқарылуы, реактивті сифилис серологиясы нәтижесі оң болған науқастарды емдеу – Таиландта тиімді қолданылған стратегиялардың бірнешесі.

Антибиотиктер

Макролидтер көбінесе шанкроидты емдеу үшін қолданылады. CDC ұсынымы бойынша, бір рет ішке қабылданатын азитромицин (1 грамм), бір рет бұлшыққа инъекцияланатын (250 мг) цефтриаксон, күніне үш реттен 7 күн бойы ішке қабылданатын эритромицин (500 мг), немесе күніне екі реттен 3 күн бойы ішке қабылданатын ципрофлоксацин (500 мг) қолданылуы мүмкін. Деректер шектеулі, бірақ ципрофлоксацин мен эритромицинге төзімділік туралы хабарламалар бар. Гентамицин, стрептомицин және канамицин сияқты аминогликозидтер шанкроидты емдеуде сәтті қолданылған; алайда, аминогликозидтерге төзімді H. ducreyi штаммдары зертханалық және клиникалық жағдайларда анықталған. [7] Аминогликозидтермен емдеуді негізгі емдеуге қосымша ретінде қарастыру керек. Жүкті және бала емізетін әйелдер, сондай-ақ жынысына қарамастан 18 жасқа толмаған адамдар ципрофлоксацинді шанкроидты емдеу үшін қолдануға болмайды. Емдеу нәтижесіз болуы мүмкін егер ВИЧ инфекциясымен бірге болса, және кейде ұзақ мерзімді терапия қажет болуы мүмкін.

Болжам

Дұрыс емделген жағдайда, болжам өте жақсы. Науқаспен жыныстық қатынаста болған адамдарды емдеу инфекцияның таралуын тоқтатуға көмектеседі.

Қадағалау

Емді бастағаннан кейін 3–7 күн ішінде емнің тиімділігін анықтау үшін пациенттерді қайтадан тексеру қажет. 3 күн ішінде ойық жаралардың белгілері жақсаруы тиіс. Ойық жараның сауығу уақыты көбінесе оның көлеміне байланысты, ал үлкен ойық жаралардың сауығуы екі аптадан да көп уақытты алуы мүмкін. Сүндеттелмеген еркектерде қабық астындағы ойық жаралар баяу сауығады. Кейде инемен сұйықтықты сору немесе тіліп, дренаж жасау қажет болуы мүмкін. Шанкре ауруының тарихи даму кезеңдеріндегі маңызды оқиғалар:
Жыл Оқиғасы
1852 Леон Бассеро шанкройды сифилис ауруынан ажыратты (яғни, жұмсақ шанкройды қатты шанкройдан).
1890 жылдар Аугусто Дюкре H. ducreyi бактериясын анықтады.
1900 жылдар Бензакон және әріптестері H. ducreyi бактериясын бөліп алды.
1970 жылдар Г. В. Хаммонд және әріптестері таңдамалы ортаны (селективті медиа) жасады.