Кіріспе

Теннесси штатындағы жылдық музыка фестивалі, АҚШ.

Bonnaroo Music and Arts Festival – Superfly Presents және AC Entertainment компаниялары құрған төрт күндік жылдық музыка фестивалі. 2002 жылы алғаш рет өткізілгеннен бері, ол қазіргі кездегі Теннесси штатының Манчестер қаласында орналасқан фермадағы Ұлы сахна паркінде өткізіледі. Фестиваль әдетте маусым айының екінші бейсенбісінде басталып, төрт күнге созылады. 2020 жылы COVID-19 пандемиясы және 2021 жылы «Ида» дауылынан туған су тасқыны салдарынан кемпинг аймағының суға батқандығына байланысты фестиваль өткізілмеді, ал қалған жылдары үздіксіз өткізіліп келеді. Фестивальдің басты тартымдылығы – инди-рок, классикалық рок, әлемдік музыка, хип-хоп, джаз, американа, блюграсс, кантри, фолк, госпел, регги, поп, электрондық және басқа да альтернативтік музыка сияқты әртүрлі музыкалық стильдерді ұсынатын көптеген сахналар. Музыкалық шаралар фестивальге ерте келгендер үшін сәрсенбі күні кешке басталып, фестиваль бойына жалғасады. Көрсетілімдер әр күні шамамен түскі уақытта басталады, ал кейбір сахналарда күн шыққанға дейін фестивальге қатысушылар үшін ойын-сауық жалғасады. 2003 жылы Rolling Stone журналы фестивальді «Рок-н-роллды өзгерген 50 сәт» тізіміне, Consequence of Sound журналы «Онжылдықтың фестивалі» деп, ал GQ журналы «Үздік 10 фестиваль» қатарына енгізді.

Тарих

Ашли Каппс, AC Entertainment негізін қалаушы, 1999 жылы Теннесси штатының Ноксвилл қаласындағы Hot Summer Nights рок-фестивалінің тоқтатылуынан кейін Bonnaroo фестивалін ұйымдастырды. Ноксвиллдің Дүниежүзілік көрмесі паркінде өтетін "Жылы жазғы түндер" фестивалі қалалық шенеуніктердің құрылыс жұмыстарынан кейін тоқтатылды. Каппс бұл жағдайдың Bonnaroo фестивалінің тууына себеп болғанын айтты: "Дүниежүзілік көрмесі паркінің концерттер үшін жабылуы шығармашылыққа жол ашты және "Егер біз мұны істей алмасақ, жазғы ашық аспан концерт бизнесінде қалай қатыса аламыз?" деген сұраққа жауап іздеуге итерді. Соның нәтижесінде Bonnaroo фестивалі дүниеге келді". 1999 жылы Bonnaroo болашақ орналасқан жерде Itchycoo Park фестивалі (Small Faces тобының "Itchycoo Park" әнімен аталған) өтті, ол түпнұсқа Bonnaroo музыка фестивалінің рухани алдастысы саналады. Bonnaroo-дан айырмашылығы, Itchycoo Park фестивалі сәтсіздікке ұшырады. Алғашқы Bonnaroo музыка фестивалі 2002 жылы өтті. Фестиваль ұйымдастырушылары "bonnaroo" (креол жаргоны, "өте керемет уақыт" деген мағынаны білдіреді) сөзін оның тікелей мағынасы үшін және колледж кезінде ұнаған Жаңа Орлеан музыкасының бай дәстүрін құрметтеу үшін таңдады. Bonnaroo-ны Жаңа Орлеан R&B әншісі Dr. John 1974 жылы шығарған Desitively Bonnaroo альбомы арқылы танымал етті. "Bonnaroo" сөзі француз тілінен алынған, "bonne" (bɔn) сөзі "bon" (bɔ̃) сөзінің әйелдік түрі, "жақсы" дегенді білдіреді, ал "rue" (ʁy) сөзі "көше" дегенді білдіреді, демек, шамамен "көшедегі ең жақсысы" деп аударуға болады. Фестиваль өтетін жерді фестивальге қатысушылар мен жергілікті тұрғындар "ферма" деп атайды, себебі бұл жер бұрын 700 акрлық шаруашылық жері болған. 2019 жылы рекордтық билет сатылғаннан кейін Live Nation компаниясы Superfly-дың Bonnaroo-дағы үлесін сатып алатыны жарияланды. 2020 жылғы шара бастапқыда үш айға кейінге шегерілді, қыркүйекке ауыстырылды, бірақ АҚШ-тағы COVID-19 пандемиясының салдарынан денсаулық сақтау бойынша шектеулерге байланысты толығымен жойылды. 2021 жылғы шара "Ида" дауылынан соққан нөсерлі жаңбырдан кейін сахна, кемпингтер және төлем қабылдау орындары суға батып, шараға бірнеше күн қалғанда көлік жүруге жарамсыз болғандықтан күшін жойды. 2022 жылдың мамырында Hulu фестивальді Austin City Limits Music Festival және Lollapalooza фестивальдерімен бірге эксклюзивті түрде көрсетуге құқық алғаны жарияланды.

