Кіріспе
Американдық саясаткер (1944 жылы туған)
Дженис Шаковский (/ʃ//ə/'/k//aʊ//s//k//i/ shəKOWskee; тумасы Данофф; 1944 жылдың 26 мамырында туған) – 1999 жылдан бері АҚШ өкілі болып қызмет ететін американдық саясаткер. Ол Демократиялық партияның мүшесі. Аудан Чикаго қаласының солтүстік бөлігінде орналасқан, оның ішінде Мичиган көлімен шектесетін көптеген аймақтар бар. Сондай-ақ, 2010 жылғы АҚШ халық санағынан кейінгі онжылдық аудандарды қайта бөлуге сәйкес, Чикагоның солтүстік жаққа орналасқан қалашықтары мен елді мекендері, оның ішінде Арлингтон-Хайтс, Дес-Плейнс, Эванстон, Гленвью, Кенилворт, Маунт-Проспект, Найлс, Парк-Ридж, Роземонт, Скоки, Уилметт және Виннетка да осы ауданға кіреді.
Ерте өмір және білім
Шаковский 1944 жылы Чикаго қаласында Дженис Данофф болып дүниеге келді, ол Тилли (құрмет аты Косноу) мен Ирвин Даноффтың қызы. Оның ата-анасы еврей иммигранттары, әкесі Литвадан келген еврей, ал анасы Ресейден келген. Шаковский Иллинойс университетін бастауыш білім беру саласындағы бакалавр дәрежесімен бітірді, ол Delta Phi Epsilon студенттік қыздар қауымының мүшесі болды.
Ерте мансап
Шаковский 1976 жылдан 1985 жылға дейін Иллинойс штатының ең ірі қоғамдық мүдделер тобы – «Иллинойс қоғамдық іс-қимылы» бағдарлама директоры болды. Содан кейін ол 1990 жылға дейін Иллинойс штатының қарт азаматтар кеңесінің атқарушы директоры қызметін атқарды, одан кейін Иллинойс штатының төртінші округінен сайланып, өкілдер палатасына өкілдік етті. 1992 жылы оны 18-ші округке қосты. Ол 1998 жылға дейін сонда қызмет етті. 1986 жылы Шаковский Кук округі комиссиясы мүшелігіне Кук округінің қала маңынан үміткер болды. Ол демократтардың бірі болу үшін алдын ала сайлауда жеңіске жетті, бірақ жалпы сайлауда жеңе алмады.
1998 жылғы сайлау
Сидни Йейтс, 1949 жылдан бері 9-шы округтің өкілі болған (1962 жылы Сенатқа өтпеуіне байланысты бір мерзімді қоспағанда), 1996 жылы 1998 жылы қайта сайлануға түспейтінін хабарлады. Шаковский Демократиялық партияның ішкі сайлауында оңай жеңіске жетті, бұл оның демократтар көпшілік құрайтын 9-шы округте сайлануына жол ашты. Ішкі сайлауда ол Иллинойс штатының сол кездегі сенаторы Говард У. Кэрроллды және болашақ Иллинойс губернаторы Дж. Б. Притцкерді (олар тиісінше екінші және үшінші орындарды иеленді) басып өтті. Ол қараша айында дауыстардың 75 пайызымен жеңіске жетіп, кейіннен 12 рет қайта сайланды.
Қызмет мерзімі
Шаковский қазіргі АҚШ Конгресінің ең прогрессивті мүшелерінің қатарында. Ол Конгресс прогрессивті кокусының басқару кеңесінің мүшесі.
2004 жылы вице-президент болу үшін қарастырылып отырған
The Nation 2004 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Шаковскині вице-президенттікке қолдады, оны "қазіргі Конгресте Пол Веллстонның ең ада мұрагері" деп жазды. Бірақ ол Джон Керридің серігі болып таңдалмады.
2004 жылғы президент сайлауының нәтижесіне қарсылық
Шаковский 2004 жылғы президенттік сайлауда Огайо штатының 20 сайлаушы дауысын есепке алмау үшін дауыс берген 31 демократтың бірі болды. Президент Джордж Буш Огайо штатында 118 457 дауыс айырмасымен жеңіске жетті. Огайо штатының сайлаушы дауыстары ескерілмесе, сайлау нәтижесі АҚШ Конституциясының он екінші түзетуіне сәйкес, әр штаттың бір дауысынан тұратын Өкілдер палатасымен шешілген болар еді.
Чай партиясының қарсылығы
2009 жылдың сәуірінде Шаковский салық төлеу күніне арналған «Шай партиясы» наразылықтарын өткір сынға алды: «Америка тарихының маңызды, құрметті сәтін оңшыл республикашылардың арсыз саяси әрекетпен төмендетуге тырысуы жеңілсіз».
