Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кёнджу – ежелгі Силла патшалығының (б.з.д. 57 – 935 ж.) астанасы болған. Бұл патшалық 7-9 ғасырлар аралығында Корея түбегінің үштен екі бөлігін шамамен мың жыл бойы басқарды. Кейін Силла гүлденген және бай елге айналды, ал Кёнджу әлемдегі төртінші ірі қала болды. Осы кезеңнен қалған көптеген археологиялық орындар мен мәдени мүліктер қалада сақталған. Кёнджуді көбінесе "қабырғасыз мұражай" деп атайды. Осындай тарихи қазыналардың ішінде Сеокурам үңгірі, Булгукса ғибадатханасы, Кёнджу тарихи аймақтары және Яндон халықтық ауылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген. Көптеген маңызды тарихи орындар Кёнджудың Оңтүстік Кореядағы ең танымал туристік бағыттарының біріне айналуына ықпал етті. 1995 жылы Кёнджу қаласы жақын орналасқан Кёнджу ауылдық аймағымен біріктіріліп, қазір қалалық-ауылдық кешенге айналды. Бұл Оңтүстік Кореядағы 300 000-нан аз халқы бар 53 шағын және орта қала сияқты. Кёнджудің бай тарихи мұрасымен қатар, қазіргі Оңтүстік Корея мәдениетін қалыптастырған экономикалық, демографиялық және әлеуметтік үрдістерге де тап болып отыр. Туризм негізгі экономикалық драйвер болып табылады, бірақ Үлсан және Поханг сияқты ірі өнеркәсіптік орталықтарға жақындығының арқасында өндіріс саласы да дамыды. Кёнджу жалпыұлттық теміржол және тас жол желілерімен байланысты, бұл өнеркәсіптік және туристік трафикті жеңілдетеді.
Gyeongju was the capital of the ancient kingdom of Silla (57 BC – 935 AD), which ruled about two thirds of the Korean peninsula at its height between the 7th and 9th centuries, for close to one thousand years. Later Silla was a prosperous and wealthy country, and Gyeongju was the fourth largest city in the world. A vast number of archaeological sites and cultural properties from this period remain in the city. Gyeongju is often referred to as "the museum without walls". Among such historical treasures, Seokguram grotto, Bulguksa temple, Gyeongju Historic Areas and Yangdong Folk Village are designated as World Heritage Sites by UNESCO. The many major historical sites have helped Gyeongju become one of the most popular tourist destinations in South Korea. The city of Gyeongju was united with the nearby rural Gyeongju County in 1995 and is now an urban–rural complex. It is similar to 53 other small and medium sized cities with a population under 300,000 people in South Korea. As well as its rich historical heritage, Gyeongju today is affected by the economic, demographic, and social trends that have shaped modern South Korean culture. Tourism remains the major economic driver, but manufacturing activities have developed due to its proximity to major industrial centers such as Ulsan and Pohang. Gyeongju is connected to the nationwide rail and highway networks, which facilitate industrial and tourist traffic.
Тарих
Кёнджудың ерте тарихы оның астанасы болған Силла патшалығымен тығыз байланысты. Кёнджу алғаш рет корей емес жазбаларда Саро гүк ретінде, біздің дәуіріміздің басындағы Самхан кезеңінде кездеседі. Силла дәуірінде қала "Сеорабеол" деп аталды (бұл топоним ақырында Сеулдегідей "астана" деген корей сөзіне айналды), "Герим" (әдеби аудармасы – "Атеш орманы") немесе "Геумсонг" (әдеби аудармасы – "Алтын немесе металл қаласы", яғни, тесілмейтін бекініс). 668 жылы Таэдон өзеніне дейінгі аймақ біріктірілгеннен кейін, Кёнджу Кореяның саяси және мәдени өмірінің орталығы болды. Қала Силла сарайының және патшалық элитасының басым көпшілігінің мекені болды. Оның гүлденуі туралы аңыз тарады және 9 ғасылғы "Жолдар мен патшалықтар кітабында" Персияға дейін жеткен хабарлар бар. Тарихи мәтін Самгук юса қала халқының өркендеген кезеңінде 178 936 үй шаруашылығы болғандығын көрсетеді. Кёнджудың көптеген танымал орындары осы Біріккен Силла кезеңінен басталады, ол 10 ғасырдың басында Корё (918–1392) кезеңінде аяқталды. Бұл сөздің әдеби мағынасы – "Құттықтау ауданы". 987 жылы Корё Гаегунгтен (қазіргі Кесон) тыс, саяси маңызы бар провинцияларда үш қосымша астана құру жүйесін енгізді, ал Кёнджу "Донггёнг" ("Шығыс астанасы") деп жарияланды. Алайда, бұл атақ 1012 жылы, патша Хёнчжонның билігінің үшінші жылында, сол кездегі саяси бәсекелестікке байланысты алынып тасталды, бірақ кейін Кёнджу Йеоннам провинциясының орталығы болды. Осы ғасырлар бойы қалаға көптеген шабуылдар жасалды. 13 ғасырда моңғол әскерлері Хвангньонсадағы тоғыз қабатты ағаш пагодасын қиратты. Жапонның Кореяға басып кіру кезінде Кёнджу аймағы қызған майданға айналды. Бірақ барлық зардаптар басып кіруден туындаған жоқ. Жосон кезеңінің басында Намсандағы будда мүсіндеріне неоконфуцийшіл радикалдар үлкен зардап келтірді, олар мүсіндердің қолдарын және бас жағын қиып тастады. 20 ғасырда қала салыстырмалы түрде кішкентай болып қалды, Кореяның ірі қалаларының қатарына енбеді. 20 ғасырдың басында көптеген археологиялық қазбалар жүргізілді, әсіресе ғасырлар бойы сақталған қабірлерде. 1915 жылы қазбадан табылған жәдігерлерді көрсету үшін қазіргі Кёнджу ұлттық мұражайының алдағысы музей ашылды. Кёнджу жапондық оккупацияның соңғы жылдарында теміржол торабы ретінде маңызға ие болды, өйткені Дунхэ Намбу және Чжунган желілері Екінші Қытай-жапон соғысына дайындық және Корея түбегінің шығыс бөлігінің бай ресурстарын пайдалану үшін құрылды. 1945 жылы Корея азат болғаннан кейін, ел дүрбелеңге түсті, және Кёнджу да осыдан аман қалмады. Шетелден оралғандар көп болды, олар үшін қазіргі Дунчон-доңда ауыл салынды. Кең таралған қақтығыстар мен тәртіпсіздіктермен ерекшеленген кезеңде Кёнджу аймағы таулардағы партизандық белсенділік деңгейімен ерекше көзге түсті. 1950 жылы Корея соғысы басталғанға қарамастан, Кёнджудың көп бөлігі соғыстан құтқарылды және қақтығыс бойы Оңтүстік Кореяның бақылауында болды. Алайда, 1950 жылдың соңында қаланың кейбір бөліктері қысқа уақытқа майдан сызығында болды, өйткені Солтүстік Корея әскерлері Похаңнан оңтүстікке қарай Пусан периметрін бұзды. 1970-ші жылдары Кореяда едәуір өнеркәсіптік даму болды, оның көп бөлігі Кёнджу құрамына кіретін Йонгнам аймағында орналасқан. 1973 жылы көршілес Похаңдағы POSCO болат зауыты жұмыс істей бастады, ал сол жылы Ульсандағы химиялық өндіріс кешені пайда болды. Бұл оқиғалар Кёнджудың өңдеуші өнеркәсіп саласының дамуына көмектесті. Кёнджу Солтүстік Кёнсан провинциясының оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан және оңтүстікте Ульсан қаласымен шектеседі. Облыс ішінде оның көршілеріне солтүстікте Похаң, оңтүстік-батыста Чондо ауданы және солтүстік-батыста Йонгчон кіреді. Кёнджуда төменгі таулар кеңінен таралған. Олардың ең биіктері – қаланың батыс шекарасында орналасқан Тэбэк таулары. Кёнджудың ең биік нүктесі – Мунбок тауы (문복산) теңіз деңгейінен жоғары орналасқан. Бұл шың Сэннэй мейонында, Чондомен шекарада орналасқан. Тэбэк жотасының шығысында, Дэнсеок тауы сияқты батыс шыңдары Джуса субаренжіне жатады. Қаланың шығыс шыңдары, соның ішінде Тохам тауы, Хеан таулары мен Донгдай тауларына жатады. Кёнджудың су ағызу жолдары осы тау сызықтарымен қалыптасқан. Кёнджу жағалауы солтүстіктегі Похаң мен оңтүстіктегі Ульсан аралығында өтеді. Бұл жерде аралдар мен үлкен шығанақтар жоқ, тек Донгдай жотасынан ағып жатқан шағын өзендер жасаған кішкентай ойыстар бар. Осыған байланысты қалада маңызды порттар жоқ, бірақ 12 шағын порт бар. Кёнджудың оңтүстік-шығыс бұрышындағы бір порт Ульсанның теңіз полициясының базасына орналасқан. Бұл база Кореяның орталық-шығыс жағалауының кең аумағындағы қауіпсіздікке жауапты.
