Вильям Питт Амхерст: Британдық дипломат және Үндістанның генерал-губернаторы
William Amherst, 1st Earl Amherst
Уильям Питт Амхерст – британдық дипломат, Үндістанның генерал-губернаторы (1823-1828). Өмірбаяны, мансабы және әулеті туралы ақпарат. Дипломатия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
18-19 ғасырдағы британдық дипломат Уильям Питт Амхерст, 1-ші граф Амхерст (14 қаңтар 1773 – 13 наурыз 1857) – британдық дипломат және колониялық әкімші. Ол 1823-1828 жылдар аралығында Үндістанның генерал-губернаторы қызметін атқарды.
18th/19th century British diplomat
William Pitt Amherst, 1st Earl Amherst (14 January 177313 March 1857) was a British diplomat and colonial administrator. He was Governor General of India between 1823 and 1828.
Өмірбаян және білім
Сомерсет графтығының Бат қаласында туған Амхерст, Уильям Амхерст пен Томас Патерсонның қызы Элизабеттің ұлы болды. Ол Джеффри Амхерсттің шөбере інісі, 1-ші барон Амхерст, және патенттама хатындағы ерекше талап бойынша 1797 жылы оның титулын мұраға алды. Ол Вестминстер мектебінде және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алған.
Born at Bath, Somerset, Amherst was the son of William Amherst and Elizabeth, daughter of Thomas Paterson. He was the grand nephew of Jeffrey Amherst, 1st Baron Amherst, and succeeded to his title in 1797 according to a special remainder in the letters patent. He was educated at Westminster School and Christ Church, Oxford.
Қытайдағы төтенше елші
1816 жылы ол Қытай мен Ұлыбритания арасындағы сауда қатынастарын жақсарту мақсатында Қытайдың Цин әулеті сарайына ерекше елші ретінде жіберілді. Пей Хоға (Байхе, қазіргі Хайхе) жеткенде, оған Цзяцин императорының алдына тек иіліп тағзым ету шартымен ғана кіруге болатыны жеткізілді. Осыған орай, Амхерст, оны екінші комиссар ретінде ертіп келген сэр Джордж Томас Стаунтонның кеңесімен, 1793 жылы Макартни жасағандай, егер оның егемендігіне оның дәрежесіндегі мандариннің құрмет көрсетуіне құқығы бар екендігі мойындалмаса, келісім беруден бас тартты. Соның салдарынан оған Пекинге (Бейжің) кіруге рұқсат берілмеді, ал миссиясының мақсаты орындалмады. Оның кемесі "Альсест" Корея жағалауымен және Рюкю аралдарына бағытталғаннан кейін, Гаспар бұғазында су астындағы тасқа шағылып, толығымен қирады. Амхерст пен кеме апатына ұшыраған серіктерінің бір бөлігі кеме қайықтарында Батавияға қашып кетті, ал қалғандарына көмек жіберілді. 1817 жылы Англияға қайтып келген кеме Сент-Хеленаға тоқтады, нәтижесінде император Наполеонмен бірнеше рет кездесті (Эллистің Қытайға жіберілген соңғы елшілігінің есебін қараңыз, 1817; МакЛеодтың Х.М.С. "Альсест" кемесімен жасаған саяхаты туралы баяндамасы, 1817). Бір кездесуде Наполеонның: "Қытай – ұйықтап жатқан алып. Оны ұйықтауға қойыңдар. Ол оянғанда әлемді дүркілдетіп жібереді", – деген сөзі айтылған деген құпия хабар бар.
In 1816 he was sent as ambassador extraordinary to the court of China's Qing dynasty, with a view of establishing more satisfactory commercial relations between China and Great Britain. On arriving at Pei Ho (Baihe, today's Haihe), he was given to understand that he could only be admitted to the Jiaqing Emperor's presence on condition of performing the kowtow. To this, Amherst, following the advice of Sir George Thomas Staunton, who accompanied him as second commissioner, refused to consent, as Macartney had done in 1793, unless the admission was made that his sovereign was entitled to the same show of reverence from a mandarin of his rank. As a consequence of this, he was refused entry into Peking (Beijing), and the object of his mission was frustrated. His ship, the Alceste, after a cruise along the coast of Korea and to the Ryukyu Islands on proceeding homewards, was totally wrecked on a submerged rock in Gaspar Strait. Amherst and part of his shipwrecked companions escaped in the ship's boats to Batavia, whence relief was sent to the rest. The ship in which he returned to England in 1817 touched at St Helena and, as a consequence, he had several interviews with the emperor Napoleon (see Ellis's Proceedings of the Late Embassy to China, 1817; McLeod's Narrative of a Voyage in H. M. S. Alceste, 1817). There is undocumented speculation that in one of the interviews, Napoleon said, "China is a sleeping giant. Let her sleep. For when she wakes, she will shake the world."