Әйелдер мәселесі
Конгресс әйелдер мәселелері жөніндегі парламенттік тобының тең төрағасы ретінде Шаковская әйелдер мәселелерін қолдауымен белгілі.
Ирак соғысына қарсылық
Шаковски Ирак соғысына қарсы күрестің белсенді жақтасы болды. Ол АҚШ сенаторы Барак Обаманың 2004 жылғы Иллинойс штатының Демократиялық партиясының алғашқы сайлауын жеңіп алуына дейін оның ерте және ең ықпалды қолдаушыларының бірі болды және 2008 жылғы Демократиялық партияның президенттік үміткерлігіне аттанған кезде оны белсенді түрде қолдады. 2007 жылдың 7 ақпанында ол Ирак және Ауғанстандағы жұмыстарға байланысты келісімшарттар туралы ақпарат алу мақсатында Өкілдер палатасына «Ирак және Ауғанстан келісімшарттарының ашықтығы туралы» заң жобасын (HR 897) ұсынды. Бұл заң қабылданбады.
Климаттың өзгеруі
2006 жылдың шілдесінде Энергетика және сауда жөніндегі палатаның кіші комитетінде өткен тыңдауларда Шаковский Ұлттық ғылым академиясының жаһандық жылынуды зерттеген ғалымдар арасындағы келіспеушіліктерді көрсеткен баяндамасы "біздің ел және өнеркәсіптік дамыған және дамушы әлемнің жаһандық жылыну мәселесін шешу үшін бірдеңе жасауы керек деген идеяны жоққа шығару үшін пайдаланылуы мүмкін" деп алаңдаушылық білдірді.
Биіктік үшін балық аулау
Шаковский АҚШ Сенатында Барак Обаманың орнын басуға қызығушылық танытты. Қамауға алынғанға дейін Иллинойс губернаторы Род Благоевич бос орынды толтыру үшін кем дегенде алты басқа кандидатты қарастырған, және ол кандидаттардың бірі Шаковский болған. Шаковский Иллинойс штатында Обаманың орнын алмастыру үшін өткізілетін арнайы сайлауға қатысуға ниет білдірген алғашқылардың бірі еді.
Мемлекеттік опцияны қолдау
2009 жылдың сәуірінде ол денсаулық сақтанудағы мемлекеттік бағдарламаны қолдайтынын айтты, оның пікірінше бұл денсаулық сақтану компанияларын банкротқа дейін жеткізіп, бірыңғай төлеуші жүйесіне алып келеді, оны ол қолдайды.
Жоел Поллак туралы пікірлер үшін сын және кешірім
2015 жылдың наурызында Православтық одақ Шаковскийді, ол J Street іс-шарасында еврей саясаткері Джоэл Поллакты "еврей, православие дінін ұстанатын, Чай партиясының республикашысы" деп айтқаннан кейін сынады. Кейін ол бұл сөздері үшін өтініш білдірді.
ЛГБТ құқықтарын қолдау
2015 жылы Шаковский Чикаго гейлер мен лесбиянкалардың атақ-даңқ залына Қоғамға көмектесуші ретінде енгізілді. 2021 жылдың ақпан айында ол трансгендер немересі Исаак үшін «Теңдік туралы» заңға дауыс берді.
Нетаньяхудың Конгресстегі сөзін бойкот
2015 жылдың наурызында Шаковски Израиль премьер-министрі Беньямин Нетаньяхудың Конгрессте сөйлеуіне қатыспады, себебі ол "Хуффингтон Пост" басылымында жариялағандай, бұл Иранмен жүріп жатқан нәзік келіссөздерді қиындатуы мүмкін еді: "Премьер-министр келіссөздердің аяқталуын қалайды, ал Конгреске сөйлеуінің мақсаты – президенттің Израильдің қауіпсіздігіне қатер төндіретін келісімге келісуге айналысып жатқанына бізді сендіру. Ол президенттің және P5+1 тобының Иранды қару жасаудан тоқтатуға қабілетті келісімге қол жеткізе алады деп ойлауын наивтік деп санайды. Келісімге қол жеткізбеудің қандай баламасы бар? Әрине, АҚШ санкцияларды күшейтеді. Бірақ санкцияларға қарамастан Иран ядролық қару жасайды деп күмәнданатын адам бар ма? Онда таңдау қиын болады: ядролық қаруланған Иранды қабылдау немесе әскери әрекеттерге (яғни Иранмен соғысқа) бару. Мен үшін келіссөздерге мүмкіндік беру айқын нәрсе. Ал осы уақыт аралығында Иран Бірлескен әрекет жоспары аясында қару-жарақ бағдарламасын тоқтатты, келіссөздер жалғасып жатыр."
Өнімнің қауіпсіздігі мәселелері
Шакowsky өнімдердің қауіпсіздігі мәселелеріне ұзақ жылдар бойы қызығушылық танытып, АҚШ Тұтынушылар өнімдерінің қауіпсіздігі комиссиясының жұмысын қатаң бақылаудан өткізіп келді. Ол комиссиядағы республикашылдарды көп рет сынаған.