The early history of Gyeongju is closely tied to that of the Silla kingdom, of which it was the capital. Gyeongju first enters non Korean records as Saro guk, during the Samhan period in the early Common Era. During the Silla period, the city was called "Seorabeol" (this toponym would eventually evolve into a Korean word for "capital city" as in Seoul), "Gyerim" (lit. Rooster's forest), or "Geumseong" (lit. City of Gold or Metal i. e. Impenetrable Fortress). After the unification of the peninsula up to Taedong River in 668 AD, Gyeongju became the center of Korean political and cultural life. The city was home to the Silla court and the great majority of the kingdom's elite. Its prosperity became legendary, and was reported as far away as Persia according to the 9th century book The Book of Roads and Kingdoms. The historical text Samguk yusa give the city's population in its peak period as 178,936 households, Many of Gyeongju's most famous sites date from this Unified Silla period, which ended in the beginning of 10th century by Goryeo (918–1392). which literally means "Congratulatory district". In 987, as Goryeo introduced a system in which three additional capitals were established in politically important provinces outside Gaegyeong (nowadays Kaesong), and Gyeongju was designated as "Donggyeong" ("East Capital"). However, that title was removed in 1012, the third year of King Hyeongjong's reign, due to political rivalries at that time, though Gyeongju was later made the seat of Yeongnam Province. Over these centuries, the city suffered numerous assaults. In the 13th century, Mongol forces destroyed a nine story wooden pagoda at Hwangnyongsa. During the Japanese invasions of Korea, the Gyeongju area became a heated battlefield, Not all damage was due to invasions, however. In the early Joseon period, a great deal of damage was done to Buddhist sculptures on Namsan by Neo Confucian radicals, who hacked arms and heads off statuary. In the 20th century, the city remained relatively small, no longer ranking among the major cities of Korea. During the early 20th century, many archaeological excavations were conducted, particularly inside the tombs which had remained largely intact over the centuries. A museum, the forerunner of the present day Gyeongju National Museum, was inaugurated in 1915 to exhibit the excavated artifacts. Gyeongju emerged as a railroad junction in the later years of the Japanese occupation, as the Donghae Nambu Line and Jungang line were established in preparation for the Second Sino Japanese War and to exploit the rich resources of the eastern part of the Korean peninsula. Following liberation in 1945, Korea was plunged into turmoil, and Gyeongju was no exception. Returnees from abroad were numerous; a village for them was constructed in present day Dongcheon dong. In a period marked by widespread conflict and unrest, the Gyeongju area became particularly notorious for the level of guerrilla activity in the mountains. Despite the outbreak of the Korean War in 1950, most of Gyeongju was spared from the fighting, and remained under South Korean control throughout the conflict. However, for a brief time in late 1950 portions of the city stood on the front lines, as North Korean forces pushed the Pusan Perimeter southward from Pohang. In the 1970s, Korea saw substantial industrial development, much of it centered in the Yeongnam region of which Gyeongju is a part. The POSCO steel mill in neighboring Pohang commenced operations in 1973, and the chemical manufacturing complex in Ulsan emerged in the same year. These developments helped to support the emergence of Gyeongju's manufacturing sector.]] Gyeongju lies in the southeastern corner of North Gyeongsang Province, and is bounded by the metropolitan city of Ulsan on the south. Within the province, its neighbors include Pohang on the north, Cheongdo County on the southwest, and Yeongcheon on the northwest. Low mountains are widespread throughout Gyeongju. The highest of these are the Taebaek Mountains, which run along the city's western border. Gyeongju's highest point, Munbok Mountain (문복산), is above sea level. This peak lies in Sannae myeon, on the border with Cheongdo. East of the Taebaek range, other western peaks such as Danseok Mountain lie within the Jusa subrange. The city's eastern peaks, including Toham Mountain, belong to the Haean Mountains and Dongdae Mountains. Gyeongju's drainage patterns are shaped by these lines of mountains. The Gyeongju coastline runs for between Pohang in the north and Ulsan in the south. There are no islands or large bays, only the small indentations made by the small streams flowing off the Dongdae ridgeline. Because of this, the city has no significant ports, though there are 12 small harbors. One such harbor in Gyeongju's southeast corner is home to the Ulsan base of the National Maritime Police. This base is responsible for security over a wide area of South Korea's east central coast.
Климат
Гьёнджуда ылғалды субтропиктік климаттың салқын түрі бар (Köppen: Cfa). Жағалауда орналасқандықтан, Гьёнджу Кореяның ішкі аймақтарына қарағанда сәл жұмсақ климатқа ие. Дегенмен, қаланың климаты жалпы алғанда Оңтүстік Кореяға тән. Жазда ыстық, қыста салқын болады, маусымның соңы мен тамыздың басында муссон жауады. Кореяның шығыс жағалауындағыдай, күзде тайфундар жиі болады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері [мөлшері көрсетілуі керек], ал орташа жылдық ең жоғары температура [температура көрсетілуі керек] аралығында өзгереді.
Gyeongju has a cooler version of a humid subtropical climate (Köppen: Cfa). Due to its coastal location, Gyeongju has a slightly milder climate than the more inland regions of Korea. In general, however, the city's climate is typical of South Korea. It has hot summers and cool winters, with a monsoon season between late June and early August. As on the rest of Korea's east coast, autumn typhoons are not uncommon. The average annual rainfall is , and the average annual high temperatures range from
Gyeongju's historic city center lies on the banks of the Hyeongsan in Gyeongju Basin. This lowlying area has been subject to repeated flooding throughout recorded history, often as a result of typhoons. On average, chronicles report a major flood every 27.9 years, beginning in the 1st century. Modern flood control mechanisms brought about a dramatic reduction in flooding in the later 20th century. The last major flood occurred in 1991, when the Deokdong Lake reservoir overflowed due to Typhoon Gladys.
