Гертруда Эдерле: Англия арнасын жүзген алғашқы әйел
Gertrude Ederle
Гертруда Эдерле – американская пловчиха, олимпийская чемпионка и первая женщина, переплывшая Ла-Манш в 1926 году. Биография и достижения легенды спорта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық жүзуші (1906–2003)
American swimmer (1906–2003)
Гертруда Каролина Эдерле (1905 жылғы 23 қазан – 2003 жылғы 30 қараша) – американдық жарыс жүзушісі, Олимпиада чемпионы және бес жарыста әлем рекордшысы. 1926 жылғы 6 тамызда ол Англия жоғалауынан (English Channel) жүзіп өткен алғашқы әйел болды. Баспасөз оны кейде «Толқындар патшайымы» деп атады.
Gertrude Caroline Ederle (October 23, 1905 – November 30, 2003) was an American competition swimmer, Olympic champion, and world record holder in five events. On August 6, 1926, she became the first woman to swim across the English Channel. Among other nicknames, the press sometimes called her "Queen of the Waves".
Әуесқой мансап
Эдерл Манхэттенде өсті, онда оның әкесі Манхэттендегі Амстердам даңғылында ет дүкенін ашты және ол Нью-Джерси штатының Хайлендс қаласында жүзуді үйренді. Кейіннен Эдерле Әйелдер жүзу қауымдастығында (WSA) жаттықты. Эдерле он екі жасында клубқа қосылып, Луис Хэндли WSA-да дамытқан американдық жүзу стилін тез меңгерді. Сол жылы ол 880 ярдқа еркін жүзуде алғашқы әлемдік рекордын орнатып, жүзу спортындағы ең жас әлем рекордын жасаған спортшы атанды. Одан кейін ол тағы сегіз әлемдік рекордты жаңартты, оның жетісі 1922 жылы Брайтон-Бичте тіркелді. 1924 жылы Парижде өткен жазғы Олимпиада ойындарында Эдерл 4×100 метрлік эстафетада бірінші орын алған АҚШ командасының құрамында алтын медаль жеңіп алды. Эвфразия Доннелли, Этель Лакки және Маричен Веселау сияқты американдық эстафета командаластарымен бірге ол финалда 4:58.8 нәтижесімен жаңа әлемдік рекордты орнатты. Жекелей сында ол әйелдер арасындағы 100 метрлік және 400 метрлік еркін жүзу жарыстарында үшінші орын алып, қола медальдарға ие болды. 1924 жылы АҚШ Олимпиада командасының өз мерекелік шеруі өтті.
Ederle grew up in Manhattan where her father ran a butcher shop on Amsterdam Avenue in Manhattan and learned to swim in Highlands, New Jersey. Ederle later trained at the Women's Swimming Association (WSA). Ederle joined the club when she was only twelve and immediately took to learning the American crawl, developed at the WSA by Louis Handley. The same year, she set her first world record in the 880 yard freestyle, becoming the youngest world record holder in swimming. She set eight more world records after that, seven of them in 1922 at Brighton Beach. At the 1924 Summer Olympics in Paris, Ederle won a gold medal as a member of the first place U. S. team in the 4×100 meter freestyle relay. Together with her American relay teammates Euphrasia Donnelly, Ethel Lackie and Mariechen Wehselau, she set a new world record of 4:58.8 in the event final. Individually, she received bronze medals for finishing third in the women's 100 meter freestyle and women's 400 meter freestyle races. The U. S. Olympic team had its own ticker tape parade in 1924.
Кәсіби мансап
1925 жылы Эдерле кәсіпқойға айналды. Сол жылы ол 7 сағат 11 минутта Баттери Парктен Санди Хукқа дейін жүзіп өтті, бұл рекордтық уақыт 81 жыл бойы австралиялық жүзуші Тэмми ван Виссе бұзылғанша сақталды. Эдерленің немере інісі Боб кейінірек әпкесінің жүзуін "түн ортасындағы ойын-сауық" және кейін Англия арнасын жүзіп өтуге "дайындалу" деп сипаттады.
In 1925, Ederle turned professional. The same year she swam the from Battery Park to Sandy Hook in 7 hours and 11 minutes, a record time which stood for 81 years before being broken by Australian swimmer Tammy van Wisse. Ederle's nephew Bob later described his aunt's swim as a "midnight frolic" and a "warm up" for her later swim across the English Channel.
