Кіріспе

Электрлік жалғаулардың нақты реттелген тобы

Арқалық немесе арқалық жүйе – бір-бірімен параллель байланысқан электрлік жалғаулардың тобы, осылайша әр жалғаудың әрбір ұясы барлық басқа жалғаулардың бірдей салыстырмалы ұясына қосылып, компьютерлік шинаны құрайды. Ол бірнеше баспалы схемаларды біріктіріп, толыққанды компьютерлік жүйені жасау үшін қолданылады. Арқалықтар көбінесе баспалы схеманы пайдаланады, бірақ сыммен оралған арқалықтар миникомпьютерлерде және жоғары сенімділік қажет болатын жағдайларда да қолданылған. Арқалық, негізінен, аналық платадан бортында процессорлық және жад сақтау элементтерінің болмауымен ажыратылады. Арқалық жад сақтау және өңдеу үшін қосылатын карталарды қолданады.

Қолданылуы

Алғашқы Altair 8800 сияқты микрокомпьютерлер процессор мен кеңейту карталары үшін артқы панельді қолданды. Артқы панельдер кабельдерге қарағанда көбінесе артықшылыққа ие, себебі олардың сенімділігі жоғары. Кабельдік жүйеде, карта жүйеге қосылған немесе алынып тасталған сайын кабельдерді иілу қажет; мұндай иілу әдетте механикалық бұзуларға алып келеді. Артқы панель мұндай проблемадан зардап шекпейді, сондықтан оның қызмет ету мерзімі тек жалғауыштардың беріктігімен ғана шектеледі. Мысалы, DIN 41612 коннекторлары (VMEbus жүйесінде қолданылады) 50, 400 және 500 рет енгізуге және шығаруға немесе "қосылу циклдарына" төтеп беруге арналған үш беріктік класына ие. Ақпаратты тарату үшін Serial Back Plane технологиясы ақпаратты жіберу үшін төмен вольтты дифференциалдық сигнал беру әдісін пайдаланады. Сонымен қатар, компьютерлік шинаны сыртқы артқы панельге кеңейтетін шиналық кеңейту кабельдері бар, ол әдетте корпус ішінде орналасқан және негізгі компьютерге қарағанда көбірек немесе басқа слоттарды ұсынады. Бұл кабельдер жиынтығы компьютерде орналасқан таратушы платадан, қашықтағы артқы панельдегі кеңейту платасынан және олардың арасындағы кабельден тұрады.

Белсенді және пассивті артқы қабаттар

Артқы панельдердің күрделілігі қарапайым Industry Standard Architecture (ISA) (алғашқы IBM PC-де қолданылған) немесе барлық жалғағыштар ортақ шинаға қосылған S 100 стилінен бастап өсті. Перифериялық компоненттердің өзара байланысы (PCI) спецификациясының слоттарды басқару шектеулеріне байланысты, артқы панельдер енді пассивті және активті түрлерде ұсынылады. Шын пассивті артқы панельдерде активті шинаны басқару тізбегі жоқ. Кез келген қажетті арбитраждық логика дочерлік карталарға орналастырылады. Активті артқы панельдерге слоттарға әртүрлі сигналдарды буферлейтін чиптер кіреді. Екеуінің арасындағы айырмашылық әрқашан анық болмайды, бірақ егер жүйенің барлығында бір ғана сәтсіздік нүктесі (SPOF) болмауы күтілсе, бұл маңызды мәселе болуы мүмкін. Пассивті артқы панель туралы тараған миф, тіпті ол жалғыз болса да, әдетте SPOF ретінде қарастырылмайды. Активті артқы панельдер одан да күрделі, демек, бұзылу қаупі нөлдік емес. Дегенмен, активті және пассивті артқы панельдерде де бұзылуға себеп болатын жағдайлардың бірі – техникалық қызмет көрсету шаралары, яғни тақталарды ауыстыру кезінде артқы панельдегі жалғағыштардың/қосылыстардың зақымдану мүмкіндігі бар. Бұл жүйенің толық тоқтауына әкелуі мүмкін, өйткені жүйені жөндеу үшін артқы панельге орнатылған барлық тақталарды алып тастау қажет. Сондықтан, жүйелік тақталарды жүйеде бірде-бір сәтсіздік нүктесі болмай, бір-бірімен байланыстыру үшін жоғары жылдамдықты қосымша байланыс қолданатын жаңа архитектуралар пайда болуда.

