Кіріспе

Австралиялық жүзуші (туған 1956)

Шейн Элизабет Гулд (23 қараша 1956 жылы туған) – Австралияның бұрынғы кәсіби жүзушісі. Ол 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында үш алтын, бір күміс және бір қола медаль жеңіп алды. 2018 жылы ол «Австралиялық аман қалғандар» телешоуының бесінші маусымында жеңіске жетіп, барлық «Survivor» франшизаларының арасындағы ең үлкен жеңімпаз атанды. Гулд Австралияда дүниеге келген, бірақ отбасымен бірге Фиджиге көшкеннен кейін балалық шағының көп бөлігін сол жерде өткізді. 15 жасында Гулд 1972 жылғы Мюнхенде өткен жазғы Олимпиада ойындарында өнер көрсетіп, үш алтын медальді қанжығасына таңды. 1972 жылы Гулд «Жылдың австралиялық азаматы» атағын алды, ал 1983 жылы MBE орденімен марапатталды. 2018 жылдың сәуір айында Гулд Австралия Олимпиада комитетінің «Еңбегі үшін орденімен» марапатталды. Гулд 1990 жылдары жүзу спортында тәлімгер және қатысушы ретінде қайта оралды. 2003 жылы ол 200 метрге жеке стильде жүзуде бәсекеге түсті. 1999 жылы «Тумбл Тернс» атты автобиографиялық кітабы жарық көрді. 2018 жылы ол «Австралиялық аман қалғандар: Чемпиондар vs. Үміткерлер» шоуына қатысып, жеңіске жетіп, «Соңғы аман қалған» ретінде 500 000 АҚШ доллары ұтып алды. Кейін Гулд «Австралиялық аман қалғандар: Барлық жұлдыздар» шоуына оралды, бірақ бірінші болып дауыс беру нәтижесінде шығарылды.

Ерте өмір

Гулд 1956 жылы Мельбурн қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарының бірінші күні, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сидней қаласында дүниеге келді. Ол 18 айлық шағында отбасымен Фиджиге көшіп кетті. Алты жасқа келгенде ол жақсы жүзуші болып қалыптасты. Ол Брисбендегі Санкт-Петерс лютеран колледжінде бастауыш мектепті бітірді, онда спорт үйіне оның есімі берілген. Ал Сиднейдегі Туррамура орта мектебінде орта білім алып, ондағы спорт үйіне оның және тағы бір олимпиялық спортшы Гейл Нилдің есімдері берілді. Оны көрнекті жаттықтырушылар Форбс және Урсула Карлиль, сондай-ақ олардың көмекшісі Том Грин тәрбиеледі. Ол барлық әлемдік жүзу титулдарын жасөспірім кезінде жеңіп алды, көп саяхаттар жасады.

Жүзуші мансабы

1972 жылы Мюнхенде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Гулд үш алтын медаль жеңіп алып, әр жарыста әлемдік рекорд орнатты. Ол сонымен қатар қола және күміс медальдарға да ие болды. Ол – 100 метрден 1500 метрге дейінгі барлық стильдегі әлемдік рекордтарды және 200 метрлік жеке кешенді әлемдік рекордын бір мезгілде ұстаған жалғыз адам (ер не әйел). Ол 1971 жылдың 12 желтоқсанынан 1972 жылдың 1 қыркүйегіне дейін осы жетістікке қол жеткізді. Ол әлемдік рекордты жаңарта отырып үш Олимпиада алтын медалін жеңіп алған алғашқы әйел жүзуші, сондай-ақ бір Олимпиадада бес жекелей жарыста медаль жеңіп алған алғашқы жүзуші (ер не әйел). Гулд – бір Олимпиадада үш жеке алтын медаль жеңіп алған жалғыз австралиялық. 16 жасында ол өзінің жетістіктері мен медиа назарының қысымына байланысты бәсекелі жүзу спортын тастады. Екі он жылдан кейін Гулд мастерлер деңгейінде қайтадан жарысқа қатысты. Ол Австралия мастерлер рекордтарын (40-44 жас аралығында 100м, 200м, 400м стильде және 100м баттерфляй, ал 45-49 жас аралығында 50м баттерфляй, 100м және 200м стильде) жаңартты. 2003 жылы ол 45-49 жастағы 200 метрлік жеке кешендегі әлемдік рекордыны 2:38.13 уақытпен жаңартты (барлық жастағы 1961 жылғы әлемдік рекордты жаңартты). Қазір ол жүзушілерге жаттықтырушы және мастерлер жарыстарында жүзумен айналысады.

Білім

Гулд 2000 жылдардың соңында оқуға қайта оралды. Ол Сидней кино мектебінде оқыды (2007, Cert IV деректі фильм, Цифрлық бейнелеу) және қоршаған ортаны басқару магистрі (2010, қоғамдық бассейндердің әлеуметтік қолданылуы және функциялары туралы диссертациясымен) және заманауи өнер магистрі (2012, Loops and Lines видеожұмысымен) дәрежелерін алды. Екі дәреже де Тасмания университетінен. 2019 жылы Виктория университетінен философия докторы (PhD) ғылыми дәрежесін қорғады.

Олимпиада ойындары

2000 жылғы Сиднейде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Гулд стадионда Олимпиада ұшқынын жағар алдындағы соңғы кезеңде Олимпиада ұшқынын алып жүгірді.

Фотография

Гулд – «Олимпиадалық өнер» көрмесінде жұмыстары көрсетілген фотограф.

Өмірбаян

1999 жылы Гулд өзінің «Tumble Turns: An Autobiography» атты автобиографиясын жариялады.