Ағылшын арнасынан өту
1925 жылы Әйелдер жүзу қауымдастығы Хелен Уэйнрайт пен Эдерлге Англия арнасын жүзіп өтуге көмектесті. Хелен Уэйнрайт жарақат алғандықтан қатысудан бас тартты, сондықтан Эдерл Францияға өздігінен баруды шешті. Ол Англия арнасын 22 рет жүзіп өтуге тырысқан жүзуші Ябез Вольфпен жаттықты. 1925 жылдың 18 тамызында Эдерл арнаны жүзіп өтуге алғашқы әрекет жасады, бірақ Вольф оған судан шығаруға басқа жүзушіні (оған суда серік болған) Ышақ Хелмиді бұйрық берген кезде дисквалификацияланды. Эдерл Вольфтің шешімімен келіспеді және ол Эдерлдің сәтті болуын қаламайтындығы туралы пікірлер айтылды. Оның рекорды Флоренс Чадвик 1950 жылы 13 сағат 23 минутта Англия арнасын жүзіп өткеше дейін сақталды. Эдерл үйге оралғанда, Манхэттенде екі миллионнан астам адамның қатысуымен парад ұйымдастырылып, оны құттықтады. Кейін ол өзінің рөлін фильмде ("Swim Girl, Swim", Бебе Дэниелспен) ойнады және водевильдік турлерге қатысты, соның ішінде кейін Билли Роуздың "Аквакадесіне" де. Ол президент Кулиджбен кездесіп, оның құрметіне ән мен би құрастырылды. Оның менеджері Дадли Филд Малоун оның атағынан тиісті пайданы ала алмады, сондықтан Эдерлдің водевильдегі мансабы үлкен қаржылық табыс әкелмеді. Ұлы депрессия оның қаржылық жағдайын одан әрі нашарлатты. 1933 жылы пәтер үйінің баспалдағынан құлап, омыртқасы ауысып, бірнеше жыл төсекке жатып қалды, бірақ ол 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне қатысуға жететіндей жақсы жағдайға келді. Ол Нью-Йорк қаласының Бронкс ауданындағы Вудлон зиратына жерленді.
In 1925, the Women's Swimming Association sponsored Helen Wainwright and Ederle for an attempt at swimming across the English Channel. Helen Wainwright cancelled due to an injury, so Ederle decided to go to France on her own. She trained with Jabez Wolffe, a swimmer who had attempted to swim the English Channel 22 times. On August 18, 1925, Ederle made her first attempt at swimming the Channel whereupon she was disqualified when Wolffe ordered another swimmer (who was keeping her company in the water), Ishak Helmy, to recover her from the water. She bitterly disagreed with Wolffe's decision and it was speculated that he did not want Ederle to succeed. Her record stood until Florence Chadwick swam the Channel in 1950 in 13 hours and 23 minutes. When Ederle returned home, she was greeted with a ticker tape parade in Manhattan with more than two million people along the parade route to cheer her. Subsequently, she went on to play herself in a movie (Swim Girl, Swim starring Bebe Daniels) and tour the vaudeville circuit, including later Billy Rose's Aquacade. She met President Coolidge and had a song and a dance step named for her. Her manager, Dudley Field Malone, was not able to capitalize on her renown, so Ederle's career in vaudeville was not a huge financial success. The Great Depression also diminished her financial rewards. A fall down the steps of her apartment building in 1933 twisted her spine and left her bedridden for several years, but she recovered well enough to appear at the 1939 New York World's Fair. She was interred in the Woodlawn Cemetery in the Bronx, New York City.
Мұра
Эдерл 1965 жылы Халықаралық жүзу даңқы залына «Құрметті жүзуші» ретінде енгізілді. Нью-Йорк қаласының Батери Паркінен Нью-Джерси штатының Сэнди Хук аймағына жыл сайын өткізілетін жүзу жарысы Гертруда Эдерлдің құрметіне «Эдерл жүзуі» деп аталады және ол жүзіп өткен маршрутты қайталайды. 2013 жылы ашылған және Манхэттеннің Жоғарғы Батыс жағында орналасқан Гертруда Эдерл атындағы демалыс орталығы Эдерлдің есімімен аталып, ішкі бассейнге ие. Анита Салливанның 2008 жылғы Гавин Мортимердің осы аттас кітабы негізінде жазылған «Ұлы жүзу» атты BBC Radio 4 радиоспектаклі алғаш рет 2010 жылдың 1 қыркүйегінде эфирге шықты және 2012 жылдың 23 қаңтарында қайта ойнатылды. Ол Эдерлдің Англия жоғары теңізін (English Channel) рекордық түрде жүзіп өтуін көрсетеді. Гленн Стоуттың осы аттас кітабы бойынша түсірілген «Жас әйел және теңіз» атты тамырлық фильмді Йоахим Рённинг режиссерлік етіп, сценарийін Джефф Натансон жазды, ал Paramount Pictures үшін Джерри Брукхаймер продюсерлік етті. Бірақ кейіннен құқықтар Walt Disney Pictures компаниясы Disney+ үшін сатып алынды, және Дейзи Ридли Эдерл рөлін ойнауға тағайындалды.
Ederle was inducted into the International Swimming Hall of Fame as an "Honor Swimmer" in 1965. An annual swim from New York City's Battery Park to Sandy Hook, New Jersey, is called the Ederle Swim in memory of Gertrude Ederle, and follows the course she swam. The Gertrude Ederle Recreation Center, which opened in 2013 and is located in the Upper West Side of Manhattan, was named for Ederle, and includes an indoor swimming pool. A BBC Radio 4 play, The Great Swim, by Anita Sullivan, based on the 2008 book of the same name by Gavin Mortimer, was first broadcast on September 1, 2010, and repeated on January 23, 2012. It dramatizes Ederle's record breaking crossing of the English Channel. A biographical film, Young Woman and the Sea, based on the book of the same name by Glenn Stout, was to be directed by Joachim Rønning from a screenplay by Jeff Nathanson and produced by Jerry Bruckheimer for Paramount Pictures. However the rights were later acquired by Walt Disney Pictures for Disney+, with Daisy Ridley to play Ederle.