Экономика

2009 жылы Bonaroo Works Fund фестиваль үшін 501(c)(3) статусы бар коммерциялық емес ұйым ретінде құрылды. Ұйым жергілікті коммерциялық емес ұйымдар мен мектептерге гранттар ұсынады. 2013 жылға дейін фестивальдің бастапқы кезеңінен бергі тікелей және жанама экономикалық әсері 51 миллион долларға бағаланды, оның ішінде 2012 жылғы салық түсімдері 2,9 миллион долларды құрады.

Экология

Боннару қайта өңдеуді және экологиялық тұрақтылықты белсенді түрде қолдайды. 2011 жылы «Жасыл фестиваль» Бонарудың соңғы үш жылғы күш-жігерін марапаттады. 2004 жылы Bonnaroo жанкүйерлерді қайта өңдеуге ынталандыру арқасында 120 тонна қоқыс жинау қажеттілігін болдырмағанын мәлімдеді. Қоқысты азайту мақсатында тағам мен сусындар органикалық және қайта өңдеуге жарамды материалдарда сатылады. AGF аудиторлары фестивальдерді тексеріп, олардан өздерін-өз бағалауларын талап етеді.

Қабылдау

2002 жылы фестиваль басталғанда, USA Today газеті Боннаруды «музыкалық қозғалыстың қалыптасу шегі» деп атады. CNN арнасы оны «музыка мен субмәдениеттің бірігіп, шығармашылық энергиямен қайнаған қазанға айналған» деп сипаттады. 2008 жылы Rolling Stone журналы оны «үздік жазғы фестиваль» деп мойындады, «жазғы фестивальдердің ең кереметі» деп атады. The New York Times 2012 жылы «Боннару қазіргі заманғы рок фестивальдерін өзгертіп жіберді» деп жазды, ал Spin оны «жаздың ең жақсы фестивалі» деп бағалады.

Ерекше орындары

R&B әншісі D'Angelo 2012 жылдың 9 маусымында 12 жылдан астам үзілістен кейін алғаш рет американдық сахналарға оралды, фестивальдің жылдық Superjam-да күтпеген өнер көрсетіп. Оған R&B ұжымы Soulquarians мүшелері, әсіресе Questlove, James Poyser және Pino Palladino, сондай-ақ қонақ гитарист Джесси Джонсон қолдау көрсетті. Концерт бағдарламасының көп бөлігі басқа әншілердің өлеңдерін орындаудан тұрды. 2009 жылы Beastie Boys фестивальде соңғы рет өнер көрсетті. Басқа да орындаушылар: Widespread Panic (2002, 2003, 2005, 2007, 2008, 2011), Phish (2009, 2012, 2019), The Dead (2003, 2004), Dead & Company (2016), U2 (2017), Pearl Jam (2008, 2016), Билли Джоэл (2015), Mumford & Sons (2011, 2015), Элтон Джон (2014), Эминем (2011, 2018), Джек Уайт (2010, 2014), Лионель Ричи (2014), Flaming Lips (2003, 2007, 2010, 2014), Пол Маккартни (2013), Том Петти және Heartbreakers (2006, 2013), Wu Tang Clan (2013), Red Hot Chili Peppers (2012, 2017, 2024), Radiohead (2006, 2012), Нил Янг (2003, 2011), Dave Matthews Band (2005, 2010), Стиви Уондер (2010), Брюс Спрингстин және E Street Band (2009), Nine Inch Nails (2009), Metallica (2008), The Police (2007), Tool (2007, 2022) және Боб Дилан (2004).

Іс-шаралар

Музыкадан өзге, Боннару бұрын комедия ұсынатын, сондай-ақ фильмдер көрсетілетін шатыры да болған.