Кіріспе

Корольдік теңіз флотының ерікті резервтік күштері

Корольдік теңіз резерві (RNR) – Ұлыбританиядағы Корольдік теңіз флотының екі ерікті резервтік күштерінің бірі. Корольдік теңіз жаяу әскерлері резервімен бірге олар Теңіз резервін құрайды. Қазіргі RNR 1859 жылы құрылған түпнұсқа Корольдік теңіз резервінің және 1903 жылы құрылған Корольдік теңіз еріктілер резервінің (RNVR) бірігуі нәтижесінде құрылды. Корольдік теңіз резерві Бірінші дүниежүзілік соғыс, Екінші дүниежүзілік соғыс, Ирак соғысы және Ауғанстандағы соғысқа қатысты.

Құру

Корольдік теңіз резервінің (RNR) тарихы 1835 жылы соғыс жағдайында теңіз қызметіне жұмылдыру үшін теңізшілерді тіркеуге арналған Теңізшілер тізілімімен басталады, алайда 1854 жылғы Қырым соғысына тізілімдегі 250 мың адамның арасынан бар болғаны 400 ерікті келеді. Бұл 1858 жылы Теңіз күштерін толықтыру жөніндегі Корольдік комиссия құрылуына, ал одан кейін 1859 жылғы Теңіз резерві заңына әкелді. Бұл заң RNR-ді Ұлыбританияның сауда флоты мен балық аулау флотынан алынған кәсіби теңізшілердің резерві ретінде бекітті, олар соғыс кезінде Корольдік теңіз күштерінің қатарына шақырылуы мүмкін еді. RNR бастапқыда тек теңізшілерден құралған, бірақ 1862 жылы резервтегі офицерлерді қабылдау және оқыту да енгізілді. Құрылғаннан бастап RNR офицерлері өз формаларында өрілген жіптерден жасалған ерекше және бірегей лентадан тұратын белгілі бір нышан тағуға міндетті болды. Ұлыбритания мен Ирландияның маңызды теңіз порттарында бірнеше жаттығу кемелері құрылды, ал теңізшілер жыл сайын бір айға жаттығу кемесінде оқ ату дағдыларын жетілдіру үшін кемелерін тастап кететін. Бастапқы жағалаудағы оқудан кейін офицерлер Корольдік теңіз күштерінің ірі кемелеріне (әдетте линкорларға немесе жеңіл крейсерлерге) бір жылға кіріп, артиллериямен және теңіз тәжірибесімен танысты. Оперативтік басқару Адмиралдың Резервтік күштерге басшылығында болғанымен, RNR Адмиралтейство мен Сауда кеңесіндегі Кеме тіркеу және теңізшілер бас басқармасымен бірлесіп басқарылды. 1910 жылы RNR (Троулер бөлімі) құрылды, оның мақсаты балықшыларды соғыс кезінде мина тазартушылар және басқа да шағын соғыс кемелерінде қызмет ету үшін жұмылдыру және оқыту болды. RNR офицерлері мен сарбаздары теңіз навигациясы және теңізшілік шеберлігіндегі кәсіби біліктерімен теңізшілердің құрметіне ие болды және Бур соғысы мен Боксер көтерілісі сияқты бірқатар қақтығыстарда өзгеше көзге түсті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жүз RNR офицері тұрақты теңіз күштерінде мансапты қызметке ауыстырылды – кейін «аш жүздік» деп аталды. Кәсіби мансаптарында көптеген RNR офицерлері сол кездегі ең ірі жолаушылар кемелерін басқарды, ал кейбіреулері теңіз өнеркәсібінде және үкіметте жоғары лауазымдарды иеленді.