Үндістанның генерал-губернаторы
Амхерст 1823 жылдың тамызынан 1828 жылдың ақпанына дейін Үндістанның генерал-губернаторы болды. Оның басқару кезеңіндегі маңызды оқиғалардың бірі – Ассамды аннексиялау, осының салдарынан 1824 жылғы бірінші Бірма соғысы басталды. Соның нәтижесінде Аракан және Теннасерим Британ империясына қосылды. Амхерсттің тағайындалуы 1823 жылы генерал-губернатор лорд Гастингстің қызметтен алынуымен бірге болды. Гастингс Бенгалия армиясы офицерлерінің жалақысын төмендету мәселесінде Лондонмен келіспеушілікке түсті. Ол Непал мен Маратха конфедерациясына қарсы жүргізген соғыстар арқасында бұл шараны қабылдаудан жалтарды. Алайда, 1820 жылдардың басындағы бейбіт кезеңде жалақыны төмендетуден бас тартуы Лондонның талаптарын орындайтын Амхерсттің тағайындалуына себеп болды. Бірақ Амхерст тәжірибесіз губернатор болды және, әсіресе, Калькуттадағы қызметінің басында Бенгалиядағы жоғары әскери шенеуніктердің, мысалы, сэр Эдвард Паджеттің ықпалында болды. Ол өзінің келуінен бұрын генерал-губернатор міндетін атқарушы Джон Адамнан Нааф өзеніндегі англо-бирман шекарасына қатысты аумақтық дауды мұра етті, бұл 1823 жылдың 24 қыркүйегінде зорлық-зомбылыққа ұласты. Бірманың аумақтық агрессиясы кезінде беделін жоғалтуға ниеті болмаған Амхерст әскерлерді кіргізуге бұйрық берді. Соғыс екі жылға созылды, оның құны 13 миллион фунт стерлингті құрады, бұл Үндістанда экономикалық дағдарысқа әкелді. Джордж Кэннинг және Веллингтон герцогы сияқты ықпалды достарының күш-жігерінің арқасында ғана Амхерст соғыс аяқталғаннан кейін ұятқа қалмады. Соғыс Амхерсттің Бирмаға қатысты ұстанымын өзгертіп, ол енді Төменгі Бирманы аннексиялаудан қатты бас тартты, бірақ толығымен беделін қайта жасай алмады және 1828 жылы қызметтен алынды. 1826 жылы ол Шығыс Үндістандағы Арракан графы Амхерст және Кент графтығындағы Виконт Холмсдейл титулдарымен марапатталды. Англияға оралғаннан кейін ол 1857 жылдың наурыз айында қайтыс болғанға дейін зейнеткерлікпен өмір сүрді.
Amherst was Governor General of India from August 1823 to February 1828. The principal events of his government were the annexation of Assam leading to the first Burmese war of 1824, resulting in the cession of Arakan and Tenasserim to the British Empire. Amherst's appointment came on the heels of the removal of Governor General Lord Hastings in 1823. Hastings had clashed with London over the issue of lowering the field pay of officers in the Bengal Army, a measure that he was able to avoid through successive wars against Nepal and the Marathan Confederacy. However, his refusal in the early 1820s during peacetime to lower field pay, resulted in the appointment of Amherst, who was expected to carry out the demands from London. However, Amherst was an inexperienced governor who was, at least in the early days of his tenure in Calcutta, influenced heavily by senior military officers in Bengal such as Sir Edward Paget. He inherited a territorial dispute from John Adam, the acting Governor General prior to his arrival, which involved the Anglo Burmese border on the Naaf River and this spilled over into violence on 24 September 1823. Unwilling to lose face in a time of Burmese territorial aggression, Amherst ordered the troops in. The war was to last two years, with a price tag of 13 million pounds, contributing to an economic crisis in India. It was only due to the efforts of powerful friends such as George Canning and the Duke of Wellington that Amherst was not recalled in disgrace at the end of the war. The war significantly changed Amherst's stance on Burma, and he now adamantly refused to annexe Lower Burma, but he did not succeed in repairing his reputation entirely, and he was replaced in 1828. He was created Earl Amherst, of Arracan in the East Indies, and Viscount Holmesdale, in the County of Kent, in 1826. On his return to England he lived in retirement till his death in March 1857.