Гьёнджудың тарихи қалалық орталығы Гьёнджу алқабындағы Хьёнсан өзенінің жағасында орналасқан. Бұл төмен жатқан аймақ тарих бойы көп рет су тасқынына ұшыраған, көбінесе тайфундардың салдарынан. Хроникаларда I ғасырдан бастап, әр 27,9 жылда бір рет ірі су тасқыны болғаны туралы мәліметтер бар. Қазіргі заманғы су тасқынын бақылау жүйелері 20 ғасырдың соңында су тасқынының күрт азаюына себеп болды. Соңғы ірі су тасқыны 1991 жылы, «Глэдис» тайфунынан кейін Деокдон көлінің су қоймасы толып кеткен кезде болды.
Gyeongju has a cooler version of a humid subtropical climate (Köppen: Cfa). Due to its coastal location, Gyeongju has a slightly milder climate than the more inland regions of Korea. In general, however, the city's climate is typical of South Korea. It has hot summers and cool winters, with a monsoon season between late June and early August. As on the rest of Korea's east coast, autumn typhoons are not uncommon. The average annual rainfall is , and the average annual high temperatures range from
Gyeongju's historic city center lies on the banks of the Hyeongsan in Gyeongju Basin. This lowlying area has been subject to repeated flooding throughout recorded history, often as a result of typhoons. On average, chronicles report a major flood every 27.9 years, beginning in the 1st century. Modern flood control mechanisms brought about a dramatic reduction in flooding in the later 20th century. The last major flood occurred in 1991, when the Deokdong Lake reservoir overflowed due to Typhoon Gladys.
Үкімет
Үкіметтің атқарушы билігін қала әкімі мен вице-мэр басқарады. Оңтүстік Кореяның басқа қалалары мен аудандары сияқты, қала әкімі тікелей сайланады, ал вице-мэр тағайындалады. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, қала әкімі – 2018 жылдың 13 маусымында жергілікті сайлауда сайланған Чу Нак Ён. Ол Кёнджу қаласының тікелей сайланған бесінші, қазіргі құрамында билік жүргізген алтыншы және 1955 жылдан бері 31-ші әкімі. Йеоннам аймағындағы көптеген үкімет басшылары сияқты, ол консервативті «Кореяның Азаттығы» партиясының мүшесі. Заң шығарушы билік 2009 жылы 21 мүшеден тұратын Кёнджу қалалық кеңесінен құралған. Қазіргі қалалық кеңес 1991 жылы ескі Кёнджу қалалық кеңесі мен Ульсон аудандық кеңесінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Кёнджудың көптеген бөлімшелері кеңесте өкілдік ету үшін бір мүшеден сайлайды, бірақ Анганг ъюп халқының көптігіне байланысты екі мүшемен өкілдік етіледі, ал екі өкіл екі донгтан тұратын біріктірілген округтерде қызмет етеді. Әкім сияқты, кеңес мүшелері соңғы рет 2006 жылы сайланды, бірақ кейбір мүшелер жақында өткен қосымша сайлауларда сайланды. Орталық басқару құрамына қалалық кеңес комитеті, бес департамент, екі қосалқы орган, палата (аудитор) және алты кеңсе кіреді. Бес департамент – жоспарлау және мәдениет, автономиялық басқару, өнеркәсіп және қоршаған орта, құрылыс және коммуналдық шаруашылық, сондай-ақ Ұлттық кәсіпкерлік комитеті; олар барлығы 29 бөлімшеге бақылайды. Екі қосалқы орган – денсаулық сақтау орталығы және агротехнологиялық орталық; олар тікелей орталық басқаруға бағынышты және барлығы 4 бөлімшеден тұрады. Сонымен қатар, 23 жергілікті әкімшілік бөлімше бар. Әр бөлімшеде шағын әкімшілік штаты бар жергілікті кеңсе орналасқан. 2008 жылдың желтоқсанына қарай қала әкімдігінде 1462 адам жұмыс істеді.
The executive branch of the government is headed by a mayor and vice mayor. As in other South Korean cities and counties, the mayor is elected directly, while the vice mayor is appointed. As of 2019, the mayor is Joo Nak young, who was elected on June 13, 2018, in the local elections. He is Gyeongju's fifth mayor to be directly elected, the sixth to preside over the city in its present form, and the 31st mayor since 1955. Like most heads of government in the Yeongnam region, he is a member of the conservative Liberty Korea Party. The legislative branch consists of the Gyeongju City Council, with 21 members as of 2009. The present City Council was formed from the merger of the old Gyeongju City Council with the Wolseong County Council in 1991. Most subdivisions of Gyeongju elect a single member to represent them in the council, but Angang eup is represented by two members because of its large population, and two of the representatives serve combined districts composed of two dong. Like the mayor, the council members were last elected in 2006, except for a small number elected in more recent by elections. The central administration is composed of a City Council committee, five departments, two subsidiary organs, a chamber (the auditor), and six business offices. The five departments are the departments of Planning and Culture, Autonomous Administration, Industry and Environment, Construction and Public Works, and the National Enterprise Committee; these oversee a total of 29 subdivisions. The two subsidiary organs are the Health Care Center and Agro technology Center; these belong directly to the central administration and have a total of 4 subdivisions. In addition, there are 23 local administrative subdivisions. Each of these subdivisions has a local office with a small administrative staff. As of December 2008, the city government employed 1,462 people.
Бөлімшелер
Қала 23 әкімшілік округке бөлінеді: 4 эуп, 8 мьён және 11 донг. Бұл Оңтүстік Кореядағы қалалар мен округтердің стандартты әкімшілік бөлімшелері. Донг немесе аудандық бірліктер қала орталығының аумағын құрайды, бұл жер бұрын Кёнджу эупының орналасқан жері болған. Эуп әдетте ірі ауылдар болып табылады, ал мьён көбінесе ауылдық сипатқа ие. Қаланың шекарасы мен мәртебесі 20-шы ғасырда бірнеше рет өзгерді. 1895 жылдан 1955 жылға дейін бұл аймақ Кёнджу гуны ("Кёнджу округі") деп белгілі болды. Ғасырдың басында қала орталығы салыстырмалы түрде ауылдық еді және Кёнджу мёны деп аталды. 1931 жылы қала орталығының қалалық сипаты күшейгенін мойындап, Кёнджу эупы деп жарияланды. 1955 жылы Кёнджу эупы Кёнджу си ("Кёнджу қаласы") мәртебесін алды, бұл бүгінгі атауымен бірдей, бірақ аумағы әлдеқайда кішкентай болды. Кёнджу гунының қалған бөлігі "Вольсон округі" болып қайта аталды. 1995 жылы округ пен қала біріктіріліп, қазіргі Кёнджу қаласы құрылды. Оңтүстік Кореяның көптеген кіші қалалары сияқты, Кёнджу да соңғы жылдары халық санының азаюын бастан кешіп отыр. 2002 жылдан 2008 жылға дейін қала 16 557 адамды жоғалтты. Бұл, негізінен, Оңтүстік Кореяның ірі қалаларында жұмыс іздеу үшін көшіп кеткен жұмысшыларға байланысты. 2007 жылы қаладан көшіп кеткендердің саны қалаға көшіп келгендерден 1975 адамға көп болды. Осы кезеңде туғандардың саны қайтыс болғандардан шамамен 450 адамға артық болды, бұл жеткілікті көрсеткіш болғанымен, көші-қон салдарынан туған шығындарды толығымен өтемеді. Кёнджуда кореялық емес тұрғындардың саны аз, бірақ өсіп келеді. 2007 жылы Кёнджуде 4671 шетелдік тұрды. Бұл көрсеткіш жалпы халықтың 1,73%-ын құрайды, бұл 2003 жылғы көрсеткіштен екі есе көп. Өсім көбінесе басқа Азия елдерінен келген иммигранттардың есебінен болды, олардың көпшілігі автокөлік бөлшектері өндірісінде жұмыс істейді. Сандық көрсеткіштері артып отырған елдердің қатарында Филиппин, Қытай, Тайвань, Индонезия және Вьетнам бар. 2003-2007 жылдар аралығында Жапония, АҚШ және Канададан келген тұрғындардың саны айтарлықтай төмендеді.
