Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдинбургтегі көше, Шотландия, Ұлыбритания
Street in Edinburgh, Scotland, UK
Принцтер көшесі (Sràid nam Prionnsan) – Шотландияның Эдинбург қаласының орталық бөлігіндегі маңызды көшелердің бірі және астананың басты сауда көшесі. Бұл Эдинбургтің Жаңа қаласының ең оңтүстік көшесі, батыстағы Лотиан жолынан шығыстағы Лейт көшесіне дейін шамамен 1,2 километрге (үштен бір бөлігінен сәл артық миль) созылады. Көшенің оңтүстік жағында аз ғимараттар орналасқан және ол Принц-стрит бақтарына қарайды, соның арқасында Ескі қала, Эдинбург қамалы және арадағы аңғардың панорамалық көрінісі ашылады. Көшенің көп бөлігі трамвайлар, автобустар және таксилер үшін ғана арналған, барлық көліктерге тек шығыс жағы ғана ашық.
Princes Street (Sràid nam Prionnsan) is one of the major thoroughfares in central Edinburgh, Scotland and the main shopping street in the capital. It is the southernmost street of Edinburgh's New Town, stretching around 1.2 km (three quarters of a mile) from Lothian Road in the west, to Leith Street in the east. The street has few buildings on the south side and looks over Princes Street Gardens allowing panoramic views of the Old Town, Edinburgh Castle, as well as the valley between. Most of the street is limited to trams, buses and taxis with only the east end open to all traffic.
18 ғасыр
Көше Ланг Дайкс деп аталатын ортағасырлық ауыл жолының бойында орналасқан және Жаңа қаланың алғашқы жоспары бойынша Эдинбургтің қасиетті покровители Сент-Джайлс көшесі деп аталуға тиіс болған. Алайда, сэр Джон Прингл Джордж III патшаға ұсынылып отырған Жаңа қаланың гравюрасын немесе суретін көрсеткен кезде, патша бұл атауға қарсылық білдірді, себебі ол оны Лондонның Сент-Джайлс аймағындағы жаман атқа ие, кедейлер тұратын ауданмен байланыстырды. Принглдің ұсынысымен көше король Георгтің үлкен ұлы, Ротесей герцогы (кейін Георг IV патша) атымен Принц көшесі деп аталды, бұл туралы 1767 жылғы Эдинбург лорд-провстіне жазылған хатында айтылған. 1830 жылдардың соңына қарай атаудағы апостроф (кейде Принцс' көшесі деп те жазылатын) көбінесе қолданылмай қалды, нәтижесінде көшеге қазіргі Принц көшесі деген атау берілді. Атаудың көпше түрі оның түрлі қате түсіндірмелеріне әкеп соқты. Көше Эдинбургтің Жаңа қаласының ресми жоспары бойынша салынған, қазір Бірінші Жаңа қала деп белгілі. Бұл жоспарды архитектор Джеймс Крейг жасаған, ал құрылыс шамамен 1770 жылы басталған. Принц көшесі жоспардың маңызды бөлігі болды, ол Эдинбург қамалы мен Эдинбург Ескі қаласына қарап тұрған сыртқы жиегі еді. Бастапқыда барлық ғимараттар бірдей форматта салынған: көшеден артқа қарай орналасқан, жертөлеге түсетін және бірінші қабатқа көтерілетін баспалдақтармен, үстінде екі қабат және мансардасы бар. Бұл бастапқы форматтағы ғимараттардың тек біреуі, No.95, өз бастапқы түрінде сақталған.
The street lies on the line of a medieval country lane known as the Lang Dykes and under the first plan for the New Town was to have been called St Giles Street after the patron saint of Edinburgh. However, when King George III was shown a print or drawing of the proposed New Town by Sir John Pringle, he objected to the name as he associated it with the notorious slum area of St Giles, London. At Pringle's suggestion, the street was instead named Prince's Street after King George's eldest son, Prince George, Duke of Rothesay (later King George IV) as recounted in his 1767 letter to the Lord Provost of Edinburgh. By the late 1830s the apostrophe in the name (which had also sometimes been written as Princes' Street) had largely fallen out of use, giving the street its present day name of Princes Street. The apparent plurality in the name has given rise to various erroneous explanations of the name. It was laid out according to formal plans for Edinburgh's New Town, now known as the First New Town. These were devised by the architect James Craig and building began around 1770. Princes Street represented a critical part of the plan, being the outer edge, facing Edinburgh Castle and the original city, Edinburgh Old Town. Originally all buildings had the same format: set back from the street with stairs down to a basement and stairs up to the ground floor with two storeys and an attic above. Of this original format only one such property, no.95, remains in its original form.
