Кіріспе

Контентті басқару жүйесі

Tiki Wiki CMS Groupware немесе жай ғана Tiki, бастапқыда TikiWiki деп аталған, тегін және ашық кодты Wiki негізіндегі контентті басқару жүйесі және онлайн кеңселік жиынтық, негізінен PHP тілінде жазылған және GNU Lesser General Public License (тек LGPL 2.1) лицензиясы бойынша таратылады. Tiki интернеттегі, интранеттегі және экстранеттегі веб-сайттар мен порталдарды іске қосуға қана емес, сонымен қатар ынтымақтастық мүмкіндіктерінің арқасында Геокеңістіктік контентті басқару жүйесі (GeoCMS) және топтық веб-қосымшасы ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Tiki көптеген контентті басқару жүйелеріне тән негізгі мүмкіндіктердің барлығын қамтиды, мысалы, икемді және толық құқықтар/привилегиялар жүйесінде жеке пайдаланушы тіркелгілерін тіркеу және басқару, мәзірлерді, RSS ағындарын жасау және басқару, бет макетін реттеу, журналдау және жүйені басқару. Барлық әкімшілік тапсырмалар браузерлік интерфейс арқылы орындалады. Tiki басқа контентті басқару жүйелеріндегі ядролық + кеңейтімдер моделінен өзгеше, «бәрін біріктіретін» дизайнға ие. Бұл болашақтағы жаңартуларды қамтамасыз етеді (барлық мүмкіндіктер бірге шығарылғандықтан), бірақ өте үлкен код базасының (1 000 000-нан астам жол) кемшілігі бар. Tiki PHP 5-ті (Apache HTTP Server, IIS, Lighttpd, Hiawatha, Cherokee және nginx сияқты) қолдайтын және контент пен параметрлерді сақтау үшін MySQL/MariaDB деректер базасын қолдайтын кез келген есептеу платформасында жұмыс істей алады.

Негізгі компоненттері

Tiki құрауыштарының төрт негізгі санаты бар: мазмұн жасау және басқару құралдары, мазмұнды ұйымдастыру құралдары мен навигациялық көмектер, байланыс құралдары және конфигурациялау мен әкімшілдік құралдары. Бұл құрауыштар әкімшілерге және пайдаланушыларға мазмұн жасауға және басқаруға, сондай-ақ басқалармен байланысқа түсуге және сайттарды конфигурациялауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, Tiki әр пайдаланушыға түрлі визуалды тақырыптарды таңдауға мүмкіндік береді. Бұл тақырыптар CSS және ашық кодты Smarty үлгілік қозғалтқышы арқылы іске асырылады. Tiki әкімшісі брендтік стильді сақтау немесе жекелендіру мақсатында қосымша тақырыптарды да құра алады.

Халықаралықласу

Тики – көптеген тілдерді қолдайтын халықаралық жоба. Тикидегі әдепкі интерфейс тілі – ағылшын тілі, бірақ UTF-8 кодтамасын қолдана отырып кодтауға және көрсетуге болатын кез келген тіл қолдауға болады. Аударма тізбектерін сыртқы тіл файлы арқылы немесе интерфейс тізбектерін тікелей дерекқор арқылы аудару арқылы қосуға болады. 2005 жылдың 29 қыркүйегіне қарай Тики сегіз тілге толық аударылған, ал тағы бес тілге 90% немесе одан да көп аударма жасалған, сондай-ақ тоғыз қосымша тілге ішінара аудармалар бар. Тики нақты вики-беттерінің интерактивті аудармасын да қолдайды және Cross Lingual Wiki Engine жобасында қолданылған алғашқы вики-қозғалтқышы болды. Бұл Тики негізіндегі веб-сайттарға тек пайдаланушы интерфейсін ғана емес, мазмұнын да аударуға мүмкіндік береді.

Іске асыру

Tiki негізінен PHP-де, кейбір JavaScript кодымен әзірленген. Ол деректер базасы ретінде MySQL/MariaDB-ны пайдаланады. PHP 5 қолдауын қамтамасыз ететін кез келген серверде, оның ішінде Apache және Microsoft IIS-те жұмыс істейді. Tiki компоненттері басқа ашық кодты жобаларды, соның ішінде Zend Framework, Smarty, jQuery, HTML Purifier, FCKeditor, Raphaël, phpCAS және Morcego-ны кеңінен пайдаланады. Mapserver-мен бірге қолданғанда Tiki геоақпараттық мазмұнды басқару жүйесіне айналуы мүмкін.

Жобалық топ

Tiki-ны 300-ден астам бағдарламашы және аудармашыдан құралған ірі халықаралық қауымдастық белсенді түрде дамытуда, және ол әлемдегі ең ірі ашық кодты жобалардың бірі болып табылады. Жобаға қатысушылар tiki.org сайты мен оның түрлі кіші домендерін іске қосуға қажетті ресурстар мен өткізу қабілетін (bandwidth) өз еркімен ұсынды. Жоба мүшелері өз өнімдерін өзі пайдалануын "өз өнімді өзі сынау" деп атайды, және олар жобаның басында-ақ осылай жасап келеді. Tiki қауымдастығының мүшелері WikiSym және Libre Software Meeting сияқты басқа да іс-шараларға қатысады.

Атауы

TikiWiki атауы CamelCase форматында жазылған, бұл Wiki синтаксисінің тараған түрі және Wiki ішіндегі гиперсілтемені білдіреді. Бұл, көбінесе, Тики және Вики деген екі полинезиялық сөздің бірігіп жасалған құрамы, wikiwiki сияқты өзін-өзі рифмалайтын атауды құру мақсатында жасалған. Сонымен қатар, Tiki сөзі үшін де тіркесім ойластырылған: Тығыз интеграцияланған білімдік инфрақұрылым.