The city is divided into 23 administrative districts: 4 eup, 8 myeon, and 11 dong. These are the standard subdivisions of cities and counties in South Korea. The dong or neighborhood units occupy the area of the city center, which was formerly occupied by Gyeongju eup. Eup are typically substantial villages, whereas myeon are more rural. The city's boundaries and designation changed several times in the 20th century. From 1895 to 1955, the area was known as Gyeongju gun ("Gyeongju County"). In the first decades of the century, the city center was known as Gyeongju myeon, signifying a relatively rural rea. In 1931, the downtown area was designated Gyeongju eup, in recognition of its increasingly urban nature. In 1955, Gyeongju eup became Gyeongju si ("Gyeongju City"), the same name as today, but with a much smaller area. The remainder of Gyeongju gun became "Wolseong County." The county and city were reunited in 1995, creating Gyeongju City as it is today. Like most of South Korea's smaller cities, Gyeongju has seen a steady drop in population in recent years. From 2002 to 2008, the city lost 16,557 people. This is primarily due to the migration of workers seeking employment in the major South Korean cities. In 2007, about 1,975 more people moved away from the city each year than moved in. During the same period, births exceeded deaths by roughly 450 per year, a significant number but not enough to offset the losses due to migration. Gyeongju has a small but growing population of non Koreans. In 2007, there were 4,671 foreigners living in Gyeongju. This number corresponds to 1.73% of the total population, more than double the figure from 2003. The growth was largely in immigrants from other Asian countries, many of whom are employed in the automotive parts industry. Countries of origin whose numbers have risen include the Philippines, China, Taiwan, Indonesia, and Vietnam. The number of residents from Japan, the United States, and Canada fell significantly in the 2003–2007 period.
Диалекті
Қаланың ерекше диалектісі бар, ол Ульсанның солтүстік аймақтарымен ортақ. Бұл диалект жалпы Gyeongsang диалектісіне ұқсас, бірақ өзіне тән ерекшеліктерін сақтайды. Кейбір тіл білімі мамандары Гёнджу диалектісінің ерекше белгілерін Силла тілінің іздері деп қарастырады. Мысалы, жергілікті диалекттегі "소내기" (sonaegi) мен стандартты "[[wikt:소나기" (sonagi, яғни "құйындар") арасындағы қарама-қайшылық Силла тілінің ежелгі дыбыстық ерекшеліктерін көрсетеді.
The city has a distinctive dialect which it shares with northern portions of Ulsan. This dialect is similar to the general Gyeongsang dialect, but retains distinctive features of its own. Some linguists have treated the distinctive characteristics of the Gyeongju dialect as vestiges of the Silla language. For instance, the contrast between the local dialect form "소내기" (sonaegi) and the standard "[[wikt:소나기" (sonagi, meaning "rainshower") has been seen as reflecting the ancient phonemic character of the Silla language.
Мәдени құндылықтар
Кёнджу – мәдени мұрасы мен Жосон сәулетіне қызығушылық танытқан туристер үшін Оңтүстік Кореядағы басты мақсатты орын. Қалада 31 ұлттық қазына бар, ал Кёнджу ұлттық мұражайы 16 333 артефактты сақтайды. Ескерткіштер мен тарихи орындардың төрт негізгі санаттары бар: обалар мен олардағы артефакттар; буддалық орындар мен заттар; бекіністер мен сарайлар; және ежелгі сәулет. Мумун тоқымдары сияқты тарихқа дейінгі қалдықтар Кёнджу орталығында, Чхонбук мёнының Моа ри және Оя ри ауылдарында, сондай-ақ Одон мёнының Чукдон ри ауылында қазылып алынған. Долмендер бірнеше жерде кездеседі, әсіресе Кандон мёны мен Моа риде. Кандон мёнының Анге ри ауылынан, Одон eup-ының Чукдон ри және Ипсил ри ауылдарынан, сондай-ақ Чояндон мёнындағы зираттардан табылған қола дәуірінің жәдігерлері б.з.б. I ғасыр мен б.з. III ғасырына жатқан Самхан конфедерациясы кезеңін көрсетеді. Кёнджу орталығында 35 патша қабірі мен 155 оба бар, ал қала шетінде – 421 оба. Үш патшалық кезеңінен кейін салынған Силла обалары Кёнджу орталығында, Носо дон, Нодон дон, Хваннам дон, Хванго дон және Инван дон аудандарында орналасқан. Батыс Кёнджуда Соак дондағы Мюёль патшаның қабірі, Чунгхё дондағы жақын маңдағы обалар және Ким Юсиннің қабірі бар. Сондок патшайымының, Синмун патшасының, Хёгон патшасының және Синму патшасының қабірлері Намсан тауының етегінде, ал Хонган патшасының, Чонган патшасының, Кёнмён патшасының және Кёнэ патшасының қабірлері таудың беткейінде орналасқан. Қабірлерден басқа, Намсан тауының айналасында және Кымган тауының батыс бөлігінде обалар табылған. Геумгванчонг (алтын тәж қабірі), Собонгчонг (батыс құмай қабірі), Чхонмачонг (аспан ат қабірі) және 98-ші қабірдің солтүстік және оңтүстік бөліктерінен қазылған артефакттар Силла мәдениетінің көрнекті үлгілері. Сондай-ақ, Хваранг жауынгерлерінің басшысы Ким Юсин сияқты сардарлардың есімдері тарихта сақталған. Қала келесі дәуірлерде де корейлік дәстүрлі ой-сананы дамытуға үлес қосты. Чхве Чхивонның туыстары Чхве Онви және Чхве Хан Кореоның алғашқы құрылысын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. Жосон дәуірінде Кёнджу Кёнсанның қалған бөлігімен бірге консервативті Сарим фракциясының ошағына айналды. Бұл фракцияның белгілі Кёнджу өкілдерінің бірі – 15 ғасырдың зиялысы И Ончжок. Ол 1572 жылдан бері Оксан Совонда сақталған. Қазіргі заманда қалада Ким Донгни және Пак Мокволь сияқты жазушылар өмір сүрді, олар аймақтың мәдениетін кеңінен танымал етуге үлкен үлес қосты, сондай-ақ Еуннам университетінің қорын құрған бай кәсіпкер Чхве Чжун да осы қаланың тумасы. Кейбір корей отбасыларының тегі Кёнджуға дейін жетеді, көбінесе Силланың билеуші элитасына. Мысалы, Кёнджу Ким тайпасы кейінгі Силланың билеушілерінен таратылған деп есептейді. Бұл тайпалардың тегі Силланың ерте билеуші отбасыларына дейін жетеді. Бұл үш патшалық тайпа Кёнджуның тарихи аймағын қазіргі заманға дейін сақтауда маңызды рөл атқарды. Кёнджу Чхве және олардың тегі Силла элитасына дейін жетеді. Кёнджу Ли тайпасының көрнекті өкілдері Корео дәуірінің ғалымы И Чехён, Жосон дәуірінің ғалымдары И Хван және И Ханбок болды. Кёнджу Ли тайпасынан шыққан қазіргі заманғы белгілі тұлға – Samsung Group-тың негізін қалаушы Ли Бёнчхоль. Алайда, барлық Кёнджу тайпалары Силла дәуірінен бастау алған жоқ; мысалы, Кёнджу Пинг тайпасы Жосон дәуірінің басында құрылған.
