Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
FM радио қабылдау құбылысы
FM radio reception phenomenon
Радио қабылдағышта FM-қабылдау эффектісі – бұл FM қабылдаумен байланысты құбылыс. Онда бірдей жиілікте немесе арнадағы екі сигналдың ішінде тек күштісі ғана демодуляцияланады.
In a radio receiver, the capture effect, or FM capture effect, is a phenomenon associated with FM reception in which only the stronger of two signals at, or near, the same frequency or channel will be demodulated.
FM құбылысы
Қабылдау эффектісі – қабылдағыш лимитерінде (бар болса) әлсіз сигналдың толыққанды басылуы ретінде анықталады, яғни әлсіз сигнал күшейтілмей, керісінше әлсіретіледі. Екі сигналдың күші шамалас болғанда немесе тәуелсіз түрде әлсірегенде, қабылдағыш бірінен екіншісіне жылдам ауысып, қалшылдауды көрсетуі мүмкін. Қабылдау эффектісі сигнал лимитерінде немесе сигнал лимитерін қажет етпейтін тізбектер үшін демодуляция сатысында пайда болуы мүмкін. Радио қабылдағыш тізбектерінің кейбір түрлері басқаларына қарағанда күштірек қабылдау эффектісіне ие. Қабылдағыштың бірдей жиіліктегі екінші сигналды қаншалықты жақсы қабылдамайтыны – қабылдау коэффициенті деп аталады. Ол екі сигналдың қуатының ең төменгі арақатынасы ретінде өлшенеді, бұл әлсіз сигналдың басылуына әкеледі. Қабылдау эффектісі құбылысы алғаш рет 1938 жылы General Electric инженерлері сынақ хабарларын жүргізген кезде тіркелді. Нью-Йорк штатындағы Олбани және Шенеқтади қалаларында орналасқан екі эксперименталды FM станциясы бір жиілікте хабар тарату үшін конфигурацияланды, бұл қабылдауға қалай әсер ететінін зерттеу мақсатында жасалды. Екі станция арасындағы жолдың көп бөлігінде сигналдардың тек біреуін ғана естуге болатыны анықталды, екіншісі толыққанды жойылды. Бұл эффект күшті сигнал әлсіз сигналдан шамамен екі есе күшті болғанда пайда болады деген қорытындыға келді. Бұл амплитудалық модуляция сигналдарынан едәуір өзгеше болды, онда хабар тарату станциялары үшін қабылданған жалпы стандарт – күшті сигнал әлсіз сигналдан жиырма есе күшті болуы керек, бұл артық кедергілерге жол бермеу үшін қажетті шарт еді. Осылайша, қабылдау эффектісі FM станцияларына AM станцияларына қарағанда бір-біріне жақын орналасуға мүмкіндік берді, бұл өзара кедергіге себеп болмады.
The capture effect is defined as the complete suppression of the weaker signal at the receiver's limiter (if present) where the weaker signal is not amplified, but attenuated. When both signals are nearly equal in strength or are fading independently, the receiver may rapidly switch from one to another and exhibit flutter. The capture effect can occur at the signal limiter, or in the demodulation stage for circuits that do not require a signal limiter. Some types of radio receiver circuits have a stronger capture effect than others. The measurement of how well a receiver rejects a second signal on the same frequency is called its capture ratio. It is measured as the lowest ratio of the power of two signals that will result in the suppression of the weaker signal. The capture effect phenomenon was first documented in 1938 by General Electric engineers conducting test transmissions. Two experimental FM stations, located 15 miles (24 km) apart in Albany and Schenectady, New York, were configured to transmit on the same frequency, in order to study how this would affect reception. It was determined that, for most of the path between the two stations, only one of the signals could be heard, with the complete elimination of the other. It was concluded that this effect occurred whenever the stronger signal was about twice as strong as the weaker one. This was significantly different than the case with amplitude modulation signals, where the general standard for broadcasting stations was that to avoid objectionable interference the stronger signal had to be about twenty times that of the weaker one. The capture effect thus allowed co channel FM broadcasting stations to be located somewhat closer to each other than AM ones, without causing mutual interference.
АМ иммунитеті
Амплитудалық модуляция, немесе АМ радиосы, мұндай эффектіні көрсетпейді. АМ қабылдау үшін қабылдағыш АМ сигналының күшін демодуляция негізі ретінде бақылайды. Бұл сигналдарды амплитуданың кез келген өзгеруі ретінде қабылдауға мүмкіндік береді, сондықтан АМ қабылдағышы бірнеше тасымалдаушыны бір уақытта демодуляциялай алады, нәтижесінде аудио қоспа пайда болады. Бірнеше сигналды бір уақытта қабылдау мүмкіндігі кейбір жағдайларда тиімді деп есептеледі және авиация саласы және басқалары FM емес, АМ таңдауының себебінің бірі болып табылады. АМ-де қабылдағыштың өткізу жолағында әртүрлі күшті офсетті тасымалдаушылар болғанда, ұстау эффектісіне ұқсас құбылыстар кездеседі. Мысалы, авиациялық сырғу жолының тік бағыттау сәулесі кейде "ұстау эффектісі" жүйесі ретінде сипатталады, тіпті ол АМ сигналдарын пайдалана отырып жұмыс істейді.
Amplitude modulation, or AM radio, transmission does not exhibit this effect. For AM reception, the receiver tracks the signal strength of the AM signal as the basis for demodulation. This allows signals to be tracked as just another change in amplitude, so it is possible for an AM receiver to demodulate several carriers at the same time, resulting in an audio mix. The ability to receive multiple signals simultaneously is in some cases considered beneficial and is one reason that the aviation industry, and others, have chosen to use AM rather than FM for communications. Phenomena similar to the capture effect are described in AM when offset carriers of different strengths are present in the passband of a receiver. For example, the aviation glideslope vertical guidance clearance beam is sometimes described as a "capture effect" system, even though it operates using AM signals.
Цифрлық модуляция
Цифрлық модуляция схемалары үшін, дұрыс іске асырылған қосу-өшіру кілттемесі/амплитудалық кілттеме жүйелерінде, бір арнадағы кедергіні жою жиіліктік кілттеме жүйелеріне қарағанда жақсырақ болуы мүмкін.
For digital modulation schemes it has been shown that for properly implemented on off keying/amplitude shift keying systems, co channel rejection can be better than for frequency shift keying systems.