Ассирия мәселелерін қолдау
Шаковский этностық ассириялықтарға қатысты көптеген бастамалардың жақтаушысы болды. 2017 жылы сол кездегі Мемлекеттік хатшылыққа үміткер Рекс Тиллерсонның растау тыңдаулары барысында Шаковский оның Ирактағы ассириялықтардың болашағына зиян келтіретін саясатты қолдағанын сынады. Шаковский Vote Assyrian ұйымдастырған 2018 және 2020 жылдардағы Демократиялық үміткерлер форумында сөз сөйледі. 2020 жылғы форумда ол ассириялықтарды «саяси белсенділік тұрғысынан ең қарқынды дамып келе жатқан қауымдастықтардың бірі» деп атады. 2020 жылдың 7 тамызында Шаковский 1933 жылғы Симеле қырғынының жылдығына арналған мәлімдеме жасады. Сондай-ақ ол 537 нөміріндегі Палата қаулысын қолдайды, ол қабылданған жағдайда федералды үкімет ассириялық геноцидін ресми түрде мойындауы тиіс.
Таулы-Қарабах қақтығысы
2020 жылдың 1 қазанында Шаковский Мемлекеттік хатшы Майк Помпеоға бірлесіп хат жазды. Аталған хатта Әзербайжанның армян халқы қоныстанған Таулы Қарабақ анклавына жасаған шабуылдық әрекеттері айыпталып, Түркияның Таулы Қарабақ жанжалындағы рөлі сыналып, дереу атысты тоқтату қажеттігі туралы талап қойылды.
Сириядағы қақтығыс
2023 жылы Шаковский 56 демократтың ішінде Х. Кон. Рес. 21 резолюциясына қолдау білдіргендердің қатарында болды, ол президент Джо Байденге 180 күн ішінде Сириядан АҚШ әскерлерін шығаруды бұйырды.
Газадағы соғыс
2024 жылдың сәуірінде World Central Kitchen ұйымының көмекші қызметкерлеріне дрондармен шабуыл жасалғаннан кейін Марк Покан, Джеймс П. Макговерн, Ян Шаковский, Нэнси Пелоси және Демократиялық партиядан тағы 36 Конгресс мүшесі АҚШ Президенті Джо Байденге ашық хат арқылы Израиль әскеріне жоспарланған қару-жарақ жеткізілімдерін қайта қарауға үндеді.
2023 жылғы салықтық жауапкершілік туралы заң
Шаковский Палатада 2023 жылғы Фискалдық жауапкершілік туралы заңның соңғы мақұлдануына қарсы дауыс берген 46 демократтың қатарында болды.
Сайлау жасы
2023 жылдың қаңтарында Шаковский АҚШ Конституциясына 16 жасқа толған немесе одан үлкен азаматтарға дауыс беру құқығын беруді ұсынатын түзетуге 13 қолдаушының бірі болды.
Жеке өмір
Шаковски күйеуі Роберт Кримермен бірге Иллинойс штатының Эванстон қаласында тұрады. Оның екі баласы және бір өгей баласы бар. 2005 жылы Кример салықты уыстап алудан жалтарғаны және жеткіліксіз қаражатпен чектер жазғаны үшін банктік алаяқтық жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Барлық ақша қайтарылды. Шаковскиге ешқандай қылмыстық іс қозғалған жоқ. Ол қылмыстар орын алған кезде ұйым кеңесінде қызмет еткенімен және Кримермен бірге IRS есебіне қол қойғанымен, АҚШ округтік судьясы ешкімнің «нақты шығынға ұшырамағанын» атап өтті, сондай-ақ Кример ашкөздікпен емес, бағдарламаларды қысқартусыз қоғамдық әрекеттер тобын сақтап қалу үшін әрекет еткенін, бірақ алаяқтық жолмен алынған қаражатпен өзінің 100 000 долларлық жалақысын төлегенін айтты. Кример бес ай түрмеде жазасын өтеді. АҚШ прокурорының көмекшісі Джозеф Фергюсон үкімет Кримердің «өз ісінің ауырлығын түсінгенін» сенбеді. «Соңында Роберт Кример бірнеше қылмысқа кінәлі және ол үшін түрмеге кесіледі», - деді Фергюсон. 2022 жылдың 20 шілдесінде Шаковски Жоғарғы Сот ғимаратының алдында ұсталды, өйткені ол және тағы 33 адам, оның ішінде 15 конгресс мүшесі, жол қозғалысын тоқтату туралы бұйрықтарды орындаудан бас тартқан. Ол оқиғаның видеосын Twitter-ге жүктеп, «Бүгін мен жақсылық үшін күрестім» деп жазды.