19 ғасыр
19 ғасыр бойы көптеген ғимараттар кеңейтіліп, қайта жаңартылды, көше тұрғын үйлерден негізінен сауда орындарына айналды. 1880 жылдардан бастап, көше тамаша көріністерімен және ыңғайлы қолжетімділігімен қонақ үйлерді орналастыруға қолайлы орынға айналды. Теміржол компаниялары екі басында ірі, маңызды қонақ үйлер салды: батысында – Каледония қонақ үйі, шығысында – Солтүстік Британ қонақ үйі. Олардың арасында "Royal British Hotel", "Old Waverley Hotel" және "Mount Royal Hotel" қонақ үйлері орналасқан, бәрі де бүгінге дейін сақталған. Принс-стритте екі ірі универмаг та болды: 1838 жылы негізі қаланған және 1893–1895 жылдары қайта салынған Дженнерс, сондай-ақ 1906–1907 жылдары салынған Форсайт. Екеуі де сол кезге сай техникалық жағынан жетілген және архитектуралық безендірілген ғимараттар еді.
Through the 19th century most buildings were redeveloped at a larger scale and the street evolved from residential to mainly retail uses. From the 1880s the street, with its commanding views in combination with great ease of access, became a popular street upon which to locate hotels. The railway companies created huge anchor hotels at either end: the Caledonian Hotel to the west, and North British Hotel to the east. In between were the Royal British Hotel, Old Waverley Hotel, and Mount Royal Hotel, all of which survive. Princes Street was also home to two leading department stores, Jenners founded in 1838 and rebuilt in 1893–1895, and Forsyth's built in 1906–1907, both technically advanced and architecturally ornate buildings for their time.
20 ғасыр
1930 жылдары Принц-стриттің архитектурасы өте әртүрлі сипатқа ие болды. 1949 жылғы Аберкромби жоспары дизайнды қатаң бақылауды ұсынды, бұл көбірек үйлесімді көрініс жасау мақсатында жасалған. Бұл тақырыпты Принц-стрит комиссиясы қолға алды, оның 1967 жылғы есебінде модернистік ғимараттармен кешенді жаңарту ұсынылды, сонымен қатар бірінші қабат деңгейінде жаяуларға арналған галерея салу көзделді, бұл теориялық тұрғыдан саудалық жақтарын екі есеге арттыруға мүмкіндік берер еді. Жоспардың бір бөлігі іске асырылды, нәтижесінде жеті ескі ғимарат бұзылып, жеті жаңа ғимарат салынды, бірақ 1970 жылдары бұл тәсіл тоқтатылды. Жаңа ғимараттардың екеуі – 64-нөмірдегі «Британдық үй дүкендері» және 84–87-нөмірлердегі «Жаңа клуб» қазірде ескерткіштер тізіміне енген. Принц-стриттегі 20-ғасырдың екінші жартысындағы ғимараттар айналасында пікір қақтығыстары болды. Бұл көшенің мәртебесін арттыру үшін «BHS» және «Marks & Spencer» ғимараттарын бұзу жоспарларына әкелді. Тағы бір мәселе – жоғарғы қабаттар көбінесе кеңсе, сауда немесе тұрғын үй ретінде емес, қойма ретінде пайдаланылады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көшені жобалаудың бастапқы кезеңдерінде, көшенің екінші жағының орнына, бірінші қабат деңгейінде қосымша саудалық жақтары бар «жоғарғы деңгейдегі галерея» салу жоспарланған. Алайда, салынған галерея бірнеше оқшауланған балконнан аспады, ал тәжірибеде Шотландия Корольдік банкі ғана осы деңгейде ұзақ уақыт бойы саудалық жақтарын сақтап қалды; банктің бұл бөлімшесі 21-ғасырдың басында жабылды, нәтижесінде жоғарғы галерея көбінесе ұмытылды. Принц-стрит 2005 жылы баспасөзде «Принц-стрит шайқасы» деп аталған 31-ші G8 саммитіне байланысты тәртіпсіздіктерге толы болды.
