Кіріспе

The Black Album – американдық рэпер Jay Z-дің сегізінші студиялық альбомы. Ол 2003 жылғы 14 қарашада Roc A Fella Records және Def Jam Recordings лейблдары арқылы жарық көрді. Альбом оның зейнеткерлікке шығар алдындағы соңғы жұмысы ретінде жарнамаланды, бұл тақырып әндерде де жиі кездеседі. Алайда, Jay Z 2005 жылы жазбаларын жасауды қайта бастады. Бұл альбом үшін Jay Z әр әнге әртүрлі продюсер шақыруды жоспарлаған, сондықтан Just Blaze, Kanye West, The Neptunes, Eminem, DJ Quik, Timbaland, 9th Wonder және Rick Rubin сияқты көптеген продюсерлермен жұмыс істеді. Альбомға сонымен қатар Pharrell Williams та қонақ ретінде қатысқан. The Black Album Jay Z-дің зейнеткерлік турнесімен бірге таныстырылды. Альбомды қолдаған үш сингл бар: "99 Problems", сондай-ақ Billboard тізіміндегі үздік ондыққа кірген "Change Clothes" және "Dirt off Your Shoulder". Альбом музыка сыншыларынан жоғары баға алды және коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды. Ол АҚШ Billboard 200 чартында бірінші орынға шығып, алғашқы аптада 463 000 дана сатылды. Бұл Jay Z-дің 2000-шы жылдардағы ең көп сатылған альбомы болды және 2023 жылы Америка жазба индустриясы қауымдастығы (RIAA) оған төрт платиналық сертификат берді. "Encore", "Dirt off Your Shoulder" және "99 Problems" әндері Linkin Park қатысқан "Collision Course" атты маш-ап EP-де орын алған.

Сыни қабылдау

"Қара альбом" сыншылар тарапынан кең мақтауға ие болды. Metacritic сайтында, негізгі басылымдардан алынған рецензияларға 100 балдық шкала бойынша баға беріледі, альбом 19 рецензия негізінде 84 балдық орташа көрсеткіш алды. AllMusic-тен Джон Буш Jay Z-дің альбомымен өзінің карьерасының шыңында зейнетке шығатынын мәлімдеді. Ал USA Today-ден Стив Джонс айтқандай, тіпті элиталық продюсерлердің жоғары сапалы жұмыстарына қарамастан, альбомды Jay Z-дің бірегей шеберлігі мен алуан түрлі рэп стилі көтеріп берді. Джон Караманика The Rolling Stone Album Guide (2004) басылымында "Қара альбомның" "ескі мектеп пен толығымен заманауи" екенін жазды, сонымен қатар Jay Z-ді "өз өнерінің биігінде, хип-хоп тарихындағы орнын нығайту үшін қажетті уақытта өзін рэп классигі ретінде қайта жаңартуға қабілетті" деп сипаттады. Кейбір сыншылар мұндай жоғары баға бермеді. Rolling Stone журналында Турэ "Қара альбомның" Reasonable Doubt (1996) және The Blueprint (2001) сияқты Jay Z-дің ең жақсы альбомдарынан сәл кемшіліктері бар екенін айтты. Дегенмен, 2011 жылғы ретроспективті шолуда Кристагау "Encore" әнінен "Justify My Thug" әніне дейінгі әндер тізбегінің әсерлі екенін, ал шығу кезінде "фанфарлар, қошақ дауыстар, аналық естеліктер және дайындыққа дейін созылған шақырулар" шамадан тыс болғанын, бірақ кейіннен оның кәсіпкерлік жетістіктері мен даңқына байланысты "көрнекті" болғанын мәлімдеді. "Ол өзінің өмірбаянын өлеңмен тойлауға құқылы, өйткені ол қарапайым рэперден гөрі ірі тұлғаға айналуға бекініп отыр", - деп жазды Кристагау, "Ол тек ең жақсы көмекшілерді жалдап қана қоймай, оларды әнге айналдыра алады". Альбом 47-ші Грэмми сыйлығында Канье Уэсттің The College Dropout альбомына жеңіліп қалды. Rolling Stone журналының 2012 жылғы "Барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы" тізімінде 349-шы орынды алды және 2020 жылғы басылымда 155-ші орынға көтерілді. Pitchfork "Қара альбомды" 2000-жылдардың соңындағы ең жақсы 200 альбомның тізімінде 90-шы орынға қойды, ал Slant Magazine оны ұқсас тізімде жетінші орынға орналастырды. 2012 жылы Complex оны өткен онжылдықтың "классикалық" альбомдарының бірі деп атады.

