Кіріспе

Германиядан қуылғандар немесе Heimatvertriebene („туған жерінен қуылғандар”) – 12–16 миллион неміс азаматы (этносына қарамастан) және этникалық немістер (азаматтығына қарамастан), Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Польша мен Кеңес Одағының аннексиялаған территорияларынан және басқа елдерден (бір жақты қуу аумағы деп аталатын) қашқан немесе қуылған. Олар Батыс және Шығыс Германияда, сондай-ақ Австрияда пана тапты. Еркімен қашқан, бірақ кейін оралуға рұқсат алмаған босқындар, көбінесе күштеп жер аударылғандардан ажыратылмайды. 1953 жылдың 19 мамырында қабылданған Батыс Германияның Федералдық қуғын-сүргін заңы бойынша, туған жеріне оралуына рұқсат берілмеген неміс азаматтығы немесе неміс тегінің босқындары қуылғандар ретінде қарастырылды, сондықтан босқындар үшін де «қуылғандар» термині жиі қолданылады. Неміс азаматтығы немесе неміс тегі жоқ, бірақ 1951 жылға дейін Батыс Германияда немесе Батыс Берлинде қашқан немесе бұрынғы тұрақты жерлерінен қуылған босқындар мен қуылғандар да бар. Олар 1951 жылға дейін халықаралық босқындар ұйымдарымен қоныс аударушылардың құрамында қамқорлыққа алынды, содан кейін Батыс Германия билігі оларға басқа заңды шетелдіктерден немесе азаматтығы жоқ адамдардан ерекшеленетін «heimatloser Ausländer» (отаны жоқ шетелдік) артықшылықты натурализация ережелерімен қосымша мәртебе берді. Соғысқа байланысты Германияға аннексияланған немесе Германия басып алған шетелдік территорияларға көшіп келген кәсіби қызметкерлер мен басқа неміс эмигранттары, егер олар соғыс аяқталғаннан кейін де шетелде тұру ниетін көрсете алмаса (мысалы, аталған аймақтың тұрғынымен некелесу сияқты), заң бойынша қуылғандар деп есептелмейді. Heimatvertriebene үшін тар құқықтық анықтамадан басқа, Aussiedler сияқты Vertriebene (қуылғандар) ретінде қабылданған басқа топтар да болды. Бұларға жоғарыда аталған бір жақты жер аударудан немесе Албания, Болгария, Қытай, Румыния, Кеңес Одағы немесе Югославиядан келген, жалпы жер аудару аяқталғаннан кейін, бірақ 1992 жылдың 31 желтоқсанынан кешіктірмей келген, бастапқыда шетелдік азаматтығы болған, бірақ неміс тегіне жататын немесе өздері немесе ата-бабалары еріксіз неміс азаматтығын жоғалтқан босқындар мен эмигранттар кірді. 1950 жылы қол қойылған құжатта Heimatvertriebene ұйымдары қазіргі Польшада күштеп қоныстандырылған адамдардың түрлі топтарының қиын жағдайын мойындады. Heimatvertriebene – көптеген түрлі елдерден келген миллиондаған басқа адамдардың тобының бірі (бірақ ең ірісі), олардың барлығы бүгінгі Германияда пана тапты. Қуылғандардың кейбіреуі саясатта белсенді және саяси оңшылдарға жатады. Батыс Германияда 1950 жылы арнайы қуылғандар партиясы – Бүкіл неміс блогы/Құқықтарынан айырылғандар мен қуылғандар лигасы (GB/BHE) құрылды, ол 1950 жылдары белсенді болды. Басқалары ешқандай ұйымға мүше болмайды, бірақ олар өздерінің отандарына заңды құқы бар деп санайды. Көпшілігі соғыстан кейінгі Германия мен Еуропаны қайта құру кезінде осы мақсатқа бейбіт түрде жұмыс істеуге уәде берді. Қуылғандар әлі де неміс саясатында белсенді және шамамен 2 миллион мүшесі бар елдің маңызды әлеуметтік топтарының бірі болып табылады. Қуылғандар федерациясының президенті Бундестаг депутаты болды. Қуылғандар мен олардың ұрпақтары Батыс Германия саясатында белсенді болғанымен, Батыс Германиядағы басым саяси ахуал нацистік әрекеттерді өтеу болды. Дегенмен, ХДС үкіметтері қуылғандарға және неміс азаматтық құрбандарына айтарлықтай қолдау көрсетті.

Шөгілген қалалар

Шеттен шығарылғандардың көптеп келуінің нәтижесінде Мекленбург сияқты кейбір аймақтарда халық саны күрт өсті (халық саны екі есеге артты), ал кейбір жерлерде халықтың бұрынғы біртектілігі, протестанттардың бұрынғысымен қатар католик аймақтарына көшуі немесе керісінше, бұзылды. Батыс Германиядағы бірқатар шағын елді мекендердің халқы, олардың аумағында немесе жақын жердегі босқындар лагерінің болуына байланысты, тұрақты түрде өсті. Бұл құбылысқа мысал ретінде Бавариядағы Кауфбюрен қаласының төрттен бірін құрайтын, қуылғандар құрған және Габлонц (Жаблонец-над-Нису) қаласының атымен аталатын Нейгаблонцты келтіруге болады. Бүгінде Нейгаблонц қала халқының үштен бір бөлігін құрайды. Халық санының күрт өсуінің тағы бір мысалы – Нейтраублинг (Баварияда да орналасқан), 1947 жылы 53 тұрғыны, 1951 жылы 1300, ал 1960 жылы 3800 тұрғыны болған. Босқындар лагерлері көбінесе бұрынғы жасырын қару-жарақ фабрикаларының орналасқан жерлерінде салынғандықтан, осы Vertriebenenstädte-дің көпшілігі (бұрынғы) орман ішінде орналасқан. Espelkamp туралы да қараңыз.