By the 1930s the architecture of Princes Street had a very mixed character. The Abercrombie Plan of 1949 proposed tighter control of design to create a more coherent appearance. This theme was taken up by the Princes Street Panel, whose 1967 report proposed comprehensive redevelopment with Modernist buildings to incorporate a first floor level walkway, theoretically doubling the shopping frontage. The plan was partially put into operation, resulting in the demolition of seven old buildings, and the erection of seven new, before the approach was dropped in the 1970s. Two of the new buildings, British Home Stores at number 64, and the New Club at numbers 84–87, are now listed buildings. There has been controversy over buildings from the latter half of the 20th century on Princes Street. This has prompted plans to demolish the BHS and the Marks & Spencer buildings, in an effort to improve the status of the street. Another problem has been that upper floors are often used for storage, rather than as office, retail or living space. At an early stage in post World War II designs for the street, a "high level walkway" was planned, as a further shopping frontage for the first floor level, in lieu of the other side of the street. However the walkway as built was never more than a number of isolated balconies and in practice the Royal Bank of Scotland was the only business to maintain a frontage at this level for any length of time; that branch of the bank closed early in the 21st century, leaving the upper walkway largely forgotten. Princes Street was the scene of rioting in 2005 related to the 31st G8 summit referred to in the press as "The Battle of Princes Street".
21 ғасыр
Ұлыбританияның бірнеше танымал брендтері, мысалы, Boots, H&M және Marks & Spencer Принц-стритте орналасқан. 2022 жылы Принц-стритте бірнеше жаңа қонақ үй ашылуға тиіс, соның ішінде 100 Принц-стриттегі Red Carnation қонақ үйі. 2021 жылдың 25 қаңтарында Виктория дәуірінен бері Принц-стритте орналасқан Jenners универмагы 3 мамыр 2021 жылы үш жылдық қайта құруға дайындықпен жабылатыны жарияланды. Сондай-ақ 25 қаңтарда Принц-стриттегі Debenhams универмагы да 2021 жылдың мамыр айында жабылатыны хабарланды. Сонымен қатар, 25 қаңтарда Topman және Topshop (сонымен қатар Принц-стритте орналасқан) иесі Аркадия тобының әкімшісі брендтерді онлайн сату үшін ASOS онлайн-сауда брендімен келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды, бұл тарихи Эдинбург көшесінде танымал брендтердің жоғалуына және көптегенінің жаңа ашылған St James Quarter-ге көшуіне әкелді.
Several UK well known high street brands such as Boots, H&M, and Marks & Spencer, are located on Princes Street. A couple of new hotels are destined to open on Princes Street in 2022, including the Red Carnation Hotel at 100 Princes Street. On 25 January 2021, it was announced that Jenners department store, which has been located on Princes Street since Victorian times, was to close on May 3, 2021, in preparation for a three year long redevelopment. Also on 25 January, it was announced that Debenhams's department store on Princes Street would also close in May 2021. It was also announced on 25 January, that the administrator for troubled Arcadia group that own Topman and Topshop (also located on Princes Street) were in talks with online shopping brand ASOS with a view to selling the brands online, leaving the historic Edinburgh street losing recognisable brands, with many now migrating to the newly opened St James Quarter.