Басты тақталар мен фонопландар

Бекплейне плагиндік бір тақталı компьютермен (SBC) немесе жүйелік хост-платaмен (SHB) қолданғанда, бұл комбинация аналық платаның қызметін атқарады, өңдеу қуатын, жадты, I/O және плагиндік карталарға арналған слоттарды ұсынады. Көптеген аналық платаларда 8 слоттан астам болғанымен, бұл дәстүрлі шек. Сонымен қатар, технология дамыған сайын, аналық плата өндірушілері ұсынатын қазіргі ассортиментте белгілі бір слот түрінің қолжетімділігі мен саны шектелуі мүмкін. Дегенмен, бекплейне архитектурасы оған қосылған SBC технологиясымен тікелей байланысты емес. Құрастыруға қатысты белгілі бір шектеулер бар, себебі SBC чипсеті мен процессоры слот түрлерін қолдау қабілетімен жабдылуы керек. Сонымен қатар, 20 слотқа дейін, SBC слотын қоса алғанда, іс жүзінде шексіз мүмкіндік бар, бірақ бұл абсолютті шек емес. Осылайша, PICMG бекплейне кез келген мөлшерде және ISA, PCI, PCI X және PCI e слоттарының кез келген комбинациясын ұсынуы мүмкін, тек SBC-нің осы слоттармен байланыс құру және басқару мүмкіндігімен ғана шектеледі. Мысалы, ең соңғы i7 процессоры бар SBC 19 ISA слоттары бар бекплейне арқылы ескі I/O карталарын басқаруға қабілетті.

Ортаңғы жазықтық

Кейбір артқы жазықтықтар екі жағында құрылғыларға қосылу үшін ұялармен жасалған және олар ортаңғы жазықтықтар деп аталады. Карталарды ортаңғы жазықтықтың екі жағына қосу мүмкіндігі көбінесе ортаңғы жазықтыққа бекітілген модульдерден тұратын үлкен жүйелерде пайдалы болады. Ортаңғы жазықтықтар компьютерлерде, әсіресе серверлерде жиі қолданылады, онда серверлік модульдер бір жағында, ал перифериялық (қуат, желі және басқа да I/O) және сервистік модульдер екінші жағында орналасады. Ортаңғы жазықтықтар желілік және телекоммуникациялық жабдықтарда да танымал, онда шассидің бір жағы жүйелік процессорлық карталарды, ал екінші жағы желілік интерфейс карталарын қабылдайды. Ортогональды ортаңғы жазықтықтар бір жағындағы тік карталарды екінші жағындағы көлденең тақталармен байланыстырады. Бір әдеттегі ортогональды ортаңғы жазықтық бір жағында көптеген тік телефондық желі карталарын (олардың әрқайсысы мыс телефон сымдарына қосылған) екінші жағындағы көлденең байланыс картасына жалғастырады. "Виртуалды ортаңғы жазықтық" – бір жағындағы тік карталар мен екінші жағындағы көлденең тақталар арасындағы көзге көрінбейтін жазықтық; карталық ұяның карталарды бекіту құрылғылары және карталардағы автоматты бекітуге арналған жалғағыштар карталарды орнында ұстайды. Кейбір адамдар "ортаңғы жазықтық" терминін қатты дискіні ауыстыруға арналған артқы жазықтық пен қосымша қуат көздерін байланыстыратын тақтаны сипаттау үшін қолданады.

Сақтаудағы фондық пландар

Серверлерде ыстық ауыстырылатын қатты дискілер мен қатты күйдегі дискілерді қосу үшін backplane (тіреу тақтасы) болады; backplane (тіреу тақтасы) ұялары кабельдерсіз тікелей қатты дискінің ұяларына енгізіледі. Олар бір дискілік массивті басқару контроллерін қосу үшін бір жалғыз коннекторға немесе бір немесе бірнеше контроллерлерге кез келген тәсілмен қосылатын бірнеше коннекторларға ие болуы мүмкін. Backplane (тіреу тақталары) көбінесе дискілік корпусшаларда, дискілік массивтерде және серверлерде кездеседі. SAS және SATA қатты дискілері үшін backplane (тіреу тақталары) көбінесе хост-адаптер мен backplane (тіреу тақтасы) арасындағы байланыс құралы ретінде SGPIO протоколын пайдаланады. Балама ретінде SCSI Enclosure Services қолданылуы мүмкін. Параллельді SCSI жүйелерінде SAF-TE қолданылады.