Отбасы
Лорд Амхерст екі рет үйленді, және таңғаларлық, оның екі әйелі де Плимут графтарының жесірі болды. Оның алғашқы әйелі Сара, Плимут графшасының жесірі (1762–1838), Эндрю Арчердің қызы, 2-ші Барон Арчер және Плимуттың 5-ші графы Отер Виндзордың жесірі (1799 жылы қайтыс болды). Ол одан он жасқа үлкен және бірнеше баланың анасы болды. Олар 1800 жылы үйленді және екі ұл мен қызы – леди Сара Элизабет Питт Амхерст дүниеге келді. Сара 1838 жылдың мамыр айында, 38 жылға жуық некеде тұрғаннан кейін 76 жасында қайтыс болды. Леди Амхерст фазаны Сараның құрметіне аталды; оның ұсынысымен бұл түр Азиядан Бедфордширге әкелінді. Сондай-ақ, Амерстия туысы, бірмдық гүлдейтін ағаш, оның есімімен аталады. 1839 жылы, бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткенде, 66 жастағы Лорд Амхерст бірінші әйелінің жесір келініне үйленді. Бұл Мэри, Плимут графшасының жесірі (1792–1864), Джон Саквиллдің үлкен қызы және мұрагері, 3-ші Дорсет герцогы, және оның әкесінің баласы Отер Виндзордың жесірі, 6-шы Плимут графы (1789–1833) болды. Бұл үйлену ерекше болғанымен, шіркеу және азаматтық заңдар оған тыйым салмады. Екінші әйелі екі некеден де бала туырмады. Лорд Амхерст 1857 жылдың наурыз айында 84 жасында Кенттегі Ноул-хауста, Дорсет герцогтарының резиденциясында қайтыс болды, бұл мүлікті оның екінші әйелі мұраға алған. Ол 1864 жылдың шілде айында 71 жасында қайтыс болған екінші әйелі, Кнол мұрагері леди Амхерсттің соңғы демі тынды. Лорд Амхерсттің орнын екінші және жалғыз тірі қалған ұлы Уильям иеленді.
Lord Amherst married twice, and remarkably, both his wives were dowager countesses of Plymouth. His first wife was Sarah, Dowager Countess of Plymouth (1762–1838), daughter of Andrew Archer, 2nd Baron Archer and widow of Other Windsor, 5th Earl of Plymouth (died 1799). She was more than ten years older than him, and the mother of several children. They were married in 1800 and had two sons as well as a daughter Lady Sarah Elizabeth Pitt Amherst. Sarah died in May 1838, aged 76, after about 38 years of marriage. Lady Amherst's pheasant was named after Sarah; it was at her instigation that the species was introduced from Asia to Bedfordshire. The genus Amherstia, a Burmese flowering tree, is also named after her. In 1839, a year after the death of his first wife, Lord Amherst, aged 66, married the widowed daughter in law of his first wife. This was Mary, Dowager Countess of Plymouth (1792–1864), elder daughter and co heiress of John Sackville, 3rd Duke of Dorset, and widow of his stepson Other Windsor, 6th Earl of Plymouth (1789–1833). Although this was an unusual marriage, it was not forbidden by either Church law or civil law. His second wife had no children, from either of her marriages. Lord Amherst died in March 1857, aged 84 at Knole House in Kent, the seat of the Dukes of Dorset, a property which his second wife had inherited. He was survived by his second wife, Lady Amherst, heiress of Knole, who died in July 1864, aged 71. Lord Amherst was succeeded in his titles by his second and only surviving son, William.