Принс-стрит-Гарденс және оңтүстік жағы
Жаңа қаланы салу кезінде Нор-Лохтың ластанған сулары құрғатылып, бұл аумақ Принц-стрит бақтары деп аталған жеке бақшаларға айналдырылды. 19 ғасырдың соңында Эдинбург қалалық кеңесі оны өз иелігіне алды, сол кезде көшенің көп бөлігі коммерциялық мақсатта пайдаланылды және жеке тұрғын үйлерге арналған бақшаларға аса қажеттілік болмады. Принц-стрит көшесінің ені жақын арада бақтардың солтүстік жиегіне дейін кеңейтілді. Бақтардың төмен жатқан орнына байланысты солтүстік жағында тік жар пайда болды, ол бүгінге дейін көрініп тұр. Бұл бақтар Эдинбург қаласының орталық бөлігіндегі көптеген жасыл кеңістіктердің бірі. Бақтарда Росс эстрадасы (ашық аспандағы театр), шотланд тегіндес америкалық әскерлерге арналған ескерткіш, гүлдік сағат және басқа да қызықты орындар бар. Шотландияның екі маңызды өнер галереясы – Шотландия Корольдік академиясы мен Шотландия Ұлттық галереясы Моунд тауының етегінде орналасқан және оларға Принц-стрит трамвай аялдамасы арқылы қызмет көрсетіледі. Одан әрі жылжыса, Уолтер Скоттқа арналған үлкен және күрделі готикалық стильдегі Скотт монументі орналасқан, оның құрметіне Уэверли станциясы аталған. Станция бақтардың шығыс жағында орналасқан, ал батысқа қарай созылған теміржол желілері оны бөліп тұрады. Станцияның солтүстік жағында бұрынғы теміржол қонақ үйі орналасқан, ол бұрын Солтүстік Британ қонақ үйі деп аталып, кейіннен Балморал қонақ үйі болып қайта аталды. Станцияның үстінен биіктеп тұратын Солтүстік көпірі де бар. Осы қонақ үйдің аналогы Принц-стрит көшесінің батыс жағында орналасқан – қазіргі Waldorf Astoria Edinburgh The Caledonian қонақ үйі. Бұл қонақ үй Лотиан жолының солтүстік жағында орналасқан. Ол Каледония темір жолы үшін салынған, оның Принц-стрит станциясы 1960 жылдары, оған қызмет көрсеткен желілермен бірге жабылды. Принц-стрит көшесінің батыс жағында, Лотиан жолының бұрышында орналасқан Сент-Джон епископ шіркеуі көше деңгейінде, жер астындағы крипт пен кішкентай шіркеу қорының үстінде салынған. Бұған қоса, шіркеудің бір бөлігі ретінде осы кеңістікте бірнеше әділ сауда орталықтары бар. Ал Сент-Кутберт шіркеуі одан оңтүстікке қарай, бақтардың батысында, әлдеқайда үлкен және көне шіркеу қорында орналасқан. Гүлдік сағат 1903 жылы алғаш рет парк инспекторы Джон МакХаттидің отырғызған. Ол әр жазда әртүрлі тақырыптарды көрсетеді. Принц-стрит әлі де танымал, бірақ қазір ол Лондоннан тыс Ұлыбританиядағы дүкендерді жалға алу үшін ең қымбат орын статусынан төмендеді. Принц-стрит Ұлыбританиядағы ашық көрінісін сақтау үшін оңтүстік жағында қосымша құрылыс салуға тыйым салатын парламенттік бұйрыққа ие болған сирек көшелердің бірі болуы мүмкін.
During the construction of the New Town, the polluted waters of the Nor Loch were drained, and the area was converted into private gardens called Princes Street Gardens. This was taken over by the Edinburgh Council in the late nineteenth century, by which time most of the street was commercial and there was no great need for private residential gardens. The width of Princes Street was greatly increased soon after, onto what was the northern edge of the gardens. Due to the much lower position of the gardens this led to the creation of the steep embankment on the north side, still visible today. The gardens are one of the many green spaces in the heart of Edinburgh. The Gardens contain the Ross Bandstand (an open air theatre), a war memorial to US soldiers of Scottish descent and a floral clock, together with other attractions. Two of the main Scottish art galleries, the Royal Scottish Academy and the National Gallery of Scotland, are located at the foot of The Mound and are served by Princes Street tram stop. Further along is the Scott Monument, a huge intricate Gothic monument dedicated to Sir Walter Scott, the author of the Waverley Novels, after which is named Waverley station, which lies at the east end of the Gardens, its westward lines dividing them. Next to the station on its north side is the former railway hotel, previously known as the North British Hotel, latterly renamed the Balmoral Hotel, and the North Bridge which sails at high level over the station. The hotel has a counterpart at the extreme west end of Princes Street. The Caledonian Hotel, now the Waldorf Astoria Edinburgh The Caledonian, sits at the north end of Lothian Road. This was built by the Caledonian Railway for their Princes Street Station which closed in the 1960s along with the lines it served. At the west end of Princes Street, St John's Episcopal Church at the corner of Lothian Road is built at street level above a basement crypt and a small churchyard. In addition, there are several fair trade outlets in this space as part of the church, whilst St Cuthbert's Church stands just to the south of it, in a far larger and older churchyard, west of the gardens. The floral clock dates from 1903 when it was first planted by the Park Superintendent, John McHattie. It displays a different theme every summer. Princes Street remains popular, although it has now fallen from its status as the most expensive place to rent shop space in the UK outside of London. Princes Street may be one of the few streets in the UK to have an order of Parliament placed on it to prevent any further building on the south side, so as to preserve its open vista.