Gyeongju is the main destination in South Korea for visitors interested in the cultural heritage of Silla and the architecture of Joseon. The city has 31 National Treasures, and Gyeongju National Museum houses 16,333 artifacts. There are four broad categories of relics and historical sites: tumuli and their artifacts; Buddhist sites and objects; fortresses and palace sites; and ancient architecture. Prehistoric remains including Mumun pottery have been excavated in central Gyeongju, in the Moa ri and Oya ri villages of the Cheonbuk myeon district, and in the Jukdong ri village of the Oedong district. Dolmens are found in several places, especially in Gangdong myeon and Moa ri. Bronze Age relics found in Angye ri village of Gangdong myeon, Jukdong ri and Ipsil ri villages of Oedong eup and graveyards in the Joyang dong district represent the Samhan confederacy period of around the 1st century BC to the 3rd century AD. There are 35 royal tombs and 155 tumuli in central Gyeongju, and 421 tumuli in the outskirts of the city. Silla burial mounds built after the period of the Three Kingdoms are found in central Gyeongju, including tumuli in the districts of Noseo dong, Nodong dong, Hwangnam dong, Hwango dong and Inwang dong. Western Gyeongju has the tomb of King Muyeol in Seoak dong, nearby tumuli in Chunghyo dong and the tomb of Kim Yu sin. The tombs of Queen Seondeok, King Sinmun, King Hyogong and King Sinmu are at the base of Namsan mountain while the tombs of King Heongang, King Jeonggang, King Gyeongmyeong and King Gyeongae are on the slopes of the mountain. In addition to the tombs, tumuli have been found surrounding Namsan mountain and in the western part of Geumgang mountain. Artifacts excavated from the tombs of Geumgwanchong (gold crown tomb), Seobongchong (western phoenix tomb), Cheonmachong (heavenly horse tomb) and northern and southern parts of Tomb No. 98 are good examples of Silla culture. and generals like Kim Yu sin, the leader of the Hwarang warriors. The city continued to contribute to traditional Korean thought in subsequent dynasties. Relatives of Ch'oe Ch'i wŏn such as Ch'oe Ŏn wi and Ch'oe Hang played an important role in establishing the structures of early Goryeo. In the Joseon period, Gyeongju joined the rest of Gyeongsang in becoming a hotbed of the conservative Sarim faction. Notable Gyeongju members of this faction included the 15th century intellectual Yi Eonjeok. He has been enshrined in the Oksan Seowon since 1572. In modern times, the city produced writers such as Kim Dongni and Pak Mok wol, both of whom did a great deal to popularize the region's culture, as well as Choe Jun, a wealthy businessman who established the Yeungnam University Foundation. Some Korean family clans trace their origins to Gyeongju, often to the ruling elites of Silla. For example, the Gyeongju Kim clan claims descent from the rulers of later Silla. The and trace their ancestry to Silla's earlier ruling families. These three royal clans played a strong role in preserving the historical precincts of Gyeongju into modern times. The Gyeongju Choi and also trace their ancestry to the Silla elites. Prominent members of the Gyeongju Lee clan include Goryeo period scholar Yi Che hyŏn, and Joseon period scholars Yi Hwang and Yi Hang bok. A contemporary notable figure from the Gyeongju Lee clan is Lee Byung chul, the founder of Samsung Group. However, not all Gyeongju clans date to the Silla period; for instance, the Gyeongju Bing clan was founded in the early Joseon period.
Дін
Қала корей буддизмінің маңызды орталығы болып қала береді. Қала орталығынан шығысқа қарай Оңтүстік Кореяның ең ірі будда ғибадатханаларының бірі – Булгукса орналасқан. Жақын жерде Сеокгурам, танымал буддалық қасиетті орны бар. Дәстүрлі дұға орындары Кёнджудың тауларында кездеседі. Мұндай тауларға қала орталығындағы Намсан, батыстағы Дансеок сан және Обонг сан, сондай-ақ Гёнджу-Похан шекарасындағы Хёнсанның төменгі шыңы жатады. Әсіресе Намсан, оның еңістерін жауып тұрған буддалық қасиетті орындары мен мүсіндерінің арқасында, көбінесе "қасиетті тау" деп аталады. Сонымен қатар, Кёнджу – корей шаманизмі, даосизм және корей буддизміне негізделген, христиан дінінен алынған элементтері бар Кореяның туа біткен діні – Чхондоизмнің туған жері. Бұл дін Чхве Чжэ Ю құрған Донгхак (Шығыс ілімі) ілімдерінен пайда болған. Оның туған жері, Хёнгок мёнындағы Йонгдамчжонг, Чхондогё жақтастары үшін қасиетті орын саналады.
The city remains an important centre of Korean Buddhism. East of the downtown area lies Bulguksa, one of South Korea's largest Buddhist temples; nearby is Seokguram, a famed Buddhist shrine. Traditional prayer locations are found on mountains throughout Gyeongju. Such mountains include Namsan near the city center, Danseok san and Obong san in the west, and the low peak of Hyeong san on the Gyeongju Pohang border. Namsan in particular is often referred to as "the sacred mountain" due to the Buddhist shrines and statues which cover its slopes. In addition, Gyeongju is the birthplace of Cheondoism, an indigenous religion to Korea based on Korean shamanism, Taoism and Korean Buddhism, with elements drawn from Christianity. The religion evolved from Donghak (lit. East learning) disciplines established by Choe Je u. His birthplace of Yongdamjeong, located in Hyeongok myeon, is regarded as a sacred place to followers of Cheondogyo.
Ас мәзірі
Гьёнчжу асханасы Гьёнсан провинциясының басқа аймақтарына ұқсас: дәмді және тұзды. Дегенмен, оның аймаққа қарай ерекше дәмі бар және бүкіл елде танымал бірнеше жергілікті тағамдар бар. Чалбориббанг – жергілікті өндірілген жеміс-жидек арпасынан жасалған, ішіне қызыл бұршақ пастасы салынған нан. Жергілікті тағамдардың ішінде Гё-доңдағы Гьёнчжу Чое жасаған биопджу дәстүрлі корейлік арағы да бар. Арақ пісіру шеберлігі және дистилляция шебері Оңтүстік Корея үкіметімен маңызды материалдық емес мәдени мүлік ретінде тағайындалды. Ссамбап, хеянггук және мук та жергілікті тағамдардың қатарында. Ссамбап – көкөніс жапырақтарымен, түрлі банчанмен (кішкентай гарнирлер) және оларды орап жеу үшін гочужанг (қызыл бұрыш пастасы) немесе ссамжанг (соя пастасы мен гочужангтың қоспасы) сияқты қосымшалармен берілетін күріш тағамы. Гьёнчжудегі ссамбап мейрамханаларының көпшілігі Даэнуэнгвон немесе Ұлы обалар паркі аймағында шоғырланған. Хеянггук – мастықтан кейін желінетін сорпа, яғни "мастықтан құтылуға арналған сорпа". Гьёнчжу ұлттық мұражайының жанында Гьёнчжу стиліндегі хеянггукке арналған көше орналасқан, онда 20 хеянггук мейрамханасы жиналған. Сорпа кептірілген анчоустар мен Аляска трескасының мөлдір сорпасында сояның өскіндерін, кесілген мемилмук (қарақұмық крахмалынан жасалған желе), ашыған кимчи (қышқылданған көкөністер) және теңіз шөптерін қайнатып дайындалады. Гьёнчжудың шығыс ауданы, Гампо-эуп қаласы теңізге жақын болғандықтан, теңіз өнімдері мен джотгал (ферменттелген тұздалған теңіз өнімдері) көп. Гампо портында теңізден ауланған теңіз өнімдерінен жасалған түрлі тағамдарды ұсынатын 240-тан астам теңіз өнімдері мейрамханасы бар, мысалы, хоу (шикі балық тағамдары), джонбоктанг (абалон сорпасы), грильденген теңіз өнімдері және басқалары.