Коммерциялық өнімділік

The Black Album АҚШ-тың Billboard 200 тізімінде бірінші орынға шықты, Nielsen Soundscan мәліметтері бойынша, алғашқы аптада 463 000 дана сатылды. Бұл Jay Z-дің АҚШ-тағы алтыншы номер бірінші альбомы болды. Екінші аптада альбом тізімде төртінші орынға түсіп, тағы 288 000 дана сатылды. Үшінші аптада альбом 288 000 дана сатылып, қайтадан бірінші орынға көтерілді. Төртінші аптада альбом 124 000 дана сатылып, тізімде оныншы орынға түсті. 2005 жылдың 16 тамызында альбом үш миллионнан астам данасы үшін Америка Жазу Индустриясы қауымдастығы (RIAA) тарапынан үш платиналық сертификат алды. Billboard журналының мәліметінше, ол Jay Z-дің 2000-шы жылдардағы ең көп сатылған альбомы және АҚШ-тағы онжылдықтың 136-шы ең көп сатылған альбомы болды. Альбомнан үш сингл шықты және Billboard тізімдеріне енді. "Change Clothes" және "Dirt off Your Shoulder" әндері Hot 100 тізімінің топ-10-ға кірді, ал "99 Problems" әні 30-орынға жетті.

Ремикстер

2004 жылдың желтоқсанында Roc A Fella Records Jay Z-дің өлеңдеріне әуен қосылмаған The Black Album дискісін шығарды, бұл продюсерлер мен диджейлерді оның қоштасу альбомын The Brown Album және тіпті Лос-Анджелес продюсері Danger Mouse жасаған The Grey Album сияқты туындыларға өңдеуге түрткі болды. The Grey Album Джейдің сөздерін The Beatles тобының аттас альбомынан (сонымен қатар "Ақ альбом" деп белгілі) алынған музыкамен үйлестіреді. Бұл Roc A Fella-ның акапелла 12 дюймдік дискілер шығармау дәстүрін бұзды, соның арқасында продюсерлер оны "көңіл көшіре алатын" деңгейде қайта жұмыслай алды. Бірнеше айрықша өңдеулер жарық көрді, бірақ барлық ремикстелген альбомдардың ішінде The Grey Album ең танымал болды. The Grey Album айналасындағы шу, EMI Jay Z және екі тірі қалған Beatles мүшесі – Пол Маккартни мен Ринго Старрдың келісіміне қарамастан, оның таралуын тоқтатуға тырысқанда күшейді. EMI Danger Mouse-қа және альбомды таратқан сатушыларға таратуды тоқтатуды бұйырды. Музыка индустриясының белсенділері тобы Downhill Battle 2004 жылдың 24 ақпанында өткен электрондық азаматтық наразылық акциясы – Grey Tuesday-ді ұйымдастыру арқылы жауап берді. Қатысушы веб-сайттар The Grey Album-нің көшірмелерін 24 сағат ішінде тегін жүктеуге ұсынды, EMI-нің үлгі алу әділ пайдалану болып табылады және әнші әннің кавер нұсқасын орындаған немесе жазған жағдайдағыдай заңдық лицензия берілуі керек деген негіздемемен маш-аптың таралуына кедергі келтіру әрекетіне қарсылық білдірді. Жүздеген веб-сайттар оқиғаны жариялады, ал 170-і альбомды жүктеуге мүмкіндік берді. Тек сол күні 100 000-нан астам көшірме жүктелді. Акцияның құқықтық салдары минималды болды; қатысушылардың бірнешесі EMI-ден тоқтату туралы хат алды, бірақ оқиғаға байланысты қандай да бір айыпталмады.

Трек тізімі

Барлық ән үлгілері, авторлық құқықтар мен өндіріс туралы мәліметтер альбом буклетінде көрсетілген.