Жол
Принц-стриттің тек шығыс бөлігінің үштен бірі ғана жалпы көліктер үшін ашық. Басты бөлігі тек трамвайлар, автобустар, таксилер және велосипедшілерге арналған.
Only the eastern third of Princes Street is open to general traffic. The main length is restricted to trams, buses, taxis and cyclists only.
Темір жол
Эдинбург Вэверли темір жол станциясы Принс-стрит көшесінің шығыс жағында орналасқан.
Edinburgh Waverley railway station lies at the eastern end of Princes Street.
Трамвай
Принс-стрит трамвай аялдамасы – Корольдік Шотландия академиясының батысында, Моундтың етегіне жақын жердегі жол аралында орналасқан.
The Princes Street tram stop is an in road island, situated just west of the Royal Scottish Academy near the foot of the Mound.
Автобустар
Принс-стрит – «Лотиан Автобустары» қызмет көрсететін автобус бағыттарының көп бөлігінің орталығы. Эдинбург автобус станциясы Принс-стриттің шығыс жағынан солтүстікке қарай, Сент-Эндрю алаңының солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан.
Princes Street is the focus of the majority of bus routes served by Lothian Buses. Edinburgh Bus Station is around north of the east end of Princes Street, in the north east corner of St Andrew Square.
Байланыстар
Жаңа Зеландияның Дунедин қаласындағы маңызды көшелердің бірі Эдинбургтағы көше атымен Принс-стрит деп аталған. Дунедин – Эдинбург атауының (Dùn Èideann) гэль тіліндегі нұсқасы, және Дунединдегі көптеген көшелер Эдинбург көшелерінің аттарын қайталайды. 1970 жылы Джеймс Х. Хоу әскери оркестр үшін "Принс-стриттің мақтанышы" атты марш жазды. Чарльз Дарвин, Эдинбург университетінде оқыған болатын, Фолкленд аралдарындағы Шығыс Фолклендтегі тас шашырауын "Принс көшесі" деп атады. Оның ұзындығы шамамен 6 шақырым, және ол Дарвинді Принс-стриттің тас төсемесін еске түсірді.
One of the main streets of the New Zealand city of Dunedin is named Princes Street after the street in Edinburgh. Dunedin is the Gaelic form of Edinburgh's name (Dùn Èideann) and many of Dunedin's streets duplicate Edinburgh street names. In 1970, James H. Howe composed a march for military band, called "Pride of Princes Street". A stone run on East Falkland in the Falkland Islands was named "Princes Street" by Charles Darwin, who studied at the University of Edinburgh. It is around four miles (6 km) long, and he thought it reminded him of the stone setts of Princes Street.
Танымал мәдениет
1996 жылы шыққан "Трайнспотинг" фильмінің бастапқы көрінісінде басты кейіпкер Марк Рентон Принс-стрит көшесінде дүкен күзетшілерінен қашып бара жатыр. Сильвен Шометтің 2010 жылғы "Иллюзионист" фильмінде 1950 жылдардың соңындағы Принс-стрит көшесін көрсететін анимациялық сахналар бар.
The opening scene of the 1996 film Trainspotting shows the main character Mark Renton being chased by shop security guards along Princes Street. Sylvain Chomet's 2010 film The Illusionist features animated scenes depicting Princes Street as it was in the late 1950s.