The cuisine of Gyeongju is generally similar to other areas of Gyeongsang province: spicy and salty. However, it has distinctive tastes according to region and several local specialties known nationwide. Chalboribbang, made with locally produced glutinous barley, is also a pastry with a filling of red bean paste. Local specialties with a somewhat longer pedigree include beopju, a traditional Korean liquor produced by the Gyeongju Choe in Gyo dong. The brewing skill and distill master were designated as Important Intangible Cultural Properties by South Korea government. Other local specialities include ssambap, haejangguk, and muk. Ssambap refers to a rice dish served with vegetable leaves, various banchan (small side dishes) and condiments such as gochujang (chili pepper paste) or ssamjang (a mixture of soybean paste and gochujang) to wrap them together. Most ssambap restaurants in Gyeongju are gathered in the area of Daenuengwon or Grand Tumuli Park. Haejangguk is a kind of soup eaten as a hangover cure, and means "soup to chase a hangover". A street dedicated to haejangguk is located near Gyeongju National Museum, where 20 haejangguk restaurants are gathered to serve the Gyeongju style haejangguk. The soup is made by boiling soybean sprout, sliced memilmuk (buckwheat starch jelly), sour kimchi (pickled vegetables) and gulfweed in a clear broth of dried anchovy and Alaska pollack. The east district of Gyeongju, Gampo eup town, is adjacent to the sea, so fresh seafood and jeotgal (fermented salted seafood) are abundant. There are over 240 seafood restaurants in Gampo Harbor offering various dishes made with seafood caught in the sea, such as hoe (raw fish dishes), jeonboktang (an abalone soup), grilled seafood and others.
Спорт
2007 жылы Кёнджу қаласында екі стадион, екі спорт залы, екі теннис корты, бір бассейн және басқа да қоғамдық спорт нысандары, сондай-ақ түрлі тіркелген жеке спорт орындары болды. Көптеген қоғамдық спорт нысандары Хвангсонг паркінде орналасқан, оның аумағына қалың қарағайлар орманы кіреді. Бұл жер бастапқыда Силла дәуірінде фен-шуй мақсатымен құрылған Доксанның жасанды орманының орналасқан жері болды. Ол сонымен қатар Хваранг жауынгерлерінің жаттығу алаңы және Силла патшаларының аң аулау орны ретінде пайдаланылды, сонымен қатар патша Чинпхённың сүйікті орны болғандығы хабарланды. 1975 жылы Хвангсонг паркі "қалалық аудандық парк" деп жарияланды және қазіргі уақытта көп мақсатты Гьёнджу қоғамдық стадионы, Футбол паркі (жеті футбол алаңы мен бір футзал алаңы бар) және бір спорт залы, сондай-ақ гукгунг немесе корей дәстүрлі садақ ату үшін Хоримжанг алаңы мен ссирым күрес рингі бар. Бұдан өзге, онда гейтбол алаңы, роликті коньки тебу жолағы, жүгіру жолдары және велосипед жолдары да бар. Гьёнджу қоғамдық стадионы 1982 жылы салынды. Команда 1994 жылы құрылды және Гьёнджу қаласының Спорт және жастар бөлімі басқарады. Бастапқыда үлкен жетістікке жете алмаса да, Кёнджу қалалық хоккей клубы 2000 жылы Ұлттық дивизион хоккей чемпионатында және Ұлттық спорт фестивалінде алғашқы жүлделерді жеңіп алды. 2002 жылы Кёнджу қалалық хоккей клубы бірінші орынды және үш екінші орынды иеленді.
As of 2007, Gyeongju city had two stadiums, two gymnasiums, two tennis courts, one swimming pool and others as public sport facilities as well as various registered private sports venues. Many of public sport facilities are located in Hwangseong Park with an area of including a luxuriant pine trees forest. The site was originally the location of the artificial forest of Doksan which was established for feng shui purposes during the Silla period. It was also used as a training ground for hwarang warriors and hunting spot for Silla kings, and was reported to be King Jinpyeong's favorite location. In 1975, Hwangseong Park was designated a "city neighborhood park" and it currently consists of the multi purpose Gyeongju Public Stadium, Football Park (with seven football fields and one futsal field), and one gymnasium, as well as Horimjang field for gukgung or Korean traditional archery and a ssireum wrestling ring. In addition, it contains a gateball field, an inline skating rink, jogging courses, and cycling roads. The Gyeongju Public Stadium was completed in 1982 The team was formed in 1994, and is governed by the Sport and Youth Division of Gyeongju City. Although not an initial successful team, Gyeongju City Hockey won the first trophies both at National Division Hockey Championships and National Sports Festival in 2000. In 2002, Gyeongju City Hockey took a first prize and three second prizes,
Қалада жыл сайын екі марафон жарысы өтеді. Қазан айында өткізілетін Кёнджу халықаралық марафоны элиталық деңгейдегі спортшыларды тартады, ал ірі Кёнджу вишня гүлдері марафоны көбінесе әуесқой жүгірушілерге арналған. Вишня гүлдері марафоны 1992 жылдан бері Кёнджуда жыл сайын, әдетте сәуір айында, Жапониямен (марафонда бай тарихы бар ел) қарым-қатынастарды жақсарту мақсатында өткізіледі. 2009 жылы Гёнджу қаласы мен ауданының демеушілігімен өткен жарысқа 13 600 қатысушы, оның ішінде шамамен 1600 шетелдік келді.
The city plays host to two annual marathon events. The Gyeongju International Marathon, held in October, garners elite level competition while the larger Gyeongju Cherry Blossom Marathon caters more for amateur fun runners. The Cherry Blossom Marathon has been held each year in Gyeongju since 1992, usually in April, to improve relations with Japan (a country with a long history of marathon running). The race, mainly sponsored by Gyeongju city and the district, attracted 13,600 participants in 2009 including about 1,600 foreigners.
Медиа
Кёнджуда екі негізгі жергілікті газет бар: Кёнджу Синмун және Сеорабеол Синмун. Екеуі де апталық газеттер, сонымен қатар онлайн арқылы жаңалықтар ұсынады. Олардың бас кеңселерi Дунчондоң ауданында орналасқан. Кёнджу Синмун 1989 жылы құрылған және Кёнджуға қатысты түрлi жаңалықтар мен сын-пiкiрлер жариялайды. Оның онлайн газеті Digital Gyeongju Sinmun 2000 жылдың желтоқсан айында ашылды, ол апталық газет ретiнде жергiлiктi жаңалықтарды дереу жеткiзу және Кёнджу тұрғындары арасында ақпарат алмасуды дамыту мақсатында құрылды. 2001 жылы Кёнджу Синмун жергiлiктi өнеркәсiп пен экономиканы, мәдениет пен бiлiм беруді және әлеуметтiк қызмет көрсетуді дамытуға тырысатын адамдарға Кёнджу азаматының сыйлығын беруді бастады. 2003 жылдан берi Вольсеонг атом электр станциясының бас кеңсесi Гьёнджу Синмунмен бiрлесiп осы сыйлықтарды табыстап келедi. Сеорабеол Синмун 1993 жылы құрылған, алайда 2000 жылдың 15 қарашасынан 2005 жылдың 10 қарашасына дейiн 1997 жылғы Азия экономикалық дағдарысының бүкiл ел экономикасына тигiзген күштi әсерiнен кейiн қаржылық қиындықтарға байланысты жариялануы тоқтатылды. 2006 жылдан берi Сеорабеол Синмун Кёнджуды дамытуға ынта-күш жұмсаған адамдарға Серабеол сыйлығын тартады. Қала аумағында Kick the Moon, On the Occasion of Remembering the Turning Gate, Taegukgi, Chwihwaseon сияқты бiрнеше көрнектi фильмдер түсiрiлдi. 2009 жылы танымал MBC телесериалы "Queen Seondeok" түсiрiлiмi Бомун көлiнiң курортында орналасқан Силла Мыңжылдық паркiндегi студияда өттi.
Gyeongju has two main local newspapers; the Gyeongju Sinmun and the Seorabeol Sinmun. Both are weekly newspapers providing news via online as well and their headquarters are located in the neighborhood of Dongcheon dong. The Gyeongju Sinmun was founded in 1989 and provides various news and critics on anything concerning Gyeongju. Its online newspaper, Digital Gyeongju Sinmun opened in December, 2000 to provide live local news out of the limit as a weekly newspaper and to establish mutual information exchanges from Gyeongju locals. In 2001, Gyeongju Sinmun started to present Gyeongju Citizen Awards to people who try to develop the local industry and economy, culture and education, and welfare service. Since 2003, the Wolseong Nuclear Power Plant headquarter co hosts the awards with Gyeongju Sinmun. The Seorabeol Sinmun was established in 1993, however, from November 15, 2000, to November 10, 2005, its publication was stopped for financial difficulties after the 1997 Asian economic crisis had left a strong impact on the nationwide economy. Since 2006, Seorabeol Sinmun presents Serabeol Awards to people having devouring to develop Gyeongju. Several major feature films have been filmed in the city, including Kick the Moon, On the Occasion of Remembering the Turning Gate, Taegukgi, Chwihwaseon and others. In 2009, the filming of the Queen Seondeok, a popular MBC TV series took place in a studio at Silla Millennium Park located in Bomun Lake Resort.
Білім
Гьёнджу Силла дәуірінде құрылған және дамыған Хварангдо ("Жас шабдар гүлдерінің жолы") білім беру дәстүрімен тығыз байланысты. Бұл – аристократиялық топтан шыққан жастардың әскери курсанттары, Хварангтарды дайындауға арналған әскери және философиялық кодекс. Оқу барысында буддизм мен патриотизм негізінде академиялық және жекпе-жек өнерлерін үйрену де маңызды болды. Силланың ең көрнекті генералдары мен әскери басшыларының бірі – Ким Юсин, Корея түбегін біріктіруде маңызды рөл атқарған Хваранг болды. Силла келесі билеуші династия – Корёға біріктірілгеннен кейін, бұл жүйе құлдырап, Жосон династиясында ресми түрде таратылды. Дегенмен, рух пен тәртіп 20-ғасырдың екінші жартысында сол атпен корей жекпе-жек өнерінің бір түрі ретінде қайта жаңғырды. Гьёнджуда формалды білім беру Оңтүстік Кореяның басқа аймақтарына қарағанда ұзақ тарихқа ие. 682 жылы Біріккен Силла дәуірінің басында Гукхак немесе ұлттық академия құрылды. Оның оқу бағдарламасы жергілікті шенеуніктерге арналған конфуций классикасына бағытталған. Гьёнджудағы білім беру жүйесі елдің басқа жерлеріндегідей. Оқу балабақшадан басталады, қалада 65 балабақша бар. Содан кейін 6 жылдық бастауыш мектепке барады, Гьёнджуда 46 бастауыш мектеп бар. Одан кейін оқушылар 3 жылдық орта мектепті бітіреді. Гьёнджуда 19 орта мектеп бар. 3 жылдық жоғары мектеп бітіру міндетті емес, бірақ көптеген оқушылар жоғары мектепті бітіріп шығады. Гьёнджуда 21 жоғары мектеп бар, сондай-ақ, ересектерге дейін білім беретін, зиякерлік қабілеттері шектеулі балаларға арналған мектеп те бар. Гьёнджудың үш университеті де қаланың ерекше рөлін көрсетеді. Донггук және Уидук университеттері буддалық оқу орындары болып табылады, бұл діннің қаламен байланысын көрсетеді. Ал бұрын Корея туризм университеті болған Гьёнджу университеті, аймақтағы маңыздылығын көрсете отырып, туризмге баса назар аударады.
Gyeongju is strongly associated with the education tradition of Hwarangdo ("Way of the Flower of Young Men") which was established and flourished during the Silla period. It is a military and philosophical code that offered the basis of training to Hwarang, a military cadet of youths from the aristocratic class. The training equally emphasized practicing academic and martial arts based on Buddhism and patriotism. A number of Silla's greatest generals and military leaders such as Kim Yu sin were Hwarang who played a central role in Silla unification of the Korean peninsula. As Silla was integrated into the next ruling dynasty, Goryeo, the system declined and was officially disbanded in the Joseon dynasty. However, the spirit and discipline were revived in the second half of the 20th century as a form of Korean martial arts with the same name. Formal education has a longer history in Gyeongju than anywhere else in South Korea. The Gukhak, or national academy, was established here in 682, at the beginning of the Unified Silla period. Its curriculum focused on the Confucian classics for local officials. The education system of Gyeongju is the same as elsewhere in the country. Schooling begins with preschools; there are 65 in the city. This is followed by six years in elementary schools; Gyeongju has 46. Subsequently, students pass through three years of middle school. There are 19 middle schools in Gyeongju. High school education, which lasts for three years, is not compulsory, but most students attend and graduate from high school. Gyeongju is home to 21 high schools, Gyeongju is home to a school for the mentally disabled, which provides education to students from preschool to adult age. Each of Gyeongju's three universities reflects the city's unique role. Dongguk and Uiduk universities are Buddhist institutions, reflecting that religion's link to the city. Gyeongju University, formerly Korea Tourism University, is strongly focused on tourism, reflecting its importance in the region.
Денсаулық сақтау
2008 жылғы Кёнджу жылнамасына сәйкес, медициналық мекемелердің жалпы саны 224 болды, олардың ішінде 3345 төсек бар. Оның ішінде екі жалпы аурухана, он үш аурухана, 109 емхана, бес қарттар үйі, қырық екі стоматологиялық клиника, екі корей дәстүрлі медицинасы ауруханасы және 50 корей дәстүрлі медицинасы клиникасы бар. Сонымен қатар, Кёнджу қалалық әкімдігіне қарасты Кёнджу денсаулық орталығымен байланысты жиырма сегіз медициналық мекеме де бар. Әртүрлі жөндеулерден кейін ауруханада қазіргі уақытта 24 бөлім, оның ішінде радиациялық онкология орталығы және 438 төсек бар. Бұл сондай-ақ оқыту және тәжірибелік аурухана ретінде аккредиттелген және Донггук университетінің Шығыс медицинасы ауруханасымен серіктестікте жұмыс істейді. Басқа жалпы аурухана – Кеймюн университетінің, Даэгудегі Донгсан медициналық ауруханасының филиалы. Бұл 1962 жылы құрылған Кёнджу Христиандық ауруханасының мұрагері және 1991 жылы қазіргі жалпы аурухана ретінде қайта құрылды. Кёнджу Донгсан ауруханасы Сеубу-дон ауданында орналасқан және үш қабатты ғимаратта 12 бөлім бар.
According to the 2008 yearbook of Gyeongju, the total number of medical institutions was 224 with 3,345 beds, including two general hospitals, thirteen hospitals, 109 clinics, five nursing homes, forty two dental hospitals, two Korean traditional medicine hospitals and 50 Korean traditional medicine clinics. There are also twenty eight medical institutions related to Gyeongju Health Center affiliated to the Gyeongju City government. After various renovations the hospital currently has 24 departments including a radiation oncology center and 438 beds. It is also assigned as a teaching and learning hospital and in partnership with Dongguk University Oriental Hospital. The other general hospital is a branch of Keimyung University, Dongsan Medical Hospital in Daegu. It is the successor of Gyeongju Christianity Hospital founded in 1962, and was reborn as the current general hospital in 1991. The Gyeongju Dongsan Hospital is located in the district of Seobu dong and has 12 departments in a three story building.
Коммуналдық қызметтер
Сумен жабдықтау және кәрізді суды кәдеге жарату – сумен жабдықтау басқармасы мен су сапасы және қоршаған ортаны қорғау басқармаларының қарауындағы коммуналдық қызметтер. Су Хёнсан өзенінен, көп мақсатты Деокдон тоғанынан және бірнеше арналардан келеді. Қала жеті су аймағына бөлінген, сегіз сүзгі станциясы және жеті кәрізді суды тазарту станциясы бар. Кәрізді суды тазарту станцияларының бірі – Анганг кәрізді суды тазарту станциясы 2005 жылдың сәуірінде Солтүстік Кёнсан және Кёнжу қаласы үкіметтерінің бірлескен инвестициясымен, 44 300 000 000 вон қаржымен жұмыс істей бастады. Бұл станция Гёнжу қаласының Кандон мёнындағы Хомён ри ауылында кең аумақта орналасқан және Хёнсан өзенін ластанудан қорғауға арналған жабдықтарды орнатуға бағытталған, өзен Гёнжу және Похан тұрғындары үшін маңызды су көзі болып табылады. Станция кәріз құбырларының және 14 сорғы станциясының арқасында күніне Анганг ып және Кандон мёнынан келетін 18 000 тонна тұрмыстық кәрізді суды тазартуға қабілетті. Бұл нысандар суды бірінші немесе екінші санатқа дейін тазартатын, тиісті өнеркәсіптік компаниялармен әзірленген жоғау қуатты тазарту жабдықтарымен жабдықталған, сондықтан құрғақшылық жағдайында өзенді толықтыру және ауыл шаруашылығына су беру үшін қолданылады. Қала бұрын өзінің қайта өңдеу қызметін басқарды, бірақ 2009 жылдың 1 шілдесінен бастап оны жекешелендірді. Басқа да коммуналдық қызметтерді жеке компаниялар немесе Оңтүстік Корея үкіметіне тиесілі компаниялар көрсетеді. GS тобының еншілес компаниясы – Seorabeol City Gas Кёнжу тұрғындарына газбен қамтамасыз етеді, ал электр қуатын мемлекеттік кәсіпорын Korea Hydro & Nuclear Power Волсон ядролық электр станциясы арқылы жеткізеді. Бұл станция Оңтүстік Кореяда қысымды ауыр су реакторларын (PHWR) пайдаланатын жалғыз ядролық электр станциясы ретінде танымал. Korea Hydro & Nuclear Power иесі 1976 жылы Яннам мёны, Янбук мёны және Гампо ыпындағы аудандарда Волсон 1 құрылысын бастады. 1983 жылдан бері электр станциясы коммерциялық қызмет көрсетуде. Жергілікті электр станцияларынан төмен және орташа деңгейдегі радиоактивті қалдықтарды өңдейтін және сақтайтын Волсон радиоактивті қалдықтарды жою орталығы Кореяның ядролық қауіпсіздік институты (KINS) бақылауында және тексеруден өтеді.
Water supply and sewage disposal are municipal services which are respectively handled by the Water Supply Office and Water Quality and Environment Office. Water comes from the Hyeongsan River, the multi purpose Deokdong Dam and several streams. The city is divided into seven water districts, with eight filtration plants and seven sewage treatment plants. One of the sewage treatment plants, Angang Sewage Disposal Plant began operating in April 2005 by the co investment of the Government of North Gyeongsang and Gyeongju City with a fund of 44,300,000,000 won to install facilities to prevent the pollution of the Hyeongsan River, which is a main water source for Gyeongju and Pohang residents. The plant is located on a spacious site with in Homyeong ri, Gangdong myeon in Gyeongju where nature friendly facilities provide recreational venues for the locals. Through of sewer pipes and 14 pumping stations, the plant has a capacity of 18,000 tonnes of domestic sewage per day that comes from Angang eup, and Gangdong myeon. The facilities have high powered disposal equipment developed by related industrial companies to maintain the discharged water at the first or second degree in quality, so that it is used as river maintenance flow and agricultural water in case a drought occurs. The city had managed its own recycling service, but privatized it since July 1, 2009. Other utilities are provided by private entities or South Korean government owned companies. Seorabeol City Gas, an affiliate of GS Group, provides gas to the Gyeongju residents, while, electrical power is supplied by the public enterprises, Korea Hydro & Nuclear Power via the Wolseong Nuclear Power Plant. The plant is known for the only nuclear power plant operating PHWRs (Pressurized Heavy Water Reactor) in South Korea The owner, Korea Hydro & Nuclear Power began to build the Wolseong 1 in the districts of Yangnam myeon, Yangbuk myeon and Gampo eup in 1976. Since 1983, the power plant has been providing commercial service The Wolseong Low and Intermediate Level Radioactive Waste Disposal Center, which treats and stores low and intermediate level radioactive waste from the local power plants, is overseen and inspected by the Korea Institute of Nuclear Safety (KINS).
Көлік
Қала Корея Ұлттық темір жолымен жұмыс істейтін екі шағын теміржолдың тоғысқан жерінде орналасқан. Jungang желісі Сеулден Кёнджуға дейін созылады және Дундэгуден басталатын Даэгу желісінен пойыздарды қабылдайды. Бұған қоса, 4, 7, 14, 20, 28, 31 және 35-ші бағдарламалық ұлттық тас жолдар қаламен қиылысады. Қала танымал туристік орын болғандықтан, Оңтүстік Кореяның көптеген ірі қалаларынан тікелей автобус қатынасы бар. Жоғары жылдамдықты теміржол орталық Кёнджуға дейін жетпейді, бірақ KTX Gyeongbu желісі Кёнджу қаласының орталығынан батысқа қарай орналасқан Гончон-эптегі Кёнджу станциясында тоқтайды.
The city lies at the junction of two minor lines operated by the Korean National Railroad. The Jungang Line runs from Seoul to Gyeongju and carries trains from the Daegu Line, which originates in Dongdaegu. Additionally national highways such as Route 4, 7, 14, 20, 28, 31, and 35 crisscross the city. Since the city is a popular tourist destination, nonstop bus services are available from most major cities in South Korea. High speed rail does not serve central Gyeongju, but the KTX Gyeongbu Line stops at the nearby Gyeongju station, in Geoncheon eup, west of Gyeongju's city center.