Еріктілер резерві

ХХ ғасырдың басында Адмиралтействода және парламентте үлкен соғыс жағдайында едәуір кеңейтілген флотты күшейту үшін RNR-дің жеткіліксіздігіне қатысты алаңдаушылықтар туды. RNR құрылғаннан бері британдық сауда флотындағы кемелердің саны күрт өскеніне қарамастан, көптеген қосымша теңізшілер отарлардан келген немесе британ азаматтары емес еді. 1859 жылдан бері RNR офицерлерінің резерві тарылып, Бур соғысының тәжірибесі сауда және балық аулау флотының жұмысына зиян келтірмей, жеткілікті резервті шақыру мүмкін емес екенін көрсетті. 1903 жылы Парламент Адмиралтействоға екінші резервтік күш – Корольдік Әскери-теңіз еріктілер резервін (RNVR) құруға рұқсат беретін заң қабылдады. RNR кәсіби азаматтық теңізшілерден тұрса, RNVR теңізде бұрын тәжірибесі жоқ азаматтарға да қол жетімді болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Ұлыбританияның ірі порттарында RNVR-дің алты бөлімі болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылы мобилизацияланған кезде RNR 30 000 офицер мен теңізшіден тұратын. Тұрақты RNR офицерлері, жалпы қызметте болғандары, флотта теңізге шығуға тез тағайындалды, көптегені жойғыштарда, су асты кемелерінде, қосымша крейсерлерде және Q кемелерінде командирлік қызметтерді атқарды. Басқалары ұрыс флотының ірі бөлімдерінде қызмет етті, соның ішінде Вест-Индия эскадрильясының көптеген өкілдері Коронел шайқасында және кейін Ютландия шайқасында қаза тапты. RNR бөлімшесінің балықшылары соғыс бойында, ішкі және шетелдегі миналарды жою операцияларында мина тазартушы траулерлерде өте жақсы қызмет етті, олар көп шығынға ұшырады. Мұндай қазаның бірі – қаруланған теңізшілік траулер HMT Frons Olivae, ол 1915 жылғы 12 қазанда Рамсгейт маңында минаға шағылысып, кем дегенде бес теңізшінің қаза болуына себеп болған жарылыс болды. Корольдік теңіз резервінде қызмет еткен Ньюфаундлендтік теңізшінің бірі кейін Кент графтығындағы Дил қаласындағы Гамильтон жолындағы зиратқа жерленді. Көптеген RNR офицерлері ұшқыштар болып даярланып, Корольдік әуе күштерімен бірге ұшақтар мен дирижабльдерді басқарды, ал көптеген RNR теңізшілері Галлиполиде және Сомма шайқасында Корольдік теңіз дивизиясымен бірге құрлықта қызмет етті. Сауда флоты офицерлері мен қаруланған сауда крейсерлерінде, госпитальдық кемелерде, флоттық көмекшілерде және көліктерде қызмет ететін теңізшілер соғыс уақытында арнайы келісімдер бойынша RNR-ге тіркелді. RN және RNVR-ден (соғыс соңында RNR-ден үш есе үлкен) әлдеқайда кішкентай болғанына қарамастан, RNR ерекше соғыс тарихына ие болды, оның мүшелеріне он екі Виктория кресі табысталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыста жаушылық әрекеттер басталған кезде, Корольдік теңіз күштері (RN) тағы да RNR-дің тәжірибесі мен кәсібилігіне жүгінді, RNVR және «жаушылық әрекеттерге ғана» қатысты біліктіліктеріне жеткілікті адам күшін даярлай алғанға дейін, бастапқы жүктемені көтеруге көмектесу үшін. Осы ретте RNR офицерлері эсминецтердің, фрегаттардың, шлюптардың, десанттық кемелердің және суасты кемелерінің құрамында болды, сондай-ақ крейсерлер мен авианосецтердегі арнайы навигациялық офицерлер болып тағайындалды. Конвойлерді сүйемелдеу жұмысында конвой коммодоры немесе эскорт командирі көбінесе RNR офицері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағыдай, RNR өзін жақсы көрсетті және төрт «Виктория шаршысы» (VC) жеңіп алды. 1936 жылы кәсіби RNR және азаматтық RNVR арасындағы аралық резерв түрі құрылды. Бұл Корольдік теңіз күштері еріктілер (қосымша) резерві болды, ол теңізде тәжірибесі мен біліктілігі дәлелденген азаматтарға, рейтингтер немесе офицерлер ретінде қатысуға мүмкіндік берді. Бейбіт уақытта бұл қызметке немесе оқуға міндеттеме болмады, ол соғыс жағдайында жаңа кадрлар базасын тез құру үшін жұмылдырылып, оқытылатын адамдардың тізілімі болды. 1939 жылдың қыркүйегіне қарай RNV(S)R-де шамамен 2000 мүше болды, олардың көпшілігі яхтшылар еді. Жұмылдырылғаннан кейін олар 10 күндік оқу курсынан өткен соң белсенді қызметке жіберілді, ал RNVR офицерлер үшін оқу 12 аптадан тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде RNVR-ге жаңа рейтингтер қабылданбады және RNR-ге жаңа қабылдау тоқтатылды. RNVR соғыс кезінде теңіз күштеріне қосылған барлық жаңадан келген офицерлердің басты жолы болды, ерекшелік – шеберлік куәлігі бар кәсіби теңізшілер, олар RNR-ге қосылды. Барлық жаңа рейтингтер тікелей Корольдік теңіз күштеріне жіберілді. RNV(S)R және арнайы рөлдерде (хирургтер, инженерлер және барлау қызметіне таңдалғандар сияқты) біліктілігі бар адамдар ретінде қабылданған рекруттердің үлесін есептемегенде, жаңа құрылған RNVR уақытша офицерлерінің барлығы бастапқыда рейтингтер ретінде қабылданды және он апталық негізгі оқудан өтті. Оқу соңында офицерлік әлеуеті бар деп танылған рекруттер Комиссия және Уоррант (CW) кандидаттары деп аталды, содан кейін олар кем дегенде алты ай қарапайым теңізшілер ретінде, оның ішінде үш ай теңізде қызмет етуге міндетті болды. Егер осы кезеңнің соңында олар CW кандидаттары болып табылса, олар кадеттік рейтингіге ие болып, офицерлік оқуға түсті. Ал CW кандидаттары ретінде немесе Король Альфредте оқыған кезде талаптарға сай келмегендер немесе талаптарды орындамағандар RN рейтингі ретінде қызметін жалғастырды. Сәтті аяқтағандар RNVR-де уақытша сынақтан өткен қосалқы лейтенанттарға айналды (21 жасқа толмағандар мичман болды). Бір айлық қанағаттанарлық қызметтен кейін олар енді сынақтан өтпейтін болды және үш айдан кейін шендері расталды (іс жүзінде қосалқы лейтенанттан «толық» лейтенантқа дейін көтерілу). 25 жастан асқан және күзетшілік куәлігін алғандар бір жылдық қызметтен кейін лейтенант шеніне ие болуға құқылы болды. 1945 жылға қарай RNVR-де 43 805 офицер болды, олар RN және RNR әріптестерінен ажырату үшін офицерлер киген 3/8 дюймдік толқынды жең «сақиналары» бойынша «Толқынды теңіз күштері» деп аталды. Бұл жаңа офицерлер негізінен суастына қарсы соғыс/конвойды сүйемелдеу, десанттық соғыс және Жағалау күштері бөлімдеріне тағайындалды – бұл екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ең көп өскен теңіз күштерінің салалары болды және олар арнайы салаларда тез оқытылған уақытша офицерлерді жұмысқа алуға ең қолайлы болды. 1942 жылы Адмиралтейство флотты адаммен қамтамасыз ету жөніндегі шараларын қайта қарады, бұл қызметтің кеңейтілуін, тәжірибелі мансаптық офицерлердің санын және RNVR-ге қабылданған уақытша офицерлердің жалпы жақсы мінез-құлқы мен жұмысын көрсетеді. Сол жылы флоттың бұйрығында «Флот резервтегі офицерлердің белсенді қызметтегі офицерлермен араласуымен, ал резервтегі офицерлермен араластырылған RN офицерлерімен емес, резервтегі офицерлермен жасақталуға тиіс» делінген. Бұл уақытша RNVR офицерлеріне жаңа лауазымдар мен жоғарылау жолдарын ашты, соның ішінде бұрын әдеттегі RN және тәжірибелі RNR офицерлеріне ғана берілген соғыс кемелерінде, крейсерлерде және авианосецтерде қызмет ету мүмкіндігі болды. Сонымен қатар, уақытша офицерлер басшылық және командалық лауазымдарға қаралғанда тұрақты әріптестерімен тең дәрежеде болды.

Брендтік дау

2003 жылы шамамен 100 000 фунт стерлингке бағаланған Корольдік теңіз флотының жаңа брендінен кейін Корольдік теңіз резервінің жеке логотипі болған жоқ; қажет болған жағдайда Корольдік теңіз флотының логотипі қолданылады, оның астына «Резерв» деген сөз қосады, ал Теңіз резервінің баршасы үшін логотип жоқ. Корольдік теңіз резервінің бұрынғы логотипі әлі де Корольдік теңіз резервінің сарбаздарына берілетін дипломдарда су таңбасы ретінде қолданылуда.

Кәсіптер мен мамандықтар

РНР-дің барлық қызметкерлері, шеніне қарамастан, алдымен жалпы қызметке тіркеледі, содан кейін қызмет саласына бейінделеді. РНР офицерлері Жалпы міндетті резерв ретінде қабылданады және офицерлік атақ алғаннан және Флот кеңесінен өткеннен кейін маманданады, ал РНР сарбаздары Жалпы қабылдау ретінде қабылданады және негізгі дайындықтан кейін маманданады. Флотты қорғау (тек сарбаздар үшін) және офицерлік шендерден ғана жұмысқа алынатын бірнеше саладан басқа, көптеген салалар офицерлер мен сарбаздарға ашық. Төменде салалар мен оларға сәйкес келетін мамандықтар тізімі берілген.

Университеттік Корольдік Әскери-теңіз бөлімшесі (URNU)

Университеттердегі Корольдік Әскери-теңіз бөлімдері, BRNC Дартмуттың қарауында болғанымен, Корольдік Әскери-теңіз резервінің құрметті бөлігі саналады. Студенттер офицер-курсант (OC) шеніне ие болады және екінші курсты аяқтағаннан кейін құрметті мичманға көтерілуге құқылы. URNU офицер-курсанттары (OC) енді үдетілген офицерлік бағдарламаны (AOP) өтеу арқылы толық құқықты RNR мичмандарына айнала алады. Олар RNR бөлімінде оқуларын жалғастыра береді немесе университетте оқып жатқан кезеңде өз URNU-ларына қайта жіберіледі. URNU-ға бекітілген Оқыту офицерлері RNR-де уақытша офицерлер ретінде тағайындалады, оларға комиссия немесе шақыру міндеттемесі жүктелмейді.

Теңіз кадеттер корпусы (ТКК)

RNR (SCC RNR) номиналды мүшелері ретінде Теңіз кадет корпусы офицерлері және RN CCF Біріктірілген кадет күштері бұрынғы RNVR "толқынды теңіз" өрнегін сақтап қалады. Дегенмен, дәстүрлі RNVR әріптестерінен өзгеше, олар азаматтық жағдайда болады, Бас дайындық тізіміне кірмейді және әскери қызметке шақырылмайды немесе орналастырылмайды. Офицерлер 2017 жылы енгізіліп, 2018 жылы жаңартылған Кадет күштері комиссиясын алады; бұрын олар өздерінің тиісті корпустары ішінде тағайындалған, комиссия алмайтын (егер жеке комиссиясы болмаса). Олар Royal Naval Reserve-ден ерекшелену үшін (SCC) RNR немесе (CCF) RNR деп аталады.

Шығармалық кейіпкерлер

Джеймс Бонд RNVR-де қызмет етіп, командир шеніне жетті. Лоуренс Джеймисон (Майкл Кейн сомдаған) "Жынды алаяктар" фильмінде. Мэри Реноның "Арбагер" атты британдық соғыс романындағы Ральф Росс Ланьон Дюнкеркте жараланғаннан кейін RNVR-де қызмет етті. Генри Рут, "Генри Рут хаттарының" ойдан шығарылған авторы, бұрын капитан "Құтырған" Майерспен RNVR-де қызмет өткерді. Логан Монстуарт, құпия күнделік жазушы және Уильям Бойдтың "Кез келген адамның жүрегі" кітабының авторы, Екінші дүниежүзілік соғыста Иан Флемингпен бірге RNVR теңіздік барлау бөлімінде қызмет еткенін және уақытша командир шеніне жеткенін айтады. Ричард Болтон (Джеймс Каан сомдаған) "Суасты қайығы X-1" фильмінде. Лейтенант-коммандер Джеффордс (Жеймс Франсискус сомдаған) "Тозақ кемелері" фильмінде. Лейтенант-коммандер Джордж Эрикссон RNR Николас Монсарраттың "Қатал теңіз" романында, ал сол аттас фильмде Джек Хокинс ойнады. Дональд Синден мен Денхолм Эллиотт RNVR-дің кіші офицерлерін, ал Вирджиния МакКенна WRNS офицерін сомдады. Шен белгілерінің форматтарындағы айырмашылықтар өте жақсы көрсетілген.

Ұлыбританияның көк байрағы

Ұлыбританияның көк туы 1865 жылдан бері, Әскери-теңіз министрлігінің рұқсатымен, зейнеткер немесе қазіргі қызметтегі RNR офицерлері басқаратын британ тіркелген сауда кемелерінде қолданылып келеді. Тудың тарихы 1801 жылға дейін жетеді; осы қолданылуы 1865 жылдан бастау алды.

Шекаралық Әскери-теңіз резервтері

Сондай-ақ, Ұлттар Достастығының басқа да елдерінің теңіз күштерінде де әскери-теңіз резерв күштері бар, оның ішінде Австралия Корольдік теңіз резерві (RANR), Жаңа Зеландия Корольдік теңіз еріктілер резерві (RNZNVR) және Канада Құралды Күштерінің теңіз резерві. Бұрын колониялық RNVR бөлімшелері де болған, мысалы, Ньюфаундленд Корольдік теңіз резерві, Цейлон Корольдік теңіз еріктілер резерві (CRNVR), Гонконг Корольдік теңіз еріктілер резерві (HKRNVR), Стрейтс елді мекендері Корольдік теңіз еріктілер резерві (SSRNVR) және Оңтүстік Африка RNVR